De Papieren Man http://www.depapierenman.be/rssfeed.cfm Deze RSS-feed bevat de laatste berichten die geplaatst zijn op De Papieren Man 'De papieren man' zet een punt achter vijf jaar literaire berichtgeving http://www.depapierenman.be/blog/2011/9/16/de-papieren-man-zet-een-punt-achter-vijf-jaar-literaire-berichtgeving De papieren man zet vandaag een punt achter zijn berichtgeving. Precies vijf jaar lang hielden we de vinger aan de pols van het literaire - en boekennieuws in de Lage Landen en verre omstreken. Nu hebben de makers - na rijp beraad, zoals dat heet - besloten om er de stekker uit te trekken.De redenen zijn uiteenlopend. Feit is dat het beheren en updaten van deze site een intense, veeleisende en dagelijkse bezigheid was. Een berenklus, zonder meer. Die hebben we lang met veel plezier, liefde en inzet gedaan, bovenop en naast een drukke baan. We hebben ondertussen zowat  elke literaire prijs gecoverd, elke faits divers de revue zien passeren, elk geveild manuscript gescand én over elke schrijver van aanzien bericht, in ettelijke duizenden nieuwsstukjes. Nu lijkt de tijd rijp voor andere projecten. En jawel. Er is ook een leven buiten de literatuur.   Toen De papieren man vijf jaar geleden door Dirk Leyman werd opgericht, was het literaire nieuws op het internet een ietwat verwaarloosd genre. Spoedig evolueerde De papieren man tot een vanzelfsprekende aanwezigheid in het digitale literaire landschap in Nederland en Vlaanderen. Kort nadien voegde Hans Cottyn zich bij het initiatief én voerden Leyman en Cottyn geleidelijk samen de redactie. We bleken een leemte op te vullen en snel lezerszieltjes te winnen. De papieren man groeide uit tot een volwaardige nieuwssite (in 2009 bekroond met de Dutch Bloggie voor beste literaire site). Met nogal wat nevenrubrieken, een agenda en webfeeds én een geolied netwerk van medewerkers (Johan Eeckhout, Wineke de Boer, Marjolein Corjanus, Evita Bonné). Gaandeweg werd dat voor de twee kernredactieleden de grootste uitdaging: volharding en discipline én tijd tussen andere opslorpende werkzaamheden door. Dus we moesten wel gaan stroomlijnen, plannen én vooruitkijken. Een blog als De papieren man is immers zoveel als een hongerige baby die je elke dag moet voeren, voortdurend om aandacht schreeuwend.   Intussen zijn er talloze, andere literaire berichtensites opgedoken, meestal onder de vleugels van krant of weekblad. En spelen de sociale media alsmaar sneller op de bal, ook inzake literair doorgeefluik. Daarom behoudt De papieren man wel zijn Twitter- en Facebookaccount, waarop af en toe nog een link of een bericht zal worden gepost. Zonder druk, gewoon omdat we dat prettig vinden of iets willen signaleren.De papieren man blijft zichtbaar én beschikbaar als archiefsite van de voorbije vijf jaar intens schrijven over literatuur, tot nut van het algemeen. Met veel plezier verwijzen we voor literaire berichtgeving naar collega's als NRC Boeken, waarmee De papieren man bijna vijf jaar fraai heeft samengewerkt, Knack Boeken, De Contrabas, JJ Pollet, Guardian Books en vele andere (die u in de nieuwsfeeds rechts op de site vindt). We willen de vele dagelijkse lezers van De papieren man bedanken, voor de talloze prachtige en hartverwarmende reacties, voor de steun en het enthousiasme. We bedanken ook alle medewerkers, onze subsidiegever, het Vlaams Fonds voor de Letteren, adverteerders en samenwerkende partijen als NRC Boeken, DWB, Athenaeum Boekhandel, Schrijverspodium, onze websitebouwers, vormgevers enz. En we danken vooral: geduldige geliefden, die lang, soms te lang, moesten wachten tot de literaire waan van de dag weer eens bedwongen was. Is dit een definitief einde van de site? Never say never. Maar voorlopig houdt De papieren man voor lange tijd de benen stil. Sat, 17 Sep 2011 04:03:49 'Vermiste' Michel Houellebecq is boven water http://www.depapierenman.be/blog/2011/9/15/vermiste-michel-houellebecq-is-boven-water De Franse auteur Michel Houellebecq is boven water. Deze week was ongerustheid gerezen nadat hij zonder te verwittigen verstek gaf bij een serie auteursbezoeken in Nederland en Vlaanderen. De schrijver was enige tijd "onbereikbaar" en "ontraceerbaar". Nu kondigt uitgeverij De Arbeiderspers aan dat hij is opgespoord door zijn Franse uitgever Flammarion. Hij zei de afspraak om naar Nederland en Vlaanderen te komen "te zijn vergeten". En: "Doordat hij bovendien een tijdlang niet beschikte over telefoon of email hadden daaropvolgende berichten over het auteursbezoek hem niet bereikt." De auteursbezoeken in Nederland en Vlaanderen vinden plaats op een later tijdstip. Michel Houellebecq verontschuldigt zich tegenover alle direct betrokkenen en zijn lezers. Hij laat weten dat hij "in goeden doen" verkeert en "wil over enkele maanden alsnog met het grootste plezier zijn lezers en vele vrienden in Nederland en België ontmoeten."   Thu, 15 Sep 2011 05:39:29 Vijfentwintigste sterfjaar van Jorge Luis Borges uitgebreid herdacht http://www.depapierenman.be/blog/2011/9/15/vijfentwintigste-sterfjaar-van-jorge-luis-borges-uitgebreid-herdacht Vijfentwintig jaar na het overlijden van de Argentijnse schrijver en dichter Jorge Luis Borges (1899-1986) zal voor het eerst zijn volledige poëzie in Nederlandse vertaling verschijnen. Uitgeverij de Bezige Bij spreekt zelfs van 'dé literatuurgebeurtenis van de zomer van 2011'. De eveneens in Buenos Aires geboren Prinses Máxima heeft inmiddels het eerste exemplaar, een gebonden editie met maar liefst 1152 pagina's, in ontvangst genomen. Het vertaling van Borges' volledige dichterlijke oeuvre is nu bezorgd door Barber van de Pol, vertaalster en recensente voor onder meer De Groene Amsterdammer, en door Maarten Steenmeijer, o.a. recensent voor de Volkskrant en hoogleraar Spaans-Amerikaanse letterkunde aan de Radboud Universiteit. Van de Pol schreef al eerder Borges-vertalingen op haar naam, onder meer van El Aleph in 1998. Steenmeijer publiceerde in 2003 de bundel Ontmoetingen met Borges met daarin een overzicht van Borges-besprekingen en -artikelen van Nederlandse bodem. Het duo vertaalde eerder onder meer de negentiende eeuwse klassieker La Regenta (Clarín) en de bloemlezing Spaanse poëzie De dichter is een kleine God (2010).De vertalers zullen ook te gast zijn op een avond van de SLAA die aan de nieuwe Borges-editie gewijd is en op 26 september plaatsvindt. Medio oktober zal aan de Radboud Universiteit te Nijmegen een internationaal symposium aan het werk van Borges worden gewijd, mede in het kader van het omvangrijke onderzoek dat onder leiding van Steenmeijer de internationale Borges-receptie in kaart brengt. Thu, 15 Sep 2011 01:40:00 Kattebelletje van Salinger te koop voor 50.000 dollar op eBay http://www.depapierenman.be/blog/2011/9/14/kattebelletje-van-salinger-te-koop-voor-50.000-dollar-op-ebay "Beste Mary, zorg er alsjeblief voor dat alle boodschappen gedaan zijn, voor je op vakantie gaat, want ik wil niet gehinderd worden door onbelangrijke zaken. Dank u. J.D. Salinger." Dit nagenoeg onleesbare kattebelletje van de Ameri­kaanse kluizenaar-schrijver J.D. Salinger (1919-2010) aan zijn werkster staat nu op eBay te koop voor 50.000 dollar (36.500 euro). Het briefje van Salinger dateert uit 1989 en de verkoper spreekt van een "extreme zeldzaamheid". Het bedrijf uit Nevada zegt er - zonder ironie - te kunnen uit afleiden dat Salinger "extreem waakzaam was over zijn persoonlijke leven". Zoals bekend spande hij processen aan tegen schrijvers en manuscriptenhandelaren die zijn brieven poogden te publiceren of te slijten. De auteur van The Catcher in the Rye en Franny and Zooey had ook geen telefoon en meed angstvallig alle contact met bewonderaars. Te opdringerige fans werden van zijn erf gejaagd. Hij zou ongetwijfeld ziedend zijn met de verkoop van brieven of parafernalia via het internet. Zie onder meer The National Post. Wed, 14 Sep 2011 09:31:44 Rapper 50 Cent moet inbinden tegen Nigeriaanse schrijver Chinua Achebe http://www.depapierenman.be/blog/2011/9/14/rapper-50-cent-moet-inbinden-tegen-nigeriaanse-schrijver-chinua-achebe De Amerikaanse rapper 50 Cent heeft onder druk van de Nigeriaanse schrijver Chinua Achebe de titel van zijn nieuwste film moeten herzien, zo meldt The Guardian.Achebe pikte het niet dat 50 Cent zijn film Things Fall Apart blijft noemen, net zoals zijn beroemde roman uit 1958, die tot de meest gelezen Engelstalige romans in Nigeria behoort. Wereldwijd gingen er acht miljoen exemplaren van over de toonbank. 50 Cent leek volstrekt niet op de hoogte te zijn van deze titel. Hij werkte vooral vorig jaar langdurig aan zijn film, waarin een American football-speler te horen krijgt dat hij kanker heeft. "Het is een project dat ik zelf schreef, produceerde en financierde", aldus 50 Cent. De film gaat binnenkort in release. De advocaten van Achebe contacteerden 50 Cent over het gebruik van de titel, waarop de rapper hen 1 miljoen dollar aanbod om de titel te kunnen behouden. De 80-jarige Achebe werd woedend en beschouwde het bod als "een belediging": "Mijn roman is geschreven in 1958, dat is 17 jaar voor 50 Cents geboorte. Het geldt als het meest gelezen boek in de Afrikaanse literatuur. Zelfs voor een biljoen dollar verkoop ik het niet." 50 Cent gaat zijn film nu noodgedwongen All Things Fall Apart noemen. Nochtans is ‘all things fall apart' ook een zinsnede uit een gedicht van W.B. Yeats. Wed, 14 Sep 2011 04:29:58 Actie voor behoud schrijfhut Roald Dahl http://www.depapierenman.be/blog/2011/9/14/actie-voor-behoud-schrijfhut-roald-dahl- De familie van de Britse jeugdschrijver Roald Dahl is een campagne begonnen om het huisje te redden waar de auteur onder meer klassiekers als Sjakie en de chocoladefabriek en De Griezels schreef. Volgens de familie bevindt de schrijfhut zich in lamentabele staat en is er 600.000 euro nodig om het van de ondergang te redden. Samen met de BBC hoopt het nu dat geld bijeen te zamelen. Het was ex-fotomodel Sophie Dahl die dinsdagavond het publiek opriep tot een gift tijdens een uitzending van het BBC-programma Today. Vervolgens kreeg de publieke omroep talloze boze mailtjes binnen van luisteraars die opmerkten dat de bepaald niet onbemiddelde nazaat van Dahl dat bedrag best zelf wel kan ophoesten, meldt The Guardian. De schatrijke Dahl is gehuwd met zanger Jamie Cullum en presenteert ook een kookprogramma op BBC.  De schrijvershut staat in de tuin van Dahl's huis. De Roald Dahl Trust voorziet een nauwkeurige reconstructie van het schrijfatelier met de diverse parafernalia. Wed, 14 Sep 2011 11:58:26 Joke van Leeuwen schrijft komende Gedichtendagbundel http://www.depapierenman.be/blog/2011/9/13/joke-van-leeuwen-schrijft-komende-gedichtendagbundel 'Stroom', dat is het nieuwe thema van de komende gedichtendag, die Poetry International en Stichting Lezen Vlaanderen volgend jaar organiseren. "Stroom is ritme, flow, een vloeiende en ongrijpbare beweging van A naar B, dankzij een teveel aan de ene of een tekort aan de andere kant", zo klinkt de cryptische motivatie van het onderwerp. Op 26 januari 2012 zetten scholen, bibliotheken en culturele instellingen in ieder geval tal van poëzieactiviteiten op touw. Joke van Leeuwen (foto) is geëngageerd als auteur van de Gedichtendagbundel 2012. De bundel wordt in een grote oplage gedrukt (minimaal 15.000 exemplaren) en is vanaf 26 januari 2012 voor 2 euro 50 te koop in de boekhandel. De Gedichtendagbundel 2012 is een uitgave van Querido en Stichting Poetry International. Eerder verschenen er Gedichtendagbundels van de hand van Toon Tellegen, Gerrit Kouwenaar, Judith Herzberg, Rutger Kopland en Remco Campert. Ook diverse poëzieprijzen worden op of kort voor Gedichtendag uitgereikt, zoals de VSB Poëzieprijs, de Herman de Coninckprijzen en de Turing Nationale Gedichtenwedstrijd. Tue, 13 Sep 2011 01:16:11 Boekhandels in VS blijven speciaal open voor Murakami-vertaling http://www.depapierenman.be/blog/2011/9/13/boekhandels-in-vs-blijven-speciaal-open-voor-murakami-vertaling Diverse boekenwinkels in de Verenigde Staten zetten zich schrap voor de lancering van de Engelstalige versie van 1Q84, de 1.000 pagina's tellende trilogie van de Japanse auteur Haruki Murakami, zo meldt The Guardian. Ze plannen om in oktober speciaal tot middernacht open te blijven, acties die normaal slechts voorzien zijn bij het verschijnen van de nieuwe Harry Potter. Maar intussen heeft Murakami dan ook zijn status van cultauteur ingeruild voor die van bestsellerauteur. In Japan werden er van de trilogie binnen een maand één miljoen exemplaren verkocht. Ook de Amerikaanse uitgevers hebben een monsteroplage op de rails gezet en bij Knopf is al een tweede druk op voorraad. Boekhandels maken een zware tijd door in de VS. Onlangs ging de boekhandelketen Borders failliet. Vandaar dat ze deze Murakami-opstoot wel kunnen gebruiken. Het boek, dat al een hele poos geleden in het Nederlands is verschenen, heeft de Engelse vertalers ruim twee jaar tijd gekost. Uitzonderlijk genoeg heeft de uitgeverij naast vaste Murakami-vertaler Jay Rubin ook Philip Gabriel ingeschakeld, om simultaan aan de Engelse vertaling te werken. Een aantal contradicties tussen de twee vertalers moesten door Murakami uit de weg geruimd worden.Ondertussen circuleerden op internet al diverse fragmenten van de Engelse vertalingen, gemaakt door fans die niet langer konden wachten. Via YouTube zijn ook alle favoriete muziekfragmenten van Murakami te achterhalen. In 1Q84 gaat Murakami op een bizarre manier aan de haal met Orwells 1984 en verweeft hij de levens van vier hoofdpersonages, waaronder dat van fitnessinstructrice en moordenares Aomame en wiskundeleraar Tengo, die valsheid in geschrifte pleegt. Het is Murakami's eerste roman die volledig in de derde persoon is geschreven. Zie ook NRC Boeken. Tue, 13 Sep 2011 12:09:13 WEBSITESTORIES # 17 - Literaire debuten.nl http://www.depapierenman.be/blog/2011/9/13/websitestories-17-literaire-debuten.nl Meer aandacht voor het literaire debuut, in deze donkere tijden van bestselleritis en krimpende boekenbijlages: dat is de nobele gedachte achter de website Literaire debuten van Hans Vervoort en Erik de Vries, die sinds januari 2011 in de lucht is. Doel is om alle literaire debuten die door hun uitgevers aangemeld zijn voor de Academica-debutantenprijs (een literaire prijs van 10.000 euro waarvoor de shortlist door een professionele jury wordt opgesteld en de winnaar uiteindelijk door het publiek wordt gekozen), op de site te bespreken.Onder het tabje ‘fictie' staan alle recensies, met hier en daar ook een verdwaald non-fictieboek. De stukken worden gratis en voor niets geschreven, door liefhebbers. Onder hen bevinden zich opvallend veel kinder- en jeugdboeken schrijfsters. Het niveau van de recensies is wisselend. Vaak worden de romans grotendeels naverteld, waarna in de laatste twee zinnen wordt gezegd hoe meeslepend het verhaal was, of hoe het toch niet helemaal overtuigde. Er wordt ook vaak uitgezien naar een tweede boek van de debutant. Kranten moeten door de beperkte ruimte steeds strenger selecteren in het overweldigende aanbod van debuten (zo'n zestig per jaar), maar het nadeel van deze site is dat die selectie willekeurig is, zolang nog niet alle debuten erop staan. Links op de hoofdpagina van de site is ruimte vrij gemaakt voor aankondigingen van literaire avonden waar debutanten optreden en van het initiatief "De Jagers": een collectief waarin een aantal jonge schrijvers zich hebben verenigd. Dat is een aangename uitbreiding van de site, maar is er werkelijk niets meer te melden uit debutantenland? Van de mogelijkheid een reactie te plaatsen op een boekbespreking heeft tot nu toe geen enkele schrijver gebruik gemaakt. Misschien moet Literaire Debuten die poging tot interactiviteit voortaan maar achterwege laten en zich richten op hun doelstelling: álle literaire debuten die jaarlijks verschijnen bespreken. Tue, 13 Sep 2011 12:33:11 Beroemde 'marbled page' uit Tristram Shandy inspireert kunstveiling http://www.depapierenman.be/blog/2011/9/12/beroemde-marbled-page-uit-tristram-shandy-inspireert-kunstveiling Ter ere van de 250ste verjaardag van de publicatie van het derde deel van Tristram Shandy, het meesterwerk van Laurence Sterne, zal er eind oktober een bijzondere kunstveiling plaatsvinden, zo bericht The Guardian. 169 kunstenaars hebben zich laten inspireren door de intrigerende 'gemarmerde' pagina die destijds zoveel lezers verraste en in de oorspronkelijke uitgave op bladzijde 169 te vinden was. Tot op de dag van vandaag breekt men zich het hoofd over de betekenis van deze pagina, die maar een van de vele typografische stunts vormt die in het werk van Sterne (1713-1768) te vinden zijn. De originele pagina werd met de hand gemaakt, zodat geen boek hetzelfde was. Volgens curator Patrick Wildgust was het Sterne er juist om te doen op deze manier het toeval in zijn werk en in het leven in het algemeen te benadrukken: "Het leven pakt zelden zo uit als we het hebben gepland dus het is vaak het beste om de zaken hun natuurlijke beloop te laten. The true Shandean way." De werken worden eveneens geëxposeerd in Shandy Hall, het voormalige woonhuis van de schrijver in Coxwold (North Yorkshire). Niet alleen kunstenaars als illustrator Quentin Blake en striptekenaar Ralph Steadman hebben een bijdrage geleverd aan tentoonstelling en veiling, ook schrijvers als Iain Sinclair en Graham Swift hebben een kunstwerk gebaseerd op de beroemde pagina van Sterne. De kunstwerken zullen bovendien anoniem worden geveild, in de hoop dat bieders zullen afgaan op het werk zelf en niet op de beroemde naam die eraan verbonden is. Tezijnertijd zal er een lijst van deelnemende kunstenaars worden gepubliceerd, zonder dat echter wordt onthuld wie wat maakte, wat de veiling iets ludieks geeft. De succesvolle bieders zullen achteraf te horen krijgen wie de schepper is van het kunstwerk dat zij zojuist gekocht hebben. De opbrengst van de veiling komt ten goede aan de Laurence Sterne Trust. Mon, 12 Sep 2011 08:25:11 Literair supplement - aflevering 68 http://www.depapierenman.be/blog/2011/9/11/literair-supplement-aflevering-68 Het weekoverzicht van de belangrijkste literatuurrecensies- en interviews uit kranten- en weekbladen in Nederland en Vlaanderen. In samenwerking met Athenaeum Boekhandel in Amsterdam, met veel aandacht voor post-9/11-literatuur, Erwin Mortiers Gestameld liedboek en De beren en anderen verhalen van Vsevolod Garsjin   De Morgen Uitgelezen brengt een special over "wat de literatuur ons leert over 9/11 en over de impact op ons leven vandaag". De Amerikaanse Laura Frost, professor literatuur aan de New School in New York City, zoekt in een overzichtstuk naar "de ultieme roman die het drama omvat en overstijgt", en passeert daarbij aan Falling Man van Don Delillo, Extremely Loud and Incredibly Loud van Jonathan Safran Foer en The Submission van Amy Waldman. "Schrijvers behandelen 9/11 alsmaar vindingrijker, maar hier speelt tijd wel degelijk een rol. Het is historisch momentum is nog niet 'voorbij', noch temporeel, noch psychologisch. (...) Misschien neemt het verhaal binnenkort een wending die voor altijd zal veranderen hoe we 9/11 begrijpen. Misschien komt de Grote Roman over 9/11 wel niet uit Amerika..." Verder aandacht voor het Granta-nummer Ten Years Later (Dirk Leyman: "Verwacht geen uitputtende analyses, maar wel literair-journalistieke verhalen"), en het boek met interviews en tekeningen 12 september. Amerika na die fatale dag van Pascal Delannoy. Rudi Rotthier maakt een overzicht van hoe de islam het afgelopen decennium in de literatuur werd gepercipieerd, en komt tot de conclusie dat de boeken die het meest inzicht verschaffen over de islam in relatie tot 9/11 vóór die datum zijn geschreven, door Maxime Rodinson en V.S. Naipaul. Ook een nieuwe serie: de Boekhandelblues, waarvoor Dirk Leyman markante boekhandels afstruint, zoals dit keer Sterling Books.   De Standaard der Letteren interviewt Erwin Mortier over zijn "indrukwekkende" moederboek Gestameld Liedboek. "De ziekte van mijn moeder duwde mij met mijn neus op het wezen van mijn schrijverschap. Dit boek drong zich aan mij op (...). De vorm van het boek drong zich uiteindelijk ook op. Het moest de existentiële schemer weten te vatten, dat hangen tussen leven en dood, tussen fictie en autobiografie." Filip Rogiers is lovend: "Mortier delft op zowat elke pagina wel minstens één diamant op." Vicky Vanhoutte kan de essays van Hugo Bousset in Vurige Tongen smaken: "Glasheldere redeneringen en al even glashelder en prikkelende proza. Zo hoort een academicus te schrijven." Kathy Mathys ziet in Granta - Ten Years Later "versnippering en desoriëntatie in deze boeiende bundel die de complexiteit van onze wereld alle eer aandoet". Ook Mathys maakt een survey van de boeken die 9/11 thematiseren, en bespreekt Amy Waldmans debuutroman The Submission: "spannend en beklijvend, een van de eerste Amerikaanse romans die niet enkel het verdriet om de doden toont, maar die de complexiteit van het Amerika van na de aanslagen in beeld brengt."   In Knack is Vrede op Ithaca van de Hongaarse schrijver Sándor Márai 'boek van de week'. In deze roman is de wereld van de goden en hun afstammelingen in verval, geestelijk en fysiek. De goden hebben een buikje gekregen, en het gezag dat ze over de mensheid hadden is verdwenen. "Aan het slot van Vrede op Ithaca is er sprake van een nieuw contract tussen goden en mensen, waarbij de mens meester wordt van zijn eigen lot. (...) Márais roman kun je lezen als het relaas van de mens die erin slaagt om door zijn vindingrijkheid aan de willekeur van de Olympus te ontsnappen." Of de mensheid zijn lot dan beter bestiert? Check de geschiedenisboeken. Vrede op Ithaca is volgens Piet De Moor niet Márais beste roman: "De roman balanceert tussen een parabel en een groteske en de lezer vraagt zich af of hij een drama, een komedie of zelfs een parodie onder ogen heeft." Verder in Knack nog een signalement van de dichtbundel De kaakslag van de tijd van Patricia Lasoen, en recensies van de thriller Assistent van de sterren van Linus Reichlin en van De beren en anderen verhalen van Vsevolod Garsjin: "Je leest deze verhalen traag, omdat je ze savoureert. Je merkt niets van de moeite die ze aan de schrijver hebben gekost" aldus een enthousiaste Piet De Moor. De boekenbijlage van Trouw opent met Erwin Mortiers Gestameld liedboek. Rob Schouten bespreekt het lovend: "Ik loop lang niet altijd weg met zijn oververfijnde stijl maar hier functioneert die als rouge op de wangen van een zieke. En dat maakt het lijden in zekere zin nog scherper." Op pagina twee Leonie Breebaart over Sebastian Barry's In het beloofde land, waarmee hij een trilogie voltooit: "Barry's gevoel voor treffende beelden is niet alleen een kwestie van stijl. Telkens weet hij het epische, de grote geschiedenis, te vertalen naar een intieme en persoonlijke beleving, zodat we het verleden van binnenuit leren begrijpen." Janita Monna "kan weinig" met Elma van Harens Likmevestje: "Er valt veel te zeggen voor poëzie waarin geen enkele lezer op basis van leeftijd wordt buitengesloten. Maar Likmevestje is te wispelturig om leeftijdsloos te zijn." Jann Ruyters denkt dat Erik Vlaminck met Brandlucht wel eens een groter publiek voor zijn werk zou kunnen winnen: "een direct aansprekende roman, de toon laconiek maar de ondertoon duister, en zeer scherp in de psychologische tekening van drie generaties vrouwen."   De ware "11 september-roman" is nog niet geschreven, stelt Hans Bouman in de Volskrant, in een stuk waarin onder meer Jonathan Safran Foers Extremely Loud and Incredibly Close en Ian McEwans Saturday de revue passeren. Verder een recensie van Joseph O'Connors Volgspot. Op de slotpagina's de brieven van Hella Haasse aan Willem Nijholt en Het muizenhuis van Karina Schaapman, "een tot in de puntjes perfect uitgevoerd idee" volgens Pjotr van Lenteren, "Het enige dat niet werkt is de tekst."   9/11 staat centraal in de boekenbijlage van NRC Handelsblad, en de boeken die de aanslag op de Twin Towers hebben voortgebracht. Zoals het recente WTF?! Volwassen worden na 11 september, een verzameling peroonlijke stukken van uitgesproken Nederlandse twintigers en dertigers: een "verfrissende bundel" die een "mooi staaltje pittige Hollandse diversiteit" oplevert. De nieuwe roman van Monaldi & Sorti, Mysterium, doet Robert Gooijer verzuchten: "een vermoeiende gimmick: er móet een onthulling in elk boek zitten en die wordt wankel geschraagd door de impenetrabele theorieën die Monaldi en Sorti opdissen." Die dan wel weer worden verluchtigd met "vaak op zichzelf boeiende historische feiten en weetjes". Een andere grote bespreking is er van Erwin Mortiers Gestameld liedboek over de aftakeling van zijn moeder. "Het genre van het ‘ouderboek' groeit zo gestaag als er aftakelende ouders bijkomen (en verdwijnen)," merkt Arjen Fortuin op, maar toch onderscheidt Gestameld liedboek zich, omdat het "draait om hoe de kaalslag in het hoofd van de ouder ook de geest van het kind ontregelt." Margot Dijkgraaf leest Alberto Manguels Alle mensen liegen, waarin hij de lezer als het ware een puzzel voorlegt: "Zo levert Manguel [...] met iedere verteller weer een nieuw gezichtspunt voor de invulling van de hogeschooltangram die uiteindelijk alleen de heel oplettende lezer, bij herlezing van het boek, kan leggen." Rob van Essen is enthousiast over de "uncensored edition" van Oscar Wildes The Picture of Dorian Gray: "een vorm van gerechtigheid". Verder recensies van Paul Murrays Skippy tussen de sterren ("Hij biedt veel ruimte aan slapstickachtige humor, maar schrijft ook lichtvoetig, teder en prachtig terloops over de meest gruwelijke dingen die mensen elkaar aandoen"), Alle gedichten van Theo Verhaar (Arie van den Berg: "In mijn huis blijft Alle gedichten voorlopig nog op het nachtkastje."), het nieuwe nummer van de Parelduiker, Enno van der Eerdens Ascona. Bezield paradijs ("een enorme prestatie"). En ten slotte: de biografie van Wallis Simpson door Anne Sebba: "een onderhoudend boek over het vooroorlogse Britse establishment". Nee, "niet alle verhalen in de toch al kwantitatief dunne selectie De beren zijn even denderend", maar, oordeelt Jeroen Vullings in Vrij Nederland, een viertal verhalen uit deze Garsjinbloemlezing is "heel erg goed".Harm Ede Botje las Cees Zoons Narcostaat Mexico ("Zoon schetst een caleidoscopisch beeld van het conflict in levendige, korte hoofdstukjes") en twee andere narcoboeken, Thomas Vanheste dook in Koos van Zomerens Naar de natuur ("Alleen al om dit soort schijnbaar eenvoudige zinnen waarin Van Zomeren een elementaire waarheid blootlegt, is het boek een feestelijke leeservaring."), en er zijn korte recensies. Een lijstje: Damon Galgut, In een vreemde kamer, A.L. Snijders, De incunabel (Marjolijn Pouw: "trefzeker en ironisch"), Toine Heijmans, Op zee, Irvine Welsh, Misdaad, Francisco Goldman, Zeg haar naam (Hans van den Bergh: "een magnifiek schrijver"), Derk Visser, Prikkeldraad (Joukje Akveld: "razendknap"), Dolf Verroen, Een vader voor altijd (Akveld nog eens: "Wat goed dat deze 82-jarige schrijver nog altijd schrijft."), en Herta Müller, De rokkenjager en diens bijdehante tante.   Het Parool opent de boekenpagina's met een interview met Rik Launspach. "Ik bedacht," vertelt hij Maarten Moll, "dat mijn volgende roman moest gaan over een man die afhankelijk is van taal. En dat hij op een gegeven moment taal begint te haten, omdat je daarmee niet kunt zeggen wat je bedoelt." Jasper Henderson las Jan Procházka's Koets naar Wenen, een "grimmig sprookje", waarvan de "kracht van het boek" "de vermenselijking van ‘het grote kwaad'" is, en Guus Luijters herlas W.F. Hermans, in Volledige werken 14. Dirk-Jan Arensman vond Stephen Kelmans Pigeon English "een debuut dat alle ophef meer dan waard is", en "een wonder van inlevingsvermogen en verteltalent. Geestig en ontroerend, rauw realistisch en, door de levenslust die eruit spreekt, vrolijk stemmend tegelijk", Arie Storm stelt vast dat er "veel mankeert aan" Erik Vlamincks Brandlucht, met name aan het vertelperspectief.   Jacq Vogelaar diept in Dichters & Denkers van De Groene Amsterdammer een nieuw boek van Lieven de Cauter op, De oorsprongen of Het boek der verbazing, met essays en overwegingen. "De charme van de bespiegelingen, die soms de allure van causerieën hebben, is dat grote bewegingen, hele geschiedenissen soms, in eenvoudige formules gevangen worden, bijvoorbeeld cultuur als compensatie en verbetering van de natuur. Door kleine dingen onder het vergrootglas te leggen."Piet Gerbrandy vervolgens snakt in Willem Jan Ottens Gerichte gedichten "naar de zelfspot van Gerard Reve, wiens desperate ironie zelfs de meest verstokte heiden ademloos kan doen huiveren", maar herkent gelukkig ook de "dichter die scherp ziet, een verhaal kan vertellen en bovenal weet hoe je soepele regels tot een stevige mand vlecht".   HP|De Tijd interviewt erop los. Irvine Welsh komt aan het woord over Misdaad. "Voor mij is het eerder een existentiële thriller dan een crimenovel. Misdaad gaat [...] over hoe twee slachtoffers van seksueel misbruik elkaar helpen," vertelt hij Marcella van der Weg. En: "Als schrijver probeer ik erachter te komen waarom mensen zo zelfdestructief zijn, dat is altijd mijn missie geweest. Waarom mislukken wij?" En Paul Haenen gaat in gesprek met Erwin Mortier, van wie deze week Gestameld liedboek verschijnt. "Het is," legt hij uit, "een soort gevecht in taal tegen de vergetelheid van die ziekte, tegen de aanslag op de taal die die ziekte natuurlijk ook is, want de taal geeft de eerste tekenen af waaruit je kunt opmaken dat iemand die ziekte heeft." Maar ook: Max Pam over Saul Framptons "handzame biografie" van Michel de Montaigne ("Het is bijna onmogelijk om niet diep onder de indruk te raken van leven en werken van Montaigne.") en Dries Muus over Lucette ter Borgs Valkruid ("de sterke passages overheersen"). Sun, 11 Sep 2011 09:41:40 'Uitvinder' van het e-book Michael Hart (64) overleden http://www.depapierenman.be/blog/2011/9/9/uitvinder-van-het-e-book-michael-hart-(64)-overleden De uitvinder van het elektronische boek, Michael S. Hart, is afgelopen dinsdag op 64-jarige leeftijd overleden, aan de gevolgen van een hartaanval. In 1971 al lanceerde Hart immers het Project Gutenberg, een digitale bibliotheek waarin hij boeken onderbracht waarop het auteursrecht is verlopen. Daarmee was hij de eerste die complete boeken volledig digitaal beschikbaar maakte. Hart startte het project toen hij studeerde aan de universiteit van Illinois. Daar gebruikte hij het computernetwerk voor het verspreiden van informatie. Toen hij een kopie van de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring in handen kreeg, typte hij eigenhandig de tekst over. Het kwam als download beschikbaar op het netwerk, wat meteen de start vormde van het Project Gutenberg. Hart was vervolgens jaren bezig met het kopiëren en invoeren van complete boeken en andere werken, zoals de Bijbel en de werken van Shakespeare. Tegen 1987 had hij zo al 313 boeken gedigitaliseerd. Vervolgens bouwde hij een netwerk van vrijwilligers uit, waarna het project zich over de hele wereld vertakte.  Momenteel zijn er op het Project Gutenberg 36.000 boeken in meer dan 60 talen beschikbaar. Elke week komen er gemiddeld 50 nieuwe boeken bij. Hart had een hardnekkig geloof in het e-book. "Eén ding over ebooks waar veel mensen niet aan denken is dat de ebook het eerste is waar we net zoveel van kunnen hebben als we willen, afgezien van lucht," zo schreef hij in 2011. Zie onder meer de berichtgeving in De Telegraaf en Wikipedia.  Sat, 10 Sep 2011 09:37:57 Letterkundig Museum verwerft nalatenschap M. Vasalis http://www.depapierenman.be/blog/2011/9/9/letterkundig-museum-verwerft-nalatenschap-m.-vasalis Het Letterkundig Museum in Den Haag verwerft de literaire nalatenschap van Vasalis ofte Margaretha (‘Kiekie') Droogleever Fortuyn-Leenmans (1909-1998). Zij kreeg onder het pseudoniem M. Vasalis grote bekendheid met de dichtbundels Parken en woestijnen, De vogel Phoenix, Vergezichten en gezichten. Postuum verscheen van haar De oude kustlijn. Behalve vele foto's bevat het verworven archief uitgebreide en vaak ook innige familiebriefwisselingen. De correspondenties met vrienden laten Vasalis' warme persoonlijkheid zien en uit de correspondenties met schrijvers blijkt wat voor belangrijke rol ze speelde in de literaire wereld. In de dagboeken die deel uitmaken van de nalatenschap noteerde de dichteres ook gedichten, verhalen en aantekeningen. Behalve handschriften van bekende gedichten als: ‘De idioot in het bad', ‘Drank, de onberekenbare' en ‘Het ezeltje' zijn ook vroege versies van gepubliceerde gedichten en ongepubliceerde gedichten overgeleverd. Het Letterkundig Museum wijdt een kleine tentoonstelling aan deze belangwekkende aanwinst. Dit toont onder meer enkele van de dagboeken, jeugdfoto's en glasnegatieven uit haar kindertijd en enkele brieven. Ook zijn diverse handgeschreven gedichten te bewonderen. Geheel in lijn met de publiciteitsschuwe dichteres zijn deze documenten zelden eerder in het openbaar getoond, zo meldt het museum nog. Onlangs verscheen bij van Oorschot ook de biografie van Vasalis door Maaike Meijer. Fri, 09 Sep 2011 04:57:05 Stichting Lezen-directeur Majo de Saedeleer krijgt grote opvoedingsprijs http://www.depapierenman.be/blog/2011/9/9/stichting-lezen-directeur-majo-de-saedeleer-krijgt-grote-opvoedingsprijs De directeur van de Stichting Lezen, Majo de Saedeleer, wordt bekroond met de Prijs Filson Steers Mariman. Die wordt dit jaar voor het eerst uitgereikt aan iemand die zijn of haar leven in het teken stelt van opvoeding van kinderen en jongeren. Zij krijgt de prijs van 60.000 euro omdat ze de jeugdliteratuur volwaardig op de kaart heeft gezet in Vlaanderen. Het Fonds Filson Steers Mariman werd recent opgericht in de schoot van de Koning Boudewijstichting naar aanleiding van een legaat. Het Fonds zal hiervoor om de twee jaar 60.000 euro uitreiken aan één laureaat, wat het tot een unieke Prijs in Vlaanderen maakt. Majo de Saedeleer timmert al heel haar leven aan de weg van de jeugdliteratuur. Zij stond aan de wieg van het Nationaal Centrum voor Jeugdliteratuur en was volgens de jury bepalend voor het landschap van de Vlaamse jeugdliteratuur in al haar facetten: het uitgeven, illustreren, de zorg voor kwaliteit bij leesbevordering, het stimuleren van kinderen van zeer jonge leeftijd om het plezier van beeld en taal te ontdekken. De Prijs Filson Steers Mariman wordt op 12 oktober tijdens een feestelijk evenement uitgereikt in HETPALEIS in Antwerpen. Professor Ronald Soetaert van de Universiteit Gent zal het hebben over ‘Lezen als gereedschap en gezelschap' en Betty Mellaerts houdt de laudatio voor Majo de Saedeleer. Aansluitend volgt een Kinder(boeken)universiteit waarbij 100 kinderen in gesprek gaan met kinderrechtencommissaris Bruno Vanobbergen, kunstenaar Koen Vanmechelen en schrijfster/illustratrice Joke van Leeuwen. Fri, 09 Sep 2011 12:58:03 PRESSE PAPIER # 34 - Nicolas Bouvier - De schorpioenvis http://www.depapierenman.be/blog/2011/9/8/presse-papier-34-nicolas-bouvier-de-schorpioenvis De opvolger van de ultieme en uiterst succesvolle road novel De wegen van de wereld zou je eigenlijk het best kunnen kwalificeren als een anti-reisboek. Waar het eerst genoemde boek vol is van beweging en enthousiasme, daar is De schorpioenvis een boek van stilstand, leegte, ziekte, hallucinatie en depressie. In de jaren 1953-1954 reisde schrijver-journalist Nicolas Bouvier samen met zijn kameraad, de schilder-tekenaar Thierry Vernet in een kleine Fiat van thuisbasis Genève via Joegoslavië, Turkije, het toenmalige Perzië, Pakistan naar Afghanistan. Zijn aanstekelijke reisverslag - voor twee jongens met een onbegrensde nieuwsgierigheid en een duidelijk doel voor ogen gaan alle deuren open -, verlucht met prachtige tekeningen van Vernet, schreef hij zo'n tien jaar nadien. Het eindigt op het moment dat India aan zijn voeten ligt. Toch is Bouvier licht in mineur, omdat zijn vriend hem heeft verlaten om op Ceylon met zijn geliefde te trouwen. Dat is dan ook de plek waar de wegen van India hem naartoe zullen voeren. Hoe Bouvier er komt, is volstrekt onduidelijk. Hij maakt geen gewag van een bootreis: aan het einde van het eerste hoofdstuk is hij op de Kaap van de goddelijke maagd (volgens vertaalster Floor Borsboom, die hem nareisde, valt het overigens sterk te betwijfelen dat hij vandaaruit de oversteek naar Ceylon maakte), en aan het begin van het volgende rijdt hij (naar we mogen aannemen in zijn trouwe Fiat Topolino) over de "aarden weg die (...) kronkelt tussen de waterreservoirs van de oude dynastieën" van Ceylon, het huidige Sri Lanka. Hoewel de omstandigheden sober zijn, begint Bouvier vol optimisme aan zijn verblijf aldaar. Zijn kamer, acht passen lang en vier breed, is schamel gemeubileerd en kost één roepie per dag. Maar, al schrijvend bij zijn olielamp, met een pot zwarte thee naast hem is Bouvier gelukkig: "Meer heb ik niet nodig om me hier vrolijk af te beulen tot ik weer gezond ben. Ik heb geld voor drie maanden en mijn hele leven voor me."Al snel verdampt zijn aanvankelijke goede moed. De hitte is bijna onverdraaglijk (na zes uur ‘s ochtends is het te warm om nog iets te doen) en de meeste bewoners verkeren in volstrekte indolentie; zij laten hun geluk van hun goden afhangen en kopen hun pech af bij magiërs die in rituelen handelen. En dat is nog maar het begin. Bouvier krijgt geen schrijfklussen los gepeuterd bij de contacten die hij heeft. Hij wordt ziek en is zo eenzaam dat het insectenvolk waarmee hij zijn kamer deelt zijn vrienden worden: urenlang kan hij naar de bedrijvigheid van mieren en termieten kijken. Verschillende nachten brengt hij door op de trappen van een jezuïtische kerk: luisterend naar Padre Alvaro, een leviterende priester, die bij navraag al vijf jaar dood blijkt te zijn. Dat Bouvier aan het hallucineren slaat in dat van tovenarij vergeven oord waar koorts, diarree en leveraandoeningen aan de orde van de dag zijn, is niet zo vreemd. Het doet er ook niet toe of wat hij schrijft klopt of is ingegeven door waanvoorstellingen of valse herinneringen. Zijn observaties dwingen je tot precies lezen en dompelen je onder in het trage en treurige bestaan dat hij leidt.Ook dit is bij nader inzien een reisverslag. Geen reis waarbij kilometers worden afgelegd, maar een reis waarbij hij afdaalt in zijn binnenste. Zelf verwoordt hij prachtig: "Je reist niet om jezelf als een kerstboom op te tuigen met exotica en anekdotes, maar om jezelf kaal te plukken, uit te spoelen en uit te wringen tot je net zo'n versleten handdoekje bent als dat je met een stukje zeep krijgt aangereikt in een bordeel." Thu, 08 Sep 2011 10:22:21 'De Auteurs' is nieuwe speler inzake rechtenbeheer http://www.depapierenman.be/blog/2011/9/8/de-auteurs-is-nieuwe-speler-inzake-rechtenbeheer Er is een nieuwe speler opgericht in het domein van auteursrechtenbeheer. deAuteurs zal vanaf nu de (collectieve) rechten beheren uit de exploitatie van literaire teksten, audiovisuele werken, strips en podiumkunsten in Vlaanderen en Nederland. De nieuwe beheersvennootschap ontstaat uit de schoot van de Franse vennootschappen SACD en Scam en zal gedurende de opstartperiode kunnen rekenen op de know how en logistieke steun van deze internationale beheersvennootschappen, zo meldt een persbericht. "Essentieel voor deAuteurs is het beheer door auteurs. In deAuteurs zetelen geen producenten, uitgevers of theaterorganisatoren." Het bestuur bestaat uitsluitend uit auteurs, die de verschillende categorieën vertegenwoordigen: Rik D'hiet (scenario; ondervoorzitter), Paul Pourveur (podiumkunsten) Manu Riche (documentaire), Koen Stassijns (poëzie; ondervoorzitter), Patrice Toye (regie), Judith Van Istendael (strip en illustratie), Erik Vlaminck (literatuur) en Willem Wallyn (audiovisuele fictie; voorzitter). Directeur is Katrien Van der Perre, jurist en expert in auteursrecht (UGent). De Vlaamse Auteursvereniging - die aandringt op transparantie in de verdeling van reprografie- en leenrechtvergoedingen - steunt de nieuwe rechtenmaatschappij. Zij zal vanuit de raad van verenigingen toekijken op het beheer van deze rechten en de vennootschap bijstaan met haar expertise over het literaire veld. Op 1 januari 2012 zal de nieuwe beheersvennootschap operationeel zijn. Thu, 08 Sep 2011 03:43:14 Patrick Poivre d'Arvor veroordeeld voor privacyschending in roman http://www.depapierenman.be/blog/2011/9/8/patrick-poivre-darvor-veroordeeld-voor-privacyschending-in-roman De Parijse arrondissementsrechtbank heeft gisteren de schrijver en tv-coryfee/journalist Patrick Poivre d'Arvor veroordeeld voor inbreuk op de privacy van zijn ex-vriendin, Agathe Borne. Deze had een proces aangespannen nadat zij zichzelf en de grote lijnen van hun kortstondige relatie had herkend in zijn roman Fragments d'une femme perdue uit 2009 (Grasset). Ook bleek PPDA, zoals de man kortweg wordt genoemd, gebruik te hebben gemaakt van elf liefdesbrieven die ze hem destijds schreef (zie o.a. Le Point). De schrijver en voormalig TF1-nieuwsanker verdedigde zich door te claimen dat er louter sprake van fictie, maar volgens de rechter was het met de toegepaste literaire procedés niet mogelijk de personages los te zien van de werkelijkheid, zodat het werk niet als fictie kon worden betiteld. De rechter legde de forse boete op van 33.000 euro voor inbreuk op de privacy én het auteursrecht van Borne. Herdrukken en pocketuitgaven van het boek zijn vanaf nu verboden.De uitspraak vormt wellicht een precedent voor toekomstige, soortgelijke rechtzaken zoals die aangespannen tegen de schrijfster Christine Angot. Begin dit jaar lag Poivre d'Arvor al onder vuur vanwege de beschuldiging van plagiaat in zijn biografie van Ernest Hemingway (zie onze berichtgeving hier). Inmiddels heeft PPDA via zijn blog laten weten tegen de uitspraak in hoger beroep te gaan, zo meldt onder meer Le Parisien.     Thu, 08 Sep 2011 10:07:35 Nederlands Boekenweekgeschenk komt naar Vlaanderen http://www.depapierenman.be/blog/2011/9/7/nederlands-boekenweekgeschenk-komt-naar-vlaanderen Het Nederlandse Boekenweekgeschenk, het boekje dat klanten van Nederlandse boekhandels tijdens de  jaarlijkse Boekenweek gratis kunnen krijgen, zal vanaf 2012 ook in de Vlaamse boekhandel uitgedeeld worden, zo laat Knack weten. De speciaal voor dit doel geschreven novelle van Tom Lanoye is van 14 tot 24 maart 2012 gratis in de bij Boek.be aangesloten boekhandels te krijgen bij de aankoop van tenminste 12,50 euro aan Nederlandstalige boeken. Geert Joris, directeur van Boek.be, zegt aan Knack "heel blij" te zijn met de actie. "In het verleden hebben we al vaak geprobeerd of het mogelijk was om het geschenk naar Vlaanderen te halen, maar kregen we altijd argumenten te horen waarom het niet kon. Nu was de insteek: laten we eens zien of we argumenten kunnen vinden waarom het wél kan." Een en ander werd mee mogelijk gemaakt door de Nederlandse tegenhanger van Boek.be, de CPNB. Directeur Eppo van Nispen tot Sevenaer van de CPNB ziet het gemeenschappelijk belang: "Het promoten van het lezen en het boekenbezit. Het hielp dat Lanoye graag wilde dat zijn geschenk ook in Vlaanderen kon worden weggeven, maar al voor hij in beeld was hadden Geert en ik gesprekken over het bundelen van onze krachten." De actie loopt in Vlaanderen gelijk met de start van de Literaire Lente, in Nederland met de Boekenweek. Het is eerder uitzonderlijk dat een Vlaamse auteur het Boekenweekgeschenk mag schrijven. Voor Lanoye is het van Hugo Claus in 1989 geleden. Ook Marnix Gijsen schreef ooit een Boekenweekgeschenk, in 1978, net als Hubert Lampo in 1969. Wed, 07 Sep 2011 03:16:30 Poet Laureate Carol Ann Duffy: 'Gedichten zijn soort sms'jes' http://www.depapierenman.be/blog/2011/9/7/poet-laureate-carol-ann-duffy-gedichten-zijn-soort-smsjes De Britse dichteres en Poet Laureate Carol Ann Duffy maakt zich absoluut geen zorgen over de tijd die de jonge garde met sms'en en internetten doorbrengt. Integendeel. Volgens haar is het schrijven van sms'jes en berichtjes op Facebook de ideale opstap naar het schrijven van poëzie, zo bericht The Guardian. "Een gedicht is een vorm van sms-en, het is de originele tekst", zo meldt ze. Naar haar idee is schrijven van dit soort digitale berichtjes de perfecte manier om het taalgevoel te verbeteren en gevoelens en ideeën in zeer compacte vorm te leren vatten: "Het is een manier om meer te zeggen met minder woorden." Duffy is er zelfs van overtuigd dat kinderen tegenwoordig handiger zijn in dichten dan vroeger. "Het is nog het meest duidelijk in de muziek", zegt ze en ze wijst op de poëtische manier waarop rappers of een band als de Arctic Monkeys omgaan met tekst. "En het inventief omgaan met woorden vormt altijd de kern van jongerencultuur", zo meent ze.Sinds haar aantreden in 2009 als de Britse Poet Laureate zet Duffy zich ervoor in om kinderen en jongeren vertrouwd maken met poëzie. De dichteres, die zelf opgroeide in een gezin waar niet gelezen werd, leerde pas op de middelbare school gedichten lezen en waarderen. Nu legt ze talloze bezoeken af aan scholen om haar liefde voor poëzie over te dragen. Poëzie wordt in haar ogen ten onrechte als moeilijk of ontoegankelijk beschouwd maar is niettemin in het onderwijs aan een ware opmars bezig. Carol Ann Duffy lanceert vandaag een wedstrijd voor middelbare scholieren, waarbij jongeren individueel of met een groep hun eigen bloemlezing van favoriete gedichten kunnen samenstellen. De winnende bundel zal door Picador daadwerkelijk worden uitgegeven, met een voorwoord van Duffy zelf. Wed, 07 Sep 2011 12:09:14 Julian Barnes uitgesproken favoriet voor Man Booker Prize http://www.depapierenman.be/blog/2011/9/6/julian-barnes-uitgesproken-favoriet-voor-man-booker-prize De Britse auteur Julian Barnes is de uitgesproken favoriet om de prestigieuze Britse Man Booker Prize op zijn naam te schrijven. Met zijn roman The Sense of an Ending is het nu al de vierde keer dat hij op de shortlist prijkt, zonder dat hij evenwel al ooit van de bekroning mocht proeven. De Booker Prize is bedoeld voor de beste Engelstalige roman van het voorbije jaar en levert de laureaat 50.000 pond op én wereldwijd galopperende verkoopcijfers. De winnaar is bekend op 18 oktober. Barnes' geshortliste roman exploreert het leven van een man van middelbare leeftijd die nadenkt over zijn leven en dat van zijn generatiegenoten, tot het verleden hem in een wurggreep krijgt. Op de zeskoppige shortlist staan verder ook twee debuten: A.D. Miller met de thriller Snowdrops, die zich afspeelt in de Moskouse onderwereld, en Stephen Kelman met Pigeon English, ook al een roman waarin een moordzaak centraal staat. En er zijn ook twee Canadese auteurs aanwezig in de ultieme Bookerselectie: Esi Edugyan (met Half Blood Blues) en Patrick deWitt (met The Sisters Brothers). De zesde kanshebber is Carol Birch, met de roman Jamrach's Menagerie, boek dat gebaseerd is op het zinken van de walvisvaarder de Essex in 1820. Verrassende afvallers zijn Alan Hollinghurst met het alom geprezen The Stranger's Child en Sebastian Barry met On Canaan's Side. De jury, onder voorzitterschap van voormalig M15-spionne Dame Stella Rimington, haalde de traditionele clichés van stal om zijn keuze te argumenteren: "Natuurlijk was het een moeilijke beslissing om de longlist tot zes boeken te herleiden. Jammer dat we zoveel goeie boeken moesten achterlaten. Maar uiteindelijk vonden we snel een consensus over de zes besten, hoe verschillend ze ook zijn." Vorig jaar ging de Booker Prize naar de komische roman The Finkler Question van Howard Jacobson. Tue, 06 Sep 2011 02:53:05 Hugo Bousset onderzoekt de roman na 9/11 http://www.depapierenman.be/blog/2011/9/4/hugo-bousset-onderzoekt-de-roman-na-9-11 Tien jaar na 9/11 verschijnt deze week Vurige tongen. Essays over romans na 11 september van Hugo Bousset. De essaybundel van de hoogleraar moderne Nederlandse letterkunde te Brussel en hoofdredacteur van het literaire tijdschrift DW B wordt op woensdag 7 september 2011 voorgesteld in Passa Porta te Brussel. Meulenhoff uitgever Maaike le Noble zal de bundel inleiden en nadien reflecteren Marc Reugebrink en Yves Petry via voorleessies uit hun eigen werk op de door Hugo Bousset geponeerde stellingen. Die onderzoekt in veertien essays in hoeverre er in de romans na 11 september 2001 sprake is van een paradigmawissel. Zijn de absolute waarheden in de huidige romans nog meer ontmanteld dan voorheen? Is het postmodernisme voorbij? In de essays bestudeert Hugo Bousset het werk van onder meer Don DeLillo, Haruki Murakami, J.M. Coetzee en Juli Zeh maar ook dat van Marjolijn Februari, Marc Reugebrink, Huub Beurskens, Christiaan Weijts, Patrick Modiano en Koen Peeters. Bovendien schuift de hoogleraar in elk essay twee of meer schrijvers uit de Nederlandstalige en buitenlandse romanliteratuur samen naar voor. Dit resulteert volgens de uitgever in "openingen in het boek, waarin de lezer kan meedenken". Net deze week stelt Rob Schouten in een opiniestuk in Trouw dat de meeste Nederlandse romanciers het onderwerp 9/11 eerder hebben gemeden. Hugo Bousset werd voor een van zijn eerdere essaybundels Bevlogen lichtheid  in 2002 gelauwerd met de Dirk Martensprijs. De boekpresentatie in Passa Porta wordt georganiseerd door uitgeverij Meulenhoff en Het Beschrijf.  Mon, 05 Sep 2011 09:53:37 Amper drie Vlamingen op Tiplijst AKO Literatuurprijs http://www.depapierenman.be/blog/2011/9/5/amper-drie-vlamingen-op-tiplijst-ako-literatuurprijs De organisatie van de AKO Literatuurprijs heeft zojuist op het boekenfestival Manuscripta de Tiplijst bekendgemaakt voor zijn editie 2011. Grote namen op het appel zijn Jeroen Brouwers (Bittere bloemen), Adriaan van Dis (Tikkop) en Librislaureaat Yves Petry (De Maagd Marino), net als A.F.Th. Van der Heijden (Tonio), Marcel Möring (Louteringsberg) en Arnon Grunberg (Huid en haar), en ook P.F. Thomése (met De weldoener). Opvallend schaars vertegenwoordigd zijn de Vlaamse auteurs. Dit jaar staan er slechts drie op de tiplijst: Yves Petry, Peter Theunynck (met zijn Karel van de Woestijne-biografie) en Johanna Spaey (met De eenzaamheid van het Westen). Verder een pak relatief onbekende namen én nogal wat betere essayistiek en non-fictie. De volledige lijst ziet er als volgt uit. Een overzicht van de 25 genomineerden: Thomas van Aalten, De schuldigen (Nieuw Amsterdam) Gerbrand Bakker, De omweg (Cossee) Henk Boom, De Grote Turk (Athenaeum-Polak & Van Gennep) Jeroen Brouwers, Bittere bloemen (Atlas) Peter Buwalda, Bonita Avenue (De Bezige Bij) Marco Daane, Het spoor van Orwell (Atlas) A.H.J. Dautzenberg, Samaritaan (Contact) Adriaan van Dis, Tikkop (Augustus) Yolanda Entius, Het kabinet van de familie Staal (Cossee) Esther Gerritsen, Superduif (De Geus) Wouter Godijn, Mijn ontmoeting met God en andere avonturen (Contact) Arnon Grunberg, Huid en haar (Nijgh & Van Ditmar) A.F. Th. van der Heijden, Tonio (De Bezige Bij) Tomas Lieske, Alles kantelt (Querido) Marente de Moor, De Nederlandse maagd (Querido) Marcel Möring, Louteringsberg (De Bezige Bij) Richard de Nooy, Zacht als Staal (Nijgh & Van Ditmar) Yves Petry, De Maagd Marino (De Bezige Bij) Marja Pruis, Kus me, straf me (Nijgh & Van Ditmar) Johanna Spaey, De eenzaamheid van het Westen (De Geus) Peter Theunynck, Karel van de Woestijne, biografie (De Bezige Bij Antwerpen) P.F.Thomése, De weldoener (Contact) Ernst Timmer, De Noordzee opening (Prometheus) Tommy Wieringa, Ga niet naar zee (De Bezige Bij) Joost Zwagerman, Alles is gekleurd (De Arbeiderspers)   De jury zal uit deze Tiplijst een selectie van maximaal 6 titels distilleren. Deze Toplijst wordt op vrijdag 30 september gepresenteerd tijdens een uitzending van het programma Nieuwsuur op de Nederlandse televisie. Op maandag 31 oktober wordt AKO Literatuurprijs voor de 25ste maal toegekend. De voorbije twee edities ging de prijs naar Vlaamse auteurs, met Congo van David van Reybrouck en Godenslaap van Erwin Mortier.  Mon, 05 Sep 2011 10:35:42 'Congo' van David van Reybrouck genomineerd voor NS Publieksprijs http://www.depapierenman.be/blog/2011/9/4/congo-van-david-van-reybrouck-genomineerd-voor-ns-publieksprijs Het Nederlandstalige boekenseizoen is dit weekend definitief voor open verklaard. Op het bonte driedaagse festival Manuscripta in Amsterdam etaleerden uitgevers en boekenvak hun nieuwe waar en traden een plejade aan Nederlandse én internationale auteurs aan. Maandag is het evenement bestemd voor een vakpubliek. Traditiegetrouw luidt het festival ook de prijzencarrousel van het literaire najaar in. Op zaterdagavond werd de eerste Europese Literatuurprijs overhandigd aan Marie Ndiaye, de Franse schrijfster van Drie sterke vrouwen (Trois femmes puissantes), die met dat boek destijds al de Prix Goncourt op haar naam schreef. Met meer trammelant lanceerde de Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (CPNB) de zes genomineerden voor de NS Publieksprijs 2011, die de bestverkochte titels van het afgelopen jaar (tussen juni 2010 en juni 2011) omvatten. Niet geheel verwonderlijk is David van Reybrouck met zijn al met de AKO en de Libris Geschiedenisprijs bekroonde Congo genomineerd, boek dat het aan de kassa's bijzonder goed blijft doen. De andere genomineerde titels zijn Bonita Avenue van Peter Buwalda, Déjà vu van Esther Verhoef, Vaslav van Arthur Japin, Wij zijn ons brein van Dick Swaab en Zomerhuis met zwembad van Herman Koch. De selectie gebeurde door een comité van boekverkopers en bibliothecarissen. Lezers kunnen stemmen op de genomineerde boeken, op 17 oktober is de winnaar van de NS Publieksprijs bekend. Op maandag wordt trouwens op Manuscripta ook de Tiplijst van de AKO Literatuurprijs onthuld. Sun, 04 Sep 2011 11:39:10 Literair supplement - aflevering 67 http://www.depapierenman.be/blog/2011/9/3/literair-supplement-aflevering-67 Het weekoverzicht van de belangrijkste literatuurrecensies- en interviews uit kranten- en weekbladen in Nederland en Vlaanderen. In samenwerking met Athenaeum Boekhandel in Amsterdam. Veel aandacht voor de biografie van F.B. Hotz, Tom McCarthy, Rascha Peper, David Peace e.a. en een eerste vooruitblik op de titels van het literaire najaar.   In Knack een bespreking van Evenbeeld, van de Ierse regisseur en schrijver Neil Jordan. Jan Stevens ziet invloeden en gelijkenissen met de gothic novels van weleer, vooral met Stevensons roman The Strange Case of Dr. Jekyll and Mr. Hyde, ook brengt Jordan "Dublin trefzeker tot leven". En Niets, de young adult roman van Janne Teller is "messcherp geschreven, onvoorspelbaar en thematisch sterk" vindt Annelies De Waele die, mocht ze lesgever Nederlands of moraal zijn, een schooljaar met dit boek zou vullen. Voor Maarten Dessing mist Het grote zwijgen van Erik Menkveld spanning, want de auteur blijft iets te dicht bij de werkelijke gebeurtenissen, al blijft de roman over de verhoudingen tussen de componisten Alphons Diepenbrock, Matthijs Vermeulen en zijn echtgenote "een mooie ingehouden historische roman over een gecompliceerde driehoeksverhouding". En Het laatste testament van de Bijbel wekte bij Jan Stevens irritatie op, dit door het "oeverloze provoceren" en door  James Freys jachtige stijl.   In Uitgelezen van De Morgen een interview met David Peace, over 1974 en 1977, de eerste twee van zijn vier romans met als achtergrond de roemruchte Yorkshire Ripper. Over zijn motieven uitsluitend nog te romans te schrijven die op ware feiten steunen: "Er is zoveel geweld in de wereld dat het zinloos is er nog meer te verzinnen en er nog geld aan te verdienen ook. Daar zit iets onethisch in" en ook: "Maar als romancier kan je makkelijker dan een historicus een maatschappelijk debat tot stand brengen. Ik ga helemaal niet postmodern doen en zeggen dat de waarheid niet bestaat. Volgens mij bestaat ze wel. Net omdat een roman fictie is kan hij in dialoog gaan met de feiten en zo de waarheid benaderen". Dit is alles qua fictie in Uitgelezen waarin we ook nog een stuk vinden over Niet voor de winst van Martha Nussbaum, een interview met grahic novelist Daniel Clowes en een recensie van Roman Toilets. Their Archaeology and Cultural History.   De Standaard der Letteren raadt Een speciaal soort voorzienigheid van Richard Yates aan. De herontdekte Amerikaan beschrijft voor Peter Jacobs de zinloosheid van de oorlog "precies en zonder omhaal". En Vicky Vanhoutte prijst Het dodevissenmuseum van Charles D'Ambrosio aan "als een van de beste verhalenbundels van de afgelopen jaren". John Vervoort ziet "milde ironie" in Schoolslag waarmee Joseph Pearce "een genuanceerde roman over alle facetten van het schoolleven" poogt te schrijven, maar het geheel "mist soms cohesie".Joost Vandecasteele kreeg de kans om op Lowlands zijn literaire held Chuck Palahniuk (foto) te interviewen. Die promootte er Pygmee en Snuff. Een gesprek over het belang van voorlezen in obscure kroegen en over de kern in zijn romans: "een individu dat opgroeit in een voor hem of haar vreemde wereld". En over waar Palahniuk zijn ideeën vandaan haalt: "Die worden mij ook aangeboden en verteld door anderen. Als je ietwat de reputatie hebt bezig te zijn met het vreemde en het verborgene, dan krijg je genoeg toegestuurd". De literaire lef van Laurent Gaudé is grenzeloos, merkt Marijke Arijs op over De poort van de hel waarin de auteur levenden en doden met elkaar verbindt en ze concludeert: "Stilistisch valt er een en ander op zijn proza af te dingen, maar hij slaagt er moeiteloos in om de alledaagse werkelijkheid te verzoenen met het fantastische en het onwaarschijnlijke geloofwaardig te maken. Dát is niet iedereen gegeven". Alexandra De Vos schetst leven en thematiek van D.H. Lawrence wiens Women in love nu als Verliefde vrouwen is heruitgegeven, een roman waarin "de innerlijke conflicten van de personages zodanig op de spits gedreven dat er nauwelijks nuances of rustpauzes zijn". Met Hof van assisen schreef Louis van Dievel "met zichtbaar plezier en volkse humor (..) een vermakelijke roman waarin niet alleen het gerecht, maar iedereen die bij het proces betrokken is in zijn blootje komt te staan", aldus John Vervoort. En De aleph van Paulo Coelho, past uitstekend in de rubriek Buzzboek en wordt er door Filip Huysegems gelabeld als 'hedendaagse wijsheidsliteratuur van het zuiverste water", met toch drie sterren. In de reeks De ingeving treffen we Tjitske Jansen in het Witsenhuis, het huis van Willem Witsen en Marie Wisten-Schorr waar de Tachtigers vaak te gast waren, nu een schrijversresidentie. De dichteres mag er vijf jaar verblijven: "Ik voel me hier goed en ben zeker dat dit me bij het schrijven zal helpen".   In Trouw leest Paul van der Steen de biografie van kunstenaar Rik Wouters door Eric Min, maar hij is niet onverdeeld enthousiast: "[...] wat minder barok en bewondering hadden het boek goed gedaan." En: het was de zomer van de rake debuten, vindt Nels Fahner. Hij demonstreert dat aan de hand van drie titels: Hans Schellekens' De cursus, Toine Heijmans' Op zee en Jan Vantoortelbooms De verzonken jongen. "Spanning opbouwen is de debutanten van nu wel toevertrouwd", signaleert Fahner. Jann Ruyters bespreekt Vossenblond van Rasha Peper. Hij signaleert raakvlakken met het proza van Michael Cunningham en Doeschka Meijsing, maar concludeert: "Toch wijzen die associaties er vooral op dat de bedachtzaam formulerende, traag rondcirkelende Peper in intensiteit bij haar voorbeelden achterblijft." Ten slotte een groot stuk van Monica Soeting over Tom McCarthy's C: "al kun je McCarthy inderdaad nergens betrappen op het bespelen van de emoties van zijn lezers, en al gaat zijn aandacht vaker uit naar een landschap of een gebouw dan naar zijn personages, onder alle uiteenzettingen, beschrijvingen en dialogen smeult wel degelijk een menselijk drama over het onderdrukken van gevoelens".   Ook in de Volkskrant het "tragische leven" van F.B. Hotz, op de voorpagina en in een uitgebreid artikel. Maarten 't Hart heeft de biografie "domweg verslonden"; "Ongelooflijk, vind ik, dat het haar zo goed gelukt is die bonte, wilde jaren van Hotz als jazzmusicus in kaart te brengen, en dat schrijnend ongelukkige huwelijk, en die verbijsterende anticlimax daarvan, de moord op jazztrompettist Serein Pfeiffer." Arjan Peter interviewt de Finse auteur Riikka Pulkkinen, onder meer over haar gewoonte een verhaal te bouwen rond een detail: "Misschien is die neiging van mij een Heideggeriaanse tic. Ik heb de Duitse denker natuurlijk tijdens mijn studie gelezen, en hij heeft de term Augenblick-ervaring gemunt: een detail opmerken dat een heel leven weerspiegelt." Alan Hollinghursts Kind van een vreemde krijgt vijf sterren toebedeeld, en wordt getipt voor de Booker Prize. Hans Bouman roemt vooral de thematiek van de roman die wordt weerspiegeld in de ingenieuze structuur: "[...] een boek over de ongrijpbaarheid van een werkelijkheid die wordt vervalst en gemythologiseerd door misverstanden, leugens en falende geheugens; over een verleden dat afhankelijk van de veranderende behoeften telkens opnieuw wordt herschreven." Recensies zijn er verder van Rik Launspachs Man meisje dood, dat Daniëlle Serdijn "thematisch ambitieus" noemt, maar dat volgens haar tegelijkertijd "niet uitsluitend noodzakelijke verhaallijnen" bevat, van Ellen Heijmerikx' Wij dansen niet, "een waardig opvolger van haar debuut", van de roman Vissen veranderen bij kou van zwemrichting van Pierre Szalowski, "een vakkundige feel good-roman" en van De verlegen minnaars van Chaja Polak, die volgens Edith Koenders "nodeloos geheimzinnig en pathetisch doet". Het China-nummer van Armada krijgt vier sterren.   Ook in NRC Boeken aandacht voor de biografie van F.B. Hotz. Arjen Fortuin las en stelt vast dat biografe Aleid Truijens er weliswaar niet in is geslaagd het geheim van de schrijver te achterhalen, "maar wel roept ze het verlangen wakker om er eindeloos naar te blijven zoeken". Een interview met Tom McCarthy, wiens roman C deze maand in vertaling verschijnt: "[...] literatuur is een doorlopend proces van inbedden en coderen van andere literatuur. In C wilde ik die logica ver doorvoeren." In de aanloop naar Manuscripta presenteren de redacteuren een uitgebreide leeslijst voor dit najaar. Een van de hoogtepunten op het gebied van Nederlandse fictie is de nieuwe roman van Stefan Brijs, Post voor mevrouw Bromley, maar ook Anna Enquist, D. Hooijer, Doeschka Meijsing, Jan Siebelink, Dimitri Verhulst en Connie Palmen komen met nieuw werk. Poëzietitels om naar uit te kijken zijn de verzamelde gedichten van Jorge Luis Borges, nieuwe bundels van Tonnus Oosterhoff en Eva Gerlach. Pieter Steinz kiest de integrale vertaling van het Middeleeuwse Nibelungenlied en de romans van Wieslaw Mysliwski, Jeffrey Eugenides en Jennifer Egan dit najaar op het gebied van vertaalde literatuur. Recensies zijn er van de nieuwe roman van Rasha Peper ("Peper laat het toeval flink over Vossenblond uitwaaieren en zet nogal wat lijntjes uit. Te veel misschien."), Rik Launspachs Man meisje dood ("een roman die [...] een stuk bondiger had gekund en ook wel wat preciezer") en Het lot valt altijd op Jona van Mark Boog. Marco Kamphuis leest het derde deel van Tolstojs autobiografie, Studentenjaren, en Joyce Roodnat Andrea Bajani's De belofte: "[...] glijvluchten van taal, met uitbundige lange zinnen en wervelende metaforen". Ook een groot stuk over de debuutroman van Charles Yu, Veilig leven in een sciencefictionwereld; "behalve een inventief auteur is Yu een zorgvuldig stilist", aldus Rob van Essen. En ten slotte de biografie van Coco Chanel besproken door Joyce Roodnat: "Vanaf bladzijde 1 wil Vaughan Chanels verwerpelijkheid aantonen. Daartoe walst hij suggestief door haar leven en over haar heen."   Erwin Mortiers Gestameld liedboek verschijnt volgende week. In Vrij Nederland laat Arjan Visser hem aan het woord. "Hoe treurig, gruwelijk of tragisch het ook is wat ik meemaak, er is altijd een tweede figuur in mezelf, een soort gevoelloze psychopaat, die als het ware over mijn schouder meekijkt en denkt: tja, interessant." En: "Alzheimer is niet: niet meer op een bepaald woord kunnen komen, nee, het is het volledig verdwijnen van de taal." Plus korte besprekingen van Luis Fernando Verissimo, De engelenclub, David Nolens, De kunst van het wachten, Dr. Seuss, De kat met de hoed (Joukje Akveld: "Echt, pure flauwekul." 5 sterren), Allard Schröder, Het meisje met de afstandsbediening, en Edwin Koopman, De oliekoning. Hugo Chávez en de linkse revolutie in Latijns-Amerika.   Schrijvende critici: het is het openingsonderwerp van de kunstbijlage van Het Parool. Dieuwertje Mertens sprak Marja Pruis (foto), Maarten Doorman en Maarten Moll, en stelt de opendeurvraag "Bestaan er dan helemaal geen mores in de wereld van de literaire kritiek?" Tja. Maar Marja Pruis: "Als ik schrijf, bestaan er geen critici. Ik verkeer dan in een andere gemoedstoestand." We hopen dat het gewoon nog zomertijd is bij Het Parool, anders is ons wel heel makkelijk twee pagina's literaire kritiek door de neus geboord. Drie recensies slechts: romancier-criticus Arie Storm over Sebastian Barry's Het beloofde land, Dirk-Jan Arensman over Aravind Adiga's De laatste man in de toren en Maarten Moll over Jussi Adler-Olsens Het alfabethuis en De bedrijfsterrorist. Storm : "Wat zich ontvouwt, is een verbluffend verhaal. [...] Dit is een machtige vertelling over goed en kwaad en hoe die van positie kunnen wisselen. Maar dit is boven alles het verhaal van een vrouw die altijd, door alle ellende heen, oog blijft houden voor de betoverende aantrekkingskracht van de wereld." Arensman: "Hier is kortom een schrijver aan het werk die niet preekt, maar toont en je je eigen conclusies laat trekken. Het maakt zijn visie op modern India er alleen maar complexer, rijker en overtuigender op." En Moll: "Alleen heeft hij daar wel heel veel pagina"s voor nodig. Ontsnap nou toch eens een keer! schreeuw je de twee Engelsen op een gegeven moment toe."   In De Groene leest Marja Pruis "zomerklassieker" Eerst grijs dan wit dan blauw, "een onverminderd fascinerende roman, waarvan ik me niet kan voorstellen dat die nu minder enthousiast zou worden onthaald". Lynn Berger leest Amy Waldmans Ground Zero-roman The Submission ("niet monumentaal, maar wel een treffend en prikkelend tijdsdocument"), Alle Lansu leest Siegfried Lenz' Het begin van iets, dat "een staalkaart van de ambigue menselijke emoties in grenssituaties" biedt, en Rob Hartmans ten slotte Aleid Truijens' Hotzbiografie. "Een nauwgezette en indringende constructie van Hotz' leven, waarbjj ik af en toe het gevoel had dat het ook wel iets minder uitvoerig had gekund," oordeelt Hartmans, die ook uiterst enthousiast is over Hotz' werk zelf.   In Elsevier Gerry van der List over Aleid Truijens' biografie van F.B. Hotz. Ze "schrijft goed, maar wat wijdlopig", oordeelt hij, en ze had Hotz" eigen verhalen over zijn leven niet voor waar aan moeten nemen.   In HP|De Tijd lof van Dries Muus voor Gerwin van der Werfs romandebuut Wild, "een rauw, krachtig boek, en via zijn hoofdpersoon stipt Van der Werf grote levensvragen aan - maar het is tegelijkertijd erg komisch, zonder dat de schrijver op de vette lach mikt". Sun, 04 Sep 2011 04:04:17 Buddenbrookmuseum in Lübeck fors uitgebreid http://www.depapierenman.be/blog/2011/9/4/buddenbrookmuseum-in-lübeck-fors-uitgebreid Het Buddenbrookhuis in Lübeck zal flink worden uitgebreid, zo meldt onder meer Der Stern. In het statige koopmanshuis, waar Thomas Mann (1875-1955) zijn beroemde roman uit 1901 situeerde, is sinds 1993 een museum gevestigd, dat jaarlijks zo'n 600.000 bezoekers trekt. Door de aankoop van het pand ernaast zal de tentoonstellingsruimte worden verdubbeld. Het huis uit 1758 aan de Mengestraße 4 was ooit eigendom van de grootouders van Thomas Mann, die zelf ook in het huis geboren werd. Het museum is gewijd aan de gehele schrijversfamilie Mann, met uiteraard speciale aandacht voor het werk van Thomas Mann. Zo is er de permanente tentoonstelling 'Die Buddenbrooks - ein Jahrhundertroman', waarin via diverse virtuele installaties de ontstaansgeschiedenis van de roman belicht wordt.Hoewel Mann, die in 1929 de Nobelprijs voor de Literatuur kreeg toegekend, in zijn roman de stad Lübeck nooit met name noemt, is de gelijkenis met de handelsstad aan de Oostzee onontkoombaar. Vele inwoners van Lübeck meenden zich destijds in romanpersonages en -figuranten te herkennen. De overeenkomsten tussen de familie Buddenbrook en de koopmansfamilie Mann, die zich in 1790 in Lübeck vestigde, vormen eveneens onderwerp van de tentoonstelling. In het huis, dat de familie in 1842 verwierf, zijn nu de landschapskamer en de eetkamer van de Buddenbrooks nagebouwd zoals Mann ze in zijn roman beschreef. Het museum verwacht over twee jaar de verbouwing van het Buddenbrookhuis voltooid te hebben, waarna het over beduidend meer ruimte zal beschikken voor educatieve doeleinden, seminars en wisseltentoonstellingen. Sun, 04 Sep 2011 11:42:02 Papierman(d) - aflevering 130 http://www.depapierenman.be/blog/2011/9/1/papierman(d)-aflevering-130 Klein en achterstallig literair nieuws van diverse pluimage, in de gekende verzamelrubriek: °°Dit weekend opent Manuscripta, de Nederlandse start van het boekenseizoen, met een plejade aan activiteiten. Alle info hier. Ook de Vlaamse literatuur is prominent aanwezig, met een grensoverschrijdend auteursprogramma, met ondersteuning van Boek.be en de Taalunie. Het moet de kloof tussen Nederlandse en Vlaamse auteurs dichten. Zes auteursduo's becommentariëren daarom mekaars nieuwe of aankomende boeken. Zo treden op zondag en maandag onder meer Erik Vlaminck (Brandlucht) & Daniel Rovers (Walter) aan, net als Stefan Brijs (Post voor Mevrouw Bromley) en Daan Heerma van Voss (Zonder tijd te verliezen) en vormt Rachida Lamrabet (De man die niet begraven wilde worden) een duo met Jan Siebelink (Oscar). De Vlaamse Uitgeversvereniging (VUV) is met een collectieve stand Vlaamse Vedett*en op Manuscripta aanwezig. Zij stelt de nieuwe oogst van acht uitgevers aan de Nederlandse boekenvakkers en het publiek voor. °°Binnenkort start de verfilming van Alleen maar nette mensen, de met de Gouden Uil bekroonde bestseller van  Robert Vuijsje, met Annet Malherbe, Jeroen Krabbé en Imanuelle Grives in de voornaamste rollen. Meer details bij Nu.nl. °°Chinese schrijvers onder huisarrest naar aanleiding van Boekenbeurs van Bejing, waar Nederland de eregast is, zie Nu.nl. Marcel Möring (foto) reageert: "Die schrijvers zijn net zo hypocriet als Shell", op NRC. Zie ook de debatten op De Contrabas, die de zaak opvolgt. °°Alle brieven van Vincent Van Gogh in het Chinees, zie de Volkskrant. °°De Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam neemt de verzameling beweegbare boeken van Willem Albert Wagenaar op in haar collectie, meldt Neder-L.  De collectie bevat ruim honderd uitgaven van Lothar Meggendorfer (1847-1925) die fantasievolle boeken met trekbeelden, draaibeelden, uitklapplaten en leporello's vervaardigde. Van woensdag 31 augustus t/m zondag 11 september is een kleine presentatie uit die collectie te zien in de hal van de Bijzondere Collecties, Oude Turfmarkt te Amsterdam. °°De Britse Open Rights Group bemachtigde het akkoord tussen Google Books en de British Library rond de digitalisering van de collecties en zette het, vergezeld van kritische opmerkingen, op haar site. °°Stephen King brengt zijn nieuwste titel Mile 81 louter als ebook uit. Bij het kortverhaal hoort ook een uittreksel uit zijn komende roman, 11/12/63, die handelt over de moord op J.F.Kennedy °°De eerste gedigitaliseerde boeken uit de oudste collectie van de Nederlandse Koninklijke Bibliotheek staan online. Uiteindelijk zal het Britse ProQuest met het project Early European Books zo'n 50.000 bijzondere drukken tot 1700 uit de KB digitaliseren. °°BookLamp.org, een website die op basis van wat je gelezen hebt nieuwe boekentips genereert, kritisch onder de loep genomen bij The Salon. °°Op het komende Crossing Border festival wordt er samengewerkt met de Apple iBookstore. Apple zal onder meer live streamings van auteuroptredens verzorgen en de opnames koppelen aan de digitale boeken van die auteurs die ze via haar iBookstore verkoopt. Het is de eerste maal dat de elektronicagigant een Europees festival in die mate promoot (bron: persbericht Crossing Border). °°Geert Joris (directeur Boek.be) is er niet over te spreken dat hij de zwarte piet krijgt doorgeschoven voor het schrappen van (gesubsidieerde) schoolbezoeken aan de komende Boekenbeurs. Zijn opinie staat op Knack. °°De affiche van de 75ste Boekenbeurs, begin november, is voorgesteld. °°De Duitse rechten van de misdaadroman Een zomer zonder slaap van Bram Dehouck zijn naar BtBverlag gegaan. °°Gunter Grass weer verzeild in een polemiek, na uitspraken in een interview in een Israëlische krant, zie Die Zeit. °°Een iPad-boek dat je in een willekeurige volgorde kunt lezen: Composition nr. 1 van Marc Saporta. °°Le Prix du Roman FNAC, de eerste literaire prijs van het najaar, is voor de schrijfster Delphine de Vigan, zie Bibliobs. °°Wat moeten we ons voorstellen bij de Co-Ed Topless Pulp Fiction Appreciation Society? °°De biografie van F.B. Hotz van Aleid Truijens, besproken in NRC door Arjen Fortuin: 'Man en werk en een geheim.' °°Daniel Mendelssohn over Arthur Rimbaud in The New Yorker. °°Babelia over Carlos Fuentes en 150 jaar Latijns-Amerikaanse romans.  °°New York's City Spots for Book Lovers, zie de LA Times. °°De meest literair getinte begraafplaatsen, zie Publishers Weekly. °°Haruki Murakami: Talent is Nothing Without Focus and Endurance (op 99 procent). (foto Möring: De Bezige Bij) Sat, 03 Sep 2011 12:30:46 AKO Literatuurprijs en Selexyz Debuutprijs voortaan samen uitgereikt http://www.depapierenman.be/blog/2011/9/2/ako-literatuurprijs-en-selexyz-debuutprijs-voortaan-samen-uitgereikt De AKO Literatuurprijs en de Selexyz Debuutprijs zullen op 31 oktober voor het eerst tegelijk worden uitgereikt. De gecombineerde uitreiking versterkt het effect dat beide prijzen nastreven: het bevorderen van lezen en de Nederlandse literatuur, zo menen de besturen van beide prijzen.De AKO Literatuurprijs wordt dit jaar voor de 25ste maal uitgereikt. De zeskoppige jury zal dan zijn keuze bekend maken uit het totaal van ruim 400 ingezonden titels. De schrijver van het winnende boek ontvangt naast een sculptuur van Eugène Peters een bedrag van € 50.000. De AKO Literatuurprijs 2010 werd uitgereikt aan David van Reybrouck voor Congo.Komende maandag 5 september wordt de Tiplijst van de AKO Literatuurprijs bekend gemaakt, vrijdag 30 september de Toplijst. De jury van de AKO Literatuurprijs 2011 bestaat naast voorzitter Ernst Hirsch Ballin uit de recensenten Maarten Dessing, Frank Hellemans, Toef Jaeger, Kathy Mathys en Fleur Speet. De Selexyz Debuutprijs wordt sinds 2006 uitgereikt en is een voortzetting van de Marten Toonder/Geertjan Lubberhuizen Prijs voor Literaire Prozadebuten. Eerdere winnaars zijn onder andere Franca Treur, Vonne van der Meer, Abdelkader Benali en Marcel Möring. De winnende schrijver ontvangt een bedrag van € 10.000. De jury bestaat uit de literaire critici Wineke de Boer, Monique Warnier en Martin Mooij en de vertaalster Rosemarie Still, terwijl criticus en journalist Dirk Leyman de Vlaamse representant is in de jury. Die wordt voorgezeten door publicist en regisseur Hans Keller. Fri, 02 Sep 2011 12:40:59 Michel Houellebecq te gast in Brusselse Muntschouwburg http://www.depapierenman.be/blog/2011/9/1/michel-houellebecq-te-gast-in-brusselse-muntschouwburg De Franse schrijver Michel Houellebecq, in november 2010 gelauwerd met de Prix Goncourt voor La carte et le territoire (foto)  is op woensdag 14 september te gast in de Brusselse Munt. De auteur groeide sinds De wereld als markt en strijd (1994), Elementaire deeltjes (1998) en Mogelijkheid van een eiland (2005) uit tot de meest spraakmakende Franse auteur van het moment die in zijn vaak controversiële romans de pijnpunten van de hedendaagse samenleving genadeloos blootlegt.  Met de uitreiking van de Prix Goncourt voor La carte et le territoire volgde vorig jaar dan de ultieme triomf. De roman, milder van toon dan zijn vorige titels, werd ook door de meeste critici als een hoogtepunt in zijn oeuvre beschouwd.De auteur zal ingeleid worden door zijn vaste Nederlandse vertaler Martin de Haan. Martin de Haan berichtte hier eerder over zijn vertaling De kaart en het gebied, sinds juni verkrijgbaar en zoomt ook op zijn blog (samen met collega vertaler Rokus Hofstede) uitgebreid in op het werk van Michel Houellebecq. Op de avond in de Munt leest de auteur zelf ook voor uit zijn werk en treedt hij in gesprek met Stefan Hertmans. De organisatie is in handen van De Arbeiderspers en Het Beschrijf. (foto Alexis Duclos) Thu, 01 Sep 2011 08:08:02 'Sex' van Madonna meest gezochte 'out-of-print'-boek http://www.depapierenman.be/blog/2011/9/1/sex-van-madonna-meest-gezochte-out-of-print-boek Het expliciete koffietafelboek Sex van popster Madonna uit 1992 is het voorbije jaar het meest gezochte out-of-printboek in de Verenigde Staten, zo ontdekte de Amerikaanse boekenzoekerssite BookFinder.com. Het boek, dat destijds in een gelimiteerde oplage verscheen, veroorzaakte bij verschijning een stevige controverse en werd al spoedig een collector's item. Madonna is zelf de protagoniste in diverse seksuele esbattementen. BookFinder inventariseert in zijn jaarlijkse rapport telkens de 100 meest gezochte boeken die niet meer in druk zijn. De romantische roman Promise Me Tomorrow, van de zoetgevooisde auteur Nora Roberts belandde op de tweede plaats. De schrijfster heeft er altijd op aangedrongen dat het boek uit 1984 nooit zou herdrukt worden. Daarnaast is ook Stephen King gewilde waar: hij neemt twee plaatsen in in de top-vijf, met zijn in 1977 geschreven roman Rage (geschreven onder het pseudoniem Richard Bachman) en het in 1989 gepubliceerde kortverhaal My Pretty Pony. Ook naar de moeilijk vindbare memoires van Johnny Cash, Man in Black, en Norman Mailers biografie van Marilyn Monroe wordt druk gespied op BookFinder. En sinds de release van Colin Firths film The King's Speech is ook Sarah Bradford's biografie van koning George VI, The Reluctant King, erg gezocht. Zie de berichtgeving bij BBC News. Thu, 01 Sep 2011 10:38:50 Nieuw Amsterdam neemt Ailantus over http://www.depapierenman.be/blog/2011/8/31/nieuw-amsterdam-neemt-ailantus-over Het Nederlandse uitgeverslandschap blijft in beweging. De Nederlandse uitgever Nieuw Amsterdam neemt op 1 september de literaire uitgeverij Ailantus over. Dat maakten de bedrijven vandaag bekend. "Nieuw Amsterdam zoekt groei en verbreding, met name in de portfolio vertaalde fictie," verklaart commercieel directeur Carla de Jong aan Boekblad. "Met de komst van Ailantus slaan we meteen een grote slag: we krijgen er auteurs en titels van hoge kwaliteit bij. En met Lidewijde halen we een zeer ervaren uitgeefster in huis die een enorm netwerk en grote creatieve energie heeft." Ailantus begon in 2007 binnen Boom Uitgevers Amsterdam, onder het roer van uitgeefster Lidewijde Paris. De uitgeverij heeft inmiddels bekendheid verworven met schrijvers als David Mitchell, Carla Guelfenbein, Blake Morrison, Jean-Marie Blas de Roblès en Lawrence Hill. Paris treedt toe tot de directie van Nieuw Amsterdam, een uitgeverij die bestaat sinds 2005 en auteurs als Claudia de Breij, Harold Hamersma en Maarten van Rossem onder zijn hoede heeft. Van Ailantus komen redacteur Liesbeth Vries en verkoopmanager Susanne van Leeuwen mee. "We krijgen verzoeken de naam Ailantus toch op een of andere manier te handhaven. Carla en ik gaan kijken hoe dat eventueel zou kunnen," zo laat Lidewijde Paris nog weten. Wed, 31 Aug 2011 09:11:24 Invloedrijke Franse auteur Joseph Macé-Scaron in vuurlinie over plagiaat http://www.depapierenman.be/blog/2011/8/30/invloedrijke-franse-auteur-joseph-macé-scaron-in-vuurlinie-over-plagiaat De Franse literaire wereld is opnieuw in beroering naar aanleiding van een plagiaataffaire. Eerder dit jaar berichtten wij al over een soortgelijk schandaal rondom Patrick Poivre d'Arvor (zie hier), deze keer staat de 53-jarige schrijver en televisiepersoonlijkheid Joseph Macé-Scaron in de vuurlinie. De invloedrijke Scaron is onder meer hoofdredacteur van het prestigieuze Magazine Littéraire en adjunct-redacteur van het weekblad Marianne, waarvoor hij literatuur recenseert. Dit jaar kreeg zijn nieuwste (en negende) boek, de roman Ticket d'entrée, uiterste lovende recensies en werd het bekroond met de Prix de la Coupole.Afgelopen week kwam de Franse mediawaakhond Acrimed echter met een stevige beschuldiging van plagiaat. Scaron zou zich sterk hebben laten inspireren door de roman Notes From a Big Country (1996) van de Amerikaanse auteur Bill Bryson. De passages uit Ticket d'entrée en de Franse vertaling van Brysons roman die Acrimed ter vergelijking naast elkaar legde, lieten geen twijfel bestaan. Le Nouvel Observateur ontdekte vervolgens een vrijwel letterlijke ontlening aan de roman The Good Life (2006, in het Frans La belle vie) van Jay McInerney én sterke overeenkomsten met fragmenten uit Rachel Cusks Arlington Park (2006). En toen was het hek van de dam. Ook Scarons eerdere werk werd tegen het licht gehouden, wat opvallende overeenkomsten opleverde met o.a. het Parijse dagboek uit 1941 van Ernst Jünger (zie L'Express). De schrijver, wiens naam naar Franse gewoonte inmiddels wordt afgekort als JMS, weigerde in eerste instantie ieder commentaar, maar gaf vervolgens (zie hier) toch toe een stommiteit te hebben begaan en een tiental keren aan andere auteurs interessante passages te hebben ontleend: "Ik had er beter aan gedaan de herkomst ervan te vermelden". Maar de term plagiaat wijst hij resoluut af. Het zou gaan om verwijzingen, knipogen, hommages, kortom: intertekstualiteit. "Literatuur wordt niet vanuit het niets geschreven, schrijvers inspireren elkaar van oudsher." De eerste steunbetuigingen aan Scaron zijn inmiddels ook al gepubliceerd. Zo spreekt Pierre Assouline op zijn blog van een zwaar overdreven heksenjacht. Hoe kan het bijvoorbeeld dat Michel Houellebecq wel wegkomt met het overschrijven van hele pagina's uit Wikipedia (zie onze berichtgeving hier)? Het laatste woord over de 'affaire JMS' is daarmee nog niet gesproken. Met al het gekrakeel zou men nog bijna vergeten waar Ticket d'entrée eigenlijk over gaat: het is de nauwelijks verhulde biografie van JMS zelf, gesitueerd in de homoseksuele scene en de uitgeverswereld in het Parijs onder Sarkozy. Tue, 30 Aug 2011 11:39:25 Mutsaers schenkt omvangrijk deel archief aan Letterkundig Museum http://www.depapierenman.be/blog/2011/8/30/mutsaers-schenkt-omvangrijk-deel-archief-aan-letterkundig-museum De Nederlandse schrijfster en beelden kunstenaar Charlotte Mutsaers (1942) heeft een omvangrijk deel van haar archief aan het Letterkundig Museum in Den Haag geschonken, zo meldt die instelling in een persbericht. Tot de schenking behoort de volledige, zeer uitgebreide documentatie voor haar roman Koetsier Herfst (2008) en diverse versies van dit inmiddels vaak herdrukte boek. Persoonlijke documenten als kindertekeningen, familiaire memorabilia, cijferlijsten en diploma's en een groot aantal  polaroidfoto's van echtgenoot Jan Fontijn, tevens schrijver, en vrienden uit de literaire wereld maakt deel uit van de schenking. Bijzonder is de plaquette die Mutsaers ontving na de gongslag in de Beurs van Amsterdam in mei 2010. De deels in Oostende wonende Mutsaers is een uiterst gedreven brieven- en tegenwoordig ook mailschrijfster, getuige de uitgebreide correspondentie met onder anderen Maarten en Eva Biesheuvel, Judith Herzberg en F.B. Hotz, diverse musea en talrijke instellingen op het gebied van cultuurbehoud (Oostende) en dierenbescherming. Eerder bracht Mutsaers ook al een deel van haar archief onder bij het Letterkundig Museum; onder meer de manuscripten en aantekeningen voor de bundel Kersebloed (1990) en de roman Rachels rokje (1994) behoorden tot deze schenking. Het Letterkundig Museum wijdde in 2010 een grote overzichtstentoonstelling aan het leven en literaire- en beeldende werk van Charlotte Mutsaers, die in die periode ook de P.C. Hooft-prijs voor proza ontving. Tue, 30 Aug 2011 02:43:22 Syrisch-Franse dichter Adonis krijgt Goetheprijs http://www.depapierenman.be/blog/2011/8/29/syrisch-franse-dichter-adonis-krijgt-goetheprijs De in Syrië geboren dichter Adonis is de laureaat van de Goethe-prijs. Hij kreeg de prijs ter waarde van 50.000 euro zondag overhandigd. Adonis wordt regelmatig genoemd als Nobelprijskandidaat en deze onderscheiding zet die kandidatuur in ieder geval kracht bij. Adonis is de eerste Arabisch-sprekende schrijver die met deze literatuurprijs, een van de meeste prestigieuze van Duitsland, is bekroond De jury prees de 81-jarige Adonis voor zijn invloed op de hedendaagse Arabische cultuur. "Zijn klassieke stijl, gebaseerd op de traditionele Arabische dichters, zijn moderne Europese ideeën en kritische geluid over de Arabische cultuur", gaven de doorslag. Adonis, geboren als Ali Ahmad Said in het noorden van Syrië, ontvluchtte zijn vaderland op jonge leeftijd. De politiek vluchteling vestigde zich in Parijs, waar hij nog altijd woont en nog steeds in het Arabisch schrijft. De Goetheprijs gaat elke drie jaar naar "mensen van wie het werk de geest van het Duitse literaire genie weerspiegelt." Tegelijkertijd gingen de Goethemedailles naar de Britse schrijver John le Carré, de Poolse journalist Adam Michnik en de Franse regisseur Ariane Mnouchkine. De belonig is bedoeld voor hun "buitengewone" bijdrage aan de Duitse taal. Zie deredactie.be en Deutsche Welle. Mon, 29 Aug 2011 11:38:37 Goethe is 'grootste Duitser aller tijden' http://www.depapierenman.be/blog/2011/8/29/goethe-is-grootste-duitser-aller-tijden De Duitse schrijver Johann Wolfgang von Goethe is in de Duitse boulevardkrant Bild verrassend genoeg uitgeroepen tot "grootste Duitser aller tijden". De in 1749 geboren schrijver en wetenschapper kwam als winnaar uit een bevraging van 2.000 Duitsers. Een onderzoeksinstituut vroeg in opdracht van Bild de grootste Duitser ooit te noemen. De naam van Goethe viel het meest, voor die van de naoorlogse bondskanselier Konrad Adenaur en Albert Einstein, de vader van de relativiteitstheorie. Goethe (1749-1832) is het bekendst als schrijver van Die Leiden des jungen Werther, een boek over een jongen die zich volledig door zijn gevoelens laat leiden. Tegelijk was Goethe onder meer wetenschapper, toneelschrijver en filosoof. Zijn meesterwerk wordt Faus genoemd, over een man die een pact met de duivel sluit. In 2003 organiseerde de Duitse tv-zender ZDF ook al eens een verkiezing van de grootste Duitser aller tijden. Toen kwam Adenauer als topper uit de bus, gevolgd door Martin Luther en Karl Marx. Goethe strandde toen op de zevende plaats. Mon, 29 Aug 2011 03:06:45 Literatuurprijs Vlaamse Provincies voor Jeroen Brouwers http://www.depapierenman.be/blog/2011/8/28/literatuurprijs-vlaamse-provincies-voor-jeroen-brouwers De Nederlandse auteur Jeroen Brouwers heeft op de Cultuurmarkt te Antwerpen de in een nieuwe formule gegoten Literatuurprijs 2011 van de Vlaamse provincies gekregen, voor zijn roman Bittere bloemen. De prijs levert de laureaat 10.000 euro op. Het was voormalig Atlas-uitgever Emile Brugman die de cheque ophaalde. De publieksprijs via Knack werd toegekend aan Yves Petry voor De maagd Marino. Hij ontving een originele cartoon van Knack-huiscartoonist Erwin Vanmol. De jury, onder voorzitterschap van Knack-recensent Frank Hellemans, prees Bittere bloemen als "het sublieme gezeur van een groot stilist: Jeroen Brouwers verheft het gekanker van een bejaarde tot een litanie met een heel eigen muzikaliteit." En verder: Bittere bloemen is een boek waarin met mededogen, maar ook meedogenloos, het verval van elke mens wordt geschetst. Een sardonische alleenspraak van de ouderdom is het resultaat. Het gekanker wordt zowaar kunst." Ook enkele Brouwersiaanse neologismen werden geciteerd: "larvenlekkernij" - voor de hamburger van een bekende voedselketen - of "terugflepsen" - voor het geluid dat een terugschietend elastiekje van een slipje maakt op de naakte bil van een jong meisje." Voor de vernieuwde Literatuurprijs van de Vlaamse Provincies verzamelde de jury alle "literaire werken (zowel fictie als literaire non-fictie, kinder- en jeugdliteratuur) van Vlaamse auteurs of van auteurs die al minstens feitelijk vijf jaar in de Vlaamse Gemeenschap wonen en die ze in het Nederlands publiceerden tussen 1 juni 2010 en 1 juni 2011."  Op de shortlist stonden verder Frank Adam (Liefdesfabels), Paul Claes (met De leeuwerik), Eric Rinckhout (Grote Antwerpse Willem Elsschot Atlas) en Rudi Rotthier (De lont aan de wereld). De jury bestond uit Philip Vermoortel, Luc Devoldere, Leen van Dijck, Johan Vandenbroucke en voorzitter Frank Hellemans. Zie het bericht bij het mede-organiserende Knack. Sun, 28 Aug 2011 07:05:34 Literair supplement - aflevering 66 http://www.depapierenman.be/blog/2011/8/27/literair-supplement-aflevering-66 Het weekoverzicht van de belangrijkste literatuurrecensies- en interviews uit kranten- en weekbladen in Nederland en Vlaanderen. In samenwerking met Athenaeum Boekhandel in Amsterdam.  Een zeer divers aanbod deze week, enkel Erik Vlaminck komt tweemaal in het stuk voor. Een genoegen "van kaft tot kaft", zo omschrijft Mark Cloostermans in De Standaard Brandlucht van Erik Vlaminck. De recensent interviewt de auteur over de grens tussen normaal en abnormaal, de zoektocht naar identiteit en over  zijn nauwgezet onderzoek naar de feiten: "Ik moet alles gezien hebben, ik moet overal geweest zijn. (..) Dat is een dwangmatig trekje van me: de feiten moeten minstens kúnnen kloppen". Hartsvrienden kan de doorbraak van Abdellah Taïa in het Nederlands betekenen, meent Peter Jacobs. De Frans-Marokkaanse auteur slaagt erin een broeierige sfeer op te roepen, de roman blijft "één lange droom waarvan je het mysterie nooit helemaal ontrafelt".En Vicky Vanhoutte las De biografie van John Muts, een "vintage" Brusselmans, de roman "kent vonken van geestdrift, maar het gros van de 374 pagina's lijdt aan dezelfde ziekte als waarmee Brusselmans' personages worstelen: "middelmatigheid"". Annemiek Neefjes praatte met Leo Vroman. De 96-jarige dichter laat zich in Fort Knox om zeven uur 's ochtends telefonisch interviewen over zijn nieuwe bundel Daar. Die telt 216 blz. of alle gedichten die hij de afgelopen 2 jaar schreef: "Ik beschouw mijn poëzie als een soort dagboek. Dat is óók waarom ik die volledigheid belangrijk vond, anders zou de bundel een soort oneerlijke autobiografie zijn". "Niet te geloven dat hier nog altijd een haast kinderlijke verwondering regeert over al het bestaande" schrijft Luuk Gruwez in de bijhorende recensie: "De poëzie blijkt een terrein waarop hij sinds zijn kindertijd nooit ouder is geworden".  En dankzij de trefzekere personages, de vaart en het gevoel las Inge Schelstraete Evenbeeld van Neil Jordan ademloos uit. Op plaatsen waar niets hoeft, daar ontstaan de verhalen van Floortje Zwigtman die zich voor de rubriek De ingeving in bad portretteren laat.   Boek van de week in Knack is Brandlucht van Erik Vlaminck. Het is Vlaminck te doen om het recht van de zwakste, stelt Frank Hellemans, die Brandlucht "een onversneden wraakroman" noemt met drie generaties vrouwen in de hoofdrol en "Al heeft hij een boontje voor het leven aan de zelfkant - mensen zijn er vaak authentieker en eerlijker -, hij zal het nergens idealiseren. Eerder integendeel".Verder omschrijft Piet de Moor Een meisje van hiernaast van Stefan Kiesbye als "een gewelddadig maar geen geweldig debuut". Sylvie Marie "beschrijft sober maar doeltreffend de vage angst die we voelen zodra we dan eindelijk eens menen gelukkig te zijn", meent Bart Van der Straeten over haar bundel Toen je me ten huwelijk vroeg: "Op haar sterkst is deze dichteres als ze de anekdote, die meestal de basis vormt van haar gedichten, loslaat en haar beelden durft door te denken". Philip Hoorne las Kleine Dingen en is vooral tevreden over die verhalen waarin "hij de assertieve, enigszins vileine Dijkshoorn" terugvindt. En Jan Stevens interviewt Steven Sem-Sandberg over zijn roman De onzaligen van Lódz. De auteur over de reden van zijn zeer afstandelijke stijl: "Ik vond het zinloos om het zoveelste Holocaustverhaal te schrijven met als eindscène de overlevenden die in oude foto's zitten te snuisteren. Van bij de start wist ik: dit boek moet eindigen op het moment dat het getto opgeruimd wordt. Zonder overlevenden. Ik wou het vanuit het perspectief van de slachtoffers schrijven, vanuit het standpunt van degenen die hun verhaal niet meer kunnen vertellen".   Marnix Verplancke heeft het niet zo voor geëngageerde romans en begon voor De Morgen Uitgelezen met enig scepticisme aan Tweedehands wereld Lloyd Jones' roman over een Noord-Afrikaanse illegale immigrante in Europa. Maar de Nieuw-Zeelandse auteur weet een fascinerend portret te schetsen van de thuisloze migrant en "neemt je zo ver mee in haar verhaal dat je zonder enig bezwaar je vastgeroeste ideeën over goed en kwaad opzij zet". Marnix Verplancke las ook Het lot van Nora Lindell, het opgemerkte debuut van Hannah Pittard en omschrijft de manier waarop ze de vertwijfeling weergeeft bij de vrienden na het verdwijnen van Nora als "meesterlijk" . Verder heeft Marnix Verplancke het ook kort over de verhalenbundel Stierenvechten van Roddy Doyle en over De laatste man in de toren van Aravind Adiga. Tot slot in deze zomerse bijlage nog een reportage van Paul Demets, die bezocht in het Amerikaanse plaatsje Amherst "The Homestead" (foto) de woning waar Emily Dickinson als een kluizenaar leefde. Elders ook ruime aandacht voor nonfictie met recensies over Het geheugenpaleis van Joshua Foer en over The victor's crown: a history of ancient sport from Homer to Byzantium van David Potter. De lezer, stelt Rob Schouten in Trouw vast bij lezing van Alan Hollinghursts Kind van een vreemde, bevindt "zich, ondanks al die prachtige en soms uitputtende beschrijvingen van menselijke ontmoetingen, feesten en dramatische onthullingen, toch voortdurend in een soort schemergebied, alsof de schrijver wil zeggen: de werkelijkheid, de waarheid is maar relatief". "Intussen leest Kind van een vreemde wel degelijk als een trein."Ja, Wil Rouleaux heeft kanttekeningen bij Alain Claude Sulzers Het verkeerde moment, maar "de roman boeit ook door de knappe, pregnante stijl en de moderne vertelvorm". "Een aanrader," besluit hij. Hanna de Heus, ten slotte, las Peter Camerons nieuwste roman. Haar conclusie: "Andorra is een roman zoals je ze zelden leest: mooi geschreven, goed doordacht, fantasierijk en op een heerlijke manier ook nog eens volslagen weird." In de Volkskrant korte recensies van Albert Helman, De sfinx van Spanje, Michèl de Jong & Drs. P., Kijkvoer & leesgenot, Cees Grimberg, Rondom 10, het boek, en Tanguy Viel, Paris-Brest. Arjan Peters memoreert in zijn column de dichter Leopold, naar aanleiding van het nieuwste nummer van Tirade, en de vertaler Wilfred Oranje, die onlangs overleed. De overeenkomst: "Een stapel goede boeken en pianomuziek, veel méér heb je niet nodig. Ik maak mij sterk dat de hemel daarin voorziet." Edwin Krijgsman zat, terwijl Giorgio Vasta hem "al 200 pagina's van De materiële tijd lang om de oren heeft geslagen met dat dwingende, obsessieve proza van 'm, tot diep naar het einde toe in wurgende spanning". Uiterst lovend, vier sterren. Arjan Peters, vervolgens, over Almudena Grandes' Tussenstations, dat misschien dan niet een echte roman is, maar Grandes "houdt van haar personages, die op hun beurt met zo'n geestelijk moeder kunnen blijven hopen dat het nog wat worden kan, in de toekomst, als ze grote mensen zijn".Daniëlle Serdijn neemt een voorschot op het verschijnen van Alma Mathijsens Alles is Carmen. "Leuke roman. Zeker. Harteloos alleen dat niemand haar vertelde dat het eigenlijk een kinderboek is." We besluiten met een strip en een thriller: David Mazzucchelli's Asterios Polyp, door Joost Pollmann met vier sterren bekroond, en Irvine Welsh' Misdaad, besproken door Ineke van den Bergen: "Een gruwelscène hier en daar. Mooie beelden en woorden, maar ook zinnen die rechtstreeks uit een hulpverleningsprogramma lijken te zijn overgenomen en nogal eens herhaald worden." In Boeken van NRC Handelsblad het laatste zomerinterview, deze keer met Johan de Boose. De bijlage opent met een stuk over Richard Fords bloemlezing van verhalen over het werkende leven, Blue Collar, white Collar, no Collar, maar Maartje Somers signaleert Fords voorkeur voor "sappelende eenlingen" als personages en bespeurt dan ook weinig raakvlakken met het echte leven: "Het is raar dat er in deze bundel uit 2011 zelfs nauwelijks een computer te bekennen valt, of een iPod." Janet Luis maakt Steven van Watermeulens Landschap tussen alles of niets met de grond gelijk: "Een losse verzameling herinneringen, ervaringen en overwegingen - van iemand die speelt dat hij schrijver is." Meer besprekingen, van Vsevolod Garsjins De beren, in de vertaling van Hans Boland ("Wat vooral opvalt is de geesteshouding van de auteur, zijn neutraliteit, zijn gave zich van een oordeel te onthouden en de inherente dubbelzinnigheid van de wereld te tonen.") en Isaac Rosa"s Het land van de angst, waarin hij volgens Ger Groot "het mechanisme van de angst op een weergaloze wijze blootlegt". Joost van der Vaart prijst Schossgebete van Charlotte Roche: "een moderne, goed geschreven roman over grote levensthema"s die op een terloopse, haast alledaagse manier worden verteld."Tot slot aandacht voor de biografie van Joseph Brodsky (foto), wiens biograaf Lev Loseff volgens Guus Middag oog voor detail toont, zoals in het laatste hoofdstuk over de plotselinge dood van Brodsky: "Loseff meldt nog wel even dat Brodsky gevonden werd terwijl de Greek Anthology, Loeb-editie, opengeslagen op tafel lag. Dat wil ik graag weten. En dit ook: er lag een sigaret naast. En een leeg vel papier." Ronald Havenaar in Vrij Nederland, over Aleid Truijens' Geluk kun je alleen schilderen: "Voor de Hotz-liefhebber is er flink wat te genieten, maar de parels liggen te vaak verborgen onder een dek van ditjes en datjes." Verder korte besprekingen van Harrie Hageman, Speeltijd, Lucette ter Borg, Valkruid, Chika Unigwe, Nachtdanser, Caroline Ligthart, Russisch water, Heinrich Mann, De jeugd van koning Henri Quatre (vier sterren, van Aart van Zoest: "Leerzaam."), Massimo Gramellini, De laatste regel van het sprookje, en Y.M. Dangre, Meisje dat ik nog moet. In een opmerkelijk experiment ruilen fictierecensent Arie Storm en non-fictierecensent Hans Renders in Het Parool van positie. Storm over Simon Sebag Montefiores Jeruzalem: "De toon van Montefiore is prettig opgeruimd. Hij vertelt het verhaal van Jeruzalem smeuïg zonder dat hij in effectbejag vervalt. Zeer aantrekkelijk is de wijze waarop hij voortdurend mythe van historie onderscheidt. Een leerzaam boek." En vijf sterren. Renders dan over Julian Barnes' Polsslag: "Het verschil [met Who"s Afraid of Virgina Woolf] is alleen dat de verhalen van Barnes doodsaai zijn." Twee sterren. Alleen Hans Knegtmans houdt zich aan zijn vaste rol en bespreekt een thriller, Gregg Hurwitz' Dan sterft ze: "De personages zijn niet wie of wat ze voorwenden te zijn, en iedereen liegt alsof het gedrukt staat. Amusement verzekerd." "Yiwi begon in een nieuw genre te schrijven, dat van het lange interview. Misschien vond hij dat genre wel opnieuw uit. Verbluffend scherp, begrijpend waar het kan, moralistisch waar het moet, giet hij de herinneringen van anderen in een fantastische vorm." Daniël Rovers ontdekt in De Groene Amsterdammer de Chinese dissidente dichter Liao Yiwu, wiens The Corpse Walker onlangs verscheen. Joost de Vries stuit weer eens op het eerder door Marja Pruis geformuleerde Zwitserlezenprobleem. "De compositie van [Het proces van de eeuw] is sterk, [Christiaan] Alberdingk Thijm is misschien dan niet van de fraaie, gekleurde taal, maar hij vervalt nergens in clichés of zogenaamd betekenisvolle lyriek. [...] Het probleem van het Zwitserlezen is dat er nooit, ook nu niet, iets op het spel staat, het is vermaak, niet minder, niet meer."Fred de Vries, De Groene's Zuid-Afrikaman, leest grond/Santekraam, de tweede bundel van Ronelda Kamfer, wier Nu de slapende honden onlangs in Nederlandse vertaling verscheen. "Mijn respons op de 42 gedichten: verbluffing. Dagenlang bleven ze bij me, kronkelend in mijn hoofd, vragen oproepend, nieuwe vergezichten scheppend." Jacq Vogelaar, ten slotte, leest "zomerklassieker" De huid van chagrijn van Honoré de Balzac. "Het spannende aan Balzac is dat je kunt volgen hoe een verhaal soms per pagina van genre wisselt: nu eens doodserieuze beschouwing, dan weer satire, van zakelijke beschrijving verspringend naar barok of maniërisme; je kunt ook zeggen dat hij achter een groot orgel alle registers tegelijk bediende." In HP|De Tijd schetst Justine le Clerq (De roemlozen) haar "Zelfportret". Van wie ze het meest geleerd heeft? "De eerste twintig jaar van mijn leven van het weekblad Viva, waar alles in staat wat een meisje moet weten. Daarna van de schrijvers Primo Levi en Charles Bukowski." Dries Muus leest Chaja Polaks De verlegen minnaars, "een traag boek. Polaks stijl is fijnzinnig, kalm, geduldig - en meer van zulke bijna-synoniemen voor "saai"",  en Wil Boestens Tot de regen komt, "een krachtige, vitale roman - al met al werkt Boestens liefde voor het grote gebaar vaker wel dan niet". Cecilia Tabak ten slotte bespreekt Hans Olinks Den Doolaardbiografie, met "fantastische verhalen, vaardig opgeschreven door Hans Olink, maar zijn ze ook waar? Vaak moet de lezer Den Doolaard (foto) op zijn woord geloven".     Sun, 28 Aug 2011 06:10:14 Toneeluitgeverij Bebuquin maakt wederopstanding http://www.depapierenman.be/blog/2011/8/28/toneeluitgeverij-bebuquin-maakt-wederopstanding Vijf jaar nadat toneeluitgeverij Bebuquin er het bijltje bij neerlegde, maakt ze nu toch een wederopstanding. In 2006 sloot Bebuquin de boeken met de bijna visionaire uitgave Slot, op basis van Maeterlincks toneelstuk La Mort de Tintagiles, door de ogen van Bart Moeyaert. Het vormde het sluitstuk van tien jaar toneelpublicaties. In 1994 startte het project met een opmerkelijk triumviraat: Arnon Grunbergs Rattewit, Bruno Mistiaens Onze Lievevrouw van Pijn en Elvis Peeters' Vier Mannen. Door de jaren heen groeide de collectie aan met werk van o.a. Paul Pourveur, Jan Decorte, Peter Verhelst, Gerardjan Rijnders, maar ook Koltès en Müller. Negentien toneelteksten, vier verzamelingen teksten voor jeugdtheater, twee oeuvre-overzichten en een bundeling essays over theater voor een jong publiek zagen het licht onder het goedkeurend oog van Bart Meuleman en Paul Verrept. Beide heren deelden de wil om kwaliteitsvolle teksten een langer leven te gunnen dan hun speelperiode. De liefde werd echter ingehaald door andere professionele projecten. Onlangs pikte Paul Verrept de draad weer op. Hij richtte de uitgeverij Bebuquin terug op samen met theaterjournalist Wouter Hillaert en critica-dramaturge Esther Severi. Uit de tekstproductie van 2005 tot op heden brachten ze vier meerstemmige monologen samen. De Dingen en ik (afbeelding) bundelt De wederopbouw van het Westen - WIT van De Koe, Hoop van Abke Haring, De zaak van Piet Arfeuille en Bagdad Blues van Paul Pourveur. De inzet van Bebuquin is om jaarlijks een verzameling toneelteksten te brengen die "getuigen van een eigen consequente poëtica en meer vanuit hun taal dan vanuit hun verhaal spreken". Uniek Nederlandstalig materiaal dat zich daarnaast aandient, kan flexibel in het uitgavenplan worden ingepast. "Ons uitgavebeleid wordt publicatie per publicatie bekeken en vertrekt van de eigen identiteit van elk werk afzonderlijk", stelt Verrept. De dingen en ik en de essaybundel Het statuut van de tekst in het postdramatische theater worden in het programma Dubbelslag (tijdens het Theaterfestival) boven de doopvont gehouden, op 2 september om 15 uur in het Brusselse Kaaitheater. Het gros van de oudere werken van Bebuquin wordt nog verdeeld door EPO, klik hier voor het overzicht van de leverbare titels. Sun, 28 Aug 2011 11:38:19 Amerikaans bedrijf lanceert e-boek met bijpassende soundtrack http://www.depapierenman.be/blog/2011/8/27/amerikaans-bedrijf-lanceert-e-boek-met-bijpassende-soundtrack De Amerikaanse media berichten over een veelbelovende nieuwe toepassing voor e-boeken: de Booktrack. De applicatie, waarvan de 'launch party' afgelopen week plaatsvond, voorziet in een soundtrack die je kunt afluisteren terwijl je op je e-reader een boek leest. De Booktrack, die je leestempo nauwkeurig weet bij te houden, laat op het juiste moment geluidseffecten, een passende muzikale omlijsting of achtergrondgeluiden horen. Denk aan het geluid van de ruisende zee en spuitende walvissen als je Moby Dick leest. Of de gierende wind en onheilspellend gegil terwijl Sherlock Holmes een moordmysterie probeert op te lossen. Het gelijknamige start-up-bedrijf , dat in New York gevestigd is, heeft belangrijke partners als muziekconcern Sony en uitgeverij Harper Collins aan zich weten te binden. De eerste soundtracks zijn in de VS al verkrijgbaar in de Apple App Store, voor een prijs die wat hoger ligt (12,99 dollar) dan die voor een conventioneel e-boek (9,99 dollar). Volgens sceptici is het nog maar afwachten of de Booktrack een succes gaat worden. Er zijn al eerder e-boeken gecombineerd met beelden en/of muziek, bijvoorbeeld door uitgever Simon & Schuster, maar tot een echte doorbraak kwam het niet voor deze 'enhanced e-books', die ook nog eens erg kostbaar waren om te maken. En daarnaast zijn er genoeg lezers die de voorkeur geven aan hun eigen verbeelding en allerlei banale geluidseffecten zoals de koekoeksklok en het knapperend haardvuur maar vinden afleiden. Toch maakt de Booktrack, alleen al gezien de buzz die er nu ontstaat, een heuse kans om een succes te worden. Een aantal schrijvers, zoals Salman Rushdie, James Frey en Jay McInerney, heeft al enthousiast gereageerd. In september zal van Rushdie het korte verhaal In the South (2009) verschijnen als e-boek mét soundtrack. En in de komende periode zal Booktrack ook edities van onder meer The Adventures of Huckleberry Finn, Jane Eyre, Romeo and Juliet en The Three Musketeers op de markt brengen. Zie de verdere berichtgeving in The New York Times en The LA Times. Sat, 27 Aug 2011 10:17:06 PERIODIEK # 37 - De Boekenwereld http://www.depapierenman.be/blog/2011/8/26/periodiek-37-de-boekenwereld Minder is meer, dat moet een van de adagio's zijn van de redactie van tijdschrift De boekenwereld. Vijf artikelen telt het meest recente nummer, waarvan twee in een rubriek. Maar wel zijn het degelijk geschreven stukken, over onderbelichte onderwerpen, die bovendien prachtig zijn geïllustreerd.Deze aflevering opent met een stuk van hoogleraar te Brussel Peter J. Thompson over de leeskring rond de Alkmaarder Cornelis van Foreest, die leefde van 1756 tot 1825. Naar aanleiding van de bibliotheek van Foreest (die onder meer werken van J.-J. Rousseau bevatte) en de boeken die rondgingen in de leeskring waarvan hij deel uitmaakte, is niet alleen een aardige biografische schets te maken van deze discrete patriot. Er is ook uit af te leiden dat de Franse verlichtingsfilosofen wel degelijk gelezen werden in de Bataafse Republiek. Zo prijkte op de leeslijst van de intellectuele patriotische kring rond Foreest onder meer de de zeven deeltjes van de Lettres Cabalistiques, "een curieus geschrift van de Franse verlichtingsfilosoof, markies d'Argens". De volgende, al even specialistische, bijdrage is van Evelien de Wilde. Als promotie-onderzoeker is ze bezig met een "wonderlijke reeks etsen van apen met menselijke activiteiten door Peeter van der Borcht". Maar hier schrijft ze over een serie houtsneden van deze Van der Borcht (ca. 1535-1608) die dienden als illustratie bij een moraalreligieuze tekst van Frans Vervoort (1490-1555). De menselijke ziel wordt van alle kanten bedreigd door het "vyants net": ketters, zondige gedachten en praktijken, ongelovigen en hekserij, mooi verbeeld in de vorm van duivels met allerlei uitmonsteringen. De prachtige serie "Ingeprent" is gewijd aan het project ‘Het Prentenkabinet Online'. Dit project bestaat eruit alle prenten, tekeningen en foto's uit de collectie van het Rijksmuseum (zo'n 700.000 objecten) te registreren, te fotograferen en online toegankelijk te maken. Medewerkers van deze digitalisering schrijven voor De boekenwereld over opmerkelijke objecten. Dit keer is het de beurt aan Rianneke Jelles met een prachtig gedetailleerde ets, vervaardigd door de Haarlemse Cornelis van Noorde. Het bijzondere is dat het een reproductie is van het olieverfschilderij de Heilige Barbara van Jan van Eyck. Doordat De boekenwereld zich uitsluitend richt op liefhebbers van oude boeken en prenten is het een tijdschrift met een duidelijk gezicht. Met hun uitstekende vakkennis weten de medewerkers hun vakgebied op een aangename manier te ontsluiten, ook voor leken. Fri, 26 Aug 2011 04:31:01 Alan Hollinghurst en James Frey op Crossing Border http://www.depapierenman.be/blog/2011/8/26/alan-hollinghurst-en-james-frey-op-crossing-border Deze week maakte Crossing Border het programma bekend van haar festival dat in november zowel te Den Haag als te Antwerpen plaats vindt. Net als de voorbije edities oogt het lijstje deelnemende auteurs weer bijzonder indrukwekkend, de Antwerpse editie is nu ook gespreid over twee dagen (19 en 20 november), twee locaties (Arenberg en Toneelhuis) en beschikt over zes podia. Uit het Engelse taalgebied komen twee Booker Prize genomineerden Alan Hollinghurst en Stephen Kelman samen met o.a. Ali Smith, David Whitehouse en James Frey naar Antwerpen afgezakt, vergezeld van hun Amerikaanse collega's David Bezmozgis, Dinaw Mengestu en Vendela Vida. Ook  vader Elmore en zoon Peter Leonard (foto) geven acte de présence net als Jennifer Egan die met A visit from the goon squad de Pulitzer Prize binnenhaalde. Een andere grote naam is de Zuidafrikaan Etienne van Heerden. Uit de lage landen komt een grote schare dichters met Michael Vandebril, Peter Ghyssaert, Delphine Lecompte, Marc Tritsmans, Maud Vanhauwaert en Sylvie Marie. Ook David Nolens, Jan Fabre en Ann De Craemer stellen hun werk voor. Verder zit het programma nog tjokvol muziek met ook daar namen die er dit moment toe doen zoals Gavin Friday, Josh T. Pearson, CAKE en The Low Anthem. Er is ook een dagevenement: op zondag praat sinoloog Frank Dikötter  in Tutti Fratelli over zijn geruchtmakende studie Mao's massamoord. De geschiedenis van China's grootste drama (1958-1962). De ticketverkoop voor al dat fraais start op zaterdag 27 augustus, uitgebreide bio's, foto's en filmpjes zijn op het programmaluik van Crossing Border te bekijken. Fri, 26 Aug 2011 09:35:58 Nieuwe bibliofiele dichtbundel van Remco Campert bij uitgeverij Demian http://www.depapierenman.be/blog/2011/8/25/nieuwe-bibliofiele-dichtbundel-van-remco-campert-bij-uitgeverij-demian Bij het Antwerpse antiquariaat en uitgeverij Demian verschijnt vandaag een hoogwaardige bibliofiele dichtbundel van Remco Campert, met zes nieuwe gedichten van de 82-jarige Nederlandse schrijver en dichter. Meisjes van plezier is omlijst door vier kleurenlitho's van kunstenaar Ysbrant. Om 20 uur vindt bij Demian (Hendrik Conscienceplein 16-18, Antwerpen) de presentatie plaats van de bundel, de inleiding wordt verzorgd door de Nederlandse dichter des Vaderlands Ramsey Nasr. Tegelijk wordt ook het in de winkel aangebrachte muurschilderij De meester en Margarita (van Ysbrant) officieel onthuld. Campert zelf is aanwezig. De oplage van de bundel Meisjes van plezier bestaat uit negentig genummerde en gesigneerde exemplaren, waarvan er zeventig voor de handel zijn bestemd. De eerste dertig exemplaren bevatten een extra litho van Remco Campert. De vormgeving en druk zijn verzorgd door Jelle Jespers, de tekst is gedrukt op Magnani Revere Polar White 250gr en de litho's zijn gedrukt door Atelier Rudolf Broulim. De prijs van dit kleinood is 350 euro (bij voorintekening is de prijs 300 euro). De eerste dertig exemplaren bevatten een extra litho. Thu, 25 Aug 2011 11:14:07 Nederland gastland op Beijing International Bookfair in China http://www.depapierenman.be/blog/2011/8/24/nederland-gastland-op-beijing-international-bookfair-in-china- De boekenbeurs van Bejing, een van de grootste ter wereld, opent over een week. Dit jaar is Nederland gastland. Meer dan 30 auteurs, zoals Herman Koch, Midas Dekkers, Kader Abdolah of Gerbrand Bakker, maken de oversteek voor een of meerdere activiteiten. De officiële opening zal op 31 augustus om 9.00 uur 's ochtends Chinese tijd gebeuren door Staatssecretaris Halbe Zijlstra en de Chinese minister van Cultuur. Vervolgens zal er een rondleiding plaatsvinden op de 1500 vierkante meter grote Nederlandse stand (foto), een ontwerp van Ira Koers en Roelof Mulder. De Nederlandse presentatie, 'Open landschap - Open boek' geheten, verwijst zowel in haar vormgeving als in haar programmatische aanpak nadrukkelijk naar transparantie en openheid, kenmerken die aldus het organiserende Letterenfonds "historisch, ook in Chinees perspectief aan Nederland worden toegeschreven". Onder anderen Adriaan van Dis, Margriet de Moor en Ramsey Nasr zullen het openingsprogramma opluisteren. Enkele auteurs houden tijdens de boekenbeurs een blog bij. Enkele illustratoren houden workshops voor kinderen. Centraal worden de brieven van Vincent van Gogh gesteld, die nu ook integraal in het Mandarijns zullen worden vertaald. Ook het grafisch werk van Dick Bruna, Fiep Westendorp en Max Velthuijs krijgt extra aandacht. Boeiend belooft ook de tentoonstelling over de Nederlanse diplomaat-sinoloog-schrijver Robert van Gulik, 'The Dutch Mandarin', te worden. Thomas van Gulik opent deze tentoonstelling met een lezing over zijn vader, die 101 jaar geleden werd geboren en bekend werd met zijn frisse detectives over rechter Tie. Op uitnodiging van het Nederlands Letterenfonds reizen overigens ook drie medewerkers van de afdeling buitenland van het Vlaams Fonds voor de letteren mee naar China. Het Vlaams Fonds is daarmee voor het eerst in zijn tienjarige bestaan aanwezig zijn op de Boekenbeurs van Peking, Wed, 24 Aug 2011 02:00:15 Beroemde Notting Hill-boekenwinkel met sluiting bedreigd http://www.depapierenman.be/blog/2011/8/24/beroemde-notting-hill-boekenwinkel-met-sluiting-bedreigd De Londense Travel Bookshop is dringend op zoek naar een nieuwe eigenaar, zo meldt The Guardian. Mocht deze zich niet binnen twee weken hebben gemeld, dan zal de wellicht beroemdste reisboekenwinkel van Groot-Brittannië de deuren moeten sluiten. The Travel Bookshop speelt een belangrijke rol in de succesvolle film Notting Hill uit 1999, vernoemd naar de trendy wijk in Londen waar de winkel zich bevindt. De film verbeeldt de romantische perikelen tussen boekhandelaar William Thacker, gespeeld door Hugh Grant, en actrice Anna Scott (Julia Roberts). Volgens Saara Marchadour, die de winkel twee jaar beheerde, dreigt de economische malaise de Travel Bookshop de das om te doen. Ze noemt een eventuele sluiting "een groot verlies aan getalenteerd personeel en dertig jaar geschiedenis". De Travel Bookshop werd opgericht in 1979. De huidige eigenaar woont in Frankrijk en laat weten dat zijn kinderen geen ambitie hebben om de familietraditie voort te zetten. Inmiddels hebben verschillende schrijvers en dichters een campagne opgezet om de boekwinkel te redden. Ze zijn bereid een dag in de week als vrijwilliger in de winkel te werken, in de hoop dat die kostenbesparing een mogelijke nieuwe eigenaar over de streep trekt. Dichteres en journaliste Olivia Cole, die regelmatig klant is in de Travel Bookshop en zich ook als vrijwilliger heeft aangemeld, betreurt het dat zo'n unieke en geliefde boekwinkel moet sluiten. "Je ziet overal hetzelfde trieste verhaal. Er zijn zoveel zelfstandige boekwinkels die het moeilijk hebben." Ook acteur Alec Baldwin, die in de film een rolletje heeft als de vriend van Julia Roberts, deed middels een tweet een oproep de boekwinkel te redden.Zie hier de beroemde scène tussen Julia Roberts en Hugh Grant die zich in de boekwinkel afspeelt. Overigens komt de boekwinkel uit de film niet helemaal overeen met de werkelijke Travel Bookshop. Deze werd voor de film opnieuw opgebouwd in een naburige antiekzaak aan de Portobello Road. Dit vaak tot teleurstelling van de honderden toeristen die de winkel nog wekelijks aandoen. Wed, 24 Aug 2011 12:17:58 'Google doodle' ter ere van Jorge Luis Borges http://www.depapierenman.be/blog/2011/8/24/google-doodle-ter-ere-van-jorge-luis-borges De zoekmachine Google plaatst vandaag op haar thuispagina google.com een zogenaamde 'doodle' om de 112de geboortedag van de Argentijnse schrijver Jorge Luis Borges (1899-1986) te herdenken. De stripachtige architectuurtekening evoceert de labyrintische en klassieke Borgesverhalen als 'De oneindige bibliotheek' of 'De aleph' waarin de Argentijnse schrijver met veel bravoure unieke en fantasierijke parallelle werelden schiep. Google plaatst regelmatig op Google.com en ook op veel lokale homepages speciale logo's ter ere van feestdagen en speciale gebeurtenissen. Er zijn sinds 1998, toen de eerste verscheen over het festival Burning Man, al meer dan 900 doodles ontwikkeld. Er verschenen recent doodles over Jean de la Fontaine, Czeslaw Milosz, Fernando Pessoa, Annie M.G. Schmidt en Michail Boelgakov, telkens op de Google homepagina's van het land van de auteur zelf (voor een overzicht zie hier). Dat de internationale pagina een schrijver honoreert is eerder uitzonderlijk. Zie onder meer The Telegraph. Wed, 24 Aug 2011 10:22:05 Vijf auteurs houden literaire nocturne bij werk van Jeff Wall http://www.depapierenman.be/blog/2011/8/23/vijf-auteurs-houden-literaire-nocturne-bij-werk-van-jeff-wall Aan de tentoonstelling in het Brusselse Bozar van het werk van de Canadese fotograaf Jeff Wall The Crooked Path  wordt sinds de opening een audio-  en bezoekersgids gekoppeld. Daarin brengen de auteurs In Koli Jean Bofane, David Nolens, Yves Petry,  Bernhard Christiansen, Caroline Lamarche en Chika Unigwe een kort prozastuk  bij een door hun uitgekozen foto. Inspiratie voor dit initiatief vonden Bozar en De Buren in het werk van de fotograaf zelf die in de expositie drie foto's toont die expliciet verwijzen naar Ralp Ellison, Franz Kafka en Yukio Mishima.Tijdens een bijzondere nocturne op dinsdag 6 september getiteld "Proza voor Jeff Wall" zullen vijf van de zes auteurs hun bijdrage live brengen, het publiek wandelt met hen door de tento en houdt halt aan de betreffende foto waar de auteur zijn verhaal brengt en ook verheldert hoe hij of zij daartoe kwam. Zo zal de Belgisch Congolese auteur in Koli Jean Bofane bij de foto waaraan de expostie zijn titel ontleent A crooked path vertellen wat de aarde voor de mens in petto heeft. Yves Petry zal bij de grootste foto uit de tentoonstelling The storyteller zijn indrukken uiteen zetten. Dichter Bernard Christiansen hangt zijn verhaal op aan een personage die zonet vertrokken lijkt uit The destroyed room en Caroline Lamarche kruipt in het hoofd van de slapeloze man die in Insomnia op een kale vloer de slaap tracht te vatten. En bij A woman with a covered tray (foto) laat Chika Unigwe horen naar welke bepalende ontmoeting de vrouw volgens haar op weg is. Meer info over dit aparte gebeuren bij Bozar, de tentoonstelling zelf blijft tot en met zondag 11 september te bezoeken. Tue, 23 Aug 2011 09:04:54 'Opzij' publiceert lovende recensie van onafgewerkte roman http://www.depapierenman.be/blog/2011/8/23/opzij-publiceert-lovende-recensie-van-onafgewerkte-roman In het nakende septembernummer van het feministische maandblad Opzij staat een lovende recensie van de roman Stille mensen van Esther Ending (foto). De recensente Daniëlle Serdijn is niet zuinig met lof over de "kraakpandsaga", die "een bomvolle, geëngageerde roman" wordt genoemd. Uiteindelijk deelt de recensente drie sterren uit. Coup de théâtre. Want vreemd genoeg is het boek nog niet verschenen, meer zelfs: het boek is niet eens afgewerkt, zo ontdekte HP/De Tijd. Het gebeurt tegenwoordig wel vaker dat recensies een tijdje voor de publicatie van een boek verschijnen. Maar wat Opzij doet is wel hoogst eigenaardig. Gevraagd naar commentaar bij uitgever Prometheus, die het boek van Ending onder dak heeft, reageert Anne van Berkel: "Het boek is helemaal nog niet af. Er is nog geen manuscript en er is ook nog geen drukproef de deur uitgegaan. Het is me een raadsel hoe Opzij het boek kan recenseren. Esther is net over de helft van het boek." Serdijn heeft nochtans een goede reputatie als recensente: ze werkt bij de Volkskrant en is ook jurylid bij de BNG Nieuwe Literatuurprijs. Esther Endings boek was aangekondigd in de najaarscatalogus van Prometheus, maar die datum zou verschuiven. Bij de uitgeverij merken ze dat Serdijn het boek dus gerecenseerd heeft aan de hand van een flaptekst? "Inderdaad", zo reageren ze daar. Bij Opzij haalt HP/De Tijd cultuurchef Femke van Wiggen aan de telefoon, die reageert terughoudend: "Dat boek is inderdaad uitgesteld. Wij hebben een heel vroege deadline, dus dat gebeurt wel vaker." Maar hoe kan Daniëlle Serdijn een inhoudelijk oordeel vellen over een niet-bestaand boek? "Ik heb begrepen dat ze een groot deel gelezen heeft." Serdijn zelf was niet bereikbaar, meldt HP/De Tijd nog. Zie ook Literatuurlog. Tue, 23 Aug 2011 06:19:40 Papierman(d) - aflevering 129 http://www.depapierenman.be/blog/2011/8/10/papierman(d)-aflevering-129 Zomersnippers van het wereldwijde web, bijeengesprokkeld voor leesvertier in zwoele dagen, met een inhaalbeweging. °°Debutante Tanja Soli wint de oudste Britse literaire prijs, de James Tait Black Memorial Prize, zie BBC. °°Na Alain de Botton (in 2009) is nu Tony Parsons "airport writer-in-residence" te Heathrow, meldt The Independent. °°Dit najaar start uitgeverij Podium met een poëzieclub. Lid worden kost 25 euro en heeft recht op jaarlijks twee bundels, een gesigneerde en genummerde uitgave met enkele nieuwe gedichten van Tjitske Jansen als welkomstgeschenk en gratis toegang op de lanceringsavond. °°Het Jan Cremermuseum is volop in aanbouw, zie Boekendingen. °°President Obama's jaarlijkse boekhandelbezoek tijdens zijn vakantie, zie de Los Angeles Times. °°Saboteerde de KGB de auto van Albert Camus (foto) waardoor hij dodelijk verongelukte?  Een theorie van de Italiaanse Oost-Eurapakenner Giovanni Catelli, uiteengezet in Il Corriere della Sera en opgepikt door L'Express. °°Het  bescheiden museum gevestigd in het Edgar Allen  Poe House te Baltimore wordt met sluiting bedreigd, meer bij de Spanningsblog en The New York Times. °°James Patterson is opnieuw de best betaalde auteur, zo blijkt uit de ranking van Forbes. Daniel Steel en Stephen King komen op plaats twee en drie. °°Een boekhandel in Minneapolis levert boekenbonnen aan wie regelmatig de literaire evenementen bijwoont, aldus Star Tribune. °°The Daily Telegraph bracht twee nichten en een neef van Eric Blair aka George Orwell samen voor een portret. °°Profiel van Patrick Modiano in het magazine Forward. °°De Kurt Vonnegut Library stuurt leerlingen uit Missouri op hun eenvoudig verzoek een exemplaar van Slaughterhouse Five als reactie op het verwijderen van de titel uit de schoolbiliotheken. Zie The Guardian en ons vorig bericht. °°Drie literaire uitgevers: Chris Herschdorfer (Ambo/Anthos), Sander Knol (Meulenhoff Boekerij) en Erna Staal (Atlas) reflecteren over de crisis en de uitdagingen van het boekenvak in Vrij Nederland. °°Philip Levine (1928) is door The Library of Congress aangesteld als "Library's 18th Poet Laureate Consultant in Poetry "2011-2012". Interview met de nieuwe Poet Laureate in The New York Times. °°De verkoop van dichtbundels is in Vlaanderen in vier jaar tijd met een kwart gedaald. Meer hierover in De Standaard. °°Op het middenperron van het station in Haarlem is sinds 8 augustus de eerste Nederlandse bibliotheek op het station gevestigd. °°Ook het Goethe-Instituut start met een leesclub. Willem van Zadelhoff begeleidt vanaf september de Nederlandstalige leesclub in Antwerpen, Caroline Lamarche superviseert de Franstalige Goethe-leesclub in Brussel. Op de leeslijst werk van o.a. Hans Fallada, Eva Menasse en Judith Hermann. °° Een Amerikaan in New York verkoopt al 11 jaar boeken vanuit zijn auto. De Honda Civic is al die tijd geparkeerd op dezelfde plaats in upper New York. (The New York Post) °°James Patterson is de best betaalde schrijver ter wereld, zie The Telegraph. °°Op 4 september start op Eén de tiendelige televisieserie Het Goddelijke Monster naar de Monstertrilogie van Tom Lanoye. Meer in De Morgen en in ons vorige bericht. Mon, 22 Aug 2011 02:24:31 Canadese auteur en journalist Gil Courtemanche (68) overleden http://www.depapierenman.be/blog/2011/8/22/canadese-auteur-en-journalist-gil-courtemanche-(68)-overleden De Canadese journalist en schrijver Gil Courtemanche, auteur van talrijke romans waaronder Een zondag aan het zwembad van Kigali (Un dimanche à la piscine à Kigali) over de genocide in Rwanda, is op 68-jarige leeftijd aan de gevolgen van kanker overleden, zo maakte zijn uitgever bekend. Courtemanche werkte lange tijd voor de publieke omroep Radio-Canada en schreef voor de Franstalige krant Le Devoir in Montreal. Courtemanche werd in 2000 als schrijver wereldwijd bekend met zijn debuutroman, Un dimanche à la piscine à Kigali, over een journalist die ten tijde van de genocide in de Rwandese hoofdstad verblijft. De roman werd in 23 talen vertaald en door Robert Favreau verfilmd. Het boek werd bekroond met de Prix des Libraires du Québec 2001. Daarnaast schreef Courtemanche verschillende non-fictiewerken en maakte de bekroonde film The Gospel of Aids. Ook zijn tweede roman, Une belle mort (Een mooie dood), werd zowel in zijn thuisland als in de Nederlandse vertaling goed ontvangen. De auteur had in mei 2010 zijn laatste roman, Je ne veux pas mourir seul, uitgebracht over een man die verneemt dat hij kanker heeft in de week dat zijn echtgenote hem verlaat. Zie onder meer The Globe & Mail. Mon, 22 Aug 2011 10:32:58 Literair supplement - aflevering 65 http://www.depapierenman.be/blog/2011/8/20/literair-supplement-aflevering-65 Het weekoverzicht van de belangrijkste literatuurrecensies- en interviews uit kranten- en weekbladen in Nederland en Vlaanderen. In samenwerking met Athenaeum Boekhandel in Amsterdam. Daar verscheen ook het overzicht van vorige week. Deze week  aandacht voor onder andere nieuw werk van Aravind Adiga, Daniël Rovers, Paul Theroux, Olga Tokarczuk en Charlotte Roche naast vele anderen. "En allemaal min of meer echt gebeurd", voegt Christophe Vekeman in Uitgelezen van De Morgen toe aan het slot van zijn recensie over Hells Angels. De heruitgegeven klassieker van "gonzojournalist" Hunter S. Thompson uit 1965 "kan wellicht dienen als eye-opener voor wie de tegencultuur van de sixties louter associeert met studentenprotest en The Beatles, maar ook voor alle anderen zal het een exuberante reis zijn, een veelkleurige hellegang waaraan geen strandvakantie kan tippen". Joost Houtman schetst de inhoud, de tragiek en de hoop vervat in De poort van de hel van Laurent Gaudé, een "door en door mooi boek" over intens verdriet. En Matthias Declercq ziet de nieuwe Dimitri Verhulst Monoloog van iemand die het gewoon werd tegen zichzelf te praten vooral als een aperitief voor Verhulst nieuwe roman die binnenkort verschijnt. Hij raadt aan dit "vinnig beschreven lot van een ex-wielerheld en een hoertje" als literair verhaal, als genot te lezen, "hoe minder je weet over de zaak-VDB, hoe beter". Op de cover van de Standaard der Letteren een foto van de Indiase schrijver Aravind Adiga. Die praat met Guus Bauer over zijn nieuwste roman De laatste man in de toren en over zijn streven: "Het klinkt nogal ambitieus, maar ik wil een chroniqueur van mijn land zijn, een verslaggever van de tijd waarin ik leef". In de begeleidende recensie vindt Kathy Mathys de roman "het meest geslaagd als wervelend portret van Mumbai". Positieve geluiden bij Willem van Zadelhoff over Sinaasappelen en engelen. Italiaanse verhalen, het relaas van een verblijf in Italië door Ingo Schulze. De terloopse verhalen blijken "strak gestructureerd". van Zadelhoff betreurt wel dat de begeleidende foto's van Matthias Hoch willekeurig over het boek werden verspreid terwijl ze in de Duitse uitgave een eenheid vormen met de tekst. Verder een korte reflectie van Michaël Bellon over De naïeve en sentimentele romanschrijver waarin Orham Pamuk pleit voor een lezer en schrijver die zowel sentimentele als naïeve trekjes vertoont. De Franse romancière Hélène Grémillon is de levensgezellin van van Julien Clerc, een recensie van De vertrouweling vinden we terug in de rubriek Buzzboek. Marijke Arijs vindt dat de debutante op veilig speelt maar De vertrouweling is wel " het spreekwoordelijke lekker weglezende verhaal" . Ook nog een overzicht van zes thrillers, geschreven door Scandinavische duo's. De Zweedse zussen Grebe en Träff (Bitterder dan de dood) en het Deense echtpaar Øbro en Tornbjerg (Schreeuw onder water) kapen de meeste (4) sterren weg. Mark Cloostermans is aangenaam verrast door Zuiderzeeballade, de eerste volwassenenroman van Karlijn Stoffels, al vindt hij het wel jammer dat de schrijfster met haar familiedrama "vreesachtig lijkt voor elke vorm van interpretatie", Cloostermans doet dan zelf een poging: "Misschien is dat nog de beste samenvatting van deze roman: dat de stamboom waarmee je geboren wordt een last kan zijn. Een anti-familieroman dan maar?". En nee, zwaar geïnspireerd raakt hij er niet van, Herman Brusselmans, van zijn dagelijkse korte wandeling door zijn Gentse wijk: "Inspiratie zou geschrapt moeten worden uit het woordenboek(..) Ik ga aan mijn bureau zitten en die roman moet verder", aldus de schrijver in de rubriek De ingeving. Walter, de nieuwe roman van Daniël Rovers (foto), beschrijft in 24 scènes hoe een vrome seminarist in de jaren 50 tot 70 van vorige eeuw zijn weg zoekt. Maarten Dessing recenseert in Knack en ziet "meesterlijke beheersing van zijn materiaal waardoor Rovers de tragiek van het verdwenen katholieke leven in Nederland voelbaar maakt" in een roman "die intellectueel, stilistisch én emotioneel overtuigt". In kort toont Frank Hellemans zich toch verrast over Monoloog van iemand die het gewoon werd tegen zichzelf te praten, zeker door het eerste deel,  "alleen het laatste uur (..) krijg je de indruk dat Verhulst zijn verhaal te vlug heeft afgeraffeld. En voor Bart Van der Straeten maakt Nagelaten werk/Weerstandsbeleid + N30 van Jeroen Mettes duidelijk hoe "compromisloos Mettes op zoek ging naar een poëzie die weerstand bood, die ontsnapte aan de alles recupererende honger van het kapitalisme". Tot slot nog een stuk van Jef Geeraerts waarin hij uiteen zet hoe hij er na zijn Congoperiode toe kwam om misdaadromans te schrijven, een tekst gebaseerd op een lezing die de auteur recent hield tegenover scholieren van het Geraardsbergse atheneum.   In Trouw schrijft P.F. Thomése een brief aan zijn jongere ik: "Ook als schrijver wilde je niet beginnen, droomde je liever van een leven dat je kende uit de literatuur. Je leefde alsof je geschreven werd, in klad weliswaar, maar toch werden de contouren zichtbaar van een heus personage. Vooral als je eenzaam ronddoolde in de nachtstraten en jezelf tegenkwam in de spiegeling der ruiten. Dan zag je jezelf als held in een verhaal dat op een dag gepubliceerd zou worden." Maar de eigenlijke boekenpagina"s openen met een euforische verzuchting: "Er is nog hoop voor de literatuur. Er zijn nog schrijvers die boeken schrijven die de lezer van bladzijde 1 tot bladzijde 440 van de ene verbazing in de andere storten. Waar neemt hij ons nu weer mee naartoe?" Antoine Verbij over De rustelozen: "Olga Tokarczuk heeft een buitengewoon boek geschreven. Buitengewoon betekent hier zowel ongewoon als bijzonder."Amal Chatterjee, ten slotte, leest de nieuwe roman van Aravind Adiga, en vindt die toch wat clichématig. "Al met al is dit best een roman om een paar avonden mee weg te soezen zonder er spijt van te krijgen. Maar persoonlijk had ik die tijd toch net zo lief besteed aan het opnieuw bekijken van Slumdog Millionaire." In de boekenpagina"s van de Volkskrant korte recensies van Frida Vogels, Dagboek 1970-1971, Stephen Fry, De Fry Kronieken (Arno Haijtema: "Bloemrijk schetst Fry zijn turbulente leven."), Hans Schellekens, De cursus, en Hannah Pittard, Het lot van Nora Lindell (Hans Bouman: "een intrigerend opgebouwd boek over de verraderlijke troost van de nostalgie en het ontnuchterende proces van ouder worden"). En een overzichtsbespreking door Pjotr van Lenteren van nieuwe prentenboeken. Prentenboekenmakers experimenteren, maar de beperkte mate waarin Joke van Leeuwen dat deed, is het meest succesvol: "Niemand overtreft de eenvoudige ingenieusheid van het nieuwste prentenboek van Joke van Leeuwen: Waarom lig jij in mijn bedje?" Lovende woorden daarnaast voor Abdellah Taïa's Hartsvrienden (foto). Hanna Bouaicha: "Als een droom, zo laat Hartsvrienden zich lezen, de jongste roman van de controversiële Franstalige Marokkaan Abdellah Taïa (1973)." Margot Dijkgraaf leest in NRC Handelsblad het bescheiden oeuvre van Tristane Banon, de schrijfster/journaliste die Dominique Strauss-Kahn aanklaagt voor een poging tot verkrachting in 2003. Wat Dijkgraaf betreft wordt haar "vlot geschreven, tranen trekkend meisjesproza" overvleugeld door dat van een andere jonge Franse auteur: Virginie Despentes, van wie de roman Apocalyps Baby binnenkort verschijnt. Verder: Toef Jaeger over de Tao of Travel van Paul Theroux, "Een fijn thematisch bladerboek, maar niet zonder pretentie", dat haar versteld doet staan van Theroux" arrogantie: "Van alle gekozen reisverhalen en fragmenten valt op dat verreweg de meeste van Paul Theroux zelf zijn." Een groot interview met dichteres Anne Vegter op de middenpagina"s. Op de vraag van Ron Rijghard waarom in haar poëzie zo veel onafgemaakte zinnnen voorkomen, antwoordt ze: "Er wordt al zoveel expliciet gezegd. Laat de poëzie dan een vorm zijn waarin je beleeft wat er staat en waarbij het begrip op een ander niveau werkt."   De beste seksscènes weer in Vrij Nederland, nu volgens P.F. Thomése ("Het mechaniek van de menselijke paring leent zich meer voor de filmkunst dan voor de literatuur, zo bewijzen de kijkcijfers. En nog beter is het om het gewoon zelf te doen.") en Marita Mathijsen: de seks in Simon Vestdijks Het verboden bacchanaal en de kleurenverbijstering van een orgasmescène in Van Deijssels Een liefde. Kristien Hemmerechts las de brieven van Kerouac en Ginsberg, auteurs "voor wie alles wat ze hebben neergeschreven tot het literaire oeuvre behoort". "Vaak had ik een glimlach op de lippen. Veel van wat ze schrijven zegt iets over hen, maar ook en misschien vooral over de tijd waarin ze leefden." Plus korte besprekingen van Tjalie Robinson, Kind van Batavia (Aart van Zoest: "Tjalie blijft. Actueel. Zéér leesbaar."), Herman Brusselmans, Van drie tot zes, Kevin Brooks, Dood aan God, Peter Verhelst, Zoo van het denken, Albertina Soepboer, De trektocht, Anne Vegter, Eiland berg gletsjer, en Bruno van Moerkerken, Minke Vos, Emiel van Moerkerken. Jasper Henderson leest in Het Parool de "mooie kleine roman" De engelenclub van Luis Fernando Verissimo, en Guus Luijters leest vijf korte verhalen van Émile Zola. "Heel verrassend is het niet, maar met name de episode over Adèle Rousseau, die tot ze sterft met haar man een papeterie drijft, is adembenemend." In Dichters & Denkers van De Groene Amsterdammer licht Joost de Vries "zomerklassieker" Catch 22 uit. "Het gekke is dat als je het boek nu (terug) leest, juist de term "meesterwerk" niet direct als eerste in je opkomt. Het is geen boek dat zich makkelijk prijsgeeft, waar je meteen aan verslingerd bent. [...] Pas als je - tenminste, zo ging het dus bij mij - er honderd bladzijden in zit, begint die zichzelf in de staart bijtende logica een eigen dynamiek te krijgen." Mirjam Noorduijn dan: "In Driedelig paard komt alles wat Ted van Lieshout met woord, beeld en vorm kan op een geweldige manier samen voor jong(er) en oud(er)." Lynn Berger over Alison Espacks "onevenwichtige" debuut The Adults, en Jacq Vogelaar over de korte verhalen van Julio Cortázar en Lydia Davis ("Soms zijn de beginzinnen zo sterk dat je eigenlijk het verhaal dat volgt niet eens meer nodig hebt."). In HP|De Tijd interviewen Lothar Gorris en Claudia Voigt Charlotte Roche (foto), wier tweede roman, Schoßgebete (de vertaling, Schootgebed, is nog niet uit), is verschenen. "Ik zie mezelf niet als schrijfster, maar als een oplichtster. Ik kan ook niet beoordelen of iets goed geschreven is. Niets klinkt mooi in mijn boeken. Ik schrijf zoals ik praat." En: "Ik wil gewoon supermoedig zijn. Natuurlijk ben ik er ook ongelooflijk bang voor, bang dat ik doodga als ik al die dingen prijsgeef." Dries Muus bespreekt Robert Anker: "De naamloze biograaf lijkt zijn held ongelooflijk serieus te nemen, wat bij zo veel opschepperij vooral een lachwekkend effect heeft." En hij las Vendela Vida's De minnaars, dat "spannender, rijker aan suspense, dan de meeste thrillers" en "grappiger dan de meeste komedies". Frans van Deijl ten slotte leest alvast Aleid Truijens' Geluk kun je alleen schilderen. F.B. Hotz. Het leven, "een terecht monument voor een bijna vergeten schrijver, een monument ook voor de taal die een mens kennelijk een leven lang kan betoveren". Sat, 20 Aug 2011 12:29:15 Amazon.com heeft steile uitgeefambities http://www.depapierenman.be/blog/2011/8/19/amazon.com-heeft-steile-uitgeefambities De Amerikaanse online boekverkoper Amazon.com gaat zich meer toeleggen op het uitgeven van boeken. Nadat ervaren uitgever Laurence Kirshbaum in mei de uitgeefpoot van Amazon ging leiden, heeft de internetgigant nu een contract afgesloten met de Amerikaanse zelfhulpguru Tim Ferriss voor het uitgeven van zijn laatste boek, The 4-Hour Chef. De fabrikant van Kindle zal het boek van Ferriss in april 2012 uitgeven in hardback, maar ook meteen digitaal en als luisterboek. Ferriss is in de Verenigde Staten een bestsellerauteur en schreef onder meer zelfhulpgidsen over diëten of seks. De uitgeverij is gevestigd in New York, en niet in Seattle, waar Amazon haar hoofdkantoor heeft. De digitalisering haalt meer en meer de schotten die de verschillende partijen in het traditionele boekenvak nog scheiden naar beneden, zo maakt ook deze deal duidelijk. Amazon ontpopt zich met deze nieuwe activiteit meer en meer als een van de belangrijkste, zoniet de belangrijkste speler in het internationale boekenvak. Maar volgens Kirshbaum moeten de traditionele uitgevers geen schrik hebben. "Ons succes zal ook de rest van de uitgevers helpen," zo beweert hij in The New York Times. Enkele onafhankelijke boekhandelaars hebben al aangekondigd dat ze geen enkel exemplaar van de uitgeverij in de winkel zullen halen. Fri, 19 Aug 2011 04:34:39 Tweede roman Charlotte Roche zorgt opnieuw voor controverse http://www.depapierenman.be/blog/2011/8/19/tweede-roman-charlotte-roche-zorgt-opnieuw-voor-controverse Drie jaar na het succes van haar debuut Feuchtgebiete (vertaald als Vochtige Streken, zie onze berichtgeving) doet de Duitse schrijfster en televisiepresentatrice Charlotte Roche opnieuw van zich spreken. Sinds het verschijnen van haar tweede roman Schoßgebete, op 12 augustus jl., bericht de Duitse pers uitvoerig over het spreekwoordelijke stof dat ook nu weer opwaait. In een vooraf opgenomen filmpje op YouTube licht Roche het thema van haar nieuwste boek toe, dat opnieuw een taboe wil doorbreken: seks binnen het huwelijk. De titel Schoßgebete dient daarbij dubbelzinnig te worden opgevat: het betekent niet alleen 'schietgebedjes' maar de term 'Schoß' is in het Duits ook een poëtische aanduiding voor de vrouwelijke geslachtsdelen. Het boek opent maar meteen met een vijftien pagina's lange monoloog van een vrouw die haar man oraal bevredigt. De Duitse feministe Alice Schwarzer, die zichzelf als personage in het boek terugzag, schoot in een open brief aan de schrijfster meteen op scherp. Ze beschuldigt Roche er onder meer van seks als verkooptruc te gebruiken en te klinisch, als onder een microscoop, te beschrijven. Steekhoudender is de kritiek van Ulrich Busch, ex-stiefvader van de schrijfster. Alles wijst er namelijk op dat Roche een tragisch ongeval dat de familie in 2001 trof, in haar nieuwste boek heeft verwerkt. In dat jaar zou Roche in Londen gaan trouwen. Op weg naar de bruiloft kwamen haar drie broers bij een auto-ongeluk om het leven, haar moeder raakte zwaar gewond. Een identiek ongeval komt voor in Schoßgebete, waarbij de persoonlijke gegevens van de drie broers, zoals hun leeftijd, maar nauwelijks zijn veranderd. Volgens Busch is het een respectloze vermarkting van hun verdriet, dat op schaamteloze wijze openbaar wordt gemaakt. Dat Roche de grens tussen realiteit en fictie steeds opzoekt, blijkt ook uit de opmerkelijke parallellen tussen haarzelf en hoofdpersoon Elisabeth.De verkoop van Schoßgebete, dat in een eerste recordoplage van 500.000 exemplaren is verspreid, heeft onder alle controverse niet te lijden. Het boek bezet nu al op diverse Duitse bestsellerlijsten de eerste plaats. De Duitse uitgever, met de voor Nederlandse oren toepasselijke naam Piper Verlag, zet daarbij een ongekend publiciteitsoffensief in om het boek te promoten. Vanaf september zal Roche op tournee gaan en daarbij alleen in de allergrootste zalen optreden. De Nederlandse vertaling, getiteld Schootgebed, wordt in oktober van dit jaar verwacht. Zie ook de berichtgeving in The Guardian en HP De Tijd. Fri, 19 Aug 2011 11:09:31 'De papieren man' in vakantieritme http://www.depapierenman.be/blog/2011/8/7/de-papieren-man-in-vakantieritme De papieren man gaat vanaf heden in vakantieregime. Onze berichtgeving  wordt onderbroken en pas hervat vanaf 17/18 augustus, met uiteraard een update en de herneming van de vertrouwde rubrieken. Intussen vindt u ongetwijfeld enig soelaas bij de collega's, via de webfeeds in de rechterkolom. Veel papieren leesplezier! (foto Viktor Butra)   Sun, 07 Aug 2011 08:28:56 Literair supplement - aflevering 64 http://www.depapierenman.be/blog/2011/8/6/literair-supplement-aflevering-64 Het weekoverzicht van de belangrijkste literatuurrecensies- en interviews uit kranten- en weekbladen in Nederland en Vlaanderen. In samenwerking met Athenaeum Boekhandel in Amsterdam. De zomerluwte brengt korte bijdrages deze week ondermeer over Johan Harstad,  Lars Gustafsson, Aravind Adiga en Willa Cather, Gustaaf Peek en Koos Van Zomeren werden geïnterviewd. Voor De Standaard der Letteren zet Alexander Van Caeneghem Darlah van de Noor Johan Harstad op de piëdestal. Na een wereldwijde loterij mogen drie tieners op maanexpeditie, maar kort na hun aankomst in de maanbasis loopt het al fout. Voor deze "beklijvende pageturner" passen volgende superlatieven: "Darlah is verslavend, beklemmend, ontroerend, intelligent en gewoon verschrikkelijk goed geschreven".  In contrast daarmee het oordeel van Marijke Arijs over Septemberlichten, de nu pas vertaalde vroege jeugdroman van de Spaanse bestsellerauteur Carlos Ruiz Zafón: "een druk boek, met een overdosis actie en een voorspelbare plot". Ook nog een bijdrage van Annelies Verbeke, die brengt een reisverslag over haar trip naar Osaka waar ze met vertalers haar roman Vissen redden besprak. In 2005 schreef de Franse journaliste Florence Aubenas zich in als ongekwalificeerde werkzoekende. Zes maanden lang ondervond ze aan de lijve hoe mensen zich in precaire, onderbetaalde deeltijdse schoonmaakbaantjes trachten staande te houden. Met haar relaas geschetst in De bodem van de pan "opent ze onze ogen voor die even noodzakelijke als onzichtbare kwetsbare werkers" besluit Mia Doornaert. En "het duister levert me altijd iets op" vertrouwt Saskia De Coster ons toe in de reeks De ingeving. Verder deze week ook aandacht voor twee kunstenaarsbiografieën: Rik Wouters. een biografie van Erik Min en Caravaggio. Een leven tussen licht en duisternis door Andrew Graham-Dixon worden naast elkaar gerecenseerd.   In Knack een recensie van Jan Stevens over Was je maar hier van Graham Swift. Die "schetst op heel subtiele wijze de 'grote transformatie' waarin het huidige, vaak nog lyrisch bezongen groene Engeland zich bevindt" en bewijst met deze roman "eens te meer wat voor een meester hij is in het doorgronden van de menselijke ziel". Bart Van der Straeten las Ezelskaakbeen, in deze nieuwe bundel van "dichter pur sang" Peter Ghyssaert (foto) "vormen natuur en familie de gefixeerde achtergrond waartegen de voortgaande tijd zijn versnipperende werk doet". Dat leidt tot een bundel die "baadt in een aan deze tijd onaangepaste, maar daardoor des te opmerkelijker schoonheid". Ook nog een lovend stuk van Annelies De Waele over De bovenkamer van Jakob, de derde adolescentenroman van Evelien De Vlieger.   Uitgelezen, de boekenbijlage van De Morgen, opent met een stuk over Eindspel, de schaakbiografie van Frank Brady over de enigmatische Bobby Fischer. Na een artikel over de boekenkast van Arne Sierens en een gesprek met kinderboekenschrijver en illustrator Shaun Tan vinden we de enige fictie-recensie, Fred Braeckman prijst "de originele, meeslepende, literaire whodunit" Buurtwacht van Amerikaanse Cammie McGovern.   In Trouw schrijft Nelleke Noordervliet een brief aan haar jongere ik. "Je weet zeker dat jij niet verandert in een vrouw. Het idee alleen al is weerzinwekkend en bespottelijk. De tijd bestaat niet. Jij bestaat niet. Liever niet. Je verdwijnt in de verhalen die je leest. Zo moet het blijven, vind je. Je zult er toch aan moeten geloven."De eigenlijke boekenpagina"s beginnen met Sofie Messemans lofrede op Lars Gustafssons De blanke armen van mevrouw Sorgedahl. "Het meeslepende aan deze roman schuilt in de bijzonder fraaie dosering van verhalen en filosofische commentaren, nog aangevuld met een uitstekende, ietwat onderkoelde schrijfstijl." Rebecca Hunt gaf Churchills "zwarte hond", zijn depressies, een naam, Mr. Chartwell, en bouwde er een roman omheen. "Een originele vondst," vindt Hanna de Heus, maar "deze roman had een iets pittigere uitwerking en een grootsere climax verdiend". Henriëtte Aronds, ten slotte, prijst Isaac Rosa's Het land van angst: "Hoewel de grote hoeveelheid gefantaseerd geweld soms wat monotoon aandoet, wordt de beklemming steeds sterker, niet in de laatste plaats dankzij Rosa's bedrieglijk eenvoudige, beeldende taal. Langzaam maar zeker word je als lezer het web van de angst ingetrokken." In de Volkskrants Intermezzo helpt Ineke van den Bergen ons op weg "door het oerwoud van de vrouwenthrillers". Neem nummer één op haar lijstje van acht: "Karin Slaughter beheerst die kunst. Ze neemt misdaad, de oorzaken en gevolgen ervan, serieus. Babbelt niet maar wat weg over geweld. Thema's, karakters, plot, stijl: krachtig, rauw en empathisch." Volgen de reguliere vier boekenpagina's, die Willem Otterspeer enthousiasmerend opent met een stuk over Alberto Manguels De kunst van het lezen: "De intens persoonlijke manier van lezen die Manguel erop nahoudt blijkt vooral uit het feit dat hij geen onderscheid maakt tussen wat hij leest bij iemand of wat iemand tegen hem zegt. Of liever: hij leest niet, maar schrijvers praten tegen hem."Korte besprekingen dan, van Jan Willem Bos, Mijn Roemenië (Olaf Tempelman: "zowel een uitstekende Roemenië-encyclopedie als een prettig lezend boek"), Walter van den Broeck, Een vrouw voor elk seizoen, Vsevolod Garsjin, De beren en andere verhalen (Aai Prins: "Garsjins inlevingsvermogen is fenomenaal"), Alain Claude Sulzer, Het verkeerde moment, en Beverly Naidoo, De hond, de haan en de jakhals. Over dat laatste boek, een verzameling "Afrikaanse" fabels, schrijft Pjotr van Lenteren: "De moraal krijgt nu eens niet de overhand in wat, welbeschouwd, niet alleen levenslessen maar ook historische dijenkletsers zijn."Erik Menkveld, ten slotte, leest de poëzie van Max Temmerman en Allard Schröder. Die laatste heeft Menkveld hoger zitten. Zijn gedichten hebben "een consistente toon en kwaliteit. Ze zijn sprankelend van taal en vol schitterende beelden", en de bundel als geheel heeft "een ontroerende, samenhangende kracht". Ook deze week een dunne, zomerse boekenbijlage bij NRC Handelsblad. Toef Jaeger bespreekt er Aravind Adiga's Last Man in Tower in, en noemt het "jammer dat Adiga tot een moralistische slotsom komt", hoewel ze onderschrijft dat "die moraal misschien wel onontkoombaar is" in een roman over de Indiase middenklasse. Op de middenpagina"s een groot interview met Gustaaf Peek, die een buitengewoon helder antwoord geeft op de vraag wat een schrijver tot kunstenaar maakt: "Om te beginnen stijl. Hoed je voor clichés, schrijf declarative sentences, heldere zinnen die volgen op goedlopende andere zinnen. Gebruik geen vage of subjectieve bijvoeglijke naamwoorden; rood en koud mogen, mooi en leuk niet. Beschrijf de wereld zó dat ze voor de lezer oprijst zonder dat ze haar mysterie verliest; denk aan Hemingway, die precies de juiste woorden koos en altijd wat te raden overliet. Kies het juiste perspectief om je verhaal te vertellen en hou dat consequent vast; ga niet zwabberen. En last but not least: schrijf je boek op je eigen voorwaarden." Anneriek de Jong velt een tweeslachtig oordeel over Rafik Schami's Het geheim van de kalligraaf: "Je ergert je aan de omslachtige opbouw van dit boek. En je koestert de schat aan verhalen die Schami je in de schoot heeft geworpen." Kester Freriks las twee romans "die elkaar prachtig aanvullen en fraai variëren op het grote Scandinavische verdwijnen": het Zweedse Zussen (Bengt Ohlsson) en de Noorse psychothriller Tweeling (Marete Junker).   In Vrij Nederland favoriete literaire seksscènes van Arnon Grunberg (uit Nabokovs Laughter in the Dark, uiterst subtiel) en Marian Donner (uit Chuck Palahniuk, Stikken, plat en onvervuld). Jeroen Vullings noemt vervolgens Robert Ankers Oorlogshond "onderhoudend, zeker, maar ook doldwaas". Hij "slaagt erin hedendaags leven in zijn roman te brengen", vooral door de taal: "Anker loopt lenig van register naar register, in vloeiende ritmiek, waardoor hij even overtuigend schrijft over een woordenwisseling tussen leraar en rector, een vuurgevecht in de rimboe, een straatgevecht, als een dans in een technoclub."Plus: korte besprekingen van Nazmiye Oral, Zehra, Tjark Kruiger, Spiegelpaleis, Het Gilgamesj-epos, Cyrille Offermans, Dood van een leraar, Graham Swift, Was je maar hier, Matthijs Kleyn, Vita, en Jan Fabre, Nachtboek 1978-1982. In Dichters & Denkers van De Groene Amsterdammer lepelt Graa Boomsma "zomerklassieker", en "kleine maar rijke roman" Een verloren vrouw, van Willa Cather, op. "Met een psychologisering die bijna net zo gedetailleerd en nauwkeurig is als in Henry James" The Portrait of a Lady of The American." Ook gaat Boomsma in op haar ambivalente houding tegenover de V.S.: "Amerika blijft een dilemma in de fascinerende romanwereld van Willa Cather."Jacq Vogelaar prijst daarnaast Jean-Philippe Toussaints De waarheid omtrent Marie. "Het mooie aan het boek is dat het enkele fantastische demostraties bevat van wat eruit komt wanneer indenken, mits gevoed met veel kennis van zaken, de vrije hand krijgt." Dirk-Jan Arensman in Het Parool over de opnieuw vertaalde tweede roman van Richard Russo: "Schadevolle jaren bevat werkelijk alle elementen die hem tot zo"n onweerstaanbaar goede schrijver maken. De kalme, beheerste toon van een geboren verhalenverteller. De perfecte balans tussen net-niet-sentimentele kennis en subtiele, laconieke humor. En een stoet aan personages die je zo vertrouw voorkomen dat het op het eerste oog clichéfiguren lijken, maar die niettemin tot leven komen alsof ze verderop bij je in de straat wonen." Verder: Jasper Henderson over Hisham Matars "zorgvuldig vertelde, ontroerende roman" Anatomie van een verdwijning en Hans Knegtmans over Stille handel door John Connolly, een van de "toppers in het subgenre" van het misdaadverhaal met gothic elementen. Een aardig stuk in Elsevier over het Ambassade Hotel, en dan met name de literaire bijdragen aan het gastenboek. Irene Start citeert eigenlijk uitsluitend, zoals uit de bijdrage van Michel Houellebecq uit 1999: "Il y a des moments dans la vie ou il est très difficle d"être malheureux." Verder besprekingen van Chaja Polaks De verlegen minnaars (Start nog eens: "een subtiele roman vol fijnbesnaarde personages die elkaar emotioneel gijzelen"), Martin Suters De kok, Hervé Bourhis' Het kleine boek van de Beatles en Michael Lewis' The Big Short. In HP|De Tijd spreekt Frans van Deijl met Koos van Zomeren (foto) van wie binnenkort een nieuwe - wellicht laatste - natuurbundel verschijnt. Na in te gaan op Van Deijls kritiek op de bundel, stelt Van Zomeren: "Wat ik heb geleerd van meer dan dertig jaar schrijven over de natuur is dat de natuur er is voor zichzelf en niet om ons een lol te doen, en zelfs niet om mij m'n stukjes te laten maken." Verder: een "zelfportret" door Christa Anbeek (Overlevingskunst) en Dries Muus over de romans van Toine Heijmans en Iris Koppe. Over Op zee: "De plotwending is te simpel, de hints zijn te duidelijk - en je zou iets soortgelijks over de stijl kunnen zeggen." Jammer, bij alle potentie die het boek had, vindt Muus. Over Koppes De man met de schaar is hij nog minder enthousiast. Sun, 07 Aug 2011 04:32:41 Poëziedebutante Maud Vanhauwaert werkt aan eerste toneeltekst http://www.depapierenman.be/blog/2011/8/7/poëziedebutante-maud-vanhauwaert-werkt-aan-eerste-toneeltekst Woord en podium: ‘dat ruikt naar meer' was het motto om dichter-performer Maud Vanhauwaert te inviteren als zeechroniqueur op Theater aan Zee 2011, dat zojuist achter de rug is. Vanhauwaert sloeg de traditionele kweekvijver van de literaire tijdschriften over en maakte haar poëziedebuut meteen bij een grote uitgeverij. Ik ben mogelijk verscheen in januari bij Querido. In haar bundel stelt ze: morgen is haar territorium weer twee voeten/maat 38 groot. Tijdens TAZ#2011 bestreek het geheel Oostende. Het recept van zeechroniqueurs is eenvoudig: met de ingrediënten de stad, de kust en de impressies van het theaterfestival een nieuwe tekst schrijven. De voorstelling gaat het daaropvolgende jaar in première. Tijdens Uitgelezen en het festivalslotmoment Brood en Spelen zaterdagmiddag, stelde Vanhauwaert een eerste worp voor aan het publiek: Ik ben bang dat er een leegte in mij zit/Dat ik eigenlijk alleen met mijn mond open kan staan/Wachten tot er iemand een steentje in gooit/En de seconden telt/Tot het valt. Vanhauwaert selecteert eigenzinnig uit de veelheid van observaties die dagelijks op haar netvlies vallen. De beelden die ze schept, bouwen vaak op markante details. Taal vormt het vertrekpunt, geen klassiek verhalend theater. "De tekst kan nog alle kanten opgaan, maar dit staat vast: ik wil dat de voorstelling als een bekentenis klinkt." Vorige zomer schreef zeechroniqueur Marcel Osterop Contouren, hier te lezen. De voorstelling ging afgelopen week in première en speelt deze week nog op het Theaterfestival Boulevard in ‘s Hertogenbosch (zie speellijst). Voor het theaterdebuut van Vanhauwaert moet u wellicht nog een jaar geduld oefenen. In tussentijd kan u haar vanaf nu maandelijks volgen op de zeechroniqueursblog van Schrijverspodium. Sun, 07 Aug 2011 12:02:30 PRESSE PAPIER # 33 - Charles d'Ambrosio - Het dodevissenmuseum http://www.depapierenman.be/blog/2011/8/6/presse-papier-33-charles-dambrosio-het-dodevissenmuseum Niet voor niets wordt de Amerikaanse kortverhalenschrijver Charles D'Ambrosio (Seattle, 1958) vergeleken met de groten uit de voorbije eeuw: F. Scott Fitzgerald en Raymond Carver. Zijn zinnen hebben een gratie als bij Fitzgerald en de beladen sfeer lijkt afkomstig van Carver. Zijn personages gedragen zich gelaten, alsof ze zich al lang hebben neergelegd bij het onafwendbare feit dat er nooit iets wezenlijks zal veranderen. D'Ambrosio's tweede bundel, Het dodevissenmuseum, bevat acht verhalen en verscheen onlangs bij uitgeverij Karaat. Anders dan Fitzgerald die zijn novellen en romans situeerde in de Amerikaanse upperclass, dompelt D'Ambrosio zijn lezers onder in een milieu van kleine middenstanders en sjacheraars, van tuchthuizen en drugsverslaafden. De verhalen spelen zich bijna allemaal af in het ruige uiterste noord-westen van de Verenigde Staten, in de staat Washington. Achter de ogenschijnlijk onbeduidende gebeurtenissen gaan kleine drama's schuil. In "Drummond en zoon" nodigt een verkoper en reparateur van typemachines een maatschappelijk werkster uit voor een gesprek met zijn zoon, een zwaar psychotische jongen van vijfentwintig, om hem eventueel te laten opnemen in een tehuis. Maar ziet daar "toen de maatschappelijk werkster halfhartig over een wachtlijst begon" toch maar vanaf. Van haar hoeft hij geen hulp te verwachten. Hij mist zijn vrouw, die te jong was om de opvoeding van de jongen aan te kunnen en al lang geleden is vertrokken. Aan het einde van het verhaal nemen vader en zoon Drummond samen de bus naar huis, terwijl het giet van de regen. De jongen reageert niet op de vaders pogingen om contact te maken. "Zijn gezicht, weerspiegeld in het gele glas, had zich al teruggetrokken in zijn cryptische en vreemde klooster".In bijna alle verhalen is ook het mystieke aanwezig. De zoon in voornoemd verhaal laat zich herhaaldelijk op straat vallen om te bidden, het jongetje in "De Hoge Pas" krijgt een opvoeding van de nonnen in het tuchthuis en wil misdienaar worden, Kirsten, een ex-junkie, heeft de gave dat ze overledenen kan waarnemen, Kype in "Het bottenspel" is op zoek naar een plaats om de as van zijn grootvader uit te strooien; hij laat een Indiaans ritueel op hem uitvoeren, een oude man wil een zegen uitspreken wanneer het gevaar van een overstroming (tijdelijk) geweken is. Dit geloof in een hogere orde, al is het maar voor een moment, biedt de personages troost. Even hopen ze tegen beter weten in op een ander, zinvoller bestaan. D'Ambrosio laat zien dat mensen soms tot elkaar veroordeeld zijn, maar altijd ook tot zichzelf. Hij doet dat op een prachtige en tegelijkertijd droef stemmende manier.De schrijver werkt nu aan een roman: hij zegt eigenlijk min of meer toevallig bij het genre van het korte verhaal te zijn beland. Voor zijn lezers zou het ronduit jammer zijn als hij zijn talent voor het schrijven van novellen niet meer zou gebruiken, maar die roman is een mooi vooruitzicht. Sat, 06 Aug 2011 10:38:04 Geen postuum vierde 'Millennium'-boek van Stieg Larsson http://www.depapierenman.be/blog/2011/8/5/geen-postuum-vierde-millennium-boek-van-stieg-larsson Al enkele jaren circuleren er geruchten dat de Zweedse auteur Stieg Larsson nog een nagenoeg afgewerkt vierde deel voor zijn populaire Millennium-reeks in de schuif had liggen. Maar volgens Eva Gabrielsson, (foto), die de partner was van de schrijver, is de kans heel miniem dat er nog zo'n vervolg komt. "Er bestaan wel manuscripten voor een vierde boek", meldt Eva Gabrielsson op BBC Radio 4. "Maar er is absoluut geen sprake van een volledig boek." Volgens Gabrielsson had Larsson zo'n 200 pagina's klaarliggen voor een opvolger in zijn Millennium-trilogie. "De manuscripten vertonen waarschijnlijk geen enkele samenhang", zegt Gabrielsson. "Stieg schreef steeds aparte scènes die hij pas helemaal op het einde samenvoegde. Een nieuw boek kun je dat onmogelijk noemen." Larsson overleed in 2004 op amper 50-jarige leeftijd, aan de gevolgen van een hartaanval. Sindsdien zijn Gabrielsson en Larssons familie in een juridische strijd verwikkeld over zijn nalatenschap. In het interview wijdt Gabrielsson ook over deze kwestie uit. Fri, 05 Aug 2011 05:40:57 David Sedaris maakt gehakt van Chinese eetcultuur http://www.depapierenman.be/blog/2011/8/5/david-sedaris-maakt-gehakt-van-chinese-eetcultuur De Amerikaanse schrijver David Sedaris (1956) heeft zich de woede van geheel culinair China op de hals gehaald. De ook hier te lande zeer populaire auteur (van o.a. Me Talk Pretty One Day uit 2000) was in Beijing om deel te nemen aan het Beijing Bookworm International Library Festival. Na terugkomst schreef hij een hilarisch maar meedogenloos stuk in The Guardian, getiteld Chicken Toenails, anyone? In Sedaris' visie is niet alleen het Chinese eten ronduit smerig maar geldt dit ook voor Chinezen in het algemeen. De eerste verongelijkte reacties van Aziatische Sedaris-fans zijn inmiddels op het internet verschenen (zie bijvoorbeeld hier). Wat niet hielp bij zijn perceptie van China, zo schrijft hij, was dat hij daarvoor een week in Tokio had doorgebracht, waar het eten 'subliem' was en de vloeren, balies en toiletten 'aggressively clean' waren. Wat bij aankomst in Beijing leek op het geluid van gorgelende espressoapparaten, bleken rochelende en op straat kwattende Chinezen te zijn. Er volgt een verhandeling over hoe en waar Chinezen in het openbaar poepen en plassen. "Mijn reis deed me beseffen dat we allemaal slechts dieren zijn, dat er troep uit al onze openingen komt, ongeacht waar we leven of hoeveel we bezitten." En dan moet er nog gegeten worden. Op het platteland schuift het gezelschap aan bij een boerengezin dat voor de gelegenheid een haantje slacht. Op het ene moment loopt het beest op het erf nog maden te pikken uit menselijke uitwerpselen en dan is het ineens afgelopen met hem, zo schrijft Sedaris. Een van de vijf gerechten die van het haantje gemaakt worden, is een soepje waar zijn poten vrolijk uitsteken. Sedaris probeert zijn verwachtingspatroon bij te stellen. Zouden we ook van gestold hanenbloed gruwen als het in een luxe Japans restaurant op een prachtig sushi-bord werd geserveerd? Waarom zou je wel schattige lammetjes of zelfs paard eten maar geen hond of kat? Bij een bezoek aan een sjiek restaurant in Beijing waar zowaar goed gegeten en gedronken kan worden, lijkt Sedaris zijn weerzin vervolgens te overwinnen, totdat hij er het toilet bezoekt. Door wat hij daar aantreft, schiet het hem ineens weer te binnen: 'See, you're still in China!' Van Sedaris verscheen in 2010 het uiterst grappige Squirrel seeks chipmunk - a wicked bestiary, hier verschenen als Eekhrn zkt Eekhrn, in de vertaling van Irving Pardoen. Op 25 september a.s. zal Sedaris in theater Carré in Amsterdam uit eigen werk voorlezen. Het is te hopen dat dit bezoek niet eveneens uitmondt in een veroordeling van de Nederlandse eetcultuur en bijbehorende hygiëne. Fri, 05 Aug 2011 10:51:36 Papierman(d) - aflevering 128 http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/28/papierman(d)-aflevering-128 Nieuwsoverschotjes en telegramberichten uit de wereld van het boek, gered uit de papierman(d). °°Schrijver A.J. Dautzenberg kreeg verschillende doodsbedreigingen na zijn toetreding tot pedoclub Martijn, meldt hijzelf en de Volkskrant. °°Uitgeverij Van Oorschot biedt een gratis app aan met nieuws over haar uitgaven, een link naar de site van haar tijdschrift Tirade en de rubriek "Het Gedicht van de dag"; daar wordt elke dag een gedicht uit haar poëziefonds aan toegevoegd. °°De Bezige Bij pakt dan weer uit met een Remco Campert-app. In deze app leest Remco Campert, die op 28 juli 82 jaar werd, alle gedichten voor uit zijn laatste bundel Nieuwe herinneringen. Het gedicht De eerste keer wordt gratis aangeboden, de andere gedichten zijn gezamenlijk en of apart te koop. °°De eerste waterproof paperback is vanaf volgende zomer beschikbaar, zie The Telegraph. °°Agatha Christie surfpionier? Zie The Guardian. °°Internetpionier Brewster Kahle wil van elk boek ter wereld één exemplaar inventariseren. °°Nietzsche en Beckett-vertaler Evert Burgwal overleden, zie De Contrabas. °°De Japanse sciencefictionpionier Sakyo Kamatsu op 80-jarige leeftijd overleden, zie The Japan Times. Zijn bekendste boek is Japan Sinks, een griezelig visionair boek over een tsunami. °°Uitgeverij Penguin is de officiële partner van het grootscheepse evenement Dickens 2012, meldt The Bookseller. °°Bibliobs op zoek naar de mythe van het Chelsea Hotel, in New York. °°Schrijvershuizen op de onroerend goed-markt, zie The Guardian. °°Recensie op NRC Boeken over Gregor Hens' Nikotin, "Ik heb meer dan 100.000 sigaretten in mijn leven gerookt en elk van die sigaretten heeft iets voor mij betekend." °°Revival voor de Duitse schrijfster Irmgard Keun, volgens Deutsche Welle. °°Joanna Trollope zit nieuwe jury van Orange Prize voor, meldt BBC News. °°Interview met de zonen-Claus in De Standaard over de 'erfeniskwestie' en de rechtszaak rond De Wolken. °°Het Uilenspiegelmuseum in Damme toont  tot 6 november 2011 het oudste bestaande Uilenspiegelfragment: 16 bewaarde bladen uit 1510 of 1511. °°Op 25 juli 2011 was het vijftig jaar geleden dat de schrijver Nescio overleed. De Nederlandse KB brengt een dossier. °°Het boekje dat Dimitri Verhulst speciaal schreef voor De Bijenkorf, Monoloog van iemand die het gewoon werd tegen zichzelf te praten, over Frank Vandenbroucke, verschijnt op 15 augustus ook in Vlaanderen. °°Interview met typograaf Akiro Kobayashi, zie Salon.com. °°Tony Parsons is de nieuwe writer in residence van de luchthaven in Heathrow, aldus The Guardian. °°De nieuwe Taschen Store in Amsterdam opent op 19 augustus in de PC Hooftstraat, meldt Boekblad. °°The printed book is doomed, here's why, volgens The Daily Telegraph. °°Countdown clock voor de Engelse vertaling van 1Q84. Thu, 04 Aug 2011 12:45:13 Freudvertaler Wilfred Oranje (59) overleden http://www.depapierenman.be/blog/2011/8/3/freudvertaler-wilfred-oranje-(59)-overleden In Amsterdam is literair vertaler Wilfred Oranje op 59-jarige leeftijd overleden, zo meldt NRC Boeken. Oranje (1951) maakte Nederlandse vertalingen van Italiaanse en vooral Duitse fictie en non-fictie, na eerst rechten en slavistiek te hebben gestudeerd. Tot de bekendste behoren die van Goethe, Schiller, Heine, Joseph Roth, Theodor Fontane en Friedrich Nietzsche. Van Nietzsche vertaalde hij Aldus sprak Zarathoestra en van Wittgenstein de Dagboeken.Zijn meesterproef en meest uitgebreide project waren de Verzamelde werken van Sigmund Freud (1856-1939). Daarvan verscheen in 1993 een eerste editie en in 2007 een nieuwe, herziene versie: elf delen van in totaal achtduizend pagina's. Oranje vertelde in een interview met NRC Handelsblad nochtans "geen blind aanhanger van Freud te zijn", maar dat het werk "verreweg het interessantste is dat er de laatste eeuw is gedaan op het terrein van de psychologie. (....) Je moet hem lezen omdat hij ongelooflijke boeken over ongelooflijke onderwerpen heeft geschreven: over telepathie en over de Mozes van Michelangelo, over kinderleugens, over de voors en tegens van seksuele voorlichting waarbij hij Multatuli aanhaalt - een van zijn favoriete schrijvers."Op voordracht van de Nederlandse Vereniging voor Psychoanalyse werd Oranje in 2006 benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau. Hij kreeg ook de vertaalprijs van het Fonds voor de Letteren "vanwege de kwaliteit en diversiteit van zijn vertalingen." Zie hier nog een interview met Oranje over zijn Freud-vertalingen. Wed, 03 Aug 2011 09:39:22 Boekexpo van Ruth Loos in Antwerpse Erfgoedbibliotheek http://www.depapierenman.be/blog/2011/8/2/boekexpo-van-ruth-loos-in-antwerpse-erfgoedbibliotheek- In de Nottebohmzaal van de Antwerpse Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience loopt van 6 augustus tot 11 september 2011 de tentoonstellling "Over de eenheid en veelheid van het boek". In drie installaties peilt kunstenares Ruth Loos naar de gelaagdheid van het boek en speelt ze in op de statige ruimte die dienst doet als bibliotheekmagazijn en tentoonstellingsruimte en de bewaarplaats is van een aantal topstukken uit de collectie. In een labyrintische installatie "De Moeder van het Boek" of in het Arabisch "Oem Al-Kitaab'" wordt verwezen naar de verticale eenheid en tegelijk de horizontale veelheid van de Koran. Het tweede werk "Boekentapijt met vluchtlijnen" bestaat uit een tapijt gevormd door honderden rode boeken, velen met een abstract gouden motief als opdruk, dat onderbroken wordt door rode draden die als een soort vluchtlijnen een visuele beweging veroorzaken. De laatste installatie  "Un coup des dés" leunt aan bij het artistiek wetenschappelijk project "Oogbewegingen tijdens het lezen" waarvoor Ruth Loos samenwerkt met professor Johan Wagemans en onderzoeker Frouke Hermens van het Laboratorium voor Experimentele Psychologie (K.U.Leuven). Uitgangspunt hier is het gedicht Un coup de dés jamais n'abolira le hasard (1897) van Stephane Mallarmé, een werk dat zich door zijn specifieke typografische vorm in meerdere richtingen lezen laat. Een animatie hiervan verweeft de verticale en horizontale lezing. Hier wordt ook het gelijknamige werk van Marcel Broodthaers getoond, die op zijn manier het gedicht tot een kunstenaarsboek omwerkte en het in 1969 in de Antwerpse galerij Wide White Space Gallery tentoonstelde. Eerder was er werk van Ruth Loos te zien in o.a. PassaPorta, museum M te Leuven en in de Arenbergbibliotheek. Ruth Loos (1972) is licentiaat in de kunstwetenschappen  en meester in de beeldende kunsten, ze doctoreert momenteel aan de Associatie KULeuven en Sint-Lucas Gent rond "Dimensies van het boek". Wed, 03 Aug 2011 01:52:30 Toneelteksten van Elvis Peeters op TAZ#2011 http://www.depapierenman.be/blog/2011/8/3/toneelteksten-van-elvis-peeters-op-taz2011 Vandaag, 3 augustus, krijgt Elvis Peeters de hoofdrol in het verruimde literatuurprogramma van Theater Aan Zee. Gastcurator Josse De Pauw besliste samen met TAZ#2011 om de tent op het Zeeheldenplein niet enkel open te stellen voor de klassieker Uitgelezen, waarbij een vast panel en hun gasten twee boeken bespreken. Deze editie staat er elke dag een auteur in de kijker. ‘s Middags leest hij of zij uit eigen werk als auteur in O. ‘s Avonds komt daar een muzikale lijn bij: componiste Corrie Van Binsbergen en haar band maken er een Schrijversconcert van. Deze editie twee premières: toneel/veelauteur Elvis Peeters en dichter Paul Bogaert.Elvis Peeters duikt voor de gelegenheid in zijn toneelwerk, al zijn zijn teksten moeilijk onder één noemer te vatten. "Proza, lyriek en toneel, bij Elvis Peeters gaan ze haast naadloos in elkaar over binnen een enkele schriftuur ... De intentie waarmee je zijn teksten leest, lijkt wel bepalend te zijn voor de literaire categorie die je erin ontdekt." concludeerde Tijd Cultuur in 1999. Meer dan een decennium en talrijke teksten later, steeds samen met trouwe schrijf- en levenspartner Nicole Van Bael, blijft dit gelden. Ook liederen, vaak leesbaar als gedichten, spelen een belangrijke rol in het spreken van de personages en stuwen de actie voort. Niet verwonderlijk: Elvis Peeters debuteerde met een Nederlandstalige punkgroep Aroma di Amore en was in talrijke muziekprojecten actief. Dit muzikale aspect vloeide door naar en in de hoorspelen die hij o.a. voor VRT maakte. Het luisterspel Sirenen, het tweede deel van de cyclus De taal die wij spreken krijgt 's avonds een nieuwe uitvoering met Corrie Van Binsbergen samen met o.a. fragmenten van het nog onopgevoerde Grensgeschil. In de ochtend komt De bidsprinkhaan en haar minnaars aan bod en een preview op de theaterbewerking van de roman Wij. Kortom, met een zeebries door de haren put Elvis Peeters uit zijn rijk archief, dat hij nu ook ontsloot op Schrijverspodium. Gastcurator Josse De Pauw deed hetzelfde. Klik hier voor programma-info over Elvis Peeters als Auteur in O. en het Schrijversconcert. Wed, 03 Aug 2011 09:35:43 Boeken van Kurt Vonnegut en Sarah Ockler geweerd van Amerikaanse school http://www.depapierenman.be/blog/2011/8/3/boeken-van-kurt-vonnegut-en-sarah-ockler-geweerd-van-amerikaanse-school Een schooldistrict in de Amerikaanse staat Missouri heeft besloten de klassieker Slaughterhouse Five van Kurt Vonnegut (1922-2007) van het curriculum te weren, zo melden onder meer The Guardian en de Huffington Post. De tienerroman Twenty Boy Summer van Sarah Ockler (1975) valt dezelfde twijfelachtige eer te beurt. Het boek Speak van Laurie Halse Anderson (1961), eveneens een tienerroman, mag na rijp beraad op het lesprogramma blijven staan. De stad in kwestie heeft de toepasselijke naam Republic.Het besluit volgt op een felle aanklacht van ene Wesley Scroggins, docent aan de Missouri State University. Eind vorig jaar publiceerde hij een column onder de titel 'Filthy books demeaning to Republic Education' nadat hij met kennelijke interesse de drie romans gelezen had. Volgens Scroggins is de wereldberoemde satire Slaughterhouse Five (1969) niet geschikt voor scholieren omdat het boek vol staat met schuttingtaal en blasfemisch is. Het boek Twenty Boy Summer (2010), een gevoelige 'coming of age' roman die in de kritieken goed ontvangen werd, zou voor tieners zuipfeestjes en seks verheerlijken. Ten slotte kwalificeert Scroggins de roman Speak uit 1999 als softporno. Het bevalt hem niet dat er een probleemgezin in voorkomt en dat er verkrachtingsscènes in staan beschreven. Speak handelt over een tienermeisje dat met de gevolgen van verkrachting moet zien te leven. Het boek was een bestseller en werd in 2004 verfilmd. Volgens Scroggins druist het gebruik van deze boeken op school tegen de principes van de bijbel in: "Hoe kunnen christenen kinderen blootstellen aan zoveel zedeloosheid? Willen de ouders en belastingbetalers hier dat kinderen dit op school te lezen krijgen?"De kritiek van Scroggins vond gehoor bij het schoolbestuur van Republic dat deze week bekendgemaakt heeft dat de romans van Vonnegut en Ockler inderdaad van het programma en uit de bibliotheek zullen verdwijnen (zie hier)In een cynisch commentaar op haar blog meldt Sarah Ockler dat met dit besluit de 'crazy train' nu dan eindelijk is ontspoord. Eerder loofde ze al twee 'Wesley Scroggins Filthy Books Prize Packs' uit voor wie zijn steun voor de schrijfster uitsprak. Op Twitter en elders reageerde men massaal. Ockler stopte ook pure chocolade bij het pakket: "Omdat het gevaarlijk en stout is en goed bij verboden boeken past." Wed, 03 Aug 2011 12:06:27 Verfilming voor jeugdboek 'Koning van Katoren' http://www.depapierenman.be/blog/2011/8/2/verfilming-voor-jeugdboek-koning-van-katoren Regisseur Ben Sombogaart gaat het jeugdboek Koning van Katoren van Jan Terlouw verfilmen. De familiefilm moet tegen de kerst van volgend jaar in première gaan, aldus producent Kees Kasander. Sombogaart maakte eerder films als De Storm en Bride Flight. Op 22 september gaat zijn nieuwste thriller Isabelle met Halina Reijn in première. De 17-jarige Martijn Lakemeier is de beoogde hoofdrolspeler van Koning van Katoren. Hij maakte op 14-jarige leeftijd zijn acteerdebuut in de speelfilm Oorlogswinter, ook gebaseerd op een boek van Jan Terlouw. De jonge acteur kreeg een Gouden Kalf voor die rol. Jan Terlouw schreef het boek in 1971. Een jaar later verwierf hij er de Gouden Griffel mee. Koning van Katoren gaat over de 17-jarige Stach die zeven opdrachten moet uitvoeren om de koning te kunnen worden van het land Katoren. Terlouw, die in de jaren tachtig namens D66 minister van Economische Zaken was, verwerkte beginselen van zijn partij in het kinderboek. Vorig jaar ging de verfilming van Terlouws boek Briefgeheim in première. De opnamen van Koning van Katoren beginnen in februari volgend jaar. (bron: NOVUM) Tue, 02 Aug 2011 06:57:02 PERIODIEK # 37 - Terras 00 http://www.depapierenman.be/blog/2011/8/2/periodiek-37-terras-00 Bij het lanceren van een nieuw tijdschrift is het goed om een beetje te bluffen. Op de eerste pagina's van het nulnummer van Terras gaat het er dan ook tamelijk ronkend aan toe. "Terras zoekt de pakkende verwoording van dat wat we niet zomaar doorgronden, maar waar we niet aan kunnen ontkomen. " De redactie van Terras, met daarin onder meer Mischa Andriessen, Kim Andringa en Jan Baeke, vindt inspiratie bij het in 2008 opgeheven tijdschrift Raster. Ze wil Raster uitdrukkelijk niet voortzetten, maar wel dezelfde "nieuwsgierigheid, attitude en aanpak als Raster laten zien". Waarin Terras zich onderscheidt, en een beetje lijkt op Raster, is dat de blik vooral gericht is op wat er buiten de landsgrenzen gebeurt. In dit eerste nummer ligt het accent op poëzie. We vinden onder meer een portret van de Chinees-Taiwanese dichter Shang Ch'in, poëzie van de Zweed Lars Gustafsson, de Amerikaan Russel Edson, de Australiër Les Murray en de Duitse Monika Rinck. Proza is er van de Amerikaan Richard Powers en de Fransman Pierre Michon. Poëzie van eigen bodem is er ook: Jan Baeke en Tonnus Oosterhoff droegen enkele pagina's bij. De buitenlandse dichters en schrijvers worden kort en helder geïntroduceerd door liefhebbers met kennis van zaken, of hun vertalers. Maar die introducties zijn afgedrukt in kolommen smaller dan die in een krant, wat voor de bladspiegel wel mooi is, maar niet zo aangenaam bij het lezen. Gelukkig zijn de opgenomen tekstfragmenten wel gewoon over de volle breedte van de pagina afgedrukt. Op de onderling zeer verschillende gedichten van Les Murray na, hebben de buitenlandse dichters met elkaar gemeen dat ze "proza-gedichten" schrijven: het zijn bijna korte verhaaltjes, met een per dichter variërende abstractiegraad. Een kennismaking met poëten uit den vreemde is een goed uitgangspunt voor een eerste nummer van een nieuw tijdschrift (al is Gustafsson, in de vertaling van Bernlef, al een bekende voor de Raster-lezer). Niet nodig om daar nog meer pretenties bij te hebben. Zo urgent en ontkoombaar zijn het verhaal van Richard Powers en het essay van Janneke Wesseling (over de horizon in de schilderkunst) nu ook weer niet. Interessant om nog te vermelden is dat de website die het tijdschrift hoort geen slap aftreksel is van de papieren versie, in navolging van De Revisor (zij het minder interactief). Tue, 02 Aug 2011 12:09:00 MetaMaus: Art Spiegelman publiceert handboek over totstandkoming Maus http://www.depapierenman.be/blog/2011/8/1/metamaus-art-spiegelman-publiceert-handboek-over-totstandkoming-maus De Amerikaanse schrijver en kunstenaar Art Spiegelman (1948) zal dit najaar een boek publiceren over de totstandkoming van zijn wereldberoemde graphic novels Maus I (1986) en Maus II (1991), zo heeft zijn agent bekendgemaakt. Het boek zal fungeren als handboek bij de twee genoemde boeken, later gebundeld als The Complete Maus. In MetaMaus zet Spiegelman zijn beweegredenen voor het schrijven van Maus uiteen en hoe hij tot zijn keuze van dieren (zoals muizen en katten) kwam voor de verbeelding van het levensverhaal van zijn vader, een Poolse Jood die de Holocaust overleefde. Het boek en de bijbehorende dvd bevatten Spiegelmans complete archief alsmede de interviews van de schrijver met zijn vader, die als basis dienden voor Maus. Volgens de agent betreft het geen stripboek maar staat het wel vol met illustraties, foto's en andere afbeeldingen. De publicatie van Maus leverde Spiegelman internationale erkenning op, niet alleen omdat het een indringende biografie is die handelt over de trauma's van vader Vladek en de moeizame verhouding met zijn zoon Art. Maus verbeeldt ook de worsteling van de schrijver om het verleden, de overlevering en in het bijzonder de geschiedenis van de Holocaust in woord en beeld op de juiste manier vorm te geven. De keuze voor de stripvorm en voor dieren als allegorie voor de verschillende nationaliteiten was dusdanig verrassend en vernieuwend dat critici moeite hadden het boek in een categorie onder te brengen. In 1992 won Maus de Pulitzer Price Special Award, tot dusver een unicum voor een stripboek. In een interview liet Spiegelman, die zo'n zeventien jaar aan Maus werkte, eerder al weten blij te zijn de acht boekenplanken met documentatie te kunnen opruimen 'once it's been MetaMaus-ed'. Nu het boek ook vaak op scholen wordt gelezen en bestudeerd, vond hij de tijd rijp een handboek samen te stellen. Recentelijk publiceerde Spiegelman de bloemlezing Breakdowns (2008) en de bundeling schetsboeken Be A Nose (2009). Dit jaar kreeg hij de Grand Prix van het Internationale Stripfestival in Angoulême toegekend, een eer die slechts bij uitzondering aan niet-Franse auteurs wordt toegekend. Mon, 01 Aug 2011 08:50:10 Literair supplement - aflevering 63 http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/30/literair-supplement-aflevering-63 Het weekoverzicht van de belangrijkste literatuurrecensies- en interviews uit kranten- en weekbladen in Nederland en Vlaanderen. In samenwerking met Athenaeum Boekhandel in Amsterdam. Met Milan Kundera, Robert Anker, Willem Melchior, Alan Hollinghurst, Hisham Matar en anderen. In Oorlogshond  laat Robert Anker zien dat een sterke man zonder ideologie  een gevaar is voor de samenleving, vindt Maarten Dessing in Knack. "Toch is alleen het eerste deel van Oorlogshond werkelijk spannend" besluit hij, in de andere twee delen wordt hoofdpersoon Michel De Ruyter "meer eendimensionaal". En Lukas De Vos is formeel over Bastille van Roger Schoemans: "Bastille is een meesterwerk, een van de tien te onthouden thrillers die ooit al in Vlaanderen geschreven zijn". Voor het bespreken van Wees gerust, maar niet hier, de tweede bundel van de jonge Stijn Vranken wil Philip Hoorne focussen op het positieve, wat resulteert in: "de onverbeterlijke romanticus" blijft in sommige gedichten "handig aan de juiste kant van de dunne scheidingslijn tussen flauw en flink". "Zoals Sheherazade uit de wonderlijke vertellingen van Duizend-en-een-nacht verleidt Van Loo de lezer via zijn enthousiasmerende verhalen over de Franse literaire, culinaire en erotische cultuur. Je zou van minder francofiel worden" verzucht Frank Hellemans na lectuur van Bart Van Loo's gebundeld drieluik  in Eten! Lezen! Vrijen! De Frankrijktrilogie.   "De wijze waarop het heden verglijdt in het verleden en wat dit met een mens en zijn omgeving doet" is voor Marnix Verplancke in De Morgen het echte onderwerp van de "ronduit verpletterende roman" Kind van een vreemde van Alan Hollinghurst. Of "Die Hollinghurst, besef je dan, is ook een kleine Proust". Van de bescheiden briefwisseling tussen W.F. Hermans en  F. Bordewijk, nu verzameld in Een onmiskenbare verwantschap. Brieven 1944-1965, "slaat een zekere saaiheid af" merkt Dirk Leyman op: "Wat irriteert, is de erg stijve, formele toon waarop de briefwisseling zich ontspint". Dirk Leyman is ook  terughoudend over Op zee van Volkskrant-journalist en columnist Toine Heijmans, dat debuut leest "door de hakkerige, korte en ietwat naïeve zinnen vooral als een jeugdroman". Nog een debutant is Renske Jonkman, die brengt voor Dirk Leyman met  Zo gaan we niet met elkaar om  "een doorsnee eigentijds debuut, al is het er een met weerhaakjes". Marnix Verplancke was helemaal verkocht door Evenbeeld, de nieuwe roman van schrijver-regisseur Neil Jordan, hij las "een met typisch Ierse combinatie van weemoed en humor geschreven roman". Ook veel positiefs over de verhalenbundel Polsslag van Julian Barnes, vooral in de ernstige verhalen bereikt Barnes "het summum van zijn kunst" luidt het bij Marnix Verplancke die de mindere verhalen er dan maar met de glinlach bijneemt.Ook deze week weer drie poëzierecensies: Paul Demets las Minnezang van Kurt De Boodt, (die "laat niet na om de geldingsdrang van de mens, voor wie het heelal zelfs te klein is, op een speelse manier te hekelen"), Schrijver en lezer van Toon Tellegen ("Tellegen laat met ernst en ironie zien dat schrijver en lezer niet zonder elkaar kunnen") en Likmevestje van Elma van Haren ("door de vastere vorm, de geringere gelaagdheid en de opstandige toon in sommige gedichten spreekt Van Haren hier op de eerste plaats jongeren sterk aan.)   Voor De Standaard sprak Mark Cloostermans met Willem Melchior over homoseksualiteit, masochisme en over het schrijven van Lichaam der smarten "'Het moest over de beleving van het lichaam gaan. Het moeilijke is: als je het lichaam beschrijft, ben je gauw klaar(..) Ik wilde iets uitdrukken wat niet in woorden uit te drukken valt, en waar je dus met omtrekkende bewegingen bij in de buurt moet zien te komen". En over het voor zijn doen zeer beknopte vorm: "Nee, dit boek moést kort. Ik ben tweeënhalf jaar bezig geweest om het kort te houden". In Misdaad weet Irvine Welsh wel de sfeer van een plek te vatten, vindt Kathy Mathys maar de eerste misdaadroman van de Schotse auteur, gesitueerd in Miami, blijft een "hobbelige, wisselvallige rit". Liefde kent veertig regels is Elif Shafaks meest toegankelijke boek stelt Michaël Bellon vast. De roman over een Amerikaanse huisvrouw die geintrigeerd raakt door het soefisme is door beschrijving van een "onconventionele liefde tussen twee mannen, de overwogen keuze van haar vrouwelijke hoofdpersonage voor ontrouw en scheiding van man en kinderen, en met een einde waarin de dood een hoofdrol speelt voldoende tegendraads". Kathy Mathys heeft het kort over De ruwe weg van Willy Vlautin en Mark Cloostermans peilt in "De boekhandelblues" naar de moeilijke tijden voor de onafhankelijke boekhandel. In de reeks "De ingeving" heeft prentenboekenmaker Pieter Gaudesaboos het over zijn inspiratiemomenten: reizen brengt inspiratie en luisteren naar audioboeken tijdens het tekenen verlichten het werk.   Sybilla Claus legt in Trouw de pijn van vertalers en lezers van onbekende literaturen bloot, naar aanleiding van Shin Kyung-sooks Waar is onze moeder?, vertaald via het Engels. Het boek is oorspronkelijk Koreaans, en daaruit zijn amper tien boeken vertaald. Remco Breuker, vanaf september hoogleraar Koreaanse taal en cultuur aan de Universiteit van Leiden, en vertaler: "De Zuid-Koreaanse president wil na Japan wat graag een Nobelprijs binnenhalen. Daarom is er nu een goed gevuld fonds voor vertalingen, promotie en drukwerk. Behalve Hwang is de andere Koreaanse kandidaat voor die felbegeerde prijs de dichter Ko Un. Een vertaling van diens werk krijgen we pas als hij wint. Wij missen tientallen grote Koreaanse schrijvers."De boekenbijlage zelf van Trouw wordt geopend door Ger Leppers, over Hisham Matars Anatomie van een verdwijning: "Hij slaagt erin de lezer bijna fysiek te laten voelen wat het betekent om onder een dictatuur te leven, onder een bewind waarin - dat maakt hij goed duidelijk - heel andere zekerheden en onzekerheden bestaan dan in een reguliere democratie. Matars nieuwe boek is spannend als een thriller en tegelijkertijd is het een subtiele psychologische roman." Het blijft niet bij deze lof. Ook Amal Chatterjee is enthousiast, ditmaal over Patrick Whites De ontdekking van Australië: "White"s taal, rijk en beeldend, herinnert eraan dat een goed verhaal niet veel actie nodig heeft, het hoeft zelfs niet te graven naar diepe emoties of zieleleven. In plaats daarvan kan het gelaagd en complex zijn als een landschap dat de lezer naar binne trekt en vasthoudt, totdat we de melancholie van de personages delen en ze volgen in hun groei, niet naar pieken van vreugde, maar naar een zekere bevrediging, berusting."Meer lof. Antoine Verbij over Negen: "Alles wat Stasiuk met zijn pen aanraakt, verandert in een zwaarmoedige droom waaruit de lezer het liefst zo snel mogelijk zou willen ontwaken. Maar de schrijver verleent die droom een onweerstaanbare melancholieke glans." Rob Schouten over Julian Barnes' Polsslag "Barnes geeft geen pasklare antwoorden, hij beeldt slechts uit, het is de lezer die het allemaal voelt kloppen." En Ger Leppers ten slotte over In Koli Jean Bofanes Congolese wiskunde: "Het wemelt in Congolese wiskunde van de schilderachtige personages, wier zorgen en conflicten de gebeurtenissen voortstuwen." In de Volkskrant onderzoekt Hans Bouman in een "lekker lange leeslijst" de kandidaten voor de "Great American Novel", van Franzen (Freedom, "impliciet uitgeroepen tot het grootste fictiewerk van deze tijd. Na aanvankelijk overweldigende instemming volgde al snel een tegenreactie"), Twain, via Scott Fitzgerald en Steinbeck, Saul Bellow, Toni Morrison, Philip Roth, Don DeLillo en David Foster Wallace. Een lijst die tot lezen aanzet. Erik van den Berg introduceert Mervyn Peakes Gormenghast, nu uitgebreid met een boek door diens echtgenote, Maeve Gilmore: "Vreemd en een beetje griezelig, maar ook wonderlijk bevredigend. Precies de woorden die bij Mervyn Peake passen."Korte besprekingen van Miguel de Unamuno, Abel Sanchez (Maarten Steenmeijer: "niet alleen Unamuno's kaalste, maar ook zijn indrukwekkendste roman"), Martin Suter, De kok, Trudy van Wijk, Wat zingt het popelend refrein? Over muziek en dans in het werk van Ida Gerhardt, Céline Curiol, Adempauze, en Fred Vargas, Vervloekt (Ineke van den Bergen: "De manier waarop Vargas fictie, fantasy en realiteit een onzeker, maar onstuitbaar verband laat sluiten, en daarbij speelt met menselijke en dierlijke verhoudingen, is oneindig knap."). Kundera-vertaler Martin de Haan schrijft in NRC Handelsblad over de Milan Kundera, wiens werk nu bij leven in de Bibliothéque de la Pléiade is opgenomen. De helft is door hemzelf naar het Frans vertaald: "Sterker nog, de schrijver neemt als vertaler vrijheden die een andere vertaler nooit zou nemen, door passages te herschrijven of er zelfs elementen uit te schrappen. Het gevolg is dat de verschillende door Kundera tot "definitief" verklaarde versies niet volledig parallel lopen." Peter de Bruin leest dan rookroman Nikotin van Gregor Hens ("Zoals de roker zijn verslaving romantiseert, zo romantiseert Hens in Nikotin het stoppen; in die zin is hij inderdaad een roker gebleven. Hij schreef dit boek om in zijn besluit te volharden, hoewel hij zichzelf ook in gevaar bracht door zich zo intensief over het onderwerp te buigen.").In de zomerse interviewreeks van NRC spreekt Elsbeth Etty Anil Ramdas. "Omdat ik het gevoel had dat een essay of een pamflet niet memorabel genoeg zou zijn en niet alle kanten van de problematiek zou kunnen belichten. De zwakte van het personage Badal en van de menselijke conditie in het algemeen in één essay tegelijk behandelen was te veel. In een roman kun je switchen van het allergrootste naar het allerkleinste en daarin een evenwicht proberen te vinden." Volgen fictiebesprekingen, door Arjen Fortuin van Chaja Polaks De verlegen minnaars, "een mooie, maar hier en daar wel erg ingehouden roman", door Auke Hulst van de nieuwe Sri Hustvedt ("De zomer zonder mannen lijkt op essentiële punten te oppervlakkig om te blijven boeien. [...] Maar door [Hustvedts] keuze van bijkarakters, en haar afnemende interesse, bevestigt Hustvedt het vooroordeel waar haar hoofdfiguur zich met recht tegen verzet.") en door Jan Donker van Ross Raisins Waterline. "Raisin kan geweldig schrijven; ook in de grauwste episodes blijft zijn cadans feilloos en zijn woordkeus authentiek. Hij heeft met Waterline opnieuw een sterke proef afgeleverd, maar de zwakke punten dringen zich hier wat meer op dan in zijn debuut."Jolande Withuis, ten slotte, over Mary McCarthy's De groep: "Maar de pen waarmee ze de besognes tekende van haar voormalige medestudentes - hun woninginrichting, jurken, mannen en de gekelderde waarde van de familieaandelen - was behalve geestig ook vinnig. Ik vind het lastig te bepalen tot welk genre De groep moet worden gerekend, en ik heb de indruk dat McCarthy daarover ook zelf aarzelde."   In Vrij Nederland leest Carel Peeters de brieven tussen Sigmund Freud en Martha Bernays, "getuigen van een stormachtige tijd waaraan veel emotioneel vuurwerk te pas komt", sterker, het zijn "in alle opzichten zuivere liefdesbrieven [...] omdat er uiteindelijk weinig substantieels in staat: geen psychologische, diepzinnige uiteenzettingen, maar vooral liefdestaal, liefdesgedo, liefdesverklaringen, liefdesstemmingen, gepraat over ouders, familie, vrienden, huiselijke zaken en een beetje over het werk". Vonne van der Meer weet een neutrale scène uit Murakami's Ten zuiden van de grens seksueel te lezen en Lex ter Braak leest de onlangs vertaalde roman van Aris Fioretos ("De laatste Griek is niet moralistisch maar heeft alles in zich om ons uit onze slaap te houden. Zijn onsterfelijke held zoemt in een vergeefs gesloten wereld overal.").En: korte besprekingen van Erik Menkvelds Het grote zwijgen, Lawrence Hills Het negerboek, Sherwood Anderson's Winesburg, Ohio, Mensje van Keulens De verhalen, Tim Davys' Amberville, Ewout Klei's Klein maar krachtig en Pausanias' Beschrijving van Griekenland. Drie recensies, deze Parool, waarvan die van Arie Storm het duidelijkste is: "Renske Jonkman (1982) schreef met Zo gaan we niet met elkaar om een nogal Nederlands romandebuut. Dat heeft prettige en minder prettige kanten." Die laatste overheersen, blijkt al snel. In HP|De Tijd sprak Vivian de Gier Robbert Welagen (Porta Romana), over de onverkoopbaarheid van zijn werk: "Mijn boeken kunnen juist aantrekkelijk zijn voor drukbezette mensen. Ze zijn van een goede lengte - ik neem niemands tijd al te lang in beslag. Ze zijn begrijpelijk, spannend... Ik denk dat er nog een groot publiek te winnen valt".  Geen Max Pam, wel Dries Muus, die vindt dat Thoméses Grillroom Jeruzalem "een beter, verrassender beeld van het conflict [schetst] dan de meeste nieuwsitems of achtergrondartikelen". Hij gaat ook in op Grunbergs Brieven aan Esther, en Pauline Bijster las David Kirkpatricks Het Facebook effect. Sun, 31 Jul 2011 01:59:56 Uitgeverijen Waanders en d'jonge Hond gaan verder onder naam WBOOKS http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/31/uitgeverijen-waanders-en-djonge-hond-gaan-verder-onder-naam-wbooks- Uitgeverij Waanders en uitgeverij d'jonge Hond hebben hun krachten gebundeld en gaan vanaf heden verder onder de naam WBOOKS. De nieuwe uitgeverij zal haar content "via meerdere publicatiekanalen" distribueren, maar ook de "kwalitatief hoogwaardige uitgaven in druk blijven uitgeven." Directeur Dennis Kind zegt dat "na 175 jaar ervaring" de uitgeverij nu ook "crossmediale kunst- en cultuurproducties toevoegt aan haar lijst van kunst-, lifestyle- en geschiedenisboeken." Waanders is de grootste uitgever van kunstboeken in Nederland en heeft vooral een rijke ervaring op het gebied van geschiedkundige uitgaven. De afgelopen maanden heeft Uitgeverij Waanders een strategische heroriëntatie doorgevoerd. Daarbij verdwenen acht personeelsleden. Het eerste concreet resultaat was dat de omzet van WBOOKS dit jaar met 15 procent ten opzichte van 2010 is gestegen, zo meldt Boekblad. Na de lancering van WBOOKS.com op 2 september eerstkomend volgt dit najaar ook de lancering van Artplatform.nl met actuele en locatie-gebonden informatie, complementair aan Museumtijdschrift, dat 8 keer per jaar verschijnt. De eerste uitgaven die onder de naam WBOOKS zullen verschijnen zijn Wolterinck's World BeFore, Mode © Kunst, De Gouden Eeuw van China|Tang-dynastie, Pelgrims|Onderweg naar Santiago de Compostela en Het land van Martin Kers. Sun, 31 Jul 2011 11:17:19 Los Angeles Times geeft alle freelanceboekrecensenten de bons http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/30/los-angeles-times-geeft-alle-freelanceboekrecensenten-de-bons De Amerikaanse kwaliteitskrant The Los Angeles Times heeft al zijn freelance boekrecensenten aan de dijk gezet. Dat meldt het boekenvakblad Publishers Weekly. De medewerkers kregen deze week te horen dat hun recensies en columns worden geschrapt en dat ze niet worden vervangen. Voortaan zullen collega's in vaste dienst alle boekbesprekingen voor hun rekening nemen. Volgens chef boeken Jon Thurber betreft het een pure bezuinigingsmaatregel. "We moeten snijden in onze freelance budgetten." Een van de getroffen recensenten is Susan Salter Reynolds, die al 23 jaar voor de Times werkte, zowel freelance als in vaste dienst. In december 2009 werd ze samen met 40 andere redacteuren ontslagen, om spoedig daarna weer te worden aangenomen op parttimebasis. "We kregen een derde betaald van ons vroegere salaris, en raakten onze ziektekostenverzekering kwijt", aldus Reynolds. "Twee maanden geleden kregen we opeens een freelance status, wat betekende dat we het gebouw van de Times niet meer in mochten." Reynolds noemt de beëindiging van de samenwerking "geen slimme businessbeslissing", en zei zich honds behandeld te voelen. De boekenredactie van de LA Times bestaat nu nog uit vier mensen. Volgens een woordvoerder zal de maatregel geen gevolgen hebben voor de aandacht die er aan boeken wordt besteed. De Times is met een oplage van 723.000 exemplaren door de week en ruim 1 miljoen op zondag, een van de grootste kranten in de VS. De publicatie verkeert al jaren in zwaar weer. In 2008 werd de toonaangevende boekenbijlage Los Angeles Times Book Review opgeheven (zie dit bericht). Dat leidde destijds tot een storm van protest. Sat, 30 Jul 2011 10:28:44 Schrijfster Sarah Thornton krijgt schadevergoeding voor ‘rancuneuze' recensie http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/29/schrijfster-sarah-thornton-krijgt-schadevergoeding-voor-‘rancuneuze-recensie De Canadese schrijfster en kunsthistorica Sarah Thornton (foto) heeft van een Londense rechter 74.000 euro schadevergoeding gekregen vanwege een giftige recensie over haar werk in de Daily Telegraph, zo meldt BBC News. Het gaat om een kritiek die journaliste Lynn Barber in 2008 schreef van Thorntons boek Seven Days in the Art World (in het Nederlands verschenen bij de Bezige Bij als Art. Achter de schermen van de kunstwereld). Volgens de uitspraak was de bespreking rancuneus en bevatte ze verscheidene feitelijke onjuistheden. Een van die onjuistheden is volgens de rechtbank Barbers beschuldiging dat zij niet door Thornton werd geïnterviewd voor het boek, terwijl ze wel is opgenomen in de lijst van geïnterviewde personen. Ook verwierp het gerecht Barbers bewering dat Thornton de geïnterviewden het recht gaf wijzigingen aan te brengen in hun bijdragen aan het boek. Thornton reageerde verheugd op de uitspraak: "Deze zaak gaat in de kern over journalistieke integriteit. In een tijd waarin de ethiek van de tabloids onder het vergrootglas ligt, is dit een voorbeeld van een journalist van een ‘kwaliteitskrant' die zijn macht misbruikt.' De Daily Telegraph kondigde aan in beroep te gaan. "Wij verwerpen de conclusie dat Lynn Barber roekeloos en uit kwaadaardigheid heeft gehandeld", aldus een woordvoerder. Volgens hem kan de uitspraak ook ongunstige gevolgen voor de vrijheid van meningsuiting In Art. Achter de schermen van de kunstwereld leidt Thornton de lezer langs een veiling bij Christie's, een prestigieuze kunstacademie, de studio's van Takashi Murakami, de kunstbeurs Art Basel en de Biënnale van Venetië. Haar tegenstandster Lynn Barber is Engeland geen onbekende. Ze schreef een ophefmakend boek over haar jeugdliefde met een oudere man, dat als basis diende voor Nick Hornby's filmscript An Education. Ook won ze verschillende journalistieke prijzen en treedt ze geregeld op in de tv-serie Grumpy Old Women. Fri, 29 Jul 2011 03:32:08 Hongaars-Zwitserse schrijfster Agota Kristof (75) overleden http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/28/hongaars-zwitserse-schrijfster-agota-kristof-(75)-overleden De Hongaarse schrijfster Agota Kristof is op 75-jarige leeftijd overleden in Zwitserland, waar ze sinds haar 21ste in exil verbleef. Kristof maakte vooral naam met het wrede Het dikke schrift (1986), onderdeel van de befaamde in het Frans geschreven Tweelingentrilogie. Die leverde haar vergelijkingen met Samuel Beckett en Eugène Ionesco op.  Kristof leverde een in omvang bescheiden, maar in intensiteit erg beklemmend oeuvre af, dat in twaalf landen vertalingen kende. "Wie wäre mein Leben gewesen, wenn ich mein Land nicht verlassen hätte? Härter, ärmlicher, denke ich, aber auch weniger einsam, weniger zerrissen, vielleicht glücklich", vroeg ze zich af in haar autobiografische vertelling De analfabeet. De auteur werd in 1935 geboren in het Hongaarse Csikvand, maar groeide op in het dorpje Käszèg, nabij de Oostenrijkse grens. De plek zal in versluierde vorm een vooraanstaande rol spelen in haar oeuvre. Al op haar 21ste koos Kristof ervoor om het hazepad te kiezen naar Zwitserland, na de repressieve onderdrukking door het Sovjetleger van de Hongaarse opstand. Tijdens haar jeugd en haar internaatsjaren in haar geboorteland schreef ze reeds gedichten, die ze later resoluut afwees als "een jeugdzonde". Meer zelfs, ze was erdoor "gedegoûteerd", vertelde ze later. Kristof voelde zich al jong aangetrokken tot de Franstalige literatuur. Vanaf de jaren zeventig begon ze in het Frans literatuur te schrijven. Uiteindelijk zou ze drieëntwintig boeken schrijven, waarvan er maar negen uiteindelijk het licht zagen. In 1986 beleefde Kristof op haar drieënvijftigste haar literaire doorbraak met de wrede en sombere roman Het dikke schrift, die een autobiografische achtergrond heeft en een liefdeloze wereld vol ontheemding toont. Trauma's door oorlog en geweld en de gevolgen van overmatig alcoholverbruik zijn alomtegenwoordig in het boek, waarin een tweeling op het platteland zich wapent tegen de hun vijandige, omringende wereld. De cynische personages en de koude, bijna crue stijl vielen meteen op en herinnerden aan het werk van Thomas Bernhard. Maar ook vergelijkingen met de absurde wereld van Samuel Beckett en Eugène Ionesco waren niet uit de lucht.   Het dikke schrift (Le grand cahier) vormde een drieluik met Het bewijs (1988) en De leugen (1991), resulterend in de zogenaamde tweelingentrilogie. Het Zwitserse dagblad Tages-Anzeiger vindt dat "het schrijven geen therapie was voor Kristof, maar een kwestie van leven of dood." Kristof mocht veelvuldig bekroningen ophalen, waaronder de Franse Prix Inter, de Schillerpreis voor haar complete oeuvre in 2005, de Europese Oostenrijkse literatuurprijs en de Hongaarse staatsprijs, de Prix Kossuth. Vanaf 1995 schreef ze niet langer romans, maar legde ze zich toe op hoorspelen en theater. Kort na het schrijven van haar autobiografie Gisteren in 2005, stopte ze definitief met de literatuur. Kristof was langdurig ziek en overleed woensdag in het Zwitserse Neuchâtel, waar ze zich sinds haar exil had gevestigd. Zie onder meer The Independent. Thu, 28 Jul 2011 05:18:06 Letterenluik van Theater aan Zee in Oostende breidt uit http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/28/letterenluik-van-theater-aan-zee-in-oostende-breidt-uit Kustgangers die zich in Oostende bevinden kunnen vanaf vandaag tot 6 augustus op allerhande plaatsen in de badstad over voorstellingen struikelen. De vijftiende editie van Kunstenfestival Theater Aan Zee (TAZ) ontwaakt. Het velours van schouwburgen en kunstencentra blijft even onberoerd. Het theater trekt nog een maand velden, parken en straten in om zich in festivalvorm te manifesteren. In Oostende ontmoet het tijdens TAZ andere disciplines, zoals muziek, dans en literatuur, lauwert het doorgewinterde generaties (onder curatorschap van Josse de Pauw) en introduceert het nieuwe welpen.In het literaire luik Uitgelezen aan Zee (in coproductie met De Morgen), nemen moderator Fien Sabbe, Jos Geysels (voorzitter VFL) en Anna Luyten (De Morgen, Vrij Nederland) elke dag twee boeken onder de loep, samen met hun gasten onder wie Jan Eelen, Bart Moeyaert, en het echtpaar Lieve Blancquaert en Nic Balthazar. Marc Didden schrijft elke dag een column.De aanwezigheid van de letteren is deze editie van TAZ uitgebreid met dagelijks een schrijversconcert en een lezing uit eigen werk onder de noemer Auteurs in O.. Enkele namen die de revue passeren zijn Toon Tellegen, Tjitske Jansen, Paul Bogaert en David Van Reybrouck. Ook Elvis Peeters is present. Het theateraanbod van TAZ bulkt overigens uit van de hertalingen en vrije bewerkingen van tekstklassiekers. Dimitri Verhulst en Marijke Pinoy namen Bodas de Sangre (Bloedbruiloft - 1933) van Spaanse dichter, toneelauteur en martelaar Federico Garcia Lorca (1898 - 1936) ter hand voor de zomerproductie van NTGent, dat met acteurs van FC Bergman de bühne deelt. "Van Lorca's grauwe determinisme belanden we bij zottigheid, agressie en tranen om een verloren jeugd. Het kleine meisje Pierrette kleurt alles bij met ongezouten commentaar en melancholische accordeonmuziek. Samen met haar dromen we even mee van een betere toekomst", zo schreef Geert Van der Speeten over Ginds, tussen de netels in De Standaard. (zie ook dit eerdere bericht) Comp. Marius komt tweemaal op de proppen met zwaar letterengeschut: Allen die vallen, een hoorspel uit 2009, gebaseerd op Samuel Becketts All That Fall, en vijf uur theater in openlucht met de trilogie Marius, Fanny en César van Frans auteur en filmregisseur Marcel Pagnol (1895-1974). "C'était formidable", was de gebalde commentaar op de trilogie in Le Soir, toen het eind vorig jaar in Wallonië speelde.Daar eindigt de aanwezigheid van de auteur op dit festival lang niet. Tg Vagevuur vlijt zich neer naast Louis Paul Boon voor een eigentijdse bewerking van Menuet. LOD & Het Net/De Werf brengt Die Siel van die Mier, waarmee David Van Reybrouck reeds in 2004 de Taalunie Toneelschrijfprijs binnenrijfde. (foto Ginds, tussen de netels, Phile Deprez) Thu, 28 Jul 2011 02:23:42 Nieuw literair tijdschrift Das Magazin financiert zichzelf http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/28/nieuw-literair-tijdschrift-das-magazin-financiert-zichzelf Ondanks alarmerende berichten over besparingen bij de Nederlandse literaire tijdschriften, komt er binnenkort toch weer een nieuw de kop opsteken. Uitgeverij Babel & Voss kondigt de start aan van Das Magazin, dat begin september met een nulnummer uitpakt en voor zijn bestaan rekent op donaties. Eerder al ging ook het tijdschrift Terras van start, een soort opvolger van Raster. Initiatiefnemers en oprichters van Das Magazin zijn boekenblogger Toine Donk (1981, medewerker van Athenaeum Nieuwscentrum en lid van Literaturfest) en Daniël van der Meer (1986, interviewer voor De Groene Amsterdammer en redacteur bij Babel & Voss Uitgevers). Das Magazin wordt aangekondigd als "een literair tijdschrift dat gelezen wil worden, er goed uitziet en de beste, nieuwe auteurs biedt. (...) Het kabinet en de crisis kunnen ons wat, wij verkopen ons tijdschrift zelf wel." Het fraaie introductiefilmpje laat de ambities zien. Het nulnummer, met als thema De Mislukking, zal op 1 september 2011 uitkomen. Het bevat korte verhalen van Massih Hutak en Gert Boel, een gedicht van Pepijn 'Faberyayo' Lanen en een briefwisseling over succes tussen Jan Jaap van der Wal en Daan Heerma van Voss. Das Magazin zal vier maal per jaar verschijnen. De makers benadrukken hun aandacht voor vormgeving. Ze beloven een "verzorgd en opvallend voorkomen" (van de hand van Studio Vruchtvlees), "met ijzersterke verhalen, essays en rubrieken en met verrassende namen (niet alleen literatoren, ook cabaretiers, muzikanten en anderen die kundig zijn met het geschreven en gesproken woord)." Het nulnummer verschijnt in een gelimiteerde oplage en is exclusief verkrijgbaar via crowdfundingsite voordekunst, waar je het blad op voorhand kunt kopen en je kunt intekenen voor bijbehorende extra's. Ze rekenen daarbij op de steun van lezers, eveneens van een jong publiek, "dat zich ook niet te beroerd voelt om te betalen." Thu, 28 Jul 2011 09:56:21 Longlist Man Booker Prize met Hollinghurst en Barnes http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/27/longlist-man-booker-prize-met-hollinghurst-en-barnes In Londen is de longlist van de Man Booker Prize bekendgemaakt. Op de nominatielijst, die op 6 september wordt gereduceerd tot een shortlist, prijken vier debutanten: Stephen Kelman, A.D. Miller, Yvvette Edwards en Patrick McGuinness. Ook de nieuwste romans van Julian Barnes (The sense of an ending), Sebastian Barry (On Canaan's side) en Alan Hollinghurst (The stranger's child) zijn genomineerd naast werk van Carol Birch, Patrick deWitt, Esi Edugyan, Alison Pick, Jane Rogers en D.J. Taylor. De enige voormalige winnaar op de lijst is Alan Hollinghurst, hij werd in 2004 bekroond voor The Line of Beauty. Kanshebbers Julian Barnes en Sebastian Barry waren eerder al present op shortlists. Bekende auteurs als Graham Swift, Anne Enright, Linda Grant en Aravind Adiga haalden de longlist niet. De Man Booker Prize, dit jaar voorgezeten door de voormalige directeur van de Britse spionagedienst MI5, Stella Rimington (1935), wordt op 18 oktober uitgereikt. In 2010 ging de meest prestigieuze Britse literatuurprijs naar Howard Jacobson voor The Finkler Question.  Uitgebreider nieuws bij The Guardian. Wed, 27 Jul 2011 10:25:08 Archeologen gaan beenderen van Cervantes opgraven http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/26/archeologen-gaan-beenderen-van-cervantes-opgraven Spaanse historici en archeologen gaan in Madrid een zoektocht ondernemen naar de botten van de roman- en toneelschrijver Miguel de Cervantes, de auteur van de wereldberoemde Don Quichote. Zijn stoffelijke resten zouden zich bevinden binnen de muren van een klooster, in het centrum van de stad. De bedoeling is dat zo eindelijk het ware gezicht van Cervantes kan worden gereconstrueerd en er klaarheid komt over zijn doodsoorzaak. Het enige, goed gelijkende, bekende portret van Cervantes (1547-1616) is immers dat van de kunstenaar Juan de Jaregui, geschilderd pas twintig jaar na zijn dood. "Dit project zou ons niet enkel helpen te achterhalen hoe Cervantes er uitzag, maar ook te achterhalen waaraan hij is overleden", aldus historicus Fernando Prado, die voor de queeste georeadartechnologie zal inschakelen. Cervantes zou volgens sommige bronnen gestorven zijn aan levercirrose. Zijn rivalen beschuldigden hem ervan een notoire drinkebroer te zijn, die zichzelf regelrecht het graf indronk. "Het is bekend dat hij aan het eind van zijn leven erg ziek was. Tegelijk bevond hij zich toen in een heel productieve periode." Het team van historicus Prado krijgt de steun van de lokale overheden en de Madrileense aartsbisschop. Experten geloven dat de beenderen makkelijk geïdentificeerd kunnen worden, omdat hij verwond raakte bij de zeeslag van Lepanto in 1571. Cervantes liep daarbij kwetsuren aan de borstkas en de hand op. "Die zullen zeker op zijn beenderen terug te vinden zijn." Cervantes, die tien dagen eerder stierf dan Shakespeare, werd begraven in het Madrileense klooster nadat hij in 1616 in zijn huis overleed. Maar zijn beenderen raakten vermist in 1673 bij werkzaamheden aan het complex. Ze werden toen verplaatst en later teruggebracht. Sinsdien weet niemand meer waar ze zich in het complex precies bevinden. Prado hoopt dat de werkzaamheden kunnen doorgaan in 2016, wanneer de viering van de vierhonderdste verjaardag van de dood van Shakespeare en Cervantes op stapel staat. Zie de berichtgeving in The Guardian. Tue, 26 Jul 2011 10:58:19 Leuvense boekhandel 'Paard van Troje' staat te koop http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/26/leuvense-boekhandel-paard-van-troje-staat-te-koop De boekhandel Paard van Troje zoekt een overnemer voor het Leuvense filiaal, zo meldt De Standaard. De winkel op het Ladeuzeplein in Leuven stond vorig jaar al te koop. Er was interesse van het toenmalige personeel om de winkel open te houden. Uiteindelijk kon zaakvoerder Bart Van Aken verder werken na een kapitaalinjectie. Een optimistische Van Aken was toen in Boekblad nog blij "dat hij de zaak als één geheel kon houden". De Leuvense winkel is volgens De Standaard opnieuw financieel gezond en maakt winst, maar Van Aken wil zich concentreren op het filiaal in Gent. Dat verhuist voorjaar 2012 naar een andere locatie. Het mooie pand in de Voldersstraat is verkocht. In 2009 liep Van Aken nog met plannen rond om ook in Antwerpen een filiaal te openen. Paard van Troje zal op de komende Boekenbeurs bovendien geen stand meer hebben. Volgens Bart Van Aken is de verkoop van de Leuvense winkel "een anticipatie op de neerwaartse spiraal waarin het hele boekenvak zich bevindt". Wereldwijd heeft de boekhandel het inderdaad bijzonder lastig. De digitalisering van het boek zelf en vooral van de verkoop ervan zorgt ervoor dat het rendabel maken en houden van een klassieke boekenzaak met een gedegen aanbod steeds lastiger wordt. Tue, 26 Jul 2011 03:23:17 Literatuurcriticus Northrop Frye jarenlang bespioneerd door Canadese geheime dienst http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/26/literatuurcriticus-northrop-frye-jarenlang-bespioneerd-door-canadese-geheime-dienst De Canadese criticus en literatuurwetenschapper Northrop Frye (1912-1991) werd twaalf jaar lang bespioneerd door de geheime dienst van zijn land, zo blijkt uit het pas vrijgegeven dossier waarover CTV bericht. Frye was een van de invloedrijkste en meest gerespecteerde Canadese intellectuelen van de twintigste eeuw, maar desondanks ontplooide hij blijkbaar toch dubieuze activiteiten die hem interessant maakten voor de RCMP, de sinds 1984 opgedoekte, controversiële geheime dienst die in de koude oorlog linkse intellectuelen volgde. Frye was actief in de  vredesbeweging die protesteerde tegen de inmenging van Canada in de Vietnamoorlog. Hij organiseerde een 'teach-in' over China en ijverde voor de afschaffing van het apartheidsregime in Zuid-Afrika. Maar toch was hij niet de klassieke linkse academicus die met de studenten mee op de barricaden ging staan. In een column uit die tijd beschreef hij veel vormen van sociale actie als "puur symbolisch of individuele ondernemingen die een aandoenlijk geloof uitdrukken in reclame en publiciteitsstunts". Frye schreef omstandig over dichters als William Blake en T.S. Eliot, naast een enorme reeks essays waarin de mythologie een belangrijke plaats innam. In Frye's geboorteplaats Moncton gaat elk jaar een groot internationaal en tweetalig (Frans-Engels) literatuurfestival door dat naar hem is genoemd. Tue, 26 Jul 2011 12:12:10 Ernest Hemingway-lookalikes gaan uit de bol http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/25/ernest-hemingway-lookalikes-gaan-uit-de-bol De 64-jarige Amerikaanse ingenieur Matt Gineo is uitgeroepen tot laureaat van de jaarlijkse Ernest Hemingway Lookalike-wedstrijd in de Amerikaanse staat Florida. Gineo was de beste uit 120 deelnemers. Het was wel al zijn twaalfde poging om het toernooi op zijn naam te schrijven. De wedstrijd is een onderdeel van de Hemingway Days, een festival ter ere van de Amerikaanse schrijver, die in de jaren 30 in de Florida Keys heeft gewoond. De lookalikewedstrijd wordt georganiseerd in Sloppy Joe's Bar, waar Hemingway een vaste klant was.  De wedstrijd was ongemeen spannend, maar Matt Gineo kon na 12 jaar toch zegevieren. Hij deed zijn uiterste best om het beroemde Hemingway-portret van Yousuf Karsh te evenaren. Hij droeg een witte vissermanstrui. "Dit wilde ik al zo lang meemaken, maar ik wist niet hoeveel jaar het me zou kosten." Gineo's favoriete hobby's zijn sport, schrijven en vissen, net als Hemingway. Zie de Daily Mail en deredactie.be. Mon, 25 Jul 2011 08:58:50 'Zuurvrij' viert tiende verjaardag http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/25/zuurvrij-viert-tiende-verjaardag Zuurvrij, het berichtenblad van het Letterenhuis, bestaat tien jaar. In de hal van het Letterenhuis is in Antwerpen nog tot 4 augustus een mini-expo over het halfjaarlijkse blad te bekijken. Zuurvrij brengt nummer na nummer een boeiende en zorgvuldig ontworpen mix over de Vlaamse literatuur en literair Vlaanderen, over literair archief en literair erfgoed. Vertrekpunt is steeds de collectie van het Letterenhuis. Berichten over nieuwe aanwinsten en lopend onderzoek worden uitbundig geïllustreerd met foto's, handschriften en affiches. De twintigste editie van Zuurvrij laat gastauteurs als Peter Holvoet-Hanssen en de van oorsprong Irakese dichter Baban, onlangs aan het werk in de PEN-flat, aan het woord. Verder brengt onderzoeker Manu van der Aa verslag uit over zijn onderzoek naar culturele meubelontwerper Paul-Gustave van Hecke (1887-1967). Christel van Damme verdiept zich in de briefwisseling tussen de Antwerpse stadshistoricus Floris Prims (1882-1954) en Jozef Muls (1882-1963), kunsthistoricus en conservator van het Antwerpse Koninklijk Museum voor Schone Kunsten. Bert van Raemdonck tot slot schrijft over censuur en correspondenties in verband met het tijdschrift Van Nu en Straks (1893-1901). Er zijn brieven van Gust Gils (1924-2002) en Stefan Themerson (1910-1988), een nieuwe redactie voor het literaire tijdschrift Yang en affiches en andere ontwerpen van Rob Buytaert (1936) wiens professionele archief sinds kort in het Letterenhuis berust. Tot slot biedt Marc Somers een ruime selectie uit de vele nieuwe aanwinsten van het Letterenhuis. Mon, 25 Jul 2011 01:01:46 Literair supplement - aflevering 62 http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/23/literair-supplement-aflevering-62 Het weekoverzicht van de belangrijkste literatuurrecensies- en interviews uit kranten- en weekbladen in Nederland en Vlaanderen. In samenwerking met Athenaeum Boekhandel in Amsterdam.  De meeste bijlagen zijn iets minder gestoffeerd dan gewoonlijk, ook twee specials  deze week, Vrij Nederland over seks in de literatuur en De Groene met een eetnummer.   "Hoeveel moeder kan een zoon verdragen?" is de vraag die voor Standaard der Letteren recensent  Willem Van Zadelhoff opduikt bij het lezen van Rust van de Hongaarse auteur Attila Bartis. Die schreef "een rijke roman waarin geen woord teveel staat". Kathy Mathys heeft het kort over Generatie A, de nieuwste van Douglas Coupland vindt ze weinig verrassend. Kathy Mathys had ook een gesprek met Lydia Davis en looft haar korte verhalen, gebundeld in Bezoek aan haar man en andere verhalen. De auteur over haar werk: "Ik vind een naamloze verteller die vanaf de eerste zin hardop denkt, de natuurlijkste vorm die er bestaat.(...) Je beschrijft de kronkels van de menselijke geest waarbij gedachten verspringen en door elkaar lopen."Verder vinden we in deze vrij korte  boekenbijlage nog De onzichtbare gorilla van de psychologen Christopher Chabris en Daniel Simons als aanrader van de week en recensies van prentenboeken. In de vakantierubriek De ingeving benoemt Bernard Dewulf zijn bureau als belangrijkste inspiratieplek, de mogelijkheid om daar niets te doen of wat te lummelen biedt "toch wel een kleine zekerheid dat daar iets uit zal komen".   Dirk Leyman las voor De Morgen een P.F. Thomése (foto) "in optima forma". Die kijkt in Grillroom Jeruzalem, zijn satirisch relaas van een schrijvers-Palestinareis, "hoogst onbevangen  en oneerbiedig naar wat men hem voorschotelt". Leyman stelt vast: "Thomése mag dan ietwat spotziek zijn, hij heeft wél een alziend oog voor de ongerijmdheden van de Israëlische bezettingspolitiek en de diepgewortelde wederzijdse haat". Het uitgangspunt van Porta Romana van Robbert Welagen "is uitgesproken Modianesk en omgeven met een zweem van mysterie' maar deze roman over een man met een geheugendefect is voor Dirk Leyman "een elegante surplace, een al te kabbelende zee". Verder besteedt de recensent  kort aandacht aan Jij hebt iets leuks over je, de gebundelde columns van Esther Gerritsen ("Gerritsen mag graag naar het grotere geheel kijken. Soms lukt dat, een andere keer zijn de beschouwingen te egotripperig of te vlak"), bespreekt hij Het reuzenrad van Frederick Morel (die weet "regelmatig een sensibele wereld op te roepen waar je gewillig in mee stapt, maar zijn stijl laat te wensen over en de dialogen klinken houterig") en vraagt hij zich af of Anil Ramdas voor zijn kloeke nieuwe roman Badal niet beter had gekozen voor de memoirevorm. Drie poëzierecensies van Paul Demets naast elkaar. Over Het hebben van een schaduw van Hester Knibbe: "De kracht van haar poëzie zit in die gedichten waarin ze de dreiging van het verdwijnen en de dood niet expliciteert, maar de onzegbare en onvatbare kanten van die alles overstijgende elementen op een subtiele manier open houdt in verzen die zich niet eenduidig laten interpreteren". De 75-jarige K. Schippers heeft in Tellen en wegen "de frisse blik van een jongetje behouden, dat dingen ziet die anderen niet opmerken. Hij blijft zich verbazen". En de "avontuurlijke" Arnaud van Adrichem trakteert de lezer in Een veelvoud daarvan "op een woud van betekenissen". Elders ook een gesprek van Marnix Verplancke met Francis Spufford, die schreef met  De rode belofte  "een soort geschiedenisboek" over de Sovjets en hun planeconomie.     Anniek van den Brand bezocht voor Trouw een lezing van Geert Kimpen (foto). "Ik ben zo aards als wat, maar veel journalisten zijn cynisch over religie, over spiritualiteit. [...] Het erge is: ik herken die houding. Toen ik in de theaterwereld zat, durfde ik ook niet te bekennen dat spiritualiteit me al mijn leven lang boeit." In de boekenpagina's karakteriseert Jos Palm Jeruzalemreizigers P.F. Thomése en Abdelkader Benali als "fellow-travellers van de Europese onthandheid met dat kleine stukje aarde". En hij citeert: ""Om God zijn zin gedaan te krijgen moet je wel een rotzak worden, dat is de oosterse paradox", concludeert [Thomése]. In de heilige stad, schrijft Benali, is "het elkaar dood wensen tot een hoge kunst verheven, het is een van de laatste plekken op aarde waar het middeleeuwse denken van harte wordt aangemoedigd"."Janita Monna las De rokkenjager en diens bijdehante tante, en stelt vast: "Het Nobelprijscomité roemde Herta Müllers werk omdat het de concentratie had van poëzie. Juist door haar collagetechniek weet Müller die concentratie per woord te versterken. Dit is niet zomaar creatief knutselwerk, dit zijn gedichten met een huiveringwekkende noodzaak." Carl Friedman dan, over De avonturen van Kornél Esti: "Opnieuw vermengt de schrijven daarin werkelijkheid en absurditeit zo geraffineerd dat een volstrekt eigenzinnige logica ontstaat." De bundel bevat zeventien verhalen, en "allemaal zijn ze briljant". En arme Leonie Breebaart moest de nieuwe Tatiana de Rosnay lezen. "... de manier waarop deze Rose haar (inmiddels overleden) man per brief toespreekt over de afschuwelijke aanranding van het pittoreske Parijs 'waar hij zo van hield' is zo suikerzoet dat de brokjes horror erbij in het niet vallen". Een iets minder boekige komkommerbijlage van de Volkskrant dan vorige week, van vier pagina's ( nog altijd meer dan Het Parool en Trouw), met amper literatuur. Korte besprekingen dan van Het lekkere van pesten door Edward van de Vendel & Julian van Dalen, Damon Galguts In een vreemde kamer, Émile Zola's Hoe men sterft en het jubileumnummer van het Historisch Nieuwsblad. En Pjotr van Lenteren over Per Olov Enquists jeugdboek Opa en het geheim van de smokkelaars, dat "laat zien waar kinderboeken - in elk geval in de zomer - eigenlijk over horen te gaan".Hans Bouman, ten slotte, prijst Graham Swifts Was je maar hier. "Samengevat in een paar honderd woorden, lijkt deze roman een aaneenschakeling van dramatische gebeurtenissen. In werkelijkheid vraagt Swifts terloopse, omzichtige, met poëzie en ironie doordrenkte verteltrant juist een zeker geduld van de lezer. Die vervolgens wordt beloond met inzicht en begrip, niet met spanning en sensatie." Thomas Rosenbooms hertaling van Jacob Haafners Reize in eenen palanquin, Exotische liefde, wordt in NRC Handelsblad geprezen door Guus Middag: "Het is een geweldig boek. De schrijver laat zich door de wereld dragen en beschrijft wat er onderweg gebeurt. Het is het eenvoudige recept voor een spannend en levendig boek, als je tenminste, zoals Haafner, geneigd bent veel na te denken over alles wat je ziet."Györgyi Dandoy leest tijdgenoten Gyula Krúdy en Deszö Kosztolányi. "Krúdy's stijl is moeilijk in een stroming te plaatsen, hij vormde een stroming in zijn eentje: romantiek, realisme, impressionisme hebben sporen nagelaten, maar ook de esoterie en de nieuwste inzichten van de psychoanalyse kwamen hem van pas." En over een van de verhalen in de Kosztolányi-bundel: "Op nog geen tien pagina"s krijgen we een analyse van twee hermetisch van elkaar afgezonderde werelden, en toch geen cynisch einde, maar bescheiden, milde hoop." Milena Agus "besluipt in haar kleine boek" Gravin van de hemel "de teleurstelling", stelt Joyce Roodnat vast, en Marco Kamphuis legt de romans van Stefan Kiesbye en Giorgio Vasta naast elkaar: "In Een meisje van hiernaast is de wereld lelijk en wreed, maar het verteltalent van Stefan Kiesbye geeft er een eigen bekoring aan." En: "Na bladzijde 125 blijft De materiële tijd weliswaar een prikkelende, eigenzinnige roman, maar de schrijver is de controle kwijt." "Schrijven over seks is een fuik voor de krabbelaars en een meesterproef voor de schrijvers. Seks mag in de samenleving nog zo gewoon zijn, literair moet seks juist ongewoon (verbeeld) zijn," betoogt Jeroen Vullings in een essay in Vrij Nederland dat van Peter Buwalda ("spannend en dampend") via James Worthy ("geeuwverwerkkend gewoon") naar de bloemlezing Hard en teder, Heleen van Royens Zomerboek, Oek de Jong, A.F.Th. van der Heijden naar Gerard Reve. Bij die laatste gaat het in Lieve jongens volgens Vullings om "de vertelkunst zelf, de wijze waarop het vertelde geladen wordt, hoe spanning aangebracht wordt". Dan: de beste literaire seksscènes. Sander Pleij bevroeg een aantal schrijvers naar de beste literaire seksscènes, en belooft dat de komende weken daarvan afleveringen in VN verschijnen. Drie van hen (Rob Schouten, Allard Schröder en Maarten "t Hart, (oud-)scribenten van het weekblad) komen met Van der Heijden, een andere recensent van het blad, Kristien Hemmerechts, waardeert haar eigen werk wel en dat van Jenny Diski. En seks en (Nederlandse) poëzie? Rob Schouten leest Jules Deelders "Kutgedicht", post-coïtale poëzie van Pfeijffer en Gerbrandy, voyeurs als Dick Hillenius en Remco Campert, en dichteressen met humor: Anne Vegter, Mickey Walvisch, Elma van Haren en Astrid Lampe. In Het Parool schetst Joukje Akveld een portret van "drie nieuwe humoristen voor kinderen", opvolgers van Annie M.G. Schmidt, "veel Hollandser en humoristischer kun je het niet krijgen in de kinderliteratuur". Arie Storm, vervolgens, over Charles Yu's Veilig leven in een sciencefiction wereld, "een soms zeer zweterig, maar vooral geweldig boek", en Dirk-Jan Arensman over Lloyd Jones' Tweedehands wereld, dat "gedurfder in elkaar zit" dan Mister Pip, totdat de auteur met onthullen begint. En Guus Luijters, ten slotte, over Vladimir Odojevski's Het jaar 4338: "Eerlijk gezegd heb ik geen idee waarover Het jaar 4338 eigenlijk gaat. Is het humor, satire, een parodie?"   Geen Dichters & Denkers in het speciale eetnummer van De Groene Amsterdammer, maar wel Marja Pruis over de opkomst van de gastroseksueel (o.a. over "de vrouw die met alles wat ze in huis heeft, figuurlijk, een taart aan het bakken is. De wereld om haar heen kan instorten, die taart moet perfect zijn" bij Michael Cunningham), Hassan Bahara over de ramadan, Martin Simek in gesprek met Martin Simek, en Piet Gerbrandy over "het indrukwekkendste gedicht uit de Latijnse literatuur", De Georgica van Vergilius. "Geschreven omstreeks 30 voor Christus, wanneer er een einde lijkt te zijn gekomen aan een reeks bloedige burgeroorlogen, zoekt het gedicht naar een draaglijk leven in een wereld van storm, droogte, geweld en decadentie."En Kees 't Hart over eten en literatuur. "Bij Gerard Reve is eten bijvoorbeeld altijd met vrees verbonden. Zien eten boezemt zijn personages onbegrijpelijke angst in. "Hij is een dier dat snoept," zegt de hoofdpersoon uit Werther Nieland wanneer hij Werther voor het eerst ziet, hij is bang voor hem, tegelijkertijd is hij gefascineerd." En: "We kennen onze pappenheimers wanneer er in een roman wordt gegeten. Nu komt het spel op de wagen, weten we, nu worden de machtsverhoudingen duidelijk, nu komt de waarheid eindelijk boven tafel." Met voorbeelden uit het werk van Reve, Wolkers, Petry, Koch, Bronte, Frank Martinus Arion, Kellendonk, Slot en Zola. In Elsevier gaat Hugo Camps in gesprek met wielrenliefhebber Dimitri Verhulst. "Ik vind dat ik meer verstand heb van de koers dan van literatuur, maar ik kan beter schrijven dan wielrennen." Maar ook: "Het had wel iets om miskend te zijn. Het grote gelijk van de miskenden ben ik kwijt."   Sun, 24 Jul 2011 11:34:18 WEBSITESTORIES # 16 - Word and Film http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/23/websitestories-16-word-and-film De Amerikaanse site Word and Film bestrijkt een nichemarkt die steeds groter lijkt te worden: die van de boekverfilmingen. Dagelijks komt de site met filmnieuwtjes en regelmatig worden langere reportage-achtige stukken en interviews geplaatst. In de categorie reportages is daar bijvoorbeeld het uitstapje naar de musical: een langer artikel verlucht met filmpjes van de tien beste op een boek gebaseerde musicals. Of het stuk over tragische film heldinnen van vroeger en nu. Geen genre wordt geschuwd: van zombiefilms en thrillers tot fantasy en tekenfilms. Een gemis is wél dat je geen selectie kunt maken op genre. De meeste nieuwsberichten hebben zo'n typisch insiders-toontje, maar zijn met vaart geschreven en verraden goed geïnformeerde journalisten. Wie dat zijn, daar kom je dan weer níet achter: de artikelen zijn ondertekend, maar er is geen aanvullende informatie over de mensen áchter de site te vinden. Even scrollen leert dat de auteursrechten van de site worden beheerd door het Amerikaanse uitgeefconcern Random House. Aha. Random House geeft onder meer de bestsellers van Dan Brown en Jon Krakauer uit. Hun boeken, en die van al die andere auteurs die worden genoemd, zijn met één muisklik direct online te bestellen bij de uitgever. De site bruist sowieso van de interactiviteit. De icoontjes van netwerken als Facebook, Google+ en Digg nodigen uit om artikelen te delen, personen als regisseurs en acteurs zijn gelinkt naar de database IMDb of Wikipedia en waar kan worden bronnen vermeld. Extra leuk om te lezen voor Nederlanders is het stuk over Black Butterflies, de film van de Nederlandse Paula van der Oest (met Carice van Houten en Rutger Hauer in de hoofdrollen) over de Zuid-Afrikaanse dichter Ingrid Jonker (gebaseerd op Ik herhaal je, een keuze uit haar gedichten samen met een biografie van Henk van Woerden). De film opende en sloot het Tribeca Festival in Lower Manhattan, afgelopen voorjaar. Van der Oest, door Time Magazine de "Woody Allen van Amsterdam" genoemd, vindt het lastig dat "haar" Ingrid Jonker in Amerika wordt gepresenteerd als de "Zuid-Afrikaanse Sylvia Plath." Sat, 23 Jul 2011 11:58:33 A.H.J. Dautzenberg wordt lid van pedovereniging Martijn http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/22/a.h.j.-dautzenberg-wordt-lid-van-pedovereniging-martijn De Nederlandse schrijver A.H.J. Dautzenberg werkt zich alweer in de aandacht met een curieuze demarche. Hij wordt lid van de Nederlandse pedofielenvereniging Martijn. Op zijn website schrijft hij dat hij dat doet "uit sympathie. uit mededogen. uit protest ook." Dautzenberg spreekt openlijk zijn steun uit voor de vereniging, die onlangs weer onder vuur kwam. "Ik geef het je te doen, eerlijk verslag doen van je fantasieën en wensen, daar ook nog over willen praten, verantwoording afleggen zelfs." Hij vindt niet kunnen dat door de "heksenjacht" op pedofielen juist een aanspreekpunt verloren gaat. De 43-jarige schrijver van Samaritaan en Vogels met Zwarte Poten Kun Je Niet Vreten vindt dat we zijn teruggeworpen in de tijd, nu "andersdenkenden" tegenwoordig moeten worden "vernietigd". Martijn is de laatste tijd veel in het nieuws. Eind maart werd voorzitter Ad van den Berg opgepakt op verdenking van het bezit van kinderporno. Begin deze maand werd zijn voorarrest verlengd. Het voorbije weekend schreef penningmeester Marthijn Uittenbogaard een brandbrief aan premier Mark Rutte (VVD). Hij zei daarin ernstig bedreigd te worden vanwege zijn standpunt over pedofilie en vroeg om extra beschermingsmaatregelen. De Tweede Kamer debatteert na het zomerreces over een verbod van de vereniging. Dautzenberg schuwt de provocatie niet. Niets is verboden en alles is mogelijk in het Dautzenberg-universum. Eerder stond hij een nier af en schreef daarover de roman Samaritaan. Ook in zijn journalistieke nevencarrière bakt hij het bruin. Dautzenberg kwam in het nieuws met een serie uit de duim gezogen interviews voor de VPRO-gids. Vooral het gefingeerde gesprek met Ian ‘Lemmy' Kilmister van heavymetalband Motörhead (dat ook in HUMO terechtkwam) wekte beroering. Frontman Lemmy ontpopte er zich wonderlijk genoeg tot een gevleugeld expert van de monetaire crisis. Uiteindelijk moest Dautzenberg toegeven dat hij Lemmy niet eens had ontmoet. "In mijn hoofd sprak ik met Lemmy, dus in die zin is het waar", zo verweerde hij zich. "Het maakt ook niet uit of ik hem gesproken heb of niet. Het verhaal moet goed zijn." Kort daarvoor had Dautzenberg ook al Arnon Grunberg in het ootje genomen, via een gesprek dat zich toespitste op een uitknijpbare puist in het gezicht van de auteur.   Zijn uitgever steunt hem bij de stap op lid te worden van Martijn: "Ik ben het er helemaal mee eens," aldus Sander Blom van uitgeverij Contact. "De heksenjacht tegen pedofielen is toch ook bij de konijnen af. Dit helemaal in de geest van de PVV, want het gaat hier om de vrijheid van meningsuiting." Blom benadrukt dat het Dautzenberg te doen is om de pedoseksuele fantasie. Het daadwerkelijk seks hebben met minderjarigen is niet aan de orde. "De fantasie daar mag over gepraat worden. Het in de praktijk brengen ervan is heel wat anders, dat is weerzinwekkend. Het gaat om de vrijheid van gedachten, dat is een hoog goed", aldus Blom. (foto Dautzenberg: Flickr).  Fri, 22 Jul 2011 11:02:36 PERIODIEK # 36 - De Gids, 'The Matter with Words' http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/21/periodiek-36-de-gids,-the-matter-with-words Wat moet een schrijver nog als hij eenmaal de stilte heeft ontdekt? Inderdaad ja, er een boek over schrijven. Dát deed Tim Parks (1954). Teach us to sit still (in het Nederlands bij de Arbeiderspers verschenen als Leer ons stil te zitten) gaat over de zoektocht van de aanvankelijk zeer sceptische schrijver en criticus naar alternatieve manieren om van de voortdurende en ondraaglijke pijnen in zijn onderbuik af te komen. Westerse medische specialisten wisten geen raad. Zo kwam hij bij ademoefeningen, meditatie en een stilte-retraite. Dat hielp. Het boek was voor de redactie van De Gids aanleiding Parks uit te nodigen voor het houden van de derde Gids Lezing. Deze staat integraal en onvertaald in het meest recente nummer van het tijdschrift dat ook de titel van de lezing meekreeg: "The matter with words".Parks vertelt hierin over hoe woorden ons in hun greep houden en hoe je als schrijver in een soort spagaat terecht komt als je vrij wilt worden van iets alledaags als taal, maar tegelijkertijd geen ander middel hebt dan diezelfde taal om daarover te schrijven. "We cannot get to the bottom of words and mind, the thought and the matter of thought. We cannot. And we cannot stop trying."Juist vanwege deze thematiek heeft de Gids-redactie een dertigtal dichters gevraagd om in poëzie te reageren op tien citaten uit het boek van Parks. Immers: dichters ontfutselen taal woorden "aan het geestelijke/lichamelijke domein waar de woorden geen toegang toe hebben", schrijft Arjen Mulder is zijn voorwoord. Een goed idee dat de nieuwsgierigheid prikkelt. Hoe zijn de dichters hiermee aan de slag gegaan? Slechts enkele onder hen werkten Parks ervaring bijna letterlijk uit. Ilse Starkenburg bijvoorbeeld schrijft over de ergernis die over mede-participanten kan ontstaan: "met deze mensen wil ik niet / uit deze ramen kijken". Hester Knibbe observeert in "Zit" hoe het mediterende lichaam bijna, en tenslotte helemaal verdwijnt, het hoofd als laatste. De citaten van Parks hebben veelal geleid tot ernstige poëzie: dood en afwezigheid zijn terugkerende thema's. Zoals bij Anneke Brassinga die in haar tweeluik Kust (1) en (2) een zee oproept "met de langgerekte traag gewelddadige golven omslaand". Lichter van toon dan de meeste andere bijdragen, maar zeker niet minder geslaagd zijn bijvoorbeeld de gedichten van Tsead Bruinja, Rob Schouten en van Thomas Möhlman. Die laatste heeft deze gelegenheid aangegrepen om prachtig ritmisch over de liefde te schrijven. Een clichématig beeld als de sterrenhemel keert bij herhaling terug, maar werkt juist goed. Verder onder meer experimenteler werk van Antoine de Kom en een toepasselijke getekend gedicht van Leo Vroman, dat een hoofd vormt, dat tegelijkertijd een hart is. Een heuse uitsmijter is het gedicht van Bruno Post, die vindt dat Parks maar zeurt: "Een schrijver schrijft als hij schrijft / en als hij niet schrijft schrijft hij niet." Thu, 21 Jul 2011 06:55:08 Papierman(d) - aflevering 127 http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/12/papierman(d)-aflevering-127 Nieuwe editie van de rubriek, met vers en klein achterstallig letteren- en boekennieuws uit deze nieuwsschrale periode: °°Het proces rond De Wolken draaide niet om geldgewin, zo zeggen Thomas Claus en Arthur Kristel, de zonen van Claus, in een mededeling: "We wilden de privacy van onze overleden vader beschermen." En: "De realiteit is dat wij als zonen en wettelijke erfgenamen nooit werden geconsulteerd over de inhoud van het boek, hetgeen men toch zou mogen verwachten. Voorts betreuren wij het ten zeerste dat men in de media liet uitschijnen dat wij een "guerrilla" over de erfenis zouden hebben ingezet". Zie deredactie.be. °°Simone van der Vlugt schrijft het geschenkboek van de Maand van het Spannende Boek. °°De Premio Strega 2011 gaat naar Edoardo Nesi voor  Storia della mia gente. De Italiaanse auteur  Nesi (1964) debuteerde in 1995 en werd eerder al eens genomineerd. Meer bij Italolibro. °°Op 1 juli 2011 is in Antwerpen Jan Hugo Verhaert (1927)  overleden. Hij was illustrator en vormgever en gaf in de jaren zestig en zeventig met zijn uitgeverij De Galge in de jaren zestig en zeventig werk uit van o.a. Jan Walravens, Paul de Vree en Water van den Broeck. Meer bij Cultuurnet en op de blog van Henri-Floris Jespers. °°In het Caermersklooster te Gent is werk te zien van Leen Depooter, genomineerd voor de Provinciale Prijs Vormgeving Oost-Vlaanderen. Depooter gaf vorm aan Geheim van de Keel van de Nachtegaal van Peter Verhelst en Carll Cneut en werkte voor uitgeverijen als het Poëziecentrum, Lannoo en De Eenhoorn. °°Amazon heeft zijn concurrent The Book Depository overgenomen, de Britse boekenwereld vreest voor het monopoliseren van de online boekenverkoop, zie The Guardian. °°Te Antwerpen is het Kaaiengedicht gerealiseerd. Op de waterkeringmuur aan de Scheldekaaien prijkt een 3 km lang gedicht gerealiseerd door stadsdichter Peter Holvoet-Hanssen op basis van meer dan 500 ingezonden gedichten van Antwerpenaars. °°NRC had een interview met Joop Schafthuizen: 'Weduwnaar Reve wacht op nieuwe liefde.': "Je kunt beter met slechte mensen te maken hebben. Die wijs je één keer de deur en dan zoeken ze een ander slachtoffer. De domme mensen, die komen meteen weer op je af, met uitgestrekte armen. Dan zit er niets anders op dan ze dood te schieten." °°Tzum recenseert de dichtbundel Waakzaam van Maarten Inghels. °°Het Album Zutique van Arthur Rimbaud, bij Bibliobs. °°De herontdekking van de Duitse auteur Hans Fallada (foto), bij Deutsche Welle. °°BBC Four zet het mes in zijn uitzendingen van short stories. °°Het Museum Meermanno/Huis van het Boek in Den Haag ten gevolge van de bezuinigingen in de Nederlandse cultuurpolitiek, dreigt te worden gesloten, zie Loewak. °°Literair agent Andrew Wylie haalt uit naar Murdochs uitgeverij Harper Collins, zie BBC News. °°De eerste lijnen van de Engelse vertaling van Murakami's 1Q84. °°De plagiaatzaak tegen J.K. Rowling is van de baan, zie BBC News. °°En Maria Mosterd niet vervolgd voor laster en smaad, zie Trouw. °°"Nieuwe e-bookstunt van schrijver Hans Vervoort", zie zijn site. Wed, 20 Jul 2011 12:20:12 Nederlandse journalist en schrijver Milo Anstadt (91) overleden http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/19/nederlandse-journalist-en-schrijver-milo-anstadt-(91)-overleden De Nederlandse journalist en schrijver Milo Anstadt is afgelopen zaterdag in Amsterdam op 91-jarige leeftijd overleden. De in het Poolse Lwow geboren Anstadt was een belangrijk opiniërende journalist. Hij maakte jarenlang documentaires voor de VARA en schreef vele stukken voor NRC Handelsblad. Romans van zijn hand zijn De opdracht (1985), Niets gaat voorbij (1992) en De wankele rechtsgang van Albert Kranenburg (1998). Samuel Marek Anstadt trok op zijn tiende met zijn ouders en zus Sera (1923-2008), die ook schrijver zou worden, naar Nederland. Hij studeerde rechten in Groningen en maakte in de Tweede Wereldoorlog deel uit van het verzet. Hij vervalste onder meer persoonsbewijzen. In 1942 moesten hij en zijn vrouw onderduiken. Hun dochter werd clandestien opgevangen in een pleeggezin. Via het verzet kwam hij in contact met de latere minister-president Joop den Uyl. Toen Den Uyl na de oorlog adjunct-hoofdredacteur werd van Vrij Nederland, ging Anstadt daar als redacteur werken. Later verhuisde hij naar het perbureau ANP. In 1953 werd kreeg hij de Nederlandse nationaliteit. In 1955 stapte Anstadt over naar de VARA, waar hij tot aan zijn pensioen bleef werken. Voor zijn series De Bezetting en Spiegel der Kunsten kreeg hij de Televisieprijs van de Prins Bernhard Stichting. In 1994 werd hij benoemd tot ridder in de orde van Oranje Nassau. Tien jaar later kreeg hij het Ridderkruis van de Orde van Verdienste van de Republiek Polen. Zie onder meer de obits van NRC, NOS en Het Parool. Tue, 19 Jul 2011 01:17:38 Amerikaanse boekhandelsketen Borders gaat failliet http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/19/amerikaanse-boekhandelsketen-borders-gaat-failliet Borders, na Barnes & Nobles de tweede grootste boekhandelsketen van de Verenigde Staten, gaat na een maandenlange lijdensweg dan toch failliet, zo melden verschillende media. De boekhandel vroeg eerder onder de regeling van Chapter 11 uitstel van betaling aan zijn schuldeisers om naar een overnemer en vers kapitaal te zoeken. Afgelopen zondag liep de termijn af waarop kandidaten een bod op de keten van nog 399 winkels kon maken, maar niemand deed dat. Voor Borders rest er niet anders dan het bankroet. "We hebben hard gewerkt om dit te vermijden, maar de snel veranderende boekenindustrie en de turbulente economie hebben ons jammer genoeg gebracht waar we nu zijn", zo stelde CEO Mike Edwars gisteren in een verklaring. Als oorzaken worden de online verkoop van boeken en de digitalisering  met de e-boeken genoemd. Ook Barnes & Nobles doet het vanwege die redenen niet florissant. Bij Borders verliezen naar schatting 10.700 personeelsleden hun baan. De eerste winkels zullen deze week al de deuren sluiten, tegen september zal de laatste Borders dichtgaan. Borders werd in 1971 opgericht door Tom en Louis Borders, eigenaars van een tweedehandsboekhandel in Ann Arbor, Michigan. Op zijn hoogtepunt telde de keten meer dan 1000 filialen, ook in landen als Groot-Brittannië, Canada, Australië,  Nieuw-Zeeland en Singapore. Zie onder meer AP en USA Today. Tue, 19 Jul 2011 10:33:47 Acht personeelsleden verdwijnen bij WPG uitgeverijgroep http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/18/acht-personeelsleden-verdwijnen-bij-wpg-uitgeverijgroep De eerder aangekondigde fusies binnen uitgeverijconcern WPG gaan uiteindelijk aan acht werknemers hun baan kosten. Er zal voor hen ander werk worden gezocht binnen het sociaal beleidskader, dat aangeeft wat er moet gebeuren bij reorganisaties, zo meldt Boekblad. De vakbonden vermoeden dat het uiteindelijk buiten het concern zal zijn. Onlangs raakte bekend dat WPG vanaf 2012 De Arbeiderspers zal laten fuseren met A.W. Bruna en De Bezige Bij met Balans. Moederbedrijf WPG deelde mee dat dit ten koste gaat van in totaal 9,91 fte. In september gaan de bonden met WPG rond de tafel zitten, om concrete maatregelen af te spreken. Ook de Centrale Ondernemingsraad heeft nog een laatste woord. Koen Clement, algemeen directeur WPG, heeft her en der - onder meer in De Morgen - al gezegd dat hij "De Arbeiderspers ziet als een goudklompje" en het "forser wil neerzetten."   Mon, 18 Jul 2011 09:27:27 British Library zamelt in voor oudste Europese boek http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/18/british-library-zamelt-in-voor-oudste-europese-boek De British Library roept op om te doneren voor het oudste boek van Europa, The Stonyhurst Gospel uit de zevende eeuw. Het kleinood, nu nog in het bezit van de Societas Iesu, staat te koop voor 9 miljoen pond (10,3 miljoen euro). De helft van dat bedrag is al toegezegd door het National Heritage Memorial Fund, maar de bibliotheek komt nog 2,75 miljoen pond (4,4 miljoen euro) te kort. Het boek, een kleine in leer gebonden versie van het evangelie van Johannes, werd in 687 in de kist gelegd van de heilige Cuthbert van Lindisfarne. Na de inval van de Noormannen vluchtten de monniken van Lindisfarne, mét de kist van hun leider. Na zeven jaar van omzwervingen werd de kist van Cuthbert begraven in een kapel die later zou worden omgebouwd tot de kathedraal van Durham. Het evangelie van Cuthbert werd in 1104 gevonden, na het openen van de kist, en is nog steeds in bijzonder goede staat, met de originele lederen band. Het was in de achttiende eeuw in het bezit van het Engelse Jezuïetencollege van Luik. In 1979 kreeg de British Library het werk in bruikleen en sindsdien werd het permanent tentoongesteld, eerst in The British Museum, en recent in de nieuwe gebouwen van de bibliotheek bij Sint-Pancreas.  "Het Evangelie van Sint-Cuthbert is een welhaast miraculeus relict uit de Angelsaksische periode, een mooi bewaard raam op een rijke, gesofisticeerde cultuur die zo'n vier eeuwen voor de verovering door de Noormannen bloeide", zo zei het hoofd van de British Library, dame Lynne Brindley. Zie onder meer Boekendingen. Mon, 18 Jul 2011 11:16:52 Literair supplement - aflevering 61 http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/17/literair-supplement-aflevering-61 Het weekoverzicht van de belangrijkste literatuurrecensies- en interviews uit kranten- en weekbladen in Nederland en Vlaanderen. In samenwerking met Athenaeum Boekhandel in Amsterdam. Niettegenstaande de vakantie een flink gestoffeerde bijlage met aandacht voor Stefan Kiesbye, Ali Smith, Antonio Pennacchi, specials rond de biografie en de graphic novels en enkele interviews.   In Een meisje van hiernaast draait Stefan Kiesbye de lezer op allerlei manieren een rad voor de ogen, merkt Fleur Speet op in Uitgelezen, de boekenpagina's van De Morgen. De in Los Angeles wonende Duitse auteur legt "de nadruk in dit boek op het fysiek waarneembare (...) het draait hem om de verstikking van de familiebanden, om de kluis waarin je als kind in opgroeit".  Na Maalstroom verschijnt nu Het blauwe kind, een vertaling van de roman van de Franse psychoanalyticus Henri Bauchau (1913) uit 2004. "Een erg doorwrochte en reflectieve roman" over de langdurige therapie van een psychotische jongen, stelt Dirk Leyman voor wie de roman "iets abstracts" behoudt "alsof je in een wassenbeeldmuseum rondloopt". Voor De affaire-Koerilov greep de Frans Russische Irène Némirovsky naar de nadagen van de Russische tsarentijd en het prerevolutionaire klimaat met de bolsjewieken, in die roman (uit 1933) gaat ze "behendig om met spanning, in een franjeloze, rechttoe rechtaan stijl met een droevige, zwartgallige ondertoon" constateert Dirk Leyman die zich ook nog buigt over Concert voor een gestorven engel van Eric-Emmanuel Schmitt. De Belgische succesauteur werpt daarin interessante vragen op "maar de manier waarop Schmitt ermee aan de slag gaat, is van een soms tergende zoetsappigheid en baadt in een klef positivisme". Bij het verschijnen van The Tao of Travel, een beschouwing van Paul Theroux over vreugde en ellende van de reis en de reisschrijver staat Rudi Rotthier even stil bij dit belaagde genre. Twee recente werken vonden nog onontgonnen terrein, John Gimlette beschrijft in The Wild Coast de drie Latijnse Amerikaanse landen die niet latijns zijn, het Franse en Engelse Guyana en het Nederlandse Suriname : "Gimlette verweeft mooi geschiedenis en ontmoeting, en schetst een beeld van verval en doem, maar tegelijk ook van schoonheid en fascinatie" en de Italiaans-Engelse schrijver-journalist Andrea di Robilant, haalt voor Venetian Naviagators zijn grootste inspiratie uit historische bronnen: een verslag van ene Nicollo Zen die tweehonderd jaar na datum de reizen van zijn Venetiaanse voorouders beschrijft. Di Robilant weegt nu af in hoeverre de reis van de broers Zen echt verhalen over Amerika kan hebben opgeleverd, en in het algemeen misschien wel meer echt dan verzonnen was, "een fascinerend boek".   In Kort reizen enkele signalementen door Dirk Leyman: Metronome van Lorànt Deutsch, Ascona. Bezield paradijs van Enno van der Eeden ("brengt het artistieke gekonkel in het dorp nauwlettend in kaart"), Labyrint Europa. Alle latere reizen van Cees Nooteboom, "het betrokken en toch genuanceerd portret" van George Orwell door Marco Daane  in Het spoor van Orwell. De laatste in het rijtje is Eten! lezen! vrijen! , de gebundelde Frankrijktrilogie van Bart Van Loo "toont de enthousiaste vulgarisator Van Loo - die even snel spreekt als hij schrijft - in overdrive". In De minnaars van Vendela Vida ligt voor Marnix Verplancke "alles net iets te veel voor de hand, en om iedere hoek komt er wel een cliché kijken, Verplancke behandelt  ook heel kort Het negerboek van Lawrence Hill, O,een presidentiële roman van Anonymous (na vijftig pagina's bij het oud papier gegooid) en Elk verloren land van Steven Heighton (werpt stevige ethische op pen in verband met engagement en politiek activisme). In De zomer van de lezer overschouwt Alain Platel zijn boekenkast.   In Knack een bijdrage van Frank Hellemans over De vrouwen van Rome, de geschiedenis van het Romeinse rijk vanuit vrouwelijk perspectief door Anneliese Freisenburch. Piet de Moor heeft zich kostelijk geamuseerd met de verhalen van Dezsö Kosztolányi, gebundeld in De avonturen van Kornél Esti en Jan Stevens las Het Mussolinikanaal van Antonio Pennacchi  "een bijzonder rijk en doorleefd beeld van Italië onder het fascisme". Tot slot ziet Maarten Dessing hoe Robbert Welagen in Porta Romana een mooie draai geeft aan het thema geheugenverlies,maar "het is jammer dat Welagens taal te vlak is voor het verhaal dat hij kwijt wil".       Kathy Mathys is in De Standaard onder de indruk van Tweedehands wereld van Lloyd Jones: "een donkerder boek dan Meneer Pip, dat vol humor en lichtheid zat. Toch is het niet somber of defaitistisch, want zo'n schrijver is Jones niet. In zijn wereld maakt iedereen kans op een moment van gratie". In Kort vermeldt Peter Jacobs   Cees Nootebooms Labyrint Europa. Alle latere reizen, de verzamelde reiscolumns uit de periode 1967 tot 2008. En Mark Cloostermans kan zich voorstellen dat Grillroom Jeruzalem bij veel geëngageerde mensen in het verkeerde keelgat zal schieten. Maar de recensent "was wel gecharmeerd door Thoméses harde humor, gebracht met een stenen gezicht". Naast deze recensie ook een interview met historicus Simon Sebag Montefiore over Jeruzalem. De biografie. Prometheus bracht deze week twee toneelstukken van Tom Lanoye uit, Mark Cloostermans las De Russen! en Bloed & rozen en ziet de verschillen : "Bloed & rozen toont de kracht van Lanoye als dramaturg: dit is een stuk waarin de structuur, de rolverdeling en de spiegeleffecten tussen deel 1 en 2 van groot belang zijn. Het is een stuk dat af is, terwijl De Russen! een open tekst blijft, redelijk rauw en overvloedig materiaal waarin een regisseur nog duchtig moet wieden.." Waardering van Filip Van Ongevalle voor Peter Winnen die in Koersdagen zijn columns bundelt: "een renner die niet alleen hard kan trappen maar ook een aardig potje kan schrijven". Met Het kabinet van de familie Staal brengt Yolanda Entius een roman die "verspringt van typisch Hollands realisme naar een gefantaseerde burgerdroom, die ontaardt in een burgernachtmerrie. Soms een absurdistisch toneelstuk, soms een wat te voor de hand liggend psychologisch drama", of " geslaagd humoristisch, maar inktzwart familieportret" de slotsom van Maria Vlaar. Spraakmaker van de week is Gevallen van Karin Slaughter, John Vervoort kwoteert de thriller  met vier sterren. En uit de vakantierubriek De Ingeving leren we Bart Moeyaert tot zichzelf kan komen en rust vindt aan zee of in het zwembad.   In Trouw spreekt Joost van Velzen de biografen van Reve, Wolkers en Elsschot. Nop Maas over het conflict met Schafthuizen, waar hij geen last van  heeft: "[Het boek] was immers al af. Bovendien wás ik al gebrouilleerd met Schafthuizen, waardoor ik, toen ik ermee bezig was, dus ook geen last heb gehad van zijn bemoeienissen." Onno Blom (de biograaf van Wolkers): "Ze noemen biografen ook wel eens lijkenpikkers en in wezen zijn we dat ook een beetje." Dan is Vic van de Reijts reactie natuurlijk: "Ik mag niet mopperen. De dood van Reve is nog vers. Elsschot was al bijna vijftig jaar dood toen ik eraan werkte. Bovendien was zijn weduwe zo verstandig om één dag na zijn overlijden achter hem aan te gaan, waardoor ik alleen met zijn kinderen en kleinkinderen te maken had." "Hier wordt niet naar het avontuur toe gevlucht, maar ervandaan." Jann Ruyters leest Siri Hustvedt en Monica Ali en ziet opmerkelijke overeenkomsten. Over De zomer zonder mannen, van de eerste: "Het platteland brengt ook weinig plot teweeg, de meest ingrijpende gebeurtenissen zijn een beroerte en een hitsig borduurwerk van een bejaarde handwerkster." Maar over Ali's Untold Story: "Wie toch uit is op een strakke spanningsboog, kan deze zomer beter terecht bij een andere, meer radicale ontsnappingsfantasie, een bizar sprookje eigenlijk." Ronald de Rooy dan, vindt Antonio Pennacchi's Het Mussolinikanaal "om verschillende redenen een boeiende leeservaring", onder andere: "Bijzonder origineel is de figuur van de nuchtere, volkse verteller die ondanks zijn fascistische denkbeelden toch redelijk sympathiek en vooral authentiek overkomt. " Ja, het is zover: de komkommertijd is nu zo nijpend dat alle bijlagen van de Volkskrant worden samengeperst tot "Intermezzo" en een lifestylesausje krijgen. Met, niettemin, een aardig en idyllisch geïllustreerd (foto's van Van der Kwast in Noord-Italië) interview met Ernest van der Kwast (foto). Sara Berkeljon interviewde hem. Over de capriolen rond de NS Publieksprijs: "Ik wil gelézen worden. Literatuur is hetzelfde als korfbal. Het is gewoon niet sexy. Ik zag de nominatie als een kans mijn boek te promoten." Over in India zijn: "Het is heerlijk om in een bus te zitten met het aantal mensen dat voorheen mijn hele lezersaantal was. En ik heb natuurlijk mijn moeder. Mijn moeder ís India." Daar gaat dan ook de rest van het interview over.De boekenbijlage wordt verder in Intermezzo voortgezet met een "Lekker lange leeslijst", samengesteld door anonieme Volkskrant-specialisten, te beginnen met graphic novels. Over Heinz: "Een kunstvorm is pas gerijpt als hij belachelijk kan worden gemaakt en dit boek van René Windig en Eddy de Jong is beslist een parodie." Met verder, net als in de VN-lijst hieronder, Frederik Peeters, Tim Enthoven en David Small, maar ook klassieke auteurs als Eisner en Spiegelman. Er zijn ook drie pagina's echte recensies, waarin Joost Pollmann schrijft over de graphic novel Pantani ("De heroïek is hier vervangen door een tamelijk langdradige weergave van het journalistieke onderzoek van Philippe Brunel, waarbij het zwaartepunt ligt op diens geschreven commentaren en niet op de visualisering daarvan, terwijl het bestaansrecht van een verstripping toch aan het verbeelden moet zijn ontleend.") en Arjan Peters, ten slotte, over het debuut van Renske Jonkman, Zo gaan we niet met elkaar om. Hij had liever wat passages geschrapt zien. "Dan hadden we een sterker boek overgehouden - al zou dán de hoofdpersoon een ijdeltuit blijven." Maar "toch is dit boek niet mislukt. Dat komt door Jonkmans humor [...] en door de omzichtigheid waarmee Jonkman Hazels drama aanroert". De Boekenbijlage van NRC Handelsblad (waarvan de website overigens een nieuw uiterlijk heeft, met het archief deels verschoven naar de webwinkel) opent met een stuk door Edzard Mik, die in de aanloop naar de Pekingse Boekenbeurs door China reist. "Uiteindelijk rollen de mensenrechten mijn mond uit voor ik er erg in heb. Waar moet je als Nederlander ook anders over praten, mensenrechten zijn het enige waarmee je jezelf een positie kunt geven in dit grote, onbevattelijke land, al weet ik ook niet of Liu iets aan de eerbiediging ervan kan doen en of het dus eigenlijk schaamteloos is hem op de feilen van de Chinese staat aan te spreken. "Wij interpreteren de mensenrechten anders dan het Westen", zegt hij zonder de geringste aarzeling. "Voor ons is het belangrijkste mensenrecht dat er voor iedereen eten en huisvesting is." Robert Gooijer schrijft vervolgens het recept voor een literaire thriller: "Men neme ten eerste een vrouwelijk pseudoniem als men een man is." En: "Uw hoofdpersoon is rigoureus contemporain in haar voorkeuren en dromen." Tja.Marieke van Twillert dan, in gesprek met Woutertje Pieterse- en Dioraphte Jongerenprijswinnaar Benny Lindelauf: "Toen ik Heivisj begon te schrijven was het alsof iemand tegen me zei: ga de oceaan op en vang me een vis. En ik ging de oceaan op in een eenvoudig bootje. Alleen ving ik geen vis, maar een octopus met acht armen. Een reuzenoctopus. En iedere keer als ik dacht dat ik een arm binnenboord had, floepte er weer een andere uit. Dat gevoel had ik de eerste vier jaar van het schrijven." Ger Groot onderzoekt de aantrekkingskracht van Gregor von Rezzori's Een hermelijn in Tsjernopol ("Misschien is het juist die onderkoelde naïviteit die Rezzori"s proza zo onweerstaanbaar maakt. Elegant en trefzeker tovert hij een wereld voor ogen die je onvermijdelijk voor zich inneemt - terwijl de opkomende bedenkingen net voldoende afstand en speelruimte scheppen om je als lezer niet misleid te voelen.") en Toef de Jaeger las Tatiana de Rosnay's "verschrikkelijk slechte boek" Het huis waar jij van hield. "Wie kan zich nog interesseren voor dit tweetal, murw gebeukt als hij of zij is door zo veel kitsch en plat sentiment," vraagt ze af. (Interessant: de toon is in NRC Next veel pittiger, hilarischer: dit nieuwste boek is "nog erger dan haar vorige romans. Kan dat dan - zullen sommigen zich afvragen na Haar naam is Sara. Ja, en het moet gezegd: dat is knap". Echte liefde, echte clichés en beroerde stijl: "Lees dit boek dus niet." Waarna twaalf tips volgen: How to bluff your way into Tatiana de Rosnay.) Vrij Nederland wijdt zich dit nummer aan de graphic novel. Met de vaststelling dat "de graphic novel een volwassen kunst geworden is", interviews met Joe Sacco (door Toon Horsten) en Thé Tjong-Khing (door Peter Breedveld), en 65 literaire strips kort besproken. "Als je een verhaal brengt," stelt Sacco (foto), gevraagd naar zijn mening over objectiviteit, "dan is het objectief als je twee kampen aan het woord laat. Ik heb geen probleem met die manier van werken, maar dat betekent nog niet dat elk van die twee partijen met evenveel recht de waarheid kan claimen." En: "Mijn punt is: gooi die filters weg en luister naar wat de Palestijnen zélf te vertellen hebben. Ik wil Palestijnse stemmen laten horen. Die stemmen kunnen zich vergissen, je voelt je er niet altijd comfortabel bij, soms zijn ze zelfs slecht voor hun eigen zaak. Maar luister gewoon naar wat ze zeggen." En Thé Tjong-King is "met striptekenen gestopt omdat hij steeds hetzelfde moest tekenen en altijd tegen deadlines moest vechten. "En bij strips wordt elk plaatje dat je tekent, vermoord door het volgende plaatje. Aan de andere kant kun je op die manier heel mooi beweging suggereren. Ik ben er heel dubbel over. Verderop in VN, ten slotte: Willy Vlautin over Lean on Pete: "Ik heb altijd erg gehouden van boeken die met bloed zijn geschreven. Boeken die geen oefening zijn in taal. Die niet zeggen: kijk eens hoe slim en hoe geleerd ik ben. Mijn favoriete romans zijn een poging om in leven te blijven." In Het Parool besteedt Hans van der Beek aandacht aan de PR-stuntjes rond drie debutanten (zoals Arjen Fortuin twee weken geleden al deed): Renske Jonkman (met haar in de trein "verloren" hoofdstuk), Christiaan Alberdingk Thijm (met zijn juridische brief aan boekverkopers) en James Worthy (grootschaalse social media-bombardementen). Weinig nieuws. Wel recensies. Arie Storm prijst Alan Hollinghursts Kind van een vreemde (vijf sterren, "een van de grappigste en tegelijkertijd ook een van de mooiste boeken van dit jaar") en Jasper Henderson leest Peter Høegs De kinderen van de olifantenhoeders ("De schrijver strompelt van pagina naar pagina via krukkige alinea"s en kromme zinnen, zonder één originele gedachte te produceren."). In De Groene Amsterdammer, deze week in Dichters & Denkers: Kees "t Hart opent een reeks over dikke meesterwerken voor de vakantie met A. den Doolaard. Over De druivenplukkers: "Wat een ongepolijst boek is dit en wat een schrijflust en schrijverlangen komt je eruit tegemoet." En: "Het verhaal is volkomen ongeloofwaardig, dat nam me al meteen ervoor in." Fred de Vries over Lauren Beukes' Zoo City ("alles behalve doorsnee sciencefiction", het "leest als een hippe thriller die zijn vaart dankt aan de tegenwoordige tijd, de ik-vorm, de korte zinnen en de cynische dialogen") en Hassan Bahara over Nazmiye Orals Zehra (het tweede deel is minder. "Een gemiste kans, want Oral bewijst vooral in het eerste deel van het boek dat ze heel wel in staat is om een ingenieus geconstrueerd verhaal op te zetten dat geen modieus mystiek geneuzel behoeft om de lezer te boeien.") Het is nu duidelijk waarvoor HP met het archiefnummer met Hans Wiegel geld uitspaarde: het dikke zomernummer van HP|De Tijd bevat proza van Bert Wagendorp, Janneke van der Horst, Bill Mensema, Peter Middendorp en Joubert Pignon. En reisverslagen van "schrijvers op reis" Maarten 't Hart, Jan Cremer, Esther Gerritsen, Peter Buwalda, Kees van Beijnum, Raoul de Jong en Cees Nooteboom.Ook Pauline Bijster las A.F.Th. van der Heijdens Tonio, en vraagt zich af waarom zulke boeken geschreven en gelezen worden. Geen antwoorden: "Ongetwijfeld is Tonio een schitterend betoog. Maar ook loodzwaar om te lezen." Met korte interviews met echte critici Arjan Peters en Joost Zwagerman. Bijster interviewde ook Joubert Pignon, beoefenaar van het ZKV-genre. Over A.L. Snijders: "Een geweldige man met een Dalai Lama-achtige uitstraling." En over zijn eigen verhalen: "De  meeste bedenk ik tijdens het wandelen. Mijn loopritme zit erin." Vivian de Gier interviewde Herta Müller exclusief: "Er zijn mensen die totaal niet over [de Sovjet-werkkampen] spreken, nooit. Schrijven is een kracht, praten is ook een kracht. Maar beide kunnen ook vernietigend zijn." Dries Muus dan, met dertien boeken die meemogen op vakantie, geïllustreerd met een zeer gebruinde, in bikini geklede dame, wijdbeens met boek, en de boekomslagen (die van Toergenjevs Liza is de eigenaardigste, daar hebben ze voor een oude, Engelse editie gekozen). Muus stelt voor: Arnon Grunberg, Huid en haar, Michel Houellebecq, De kaart en het gebied, Philip Snijder, Retour Palermo ("De onheilspellend-broeierige sfeer is zeldzaam goed getroffen."), Joris van Casteren, Het zusje van de bruid, Miquel Bulnes, Het bloed in onze aderen ("combineert de beste eigenschappen van de intelligente thriller met die van de doorwrochte historische roman"), Ivan Toergenjev, Liza, Henrik Ibsen, De zomer beschrijf je het best op een winterdag, Maria Stahlie, Scheerjongen, Raymond Carver, Beginners, Justine le Clercq, De roemlozen, Simon Vestdijk, De koperen tuin, Vic van de Reijt, Elsschot, en Ian McEwan, The Comfort of Strangers. Hij raadt Jeroen Brouwers' Bittere bloemen en Johan de Booses Bloedgetuigen af. Sun, 17 Jul 2011 12:09:53 PERIODIEK # 35 - Vooys, 'Hoge versus lage cultuur' http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/16/periodiek-35-vooys,-hoge-versus-lage-cultuur Slauerhoff versus Stieg Larsson, Bach versus Bauer, Rothko versus graffitikunstenaar Laser 3.14. Hoge versus lage cultuur. Hoewel het onderwerp inmiddels wat uitgekauwd lijkt, kon de redactie van het literair-wetenschappelijk tijdschrift Vooys er goed mee uit de voeten. Er staat genoeg lezenswaardig in het jongste (dubbele) themanummer dat gaat over hoge en lage cultuur, over kwaliteit en populariteit. De schrijver en televisiemaker Boudewijn Büch lijkt de belichaming zelf te zijn geweest van een versmelting tussen pop(ulaire)-cultuur én literatuur. Gaston Franssen, die onderzoek doet naar de relatie tussen auteurschap, commercialisering en populaire cultuur, schreef over an Brieven aan Mick Jagger (1988) van Büch. Behalve popmuziek komen er in dit nummer ook erotische strips aan bod (de representatie van de Middeleeuwen in de Italiaanse strip Lucifera uit de jaren tachtig van de vorige eeuw: een liefhebberij van universitair docent middeleeuws Engels Lászlo Sándor Chardonnens) en de vroegmoderne voorganger van de strip: de "centsprent". Verder een betoog voor de herwaardering van het begrip middlebrow, een wel erg academisch, ronkend stuk over het belang van Culturele Studies ("een inleiding in een aantal centrale aspecten en concepten binnen het dynamische veld van Culturele studies, waarin methodologische en thearetische openheid centraal staat"), een kritische bespreking van het boek Adel van de geest en het pamflet De eeuwige terugkeer van het fascisme (beide van Rob Riemen) over de politieke relevantie van het beschavingsideaal en een heerlijk stuk van hoogleraar Nederlandse letterkunde Jos Joosten waarin Connie Palmens boek Het geluk van de eenzaamheid op elegante doch trefzekere wijze tot gehakt wordt vermalen. Bijzonder hoogleraar West-Indische letterkunde en kenner van de Surinaamse literatuur Michiel van Kempen vergelijkt puntsgewijs (en met veel voorbeelden) literaire canonvorming in Suriname en de Antillen met die in Nederland. Naast een bescheiden aantal vaste rubrieken tenslotte, interviewde de redactie van Vooys, die bestaat uit studenten van diverse disciplines binnen de faculteit der Geesteswetenschappen van drie verschillende universiteiten, hoogleraar Moderne Nederlandse Letterkunde en schrijver van het veelbesproken boek De revanche van de roman Thomas Vaessens, dichteres en schrijver Ellen Deckwitz ("De Goddelijke Komedie is boring as hell"), misdaadromanschrijver Jac. Toes en striptekenaar Dick Matena bekend van de beeldromans gebaseerd op De Avonden van Gerard Reve en Kaas van Willem Elsschot. Sat, 16 Jul 2011 12:36:23 'Austerlitz' van Sebald krijgt muzikale en theatrale bewerking http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/15/austerlitz-van-sebald-krijgt-muzikale-en-theatrale-bewerking Austerlitz, de cultroman van de Duits-Britse schrijver W.G. Sebald (1944-2001), blijft andere kunstenaars inspireren. Het Belgische ensemble Ictus brengt een muzikale en theatrale bewerking van Austerlitz, de roman uit 2001 die recent nog filmmaker Peter Krüger tot zijn docufilm 'Antwerp Central' bewoog. 'Austerlitz', dat komende 19 juli in Aix-en-Provence zijn wereldpremière beleeft, is een stuk van componist Jérôme Combier en scenograaf Pierre Nouvel. Het ensemble Ictus speelt de speciaal voor de voorstelling gecomponeerde muziek met klarinet, trombone, geprepareerde piano, fluit, altviool en cello. Opvallend is dat het stuk opnieuw acteur Johan Leysen op het toneel brengt. Ook in de film van Krüger speelt Leysen een reiziger die voor de rondtrekkende Joodse Austerlitz kan staan. Combier en Nouvel hielden tijdens het creatieproces van de voorstelling de boeiende blog Looking for Sebald bij, waarin ze onder meer verslag doen van de reizen die ze naar de plaatsen uit Austerlitz ondernamen: de hal van het Centraal Station in Antwerpen, het industriegebied van Luik, Zeebrugge, Londen, Wales, Praag, Parijs... Het project gaat volgens de makers over "het geheugen en de manier waarop het hand in hand gaat met het vergeten. Het gaat over rondreizen, tussen herinneren en vergeten maar ook langs vele talen (de twee mannen, de verteller en Austerlitz, praten met elkaar in het Frans en vervolgens in het Engels, terwijl het boek geschreven is in het Duits) en landen in Europa. Het is ook een reflectie over het toeval (de drijvende kracht achter de verschillende ontmoetingen tussen Sebald en Austerlitz), over lege ruimtes (in de steden waar Austerlitz verloren loopt), over de manier waarop levens en gebeurtenissen vervagen, over de passiviteit tegenover alles wat onontkoombaar is (de dood, oorlog, vergetelheid)." Ook op het Edinburgh International Book Festival eind augustus staan interessante Sebald-evenementen op het programma. Zie Vertigo. Fri, 15 Jul 2011 01:28:13 PERIODIEK # 34 - Filter, 'Lust en gratie van het vertalen' http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/15/periodiek-34-filter,-lust-en-gratie-van-het-vertalen Het nieuwste nummer van Filter, het tijdschrift over vertalen, ontleent zijn titel Lust en gratie van het vertalen aan het openingsartikel van de hand van de Zuid-Afrikaanse schrijfster Marlene van Niekerk. Filter publiceert de prachtig geschreven feestrede die zij uitsprak bij de uitreiking van de Martinus Nijhoff Prijs 2010 aan haar vertaalster Riet de Jong-Goosssens. Op originele en humoristische wijze beschrijft zij hoe de samenwerking tussen hen al twintig jaar verloopt. Van Niekerk sluit af met een twintigtal zeer rake observaties over de taak en de meerwaarde van de vertaler, onder het motto 'Lust en gratie van het literaire spel'. Veel aandacht in deze editie voor poëzievertalingen, met om te beginnen twee discussies over de correctheid en interpretatie van vertalingen. Het eerste debat betreft een ingezonden brief van Robbert-Jan Henkes naar aanleiding van een bespreking door Thomas Langerak in het vorige Filter-nummer. Henkes vindt een aantal kanttekeningen bij zijn Tsjoekovski-vertaling onterecht. Heeft Langerak wellicht een corrupte (lees: piraat-) versie gebruikt? In een eenregelig naschrift meldt de redactie dat dat inderdaad het geval blijkt te zijn geweest. Steviger is het verschil van mening tussen Paul Beers (vertaler van Paul Celans gedichten aan Bachmann) en Ton Naaijkens (die in 2003 gedichten van Celan vertaalde en daarnaast redacteur is van Filter). In zijn vergelijking tussen beide vertaalversies is Beers afwisselend lovend en afwijzend over Naaijkens' oplossingen. "Hoe ver kun je gaan in het naar je hand zetten van een vertaling", laat hij zich een keer ontvallen. In een daaropvolgend artikel reageert Naaijkens vernietigend: "Alles wat Paul Beers beweert is aanvechtbaar, is mening." Liever had hij gezien dat Beers zijn vertaalkeuzes ten opzichte van die van Naaijkens in zijn vertaling had gedocumenteerd en niet zonder overleg regels had overgenomen of verworpen. Voorts wordt er in twee artikelen aandacht besteed aan Engelse vertalingen van Nederlandse poëzie. Zo worden de Faverey-vertalingen door J.M. Coetzee besproken, en is er een overzicht van de Engelse vertalingen van Martinus Nijhoffs 'ultieme Utrechtgedicht Awater'. Een vrolijke bijdrage is er van Huub Beurskens die, het Russisch niet machtig, Joseph Brodsky (foto) las in Duitse en Nederlandse vertaling. De ruimte tussen beide vertalingen inspireerde hem tot het maken van 'tussengedichten', zogenaamde 'zykovs'. Theoretischer van aard is de uiteenzetting van Henri Bloemen over het fetisjkarakter van de vertaling, en dit aan de hand van een passage uit Marx' Het Kapitaal. Het artikel van Andreas F. Kelletat, schrijver, vertaler en hoogleraar aan een Duits vertaalinstituut, is verreweg het meest theoretisch. Kelletat buigt zich over de wetenschappelijke omgang met het vertaalde gedicht, die naar zijn mening onbevredigend is. In zijn slotwoorden haast Kelletat zich de hulp van de wetenschap aan de vertaler te nuanceren: "...bij de talloze beslissingen over hoe dit woord of dat talig fenomeen in de eigen taal eruit moet zien, helpt geen nog zo uitgedokterde theorie (...). De vertaler blijft op zichzelf en zijn/haar intuïtie aangewezen (...)."   Filter, jaargang 18, nr. 2, juni 2011. Fri, 15 Jul 2011 12:34:43 Ingeborg Bachmann Preis uitgereikt aan Maja Haderlap http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/14/ingeborg-bachmann-preis-uitgereikt-aan-maja-haderlap De Oostenrijkse auteur Maja Haderlap (foto) kreeg in Klagenfurt de Ingeborg Bachmann preis  uitgereikt. Maja Haderlap werd bekroond voor een fragment uit  haar heel binnenkort te verschijnen roman Engel des Vergessens waarin ze verhaalt hoe een Sloveense familie in Karinthië in opstand komt tegen de Wehrmacht tijdens de Tweede Wereldoorlog. Maja Haderlap, Oostenrijkse met Sloveense wortels, zoomt hiermee in op een heikel thema dat tot vandaag de Oostenrijkse politiek en samenleving beroert: de positie van de Sloveense minderheid die tijdens de oorlog meevocht met de partizanen tegen het nazisme en tot op heden in Karinthië ijvert voor het behoud van haar taal en cultuur. Het toekennen van deze belangrijke Oostenrijkse literatuurprijs bleek dit jaar geen sinecure, Haderlap haalde het pas na vier stemronden en volgt op de erelijst Peter Wawerzinek op. De Bachmann preis  wordt uitgereikt na een vierdaagse waarin verschillende genomineerde auteurs hun werk tegenover een jury en publiek voorstellen. De Berlijnse auteur Thomas Klupp kreeg voor zijn nog niet gepubliceerd werk 9to5 Hardcore de publieksprijs. De Ingeborg Bachmann preis wordt door de stad Klagenfurt sinds 1977 uitgereikt en is genoemd naar de Oostenrijkse auteur die er in 1926 werd geboren en in 1973 te Rome overleed, het prijzengeld bedraagt 25.000 euro. Meer bij Deutsche Welle en Der Spiegel. Fri, 15 Jul 2011 09:20:29 Honderdste geboortedag Louis Paul Boon alom herdacht in 2012 http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/14/honderdste-geboortedag-louis-paul-boon-alom-herdacht-in-2012 Van 15 maart tot september 2012 vinden in Aalst onder de noemer 'Boon! 2012', maar ook in Gent, Antwerpen, Brussel en Nijmegen, een rist activiteiten plaats om de honderdste verjaardag van schrijver Louis Paul Boon te herdenken. Boon werd op 15 maart 1912 in Aalst geboren. "We willen in 2012 in de eerste plaats de aandacht vestigen op de actuele betekenis van Boon, met de nadruk op "Boon als schrijver," zegt Dylan Casaer (SP.A), schepen van Cultuur van Aalst. "Daarnaast wil Aalst het belang benadrukken dat de stad en de omgeving speelde in het leven van Boon en in zijn werk." 'Boon! 2012' is een samenwerking tussen de stad, de erfgenamen van Boon, het Louis-Paul Boon Genootschap en het LP Boonstudiecentrum van de universiteit van Antwerpen. Met zowat twintig activiteiten en tentoonstellingen hopen de organisatoren zo'n 200.000 bezoekers te lokken. Enkele sociaal-artistieke verenigingen, scholen en wijkbewoners zullen in een "sociaal-artistieke parade" in juni 2012 werken rond een boek van Boon. Daarnaast staan er onder meer een openingsevenement op zijn geboorteverjaardag op het programma, een dubbeltentoonstelling in Aalst en Antwerpen over zijn leven en werk "Rebellen van Boon" en een evocatie van het Proces Jan De Lichte. Coördinator Peter Van den Bossche hoopt dat Boon opnieuw gelezen wordt. "Boon is literatuur en veel meer dan het folkloristische van de Feminatheek (foto in tekst) bijvoorbeeld." Jo, de zoon van Boon, denkt dat zijn vader "het sociaal-artistieke luik van het feestjaar geweldig zou vinden, maar dat de huldigingen voor hem te formeel zouden zijn." Boon is de auteur van onder meer De voorstad groeit, De Kapellekensbaan, Zomer te Ter-Muren en Pieter Daens. In 1967 ontving Boon de Constantijn Huygensprijs voor zijn hele oeuvre. Zie VRT. Thu, 14 Jul 2011 10:12:02 Jane Austenmanuscript haalt 1,1 miljoen euro op veiling http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/14/jane-austenmanuscript-haalt-1,1-miljoen-euro-op-veiling Een zeldzaam manuscript van de Britse schrijfster Jane Austen is voor 993.000 pond (1,1 miljoen euro) onder de hamer gegaan in het Londense veilinghuis Sotheby's. De deskundigen van Sotheby's hadden vooraf een opbrengst van 200.000 tot 300.000 pond geschat. Het manuscript The Watsons is een van de oudste nog bestaande handschriften van een roman van Austen en dateert waarschijnlijk van 1804 of 1805. Austen werkte het stuk echter niet af. Het werk is van groot belang omdat het een van de weinige overlevende drafts is van Austens boeken die bewaard zijn gebleven. met uitzondering van twee kladhoofdstukken van Persuasion, Lady Susan, and Sanditon. De identiteit van de nieuwe eigenaar van het manuscript is niet bekendgemaakt. Zie BBC News. Thu, 14 Jul 2011 06:02:01 'Dutch Heights' uitgeroepen tot één van vijftig bestverzorgde boeken ter wereld http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/14/dutch-heights-uitgeroepen-tot-één-van-vijftig-bestverzorgde-boeken-ter-wereld De Amerikaanse beroepsorganisatie van ontwerpers AIGA heeft Dutch Heights 1 uitgeroepen tot een van de vijftig bestverzorgde boeken ter wereld van 2010. De internationale '50 Best Books/50 Best Covers'-competitie telde dit jaar ruim 700 inzendingen. Dutch Heights, het nieuwe jaarboek over kunst- en cultuurprijzen in Nederland, is ontworpen door Irma Boom. Ook haar eigen uitgave Irma Boom: Biography in Books is door de vakjury bekroond.Dutch Heights is een eigen initiatief van de Heemsteedse samenstellers en uitgevers Joan Eisema en Bert Jalink. Het boek werd in 2010 geïntroduceerd als eerste jaaroverzicht van kunst- en cultuurprijzen in Nederland. Aan de hand van honderden foto's, illustraties, ontwerpen en (literatuur)fragmenten trekt een bonte parade van laureaten over de volle breedte van de Nederlandse cultuur voorbij, van architectuur tot podiumkunsten. Ook geeft het boek inzage in de juryrapporten en achtergronden van de prijzen. Onlangs werd in het Stedelijk Museum te Amsterdam de nieuwe 2011-editie gepresenteerd, met bekroond werk van onder anderen Rem Koolhaas, Alex van Warmerdam, Arnon Grunberg, Iris van Herpen, Inez van Lamsweerde& Vinoodh Matadin en Krisztina de Châtel.Bijzonder aan Dutch Heights is de manier waarop het in nauwe samenwerking met de Grafische Cultuurstichting tot stand komt: een collectief van Nederlandse grafische bedrijven, waaronder een tiental drukkers tekent voor de technische productie. AIGA (The American Institute of Graphic Arts) is de oudste en grootste organisatie voor professionals in het ontwerpvak en telt meer dan 22.000 leden. Jaarlijks kiest een jury de 50 bestverzorgde boeken en de 50 beste omslagontwerpen. Dutch Heights en de andere bekroonde inzendingen worden onder meer opgenomen in de AIGA Design Archives van Denver Art Museum en in de bijzondere collectie van Columbia University. Ook krijgt het boek dit najaar een plek in het digitale historische overzicht van ‘notable graphic design'en maakt het deel uit van een rondreizende expositie die in New York van start gaat. Thu, 14 Jul 2011 05:02:19 Dimitri Verhulst in de weer met Federico Garcia Lorca http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/13/dimitri-verhulst-in-de-weer-met-federico-garcia-lorca Vijfenzeventig jaar na de dood van de Spaanse dichter en toneelschrijver Federico Garcia Lorca gaat Dimitri Verhulst aan de slag met diens oeuvre. Hij verplaatst het poëtische Bodas de sangre (1933) naar het fictieve dorp Urtica, de wereldhoofdstad van de brandnetels. De productie van NTGent gaat nu vrijdag in première. Marijke Pinoy tekende voor de regie en speelt zelf mee. Ginds, tussen de netels vertelt het verhaal van Emelyne Dupont, een jonge bruid die er tijdens haar huwelijksfeest vandoor gaat met haar minnaar Léon Muermans. Tussen de clan van haar bruidegom Cédric Delfosse en de Muermansen bestaat er sinds jaar en dag een ‘genetisch gepredestineerde' vete: "een erfvijandschap van de zuiverste soort waarbij er om de zoveel pozen altijd weer een dode moet vallen". Ook tussen de netels eindigt het verhaal noodlottig. Lorca's personages op de bruiloft staan naamloos in het leven: bruid, moeder, vader, meid, buurvrouw, ... zijn herkenbare stereotiepen. Verhulst geeft hen namen en een gezicht en dikt hun aantal in tot de essentie. Het dorp Urtica gaat mee met zijn tijd: "Er zijn er hier in de gebuurte die een certificaat ecologische landbouw willen behalen. Dat is nu in de mode." (Klik hier voor een fragment uit de toneeltekst) Ginds, tussen de netels is het eerste deel van Lorca's zogenaamde ‘rurale trilogie'. Verhulst startte zijn bewerking van het drieluik in 2005 met Yerma vraagt een toefeling, over een vrouw die wanhopig een kind wil. Tragisch onvervulde verlangens vormen een rode draad doorheen dit trio drama's. Lorca had de intentie om een ‘trilogie van de Spaanse aarde' te schrijven, maar kreeg geen kans om te reflecteren over de finale versie: twee maanden na de voltooiing van Het huis van Bernarda Alba werd hij vermoord tijdens de Spaanse Burgeroorlog omwille van zijn linkse ideeën en zijn homoseksualiteit. Bernarda Alba, een tirannieke moeder die de hoop en noden van haar vijf dochters de kop weet in te drukken, werd postuum opgevoerd en gepubliceerd. Hopelijk laten de productionele omstandigheden - het huis van Alba wordt bevolkt door maar liefst 18 personages - het Verhulst toe om in de toekomst het derde deel te bewerken. Ginds, tussen de netels gaat op vrijdag 15 juli in première in de Plantentuin van de Universiteit Gent. De daaropvolgende speelreeks op Theater aan Zee is volledig uitverkocht. Verhulst debuteerde al in 2005 als toneelauteur met Aalst - De aankomst in de bleke morgen op dat bleke plein, het stationsplein op zowat 700 meter van zijn geboorteplek. Het stuk leidde tot een bittere polemiek en rechtszaak met zijn moeder. Wed, 13 Jul 2011 10:49:11 Eis tegen 'De Wolken' van Hugo Claus ook in beroep afgewezen http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/13/eis-tegen-de-wolken-van-hugo-claus-ook-in-beroep-afgewezen De Antwerpse kortgedingrechter heeft in beroep beslist dat het postuum verschenen compilatieboek De Wolken van Hugo Claus niet uit de handel moet worden genomen, zoals zijn zonen dat gevraagd hadden. Net als in eerste aanleg verklaarde de rechter de eis ongegrond. Thomas Claus en Arthur Kristel, de zonen van Hugo Claus, hadden een kort geding aangespannen tegen Veerle De Wit, de weduwe van de schrijver, en uitgever De Bezige Bij. Ze wilden dat 'De Wolken', samengesteld door Mark Schaevers, meteen uit de handel werd genomen. Ze eisten daartoe een dwangsom van 5.000 euro per dag.De zonen zijn er niet over te spreken dat De Wit hen voorafgaandelijk geen toestemming had gevraagd om het boek te publiceren. De Wolken' bevat een selectie uit het persoonlijke archief van Hugo Claus en zij vinden dat met de publicatie de privacy en de nagedachtenis van de schrijver geschonden werd.Ze verwezen naar een drietal passages, waarin intieme details over zijn seksuele relaties met Sylvia Kristel en Kitty Courbois vermeld werden. Tijdens zijn leven zijn echter diverse werken verschenen met dergelijke details, waardoor dat volgens het hof geen schending vormde van zijn privacy of nagedachtenis. De betrokkenen zouden er evenmin aanstoot aan hebben genomen. Veerle De Wit had als langstlevende echtgenoot minstens het vruchtgebruik over de volledige nalatenschap gekregen en mocht dus volgens het hof het archief zonder hun toestemming overmaken aan auteur Mark Schaevers. In een document dat Hugo Claus op 5 april 2007 opstelde, heeft hij De Wit bovendien als beheerder van zijn patrimonium aangeduid. De rechter oordeelde dat de publicatie van de selectie uit het archief niet tegen de wil van Claus gebeurde. Of de discussie over de Claus-erfenis hiermee een einde vindt, is hoogst twijfelachtig. In Rekto Verso staat een tekst van Bert Van Raemdonck naar aanleiding van De Wolken. (Bronnen: onder meer Belga). Wed, 13 Jul 2011 05:38:50 Nieuwe roman Dimitri Verhulst becommentarieert Belgische politieke situatie http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/13/nieuwe-roman-dimitri-verhulst-becommentarieert-belgische-politieke-situatie Voor zijn nieuwe roman zet Dimitri Verhulst zijn tanden in België en belooft hij een soort commentaar bij de actuele politieke situatie te verstrekken. De intrede van Christus in Brussel verschijnt in oktober bij uitgeverij Contact. Nog maar een jaar geleden stuurde Verhulst de roman De laatste liefde van mijn moeder de wereld in, die een gemengd onthaal kreeg. Het bezoek van Christus wordt in het boek aangekondigd op de nationale feestdag van België, "in volle komkommertijd". Meteen ondergaat de stad een metamorfose: de gevels worden opgeknapt, bloembakken geplaatst en de criminaliteitscijfers duiken plotsklaps naar het nulpunt. Intussen bakkeleien de beleidsmensen over wie een persoonlijk onderhoud met de profeet verdient. Ze discussiëren over de route waarlangs Jezus moet lopen, maar de stad krijgt wel almaar een menselijker gelaat. "Er is oog voor de dakloze, de illegaal, de dronkaard en de armoe-oogster. De metro ruikt niet langer naar pis, de hoop is onder het volk. En dan breekt de grote dag zelf aan." De titel van Verhulst nieuwe boek verwijst openlijk naar het schilderij De intocht  van Christus in Brussel van James Ensor (uit 1888). Daarop stromen duizenden groteske figuren uit de achtergrond naar voren, terwijl vooraan gemaskerde personages staan die door Ensor bespot worden. Verhulst, die over de taalgrens woont, heeft zich meermaals kritisch uitgelaten over de splitsingsdrang van sommige politici. Eerder schreef hij ook Dinsdagland, met reportages over België. De voorbije jaren maakt Verhulst in zijn oeuvre vaak de switch tussen autobiografisch geïnspireerde romans als De helaasheid der dingen en De laatste liefde van mijn moeder en de satire op de wereldgeschiedenis Godverdomse dagen op een godverdomse bol, waarvoor hij in 2009 de Libris Literatuurprijs ontving. Wed, 13 Jul 2011 04:11:22 Borstbeeld voor Simon Vinkenoog in Amsterdam http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/13/borstbeeld-voor-simon-vinkenoog-in-amsterdam De Nederlandse auteur, dichter en wietgoeroe Simon Vinkenoog krijgt binnenkort een borstbeeld in de Openbare Bibliotheek te Amsterdam. Op 12 juli is het precies twee jaar geleden dat Vinkenoog overleed.  Op maandag 18 juli wordt het beeld van kunstenaar Jeroen Spijker feestelijk onthuld. Het krijgt een plaats op de poëzieafdeling van de OBA.Promovendus Vincent Pieterse opent het programma rond de onthulling met een ode aan de dichter, terwijl Jeroen Spijker zijn kunstwerk toelicht. Het beeld wordt hierna onthuld door Edith Ringnalda, de partner van Vinkenoog. Rignalda schreef na de dood van Vinkenoog het boek Heer en meester, waarin ze haar leven met Vinkenoog beschreef én haar bewondering. Voor de onthulling zijn kaartjes te koop bij de OBA. Zie Het Parool. Wed, 13 Jul 2011 11:50:37 Manuscripta maakt eerste namen bekend http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/12/manuscripta-maakt-eerste-namen-bekend De eerste namen van optredende auteurs op Manuscripta, de jaarlijkse opening van het Nederlandse boekenseizoen begin september, zijn bekend. Onder meer Hugo Brandt Corstius, Hans van Breukelen, Renate Dorrestein, Ingmar Heytze, Youp van 't Hek, Arthur Japin, Kluun & Hans van der Beek, Erwin Mortier, Wanda Reisel, F. Starik, Dimitri Verhulst geven acte de présence op een van de vele podia van het boekenfestival. Vanuit het buitenland komen onder anderen John Boyne (De jongen in de gestreepte pyjama) en Marie NDiaye, Goncourtprijswinnaares 2009 en winnaar van de Europese Literatuurprijs voor haar boek Drie sterke vrouwen. Meer namen volgen later. Auteurs worden geïnterviewd, lezen voor, gaan met elkaar in gesprek, signeren, koken en proeven of speed daten met hun lezers. Daarnaast zijn er verspreid over het hele festival sneak previews van boekverfilmingen, wijnproeverijen, kookworkshops, een hal met kinderboeken en hun helden, muziekvoorstellingen en een breed aanbod aan hapjes & drankjes. Op de zondag van Manuscripta worden traditioneel de genomineerden voor de NS Publieksprijs bekendgemaakt en de daarbij horende Kernjury geïnstalleerd. Omdat dit jaar Nederland gastland is op de boekenbeurs van Beijing en zo'n 20 Nederlandse auteurs in Bejing hun boek presenteren, wijdt Maunscripta aan China een programma-onderdeel, met o.a. de Chinese auteur Su Tong en een live satellietverbinding. Het VPRO tv-programma Boeken met Wim Brands staat zondag 4 september geheel in het teken van Manuscripta en het radioprogramma De Avonden maakt reportages vanaf Manuscripta. De VPRO Gids komt eind augustus wederom met een Manuscripta-bijlage. Manuscripta vindt plaats op zaterdagavond 3, zondag 4 en maandag 5 september op het gehele terrein van de Westergasfabriek in Amsterdam. De zaterdagavond en zondag is toegankelijk voor publiek. De maandag is exclusief voor professionals uit het boekenvak.   Tue, 12 Jul 2011 09:41:11 Woonhuis van cultschrijver J.G. Ballard te koop http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/12/woonhuis-van-cultschrijver-j.g.-ballard-te-koop Het woonhuis van de Britse cultauteur J.G. Ballard (1930-2009) in Shepperton, dat al tijdens zijn leven een literair bedevaartsoord was, staat sinds kort te koop, zo meldt The Independent. Tot Ballards bekendste werk behoren onder meer zijn romans Crash (1973) en het verfilmde Empire of the Sun (1984), gebaseerd op zijn eigen jeugd in een Japans krijgsgevangenkamp. Een jaar voordat de schrijver aan kanker overleed (zie onze berichtgeving), publiceerde hij zijn memoires Miracles of Life. In datzelfde jaar plaatste The Times Ballard (voluit James Graham) op de lijst met invloedrijkste schrijvers sinds 1945. Het adres aan Old Charlton Road is niet alleen het huis waar Ballard, na de voortijdige dood van zijn echtgenote (in 1964) zijn drie kinderen opvoedde. Het is ook het huis waar hij zijn complete oeuvre schreef, te beginnen met de roman The Wind from Nowhere uit 1961. Ballard schreef dagelijks van tien tot een uur in de woonkamer, met de hand en met een gemiddelde productie van 1000 woorden per dag. Het huis, waar Ballard maar liefst 49 jaar woonde, groeide mettertijd uit tot een soort pelgrimsoord voor bewonderaars en collega-schrijvers, zoals Martin Amis en Iain Sinclair. Veel bezoekers die vertrouwd waren met de apocalyptische scènes uit Ballardswerk, waren verbaasd een aimabele man in een saaie buitenwijk aan te treffen. Volgens de buren, zo meldt de krant, pleegde Ballard maar weinig onderhoud aan het huis. In de woorden van de makelaar kan de 'ruime halfvrijstaande woning' wel een opknapbeurt gebruiken. (Ballard thuis, in 1987) Tue, 12 Jul 2011 08:47:33 Limburgse Reconversiemaatschappij LRM trekt zich terug uit uitgeverij Clavis http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/12/limburgse-reconversiemaatschappij-lrm-trekt-zich-terug-uit-uitgeverij-clavis De Limburgse investeringsmaatschappij LRM trekt zich terug uit kinderboekenuitgeverij Clavis. Het is Philippe Werck die als directeur opnieuw de touwtjes in handen zal nemen. Clavis kwam begin dit jaar in opspraak nadat de Nederlandse kinderboekenschrijfster Rian Visser zich openlijk beklaagde over late betalingen en het jarenlang achterhouden van royalty's door de uitgeverij. Talloze auteurs kwamen vervolgens met gelijkaardige klachten, met ettelijke achterstallige sommen die ze tegoed hadden. Volgens directeur Werck ligt een verschil in toekomstvisie ten grondslag aan de beslissing van de LRM. De Limburgse investeringsmaatschappij LRM is sinds 2005 minderheidsaandeelhouder in het bedrijf en investeerde in 2007 een bedrag van 250.000 euro. De familie Werck wordt nu weer de enige aandeelhouder. "Clavis is een familiebedrijf met een heel eigen visie op uitgeven. Dat gaf frictie over de te varen koers. Nu houden we de creativiteit weer in eigen hand", zegt hij in Boekblad. De conflicten over de auteursbetalingen zouden grotendeels van de baan zijn en ook niets te maken hebben met het terugtrekken van LRM. LRM-directielid Willy van den Poel was destijds aangesteld tot CEO, om de zaken uit te klaren. De Vlaamse Auteursvereniging laat weten dat het de ontwikkelingen bij Clavis nauwlettend in de gaten houdt. Tue, 12 Jul 2011 11:53:07 Nederlands Letterenfonds: 'Tijdschriften zullen subsidies blijven krijgen' http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/11/nederlands-letterenfonds-tijdschriften-zullen-subsidies-blijven-krijgen In een mededeling aan de redactie van het Nederlandse tijdschriften heeft Henk Pröpper, de directeur van het Nederlandse Letterenfonds, laten weten dat ook na eind 2012 centen zullen worden gevonden voor literaire tijdschriften. De Nederlandse secretaris voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Halbe Zijlstra, had eerder beslist dat voor de tijdschriften geen aparte financiering meer werd vrijgemaakt, een besluit dat alom op groot protest werd onthaald, temeer omdat het werd genomen tegen het advies van de Raad voor Cultuur in. Pröpper laat nu weten hoe hij een en ander ziet evolueren: "Na een stevig maar constructief overleg met het Ministerie van OCW, waarbij de ambtenaren gevoelig bleken voor onze argumenten en de literaire en historische waarde van enkele tijdschriften wel degelijk onderkenden, stel ik me de toekomst als volgt voor. Het fonds houdt zich aan zijn huidige afspraken en subsidieert de tijdschriften tot en met 2012. Per 1 januari 2013 vervalt de regeling, dat punt is reeds beslecht. Wel maak ik ruimte vrij uit de eigen middelen van het fonds, om met het oog op thema's als talentontwikkeling, erfgoed, digitale ontwikkelingen en excellentie een aantal belangrijke tijdschriften structureel te blijven ondersteunen." Maar Pröpper is realistisch. De centen zullen dus niet meer apart komen, maar moeten worden gezocht in andere potjes: "Feit blijft dat het budget flink krimpt en het fonds harde keuzes zal maken om op een zinvolle manier in de literaire tijdschriften te kunnen blijven investeren. Dat neemt niet weg dat er een kleine maar voor de literatuur essentiële slag is gewonnen en het fonds een deel van de tijdschriften binnenboord kan houden. Uw steun en positieve inspanningen waren daarbij onmisbaar, en zullen in de toekomst ook noodzakelijk blijven." Het Nederlandse Letterenfonds zal na de zomer "in relatie tot het geheel van de bezuinigingen een overzicht krijgen van onze mogelijkheden". Mon, 11 Jul 2011 08:59:58 Britse kunstenaars en popmusici op de bres voor behoud bibliotheken http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/11/britse-kunstenaars-en-popmusici-op-de-bres-voor-behoud-bibliotheken Schrijvers Zadie Smith, Philip Pullman en Alan Bennett zijn enkele van de Britse prominenten die strijden voor het behoud van de Britse openbare bibliotheken. Ook muzikanten als Nick Cave, Sinead O'Connor en de bands The Pet Shop Boys en Depeche Mode (foto) doen een duit in het zakje. De acties zijn een antwoord op de plannen van de Britse regering om meer dan 400 openbare bibliotheken te sluiten. The Guardian bericht dat de kunstenaars helpen geld in te zamelen om de juridische strijd tegen sluiting te kunnen bekostigen. Zo verkoopt zanger Nick Cave zijn originele tekst van zijn hit Where The Wild Roses Grow uit 1995 en laten andere musici gesigneerde cd's veilen voor het goede doel. De artiesten vragen onder meer aandacht voor de met sluiting bedreigde Kensal Rise Library in London, die uit 1900 dateert en nota bene werd opgericht door de Amerikaanse schrijver Mark Twain in eigen persoon. De eerste hoorzitting voor het stadsdeel waaronder Kensal Rise valt, zal op 19 en 20 juli plaatsvinden. Ook op andere plaatsen in Groot-Brittannië zijn inmiddels rechtszaken aangespannen.De actievoerders putten hoop uit het besluit van een rechter in Birmingham, afgelopen vrijdag, om de sluiting van tien bibliotheken in het district Gloucestershire te onderwerpen aan een volledige rechterlijke toetsing. Tot aan de hoorzitting eind september dienen deze bibliotheken in ieder geval open te blijven, zo bepaalde rechter. Volgens zanger Cave zijn lokale bibliotheken essentieel voor de gemeenschap en kinderen in het bijzonder. "Lezen wakkert passie, belangstelling en ambitie aan - gooi dat alsjeblieft niet weg." Kinderboekenschrijver Philip Pullman is inmiddels ook op de bres gesprongen voor de bibliotheken in het graafschap Oxfordshire: "Laat de bibliotheken met rust, ze zijn te kostbaar om te vernietigen. (...) Ik houd van de bibliotheek omdat haar aanwezigheid ons eraan herinnert dat er zaken zijn die belangrijker zijn dan winst..." Mon, 11 Jul 2011 04:44:29 Uitgever en biograaf in beroep tegen Reve-uitspraak http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/11/uitgever-en-biograaf-in-beroep-tegen-reve-uitspraak Biograaf Nop Maas en uitgever Van Oorschot gaan in hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank in Amsterdam om alsnog het derde deel van de biografie van Gerard Reve te kunnen uitbrengen. "De schrijver en uitgever van het boek Gerard Reve - Kroniek van een schuldig leven, Nop Maas en Wouter van Oorschot, stellen hoger beroep in tegen de uitspraak van de rechtbank in Amsterdam die hen de uitgave van het derde deel van deze kroniek verbiedt voorzover dit citaten uit ongepubliceerd werk van Gerard Reve bevat. Zij zijn van mening dat de auteursrechthebbende op het werk van Reve, J. Schafthuizen, wel degelijk toestemming voor de uitgave heeft gegeven," zo luidt het op de website van de uitgeverij. Joop Schafthuizen, de partner van de in 2006 overleden Reve, won vorige maand een kort geding waarbij de rechtbank de publicatie van ongepubliceerd werk van Reve verbood. Per overtreding kost dit de uitgever 50.000 euro. Van Oorschot houdt vol dat Schafthuizen toestemming voor de uitgave heeft gegeven. Volgens de rechterlijke uitspraak was dat niet het geval. Zie ook Nu.nl. Mon, 11 Jul 2011 03:08:14 Britse schrijver Tim Parks doet lezersonderzoek in Amsterdam http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/10/britse-schrijver-tim-parks-doet-lezersonderzoek-in-amsterdam De Britse schrijver Tim Parks is een maand lang writer in residence in Amsterdam, en maakt van de gelegenheid gebruik om in gesprek te gaan met Nederlandse lezers. Thema is de internationalisering van de literatuur, waarnaar Parks al een tijdje onderzoek doet in zijn tweede vaderland Italië. De eerste dagen liep het niet echt storm op zijn oproep op de site van Athenaeum Boekhandel, geeft Parks toe. "Er kwamen vooral oude dametjes op af, en een paar charmante stagiaires van uitgeverijen." Maar na verschillende interviewsessies kan hij toch al wat conclusies presenteren. "Mensen vertellen me dat er in de jaren '70 en '80 veel avontuurlijker en experimenteler werd geschreven in Nederland. Ook krijg ik de indruk dat Nederlanders nauwelijks bezig zijn met het verschil tussen oorspronkelijk werk en vertalingen. Ze ervaren geen wezenlijk verschil, en het interesseert ze ook niet." Parks' bevindingen passen in zijn theorie dat de literatuur onder invloed van het Engels steeds uniformer en internationaler wordt. "Omdat het Engels de lingua franca is van deze tijd, zie je bijvoorbeeld dat schrijvers net als andere taalgebruikers hun grammatica aanpassen aan het Engels. Toen ik in 1981 in Italië aankwam, werd het werkwoord ‘zich realiseren' nog vertaald met ‘rendersi conto'. Nu is dat ‘realizzare'." Ook gebruiken steeds meer auteurs volgens Parks een internationale stijl, om een mondiaal publiek te bedienen. Als voorbeelden geeft hij Umberto Eco, Orhan Pamuk en Dan Brown. Erg zijn deze ontwikkelingen niet per se, vindt Parks. "Ik ben geen cultuurpessimist. Het komt allemaal voort uit een diepgewortelde behoefte om te communiceren. Wat mij interesseert is wat het laat zien over schrijvers. We denken altijd dat die alleen hun diepste zielenroerselen blootgeven, en dat er geen commerciële motieven in het spel zijn. Natuurlijk zijn die er wel. Als de markt verandert, veranderen schrijvers ook, zo simpel is het." Tim Parks' werk wordt in het Nederlands uitgegeven bij De Arbeiderspers. Mon, 11 Jul 2011 09:35:02 Derde editie kunstenfestival Watou van start http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/9/derde-editie-kunstenfestival-watou-van-start Onder de vlag Tussen taal en beeld; Verzamelde verhalen # 3 startte dit weekend te Watou de derde editie van het kunstenfestival, opvolger van de poëziezomer. Intendant Jan Moeyaert  koos voor het thema Herinneringen.   Opnieuw presenteren dichters  en kunstenaars hun werk in de vertrouwde locaties zoals het Douviehuis, het rusthuis, de kelder van de brouwerij en de kerk. Voor het kunstaanbod wordt ondermeer samengewerkt met het Noord-Franse FRAC, directeur Hilde Teerlinck van dit centrum voor hedendaagse kunst uit Duinkerken  toont in het rusthuis hoogtepunten uit die collectie.  Willy Tibergien van het Gentse poëziecentrum selecteerde de poëzie. Lies van Gasse toont in het klooster haar graphic poem Waterdicht gebaseerd op het debuut van Peter Theunynck, de Nederlandse dichteres en multimediakunstenaar Rosalie Hirs brengt in het gemeentehuis Geluksbrenger: digitale poëzie mee vormgegeven door Harm van den Dorpe. Daar is ook de geluidsinstallatie Immersion te horen, van Ann Veronica Janssen en dichter Bart Janssen. In de Rode Hoed toont Erik Spinoy zijn presentatie Amfibisch. Ook in het Douviehuis wordt plaats gemaakt voor literair werk, Willy Tibergien bracht er een Rilkeruimte onder, er zijn audiovisuele documentaires (o.a. over Wyslawa Szymborska) te bekijken en daarnaast is er bestaand en nieuw werk te zien van Gerolf Van de Perre die zich voor zijn graphic novel Dichter in de massa door  Rainer Maria Rilke liet inspireren. In het Douviehuis ook een herneming van drie projecten die Hugo Claus en schilder-graficus Albert Pepermans in de jaren negentig uitwerkten: gedichten van Claus door Pepermans verbeeld in schetsen en tekeningen, nu deels hernomen en verwerkt tot een boek en een nieuw tableau bestaande uit zestig werken, begin dit jaar kort geëxposeerd in Borgerhout (zie ons eerder bericht).In de rand van de tentoonstelling, te zien tot 11 september 2011, zijn er ook heel wat speciale activiteiten uitgewerkt zoals de weekendhappenings met een Poetry Slam, de prijsuitreiking van de West-Vlaamse provinciale Poëzieprijs, boekenmarkten en optredens van deelnemende dichters. De toeristische meerwaardezoeker kan ook een Watou-pakket boeken  compleet met overnachting en fietsverhuur. Een eerste verslag van de tento is online te lezen bij Knack boeken en in De Standaard. Sun, 10 Jul 2011 03:12:57 Literair supplement - aflevering 60 http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/9/literair-supplement-aflevering-60 Het weekoverzicht van de belangrijkste literatuurrecensies- en interviews uit kranten- en weekbladen in Nederland en Vlaanderen. In samenwerking met Athenaeum Boekhandel in Amsterdam. Met onder meer  aandacht voor Giorgio Vasta, James Frey, Robert Anker, Jevgeni Zamjatin, Richard Russo en vele anderen.   Voor Uitgelezen, de  boekenpagina's van De Morgen, roept Joost Houtman De materiële tijd van Giorgio Vasta uit tot boek van de week met als motivatie: "Zelden ons zo gewenteld in ongemakkelijkheid. Een indrukwekkend debuut. Een ijskoud taalbad". Meer dan provocatie alleen, oordeelt Marnix Verplancke over Het laatste testament van de Bijbel, de "rauwe ontluisterende" roman waarin James Frey zijn hoofdpersoon laat uitgroeien tot een nieuwe Messias in New York. Paul Demets zag geen "zweverigheid of naiëve aanbidding" in Gerichte gedichten van de tot het christendom bekeerde Willem Jan Otten, die "dicht associatief en stapelt beelden op die mooi met elkaar verbonden zijn". Elders nog heel kort aandacht voor De verdwijntruc van Haley Tanner, De drie zusjes van Alice Hoffman en Liefde kent veertig regels van Elif Shafak.   Boek van de week in Knack is De kaart en het gebied van Michel Houellebecq: "Een overwegend melancholische, bijwijlen grappige, maar steeds weer scherpe  analyse van 's mens eeuwige zoektocht naar zingeving", luidt het slotoordeel van Bart van Loo. In Kort gaat de aandacht van Bart Van der Straeten uit naar de bundel Tellen en wegen van K. Schippers (foto)  ("een fascinerend conceptueel werkstuk vol wiskundekunst, een vorm van artistiek onderzoek naar wat er is en hoe dat verandert als wij ernaar kijken") en duidt Jan Stevens het hoogtepunt aan in De zomer zonder mannen van Siri Hustvedt: "een hilarische bespiegeling over wat mannen tot mannen en wat vrouwen tot vrouwen maakt."   Een interview met Richard Russo  (foto) van Kathy Mathys opent het literaire luik van de Standaard der Letteren. De auteur van Empire falls en het nu verschenen Schadevolle jaren stelt: "'Als je naar mijn boeken kijkt, merk je dat ik altijd geïnteresseerd ben geweest in de Amerikaanse droom en in de manier waarop ouders de dromen van hun kinderen willen beïnvloeden, opeisen zelfs. In mijn romans is er dikwijls verwarring over wiens droom het nu eigenlijk is, die van het kind of die van de ouder". Peter Jacobs las beide vertalingen van Het jaar 4338, de onaffe toekomstfantasie van de Russiche schrijver Vladimir Odjevski, tijdgenoot van Gogol en Poesjkin. "Een utopisch verhaal van ongebreidelde vooruitgang. Alleen lijkt de menselijke warmte op een lager pitje te staan (..) Een leuk staaltje van sciencefiction, een curiosum" stelt de recensent vast, die beide vertalingen als vlot leesbaar aanduidt. Daartegenover een recensie van Wij, de dystopie van Jevgeni Zamjatin, door John Vervoort: "een pleidooi voor de verbeelding en tegen de verstarring die vooral door de angst wordt geregeerd".Verder heeft Kathy Mathys weinig goeds over voor Het laatste testament van de Bijbel van James Frey ("Dit messiasverhaal laat je niet één keer uit je stoel opveren") en kent Alexander Van Caeneghem drie sterren toe aan De kinderen van de olifant van Peter Høeg: "Ingewikkeld en soms warrig" maar Høegs' "vermogen tot schaamteloos ongebreidelde fantasie is onaangetast". Uit de zomerreeks De ingeving, schrijvers en hun inspirerende plekken, leren we dat Yves Petry door wandelen, fietsen en stilzitten in het Meerdaalwoud de juiste geesteshouding vindt.   In het tweede katern van Trouw gaat Joost van Velzen in gesprek met Thomas Blondeau, naar aanleiding van de door hem samengestelde erotische bloemlezing Hard en teder. Wat is de functie van erotiek? “... erotiek in de literatuur kweekt empathie. In de bundel staat bijvoorbeeld een verhaal over een vrouw van 73 die een gigolo bestelt. Dat leert ons iets over de seksualiteitsbeleving van een vrouw op leeftijd. Het is ook een vorm van kennisoverdracht. Dat is de belangrijkste functie van literatuur. Of het nu over neuken of praten gaat.” Robert Ankers Oorlogshond prijkt op de eerste boekenpagina. Rob Schouten is uiterst enthousiast: “En zo gaat Oorlogshond met z”n drie zo verschillende brandhaarden in wezen over woede en strijd, en is het daarmee een hedendaagse variant van Homerus' Ilias, dat exemplarische oorlogsboek. Aldus verheft Anker zich boven de alledaagse werkelijkheid en dat zou je hem kunnen verwijten: dat hij met zijn virtuoze pen geen werkelijk engagement bedrijft. Anderzijds benadrukt hij juist de tijdloze aspecten van het menselijk bedrijf, en heeft zijn roman, hoe jachtig en film-achtig ook, iets filosofisch dat mij althans bijzonder aanspreekt". Op de twee resterende zomerse boekenpagina's: Ger Leppers over Jean-Marie Blas de Robles' Middernachtsberg (“qua omvang is het boek dan wel geringer dan Roblès' vorige roman, qua ambitie zeker niet”), Bart Braun over Ray Kurzweils De singulariteit is nabij (“een belangrijk boek, vol grote gedachten en verregaande implicaties. Het is dan ook zonde dat we vijf jaar moesten wachten op een Nederlandse vertaling: het boek voorspelt een toekomst die deels al verleden tijd is”) en Hans Dijkhuis ten slotte over Sloterdijks Je moet je leven veranderen. “Religie is maar een van de vele onderwerpen die Sloterdijk behandelt; ook zaken als invaliditeit, sport, kunst en onderwijs worden op vaak verrassende wijze in een nieuw daglicht gesteld, en geven een nieuw en verrassend beeld van de moderne tijd. Ik ken geen andere hedendaagse filosoof bij wie zo'n grote rijkdom aan intrigerende gedachten en treffende observaties is te vinden.”   Ariejan Korteweg opent de (nog niet tot zomerdikte uitgedunde) boekenbijlage van de Volkskrant met Lorànt Deutsch' Métronome, “een boek over Parijs in een vorm die nooit eerder vertoond is. Hij vertelt de geschiedenis aan de hand van metrostations, en elk station staat voor een eeuw”. Korte besprekingen die gezien het sterrental (telkens niet onder de vier, eenmaal vijf sterren, voor De engelenclub) best wat langer hadden gemogen: Daniëlle Serdijn over de correspondentie tussen Hermans en Bordewijk (“een gepolijste correspondentie”), Peter Swanborn over Luis Fernando Verissimo's De engelenclub (“Het knappe van De engelenclub is dat de spanning alleen maar toeneemt. [...] Alleen een meesterlijk schrijver weet het antwoord te benoemen en tegelijk het raadsel intact te laten.”), Hans Bouman over de iPad-app die gemaakt is rond T.S. Eliots The Waste Land (“geeft een idee van hoe de ontmoeting van gadgets en literatuur wel degelijk iets moois kan opleveren”) en Jan Luijten over Stephan Thomes Weidmanns redding (“mooi geschreven en knap gecomponeerd”). Groot op de middenpagina: Leen Vervaeke in gesprek met stripjournalist Joe Sacco: “Ja, achteraf bekeken is stripjournalistiek een geniaal idee. Maar dat was dus allemaal niet gepland, zegt Sacco, aan de telefoon vanuit zijn woonplaats Portland, Oregon. "Het begon heel organisch, zonder enige theorie". Jannah Loontjes vervolgens, over Peter Høegs De kinderen van de olifantenhoeders (“De fantasievolle, eigenzinnige typeringen waarmee Peter zijn naasten beschrijft, geven deze roman een eigen smaak.”) en Daniëlle Serdijn, niet zo enthousiast, over Robert Ankers Oorlogshond (“Een feest is Oorlogshond derhalve niet, meer een pijnlijke confrontatie. Wij deugen niet, is de boodschap.”), om te besluiten met de jeugdroman Prikkeldraad van Derk Visser. Pjotr van Lenteren daarover: “Het werk van Visser staat op zichzelf en verdient veel meer aandacht dan het tot nu toe gekregen heeft. Lees die man.”   In NRC Boeken een uitgebreide analyse van de fusie tussen De Arbeiderspers en A.W. Bruna, en de ontwikkelingen in de uitgeverswereld door Maartje Somers. Arjen Fortuin interviewt Arnon Grunberg: “Ik hoop dat ik beter word en ik denk ook wel dat ik beter word. Maar het is vreemd om een balans op te maken. Elk boek is een project, waarbij je kennis opdoet voor het project daarna. Ze beïnvloeden elkaar. Na Onze oom wilde ik iets lichters schrijven, een komedie.” En over zijn thematiek: “Mensen weten niet waardoor ze geregeerd worden. Datis voor een roman een heel plausibele aanname. Ik denk dat wij in onze samenleving heel erg doe n alsof we weten wat ons drijft, dat hebben we nodig. Een roman kan die illusies onderzoeken.” Sebastiaan Kort vervolgens leest Ann De Craemers romandebuut Vurige tongen: “Af en toe leef je op wanneer De Craemer een fraaie zin schrijft. Maar dat is niet genoeg om de ouwelijk aandoende grondtoon van deze in de verleden tijd geschreven vertelling te redden.” En Janet Luis  bestempelt Robert Ankers Oorlogshond als “een in alle opzichten strijdlustige en uitdagende, zij het ook nogal wispelturige roman”. Margot Dijkgraaf leest Paris-Brest van Tanguy-Viel: “Waarin Viel vooral excelleert is – en in dit opzicht is hij verwant aan die andere grote verteller van familiegeschiedenissen, Jean Rouaud – in het oproepen van een sfeer:  een woning aan zee, een rusthuis voor oud-mariniers, wind, eenzaamheid, dorpsroddel en broedervriendschap.”  Bas Heijnes bespreking, vervolgens, van The  Stranger's Child begint: “Of de nieuwe roman van Alan Hollinghurst (foto) een meesterwerk is, moet de tijd uitwijzen – meesterlijk vind ik hem in ieder geval"; En: “De tragiek van The Stranger's Child schuilt in de onbeheersbare tijd, het onvermogen van mensen om hun eigen levens te doorgronden.”   Naar aanleiding van het overlijden van Paul Goeken, die Suzanne Vermeer  bleek te zijn, schrijft Maarten Moll in Het Parool over pseudoniemen. “Natuurlijk is ook geld een motief geweest om voor een vrouwennaam te kiezen. Kwestie van marktwerking.” Van marketing, bedoelt hij, en daarmee zijn de meeste recente gevallen van het gebruik van pseudoniemen wel verklaard. Er zijn ook recensies. Jasper Henderson over Robert Ankers nieuwste roman Oorlogshond, “een voortrazend boek in een maar al te actueel decor; een avonturenroman, pamflet en heldenepos ineen, dat zowel vermaakt als tot nadenken stemt. Prachtig”. Dirk-Jan Arensman vindt Hannah Pittards Het lot van Nora Lindell “een bovengemiddeld sterk debuut”, Guus Luijters leest “proza van de bovenste plank” in Vsevolod Garsjins De beren en andere verhalen, en Arie Storm kraakt Toine Heijmans' Op zee (“Literatuur voor volwassen mensen is het echter nergens geworden. Helaas.”). Thomas Verbogt, ten slotte, vult een hele pagina over tweederde van James Frey's Het laatste testament van de Bijbel. “De roman zit vernuftig in elkaar, is spannend, meeslepend ook, maar na ongeveer tweederde hield ik het voor gezien. Dan wordt het verhaal te zweverig.”   En in Dichters & Denkers in De Groene Amsterdammer: Maria Vlaar combineert in één stuk Karel Capek, Oorlog met de salamanders (“een vermakelijk boek, dat modern is en toch stevig wortelt in de achttiende-eeuwse  romantraditie van Laurence Sterne (Tristam Shandy) en Jonathan Swift (Gulliver's reizen) en de “klassieker” van Jevgeni Zamjatin, Wij. Lynn Berger vervolgens over Ann Packers Swim Back to Me en haar universum. “Dat bestaat uit rafeligheid, scheefheid, onafheid: de dingen kloppen niet, en dat hoort zo.” En Marja Pruis over Grillroom Jeruzalem van P.F. Thomése (“Een frisse blik op wat Thomése zelf niet nalaat te kenschetsen als "de grootste poppenkast op aarde", zeker als die zo gestileerd vorm krijgt als hier, leidt niet zozeer tot nieuwe inzichten in een eeuwigdurend conflict als wel tot wrange scènes, sterke beelden, gulle lach. Een journalistiek genre krijgt bij Thomése een literair gezicht.”) en Op zee van Toine Heijmans. Sun, 10 Jul 2011 09:28:53 Schrijver en socioloog Theodore Roszak (78) overleden http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/10/schrijver-en-socioloog-theodore-roszak-(78)-overleden In de Verenigde Staten is de Amerikaanse schrijver en socioloog Theodore Roszak afgelopen dinsdag op 78-jarige leeftijd overleden. Het is zijn Franse uitgever Le Cherche Midi die het nieuws aankondigde. Roszak werd in 1933 in Chicago geboren en was professor geschiedenis aan de universiteit van Californië. Hij publiceerde geregeld artikels in de New York Times. Theodore Roszak verwierf vooral faam met zijn werk The making of a Counter Culture (Opkomst van een tegencultuur) in 1968. Het boek handelt over de clash tussen de cultuur van het establishment en de 'tegencultuur' van een jonge generatie, die inspiratie putte uit het werk van Timothy Leary, Herbert Marcuse, Marshall McLuhan, Alan Watts, Paul Goodman, Allen Ginsberg en Norman Brown. Hij publiceerde non-fictiewerken, maar schreef ook verschillende romans waaronder The devil and Daniel Silverman (2003) en Memoirs of Elizabeth Frankenstein (1995). Zie ook De Morgen. Sun, 10 Jul 2011 12:07:46 Opgedoken brieven voeden speculaties over spookmanuscripten J.D. Salinger http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/9/opgedoken-brieven-voeden-speculaties-over-spookmanuscripten-j.d.-salinger Het vele gefluister dat de Amerikaanse auteur J.D. Salinger (1919-2010) een kluis vol ongepubliceerde manuscripten heeft nagelaten, neemt opnieuw in kracht toe door het opduiken van drie brieven van de auteur van The Catcher in the Rye. Dat nieuws brengen The New York Times en The Guardian. Volgens deze vrijgegeven correspondentie uit de jaren tachtig en negentig zou hij naar zijn oude vriend E. Michael Mitchell hebben geschreven over zijn literaire activiteiten. In een brief uit 1982 refereert hij naar "my manuscripts", in een brief uit 1994 vermeldt hij: "I work on", en "Same old hours, pretty much". Naast die kleine aanwijzingen over het verderzetten van zijn schrijversbestaan na de publicatie van de novelle Hapworth 16, 1924 in 1965, bevestigen de brieven nogmaals hoe standvastig Salingers toon was, de toon waarmee hij Holden Caulfield tot een berucht personage uit de literaire geschiedenis maakte. Een scherp cynische maar eveneens humoristische klaagzang was nooit veraf in Salingers schrijven, noch in zijn persoonlijke uitlatingen. In de brief uit '82 etaleert hij zijn misprijzen over de academische wereld: "I've been going to graduations, and there isn't much that I find more pretentious or irksome than the sight of ‘faculty' and graduates in their academic get-ups'. In een ander exemplaar tijdens een trip door Europa, moet ons continent het ontgelden. Hij verzuchtte de "tourist trap" waartoe Praag herleid is, en uitte zijn opluchting dat Kafka het niet meer heeft moeten meemaken. Nadat Salinger zou hebben geweigerd een exemplaar van The Catcher in the Rye te handtekenen, heeft Mitchell elf brieven met als afzender J.D. Salinger aan een boekhandelaar verkocht. Die brieven zouden teruggaan tot zo ver als 1951. Ze kwamen terecht in de kluis van Morgan Library and Museum, totdat Salinger in 2010 overleed op 91-jarige leeftijd. Mitchells levenspartner Ruth E. Linke vond afgelopen lente nog drie brieven tussen de bezittingen van haar overleden vriend. Het zijn de hints in deze drie brieven die de hoop van de Salinger-aanhangers doen rijzen. Salinger bereikte zijn hoge leeftijd in grote afzondering. Hij leidde op zijn minst gezegd een teruggetrokken bestaan, ver weg van de door hem zo verafschuwde maatschappij. Toch bleef hij hardnekkig opduiken in de internationale media, maar veelal met rechtszaken waarmee hij dreigde; of naar aanleiding van biografieën en getuigenissen door zijn dochter of oude geliefden. Die afschuw zou hem volgens vele speculaties ervan weerhouden hebben zijn manuscripten na 1965 nog te publiceren. Sat, 09 Jul 2011 01:29:50 ITS Playwright Award 2011 voor Sytze Schalk http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/7/its-playwright-award-2011-voor-sytze-schalk Het International Theatre School Festival Amsterdam sloot vorige week de deuren met een kleine prijzenregen, waaronder de ITS Playwright Award. De prijs werd voor de tweede keer uitgereikt en bekroont een student die afstudeert in de toneelschrijfkunst en ging dit jaar naar Sytze Schalk. De opdracht was een avondvullend stuk en leverde elf nieuwe teksten op. Die werden in het programma Toneeltekst zkt Theater voorgesteld aan het publiek. Juryleden Gerardjan Rijnders, Marijn van der Jagt en Matthijs Verboom bekroonden het science-fiction-epos van Sytze Schalk. Uitgeverij THEATERBOEK plant een uitgave van zijn tekst Huid. Twee eervolle vermeldingen gingen naar Koen Caris met 1924 - Ergens tussen Denver en Colorado Springs over een fictief cowboystadje en Ayla Schneiders met Altijd, nu dan over een groep jonge mensen op weg naar volwassenheid.In praktijk kunnen enkel de studenten van Writing for Performance in Utrecht meedingen, waardoor de prijs de facto de beste afstudeeropdracht van een nieuwe lichting schrijvers is. Idealiter wordt het reglement in de toekomst opengesteld voor alle toneelschrijfopleidingen, luidde de aanbeveling in het juryrapport. Het International Theatre School Festival in Amsterdam toont jaarlijks de nieuwe oogst theatertalent en kende dit jaar een opgemerkte aftrap: acht acteurs van de Amsterdamse Toneelschool en Kleinkunstacademie stapten naar Arnon Grunberg voor de tekst van hun afstudeervoorstelling: De Hollanders, over de terugkeer van de Nederlandse soldaten uit Afghanistan. (foto Sytze Schalk: Cultuurbewust.nl) Sat, 09 Jul 2011 12:39:50 Franse rentrée littéraire haalt de buikriem aan http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/8/franse-rentrée-littéraire-haalt-de-buikriem-aan Het aantal nieuwe boeken komt tijdens de komende Franse rentrée littéraire beduidend lager uit dan in 2010. In totaal zullen dit najaar 654 romans (Frans en vertaald) op de markt worden gebracht, tegenover 701 in 2010 (een daling met 6 procent). Volgens Livres Hebdo is de terughoudendheid van literaire uitgeverijen te wijten aan zowel de economische crisis als de overvloed van de afgelopen jaren. Vooral de Franse literatuur bindt in, met 435 nieuwe romans tegenover 497 vorig jaar (74 debuten tegenover 85 vorig jaar).   Desalniettemin belooft ook deze rentrée veel interessants te bieden. De eerste titels zullen op 18 augustus verschijnen, vanaf eind augustus trekt de stroom nieuwe uitgaven zich dan echt op gang in de Franse boekhandels. Veel wordt verwacht van de nieuwe roman van publiekslieveling Eric-Emmanuel Schmitt, La femme au miroir (Albin Michel), het verhaal van drie verschillende heldinnen en het keurslijf van het tijdperk waarin zij moeten leven. Met een waas van geheimzinnigheid wordt het nieuwe boek van Mazarine Pingeot (foto) omgeven. De buitenechtelijke dochter van Mitterand belooft in Pour mémoire (Julliard) openhartiger dan ooit te zijn. Emmanuel Carrère schreef een biografische roman getiteld Limonov (P.O.L), over de stichter van de Russische nationale partij, Frédéric Beigbeder pleegt een essay over door hem gekoesterde auteurs: Premier bilan après l'Apocalypse (Grasset). Marie Darieussecq is eveneens van de partij met een roman over tieners, getiteld Clèves (P.O.L). Vaste prik bij de rentrée is Amélie Nothomb, die haar al weer twintigste roman, Tuer le père, doet verschijnen (zie onze eerdere berichtgeving).   Le Monde tipt op Eric Reinhardt, die na het jubelend ontvangen Cendrillon nu met Le Système Victoria aankomt. Benieuwd ook of Lydie Salvayre met Hymne weer aansluit bij haar sterkere werk, net als Michel Schneider met Comme une ombre. Nog een grote naam om naar uit te kijken is Stéphane Audeguy met Rom@, een auteur die sinds De wolkenbibliotheek ook in Nederland een goed onthaal krijgt. Het jonge talent Véronique Ovaldé (foto 2, die veel bekroningen verwierf met Ce que je sais de Vera Candida) publiceert Des vies d'oiseaux. Opvallend is het aantal romans met een exotische setting, zoals de roman van Lyonel Trouillot, La Belle Amour humaine (Actes Sud), dat verhaalt van een jonge vrouw die op Haïti de sporen van haar vader volgt. Jean Rolin situeerde zijn roman Le ravissement de Britney Spears (P.O.L) in Californië, terwijl de roman van Antoine Choplin, Le héron de Guernica (Le Rouergue), Spaans Baskenland als setting heeft. De nieuwste van Patrice Pluyette speelt zich daarentegen af op een cruiseschip: Un été sur le Magnifique (Seuil). Er is ook een roman aangekondigd van Charles Dantzig (Dans un avion pour Caracas), de auteur die in 2005 nogal ophef maakte met zijn Dictionnaire égoiste de la littérature française.   Magazine Littéraire tipt verder nog te volgen namen als Patrick Deville (Kampuchéa), Denis Lachaud (J'apprends l'hébreu), Céline Minard (So Long, Luise) en ook Ovaldé en Audeguy. Hoe dan ook, een uitgesproken favoriet voor de Prix Goncourt kondigt zich nog lang niet aan.   Fri, 08 Jul 2011 10:47:42 Tv-serie 'Het Goddelijke Monster' toch dit najaar op de buis http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/8/tv-serie-het-goddelijke-monster-toch-dit-najaar-op-de-buis- De prestigieuze fictiereeks Het goddelijke monster is dit najaar dan toch te zien op de Vlaamse vrt-zender Een, zo meldt De Morgen. Het goddelijke monster is een bewerking van de trilogie van schrijver Tom Lanoye. Om besparingsredenen zou de VRT de reeks, waarvan de opnames  begin 2010 werden afgerond, eerst ten vroegste in 2013 uitzenden. Niet tot tevredenheid van Lanoye zelf, die vorig najaar in HUMO uithaalde naar de gang van zaken: "Dat is weinig respectvol voor de mensen die er zo lang met hart en ziel aan gewerkt hebben, maar ook voor de VRT-lui die er hun nek hebben voor uitgestoken." Uu is een oplossing gevonden om de reeks toch eerder op het scherm te krijgen, door kostendrukking en programmawijzigingen. Onder meer het feit dat het cultuur-societyprogramma De Rode Loper niet meer gemaakt wordt, maakt het  onrechtstreeks mee mogelijk dat Het Goddelijke Monster nu al uitgezonden zal worden.   Het goddelijke monster verhaalt over de ondergang van een West-Vlaams geslacht van ondernemers en politici. Het debacle van de tapijtboeren staat daarbij symbool voor alles wat misloopt in België. Zowel de Bende van Nijvel, de affaire-Dutroux als de Witte Mars duiken op. Onder meer Joke Devynck (foto - als Katrien De Schrijver), Marc Van Eeghem, Johan Van Assche, Michel Van Dousselaere, Gilda De Bal en Kevin Janssens spelen mee. Fri, 08 Jul 2011 10:21:35 Nieuwe roman van Stefan Brijs verschijnt in oktober http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/7/nieuwe-roman-van-stefan-brijs-verschijnt-in-oktober Uitgeverij Atlas kondigt voor dit najaar de verschijning aan van de nieuwe roman van Stefan Brijs. Even was er twijfel gerezen of het boek nog in 2011 het licht zou zien, maar Post voor Mevrouw Bromley wordt wel degelijk op 15 oktober 2011 voorgesteld in het Talbot House te Poperinge. Post voor mevrouw Bromley telt 512 pagina's en is daarmee nog omvangrijker dan het alom bejubelde De engelenmaker, waarmee Brijs shortlistnominaties en literaire prijzen aan de lopende band verzamelde én een ongezien verkoopsucces boekte in Vlaanderen en Nederland, met intussen 125.000 verkochte exemplaren. Ook diverse buitenlandse vertalingen volgden in het kielzog daarvan. Post voor mevrouw Bromley speelt zich af tijdens de Eerste Wereldoorlog en wordt aangekondigd als "een dickensiaans verhaal in de achterbuurten van Londen". Het boek groeit volgens de uitgever uit "tot een modern drama over de onzinnigheid van de allesvernietigende strijd aan het westfront." (....) "een aangrijpende roman over ouders en kinderen in tijden van oorlog, over jongens die helden willen worden, over openlijk gemis en stiekeme verlangens, over moed en lafheid. Een verhaal waarin veel wordt gezegd maar nog meer wordt verzwegen." Uitgeverij Atlas kondigt in zijn najaarscatalogus onder meer een boek aan van Celine Rutten met Gesprekken met Dick Bruna en de nieuwe roman van Julian Barnes Alsof het voorbij is. Thu, 07 Jul 2011 06:00:29 Nederlandse sinoloog wint met Mao-studie BBC Samuel Johnson Prize http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/7/nederlandse-sinoloog-wint-met-mao-studie-bbc-samuel-johnson-prize De Nederlandse sinoloog Frank Dikötter heeft met zijn studie Mao's Massamoord gisteravond de prestigieuze BBC Samuel Johnson Prize op zijn naam geschreven. Het gaat om de belangrijkste non-fictieprijs van het Verenigd Koninkrijk, goed voor 24.000 euro.  Voor Mao's Great Famine, zoals de oorspronkelijke titel luidt, baseerde de in Hong Kong wonende Dikötter zich op vier jaar durend onderzoek in pas geopende provinciale archieven. Ze wierpen een nieuw licht op het sociale experiment waaraan Mao China tussen 1958 en 1962 onderwierp. De ‘Grote Sprong Voorwaarts' joeg 45 miljoen Chinezen de dood in en met een ongeziene orgie van geweld gepaard ging. Dikötter werkt aan de universiteiten van Hong Kong en Londen en schreef negen eerdere boeken over China. Juryvoorzitter Ben Macintyre, historicus en journalist, noemde Mao's "het boek van het jaar" en "verplichte literatuur voor iedereen die een beter begrip wil krijgen van de geschiedenis van de 20e eeuw." In De Morgen noemde Catherine Vuylsteke de studie "een opzienbarend boek over een van de meest doodgezwegen catastrofes van de twintigste eeuw": Dikötter vertelde haar: "Het punt met de Grote Sprong Voorwaarts (1958-'61) is dat de scheiding tussen beulen en slachtoffers erg vaag is. De helden zijn dood, alleen wie stal, loog of bedroog heeft het overleefd. Dat is een van de redenen voor de oorverdovende stilte." Het boek is in vertaling verschenen bij Het Spectrum. Zie The Guardian. Thu, 07 Jul 2011 03:59:01 Amsterdams Rijksmuseum toont Dick Bruna-covers http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/7/amsterdams-rijksmuseum-toont-dick-bruna-covers Het Rijksmuseum in Amsterdam toont vanaf deze week een aantal bijzondere boekcovers van de Utrechtse tekenaar, grafisch vormgever en kinderboekenschrijver Dick Bruna (83). Ze maken deel uit van een collectie van 120 werken die het museum in langdurige bruikleen krijgt van de kunstenaar. Deze bevat ook tekeningen van Nijntje, reclameaffiches en kinderboeken. Het museum nam zelf het initiatief tot de bruikleen, omdat het na de heropening in 2013 een verdieping gaat wijden aan 20ste-eeuwse kunst en geschiedenis. Bruna maakte in de jaren '60 en '70 in totaal zo'n 1.800 boekcovers, waarvan veel voor de bekende Zwarte Beertjes-reeks. Daarin verschenen detectives van schrijvers als Georges Simenon, Ian Fleming, Leslie Charteris (The Saint), en de destijds razend populaire Nederlander Havank. Bruna illustreerde deze met foto's, collages, of tekeningen in zijn kenmerkende, eenvoudige stijl. De omslag van Flemings Dr. No bijvoorbeeld bestaat uit niet meer dan een zon en twee palmbomen, een Maigret-cover uit een pijp en drie kringeltjes rook. Havanks speurder Charles C.M. Carlier - bijgenaamd De Schaduw - werd door Bruna afgebeeld als een eenvoudig zwart silhouet. Maar bij elke titel bracht hij een subtiel verschil aan. Zo verving hij Carliers alpinopet door een bolhoed of een bontmuts.      Dick Bruna was dinsdag bij de opening niet aanwezig in de tijdelijke expositiezaal van het Rijksmuseum. Maar volgens zijn oudste zoon Sierk is de tekenaar apetrots. "Hij vind het een enorme eer om hier te hangen tussen grote namen als Rembrandt en Vermeer. En hij is blij dat er nu ook eens aandacht is voor ander werk dan Nijntje." Op de vraag wat‘langdurige bruikleen' precies betekent gezien Bruna's gevorderde leeftijd, gaf zijn zoon geen duidelijk antwoord. Volgens hem is het mogelijk dat de werken uiteindelijk aan het museum worden geschonken. "Maar dat hangt ervan af hoe het allemaal loopt." Permanente expositie van de werken is vanwege hun kwetsbaarheid sowieso niet mogelijk. De tijdelijke tentoonstelling loopt nog tot 29 augustus. Op deze website is veel van het Zwarte Beertjeswerk van Bruna terug te bekijken. En dit YouTubefilmpje geeft inzage in een (uitverkocht) Japans boek waarin alle Zwarte Beertjescovers zijn verzameld. Thu, 07 Jul 2011 11:09:21 Eerherstel voor verdwenen grafmonument Eddy van Vliet in Watou http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/7/eerherstel-voor-verdwenen-grafmonument-eddy-van-vliet-in-watou Er is een oplossing gevonden voor het verdwenen grafmonument van dichter Eddy Van Vliet (1942-2002) in het Vlaamse kunstgrensdorpje Watou. De Poperingse burgemeester Christof Dejaegher deed die uit de doeken tijdens de persconferentie van Kunstenfestival Watou 2011, meldt Belga. De gedenksteen werd in april van dit jaar weggenomen door de nieuwe eigenaars van de grond waarop het prijkte (zie dit DPM-bericht). Dat veroorzaakte nogal wat opschudding. Het grafmonument wordt nu aan de andere kant van de straat geplaatst, op slechts tientallen meters van de oude locatie. Het monument, een venster in een vrijstaande muur, werd ontworpen door architect Stéphane Beel. Gwij Mandelinck, bezieler van de vroegere Poëziezomers in Watou, liet jaren geleden een memoriaal plaatsen voor zijn in 2002 overleden vriend, dichter Eddy Van Vliet. Dat gebeurde op een weiland waar Mandelinck, op uitdrukkelijke vraag van de dichter, diens as eigenhandig had uitgestrooid. Van Vliet wou dat zo, uit bewondering voor de inspanningen van Mandelinck voor de Poëziezomers. Enkele maanden geleden echter namen de nieuwe eigenaars van het perceel het grafmonument weg omdat ze hun woning aan het verbouwen waren. Dat veroorzaakte een storm van protest. Toch was het verwijderen van het memoriaal legaal. Het kunstwerk had geen vergunning. "De weduwe en de erfgenamen gaven echter aan dat ze het op prijs zouden stellen, mocht het grafmonument in Watou kunnen blijven staan", zegt Dejaegher. "Daarom zijn we met alle betrokken partijen rond de tafel gaan zitten. We bereikten een mondeling akkoord dat we nu graag snel op papier willen zetten. Daarna zullen we een vergunning aanvragen bij de bevoegde administratie om het grafmonument een definitieve plaats te geven." (foto Van Vliet: Stephan Vanfleteren) Thu, 07 Jul 2011 12:59:38 Zeven erfgoedbibliotheken krijgen kwaliteitslabel http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/6/zeven-erfgoedbibliotheken-krijgen-kwaliteitslabel Zeven Vlaamse bewaarbibliotheken zijn door Vlaams minister van Cultuur Joke Schauvliege als erfgoedbibliotheek erkend. Het gaat om de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience in Antwerpen (foto), de Antwerpse Universiteitsbibliotheek, de Openbare Bibliotheek in Brugge, de Universiteitsbibliotheek Gent, de Provinciale Bibliotheek Limburg in Hasselt, de Leuvense Universiteitsbibliotheek en de KADOC - erfgoedbibliotheek, eveneens in Leuven.Eerder al ontving de bibliotheek van het Koninklijk Conservatorium in Antwerpen hetzelfde kwaliteitslabel. Dat brengt het aantal erkende collectiebeherende cultureel-erfgoedorganisaties op 78.Organisaties kunnen dit label enkel behalen als ze hun verantwoordelijkheid als beheerder ernstig nemen en vier functies verzorgen: verzamelen, behoud en beheer, onderzoek en publieksgerichtheid. Een dergelijke erkenning creëert mogelijkheden voor (internationale) bruiklenen, collectiemobiliteit en informatie-uitwisseling. Wed, 06 Jul 2011 08:29:38 Arnon Grunberg is winnaar van vijfjaarlijkse KANTL-prijs http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/6/arnon-grunberg-is-winnaar-van-vijfjaarlijkse-kantl-prijs De Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde (KANTL) in Gent heeft haar vijfjaarlijkse prijs voor proza aan de Nederlandse schrijver Arnon Grunberg toegekend voor zijn roman Tirza. De prijs voor de periode 2006-2010, waaraan een bedrag van 6.250 euro verbonden is, wordt op 19 oktober in Gent uitgereikt. In Tirza (2006), waarvoor Grunberg ook al de Gouden Uil en de Libris Literatuurprijs ontving, vertelt Arnon Grunberg "op magistrale wijze" het verhaal van Jörgen Hofmeester, die vrijwel alles wat betekenis voor hem had verloor. "Grunberg heeft met deze aangrijpende en confronterende roman (...) zijn meesterschap en unieke plaats in de Nederlandstalige literatuur bevestigd", zo staat in het juryverslag. Voor de onderscheiding waren ook Jeroen Brouwers Datumloze dagen (2007), Charlotte Mutsaers Koetsier Herfst (2008), Tom Lanoye Sprakeloos (2009) en Peter Buwalda's Bonita Avenue (2010) genomineerd. Grunberg is de tweede laureaat van de vijfjaarlijkse prijs voor proza. De eerste KANTL-prozaprijs ging in 2006 naar Stefan Brijs voor De engelenmaker. Wed, 06 Jul 2011 06:59:55 Het Beschrijf lanceert graphic novelproject 'Brussels in shorts' http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/6/het-beschrijf-lanceert-graphic-novelproject-brussels-in-shorts- Het Beschrijf lanceert, in opdracht van de Brusselse staatssecretaris voor cultuur Bruno De Lille, een oproep naar tekenaars en scenarioschrijvers om deel te nemen aan "Brussels in Shorts". Het project beoogt de gebundelde uitgave van 10 korte graphic novels met de hoofdstad als thema. Na selectie door een vakjury - gevormd door Willem De Graeve, Charles Dierick, Johan Stuyck, Linda Torfs, Annelies Verbeke en Ever Meulen -  mogen 10 tekenaars/scenaristen met financiële steun van  en een verblijf in Brussel elk een grafisch kortverhaal van 12 pagina's maken. Uitgeverij Oogachtend zal het album uitgeven. Met het intitiatief wil Bruno De Lille binnen het letterenbeleid van de Vlaamse Gemeenschapscommissie extra focussen op het belang van de graphic novel.De kandidaten worden door Het Beschrijf ook verzocht  om de Oude Graanmarkt en het Sint Katelelijneplein in hun verhaal op te nemen. Op die locatie, doorkruist door de trendy Dansaertstraat, is de schrijversflat van Passa Porta gevestigd. Het Beschrijf zelf huist in de Dansaertstraat. Wel en wee uit de hele buurt werd vorig jaar nog vastgelegd in een vijfdelige fotoroman, een initiatief en uitgave gelinkt aan het Kaaitheater. Met Vers Brussel werkte Het Beschrijf eerder ook al rond internationale stadsgedichten over de hoofdstad.Maar nu is het  dus de beurt aan tekenaars en scenaristen om met Brussel als thema en muze aan de haal te gaan. Alle nuttige informatie over het project, zoals het wedstrijdreglement is te vinden via de site van Het Beschrijf, kandidaten kunnen tot eind oktober een voorstel indienen. Wed, 06 Jul 2011 02:05:42 Pierre Assouline: 'Bevorder vertaler tot co-auteur' http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/6/pierre-assouline-bevorder-vertaler-tot-co-auteur "Maak de vertaler tot co-auteur van het boek dat hij of zij heeft vertaald." En: "Vermeld de vertaler standaard op het boekomslag." Dit zijn slechts twee van de talloze markante aanbevelingen die schrijver en journalist Pierre Assouline maakt in zijn onlangs verschenen rapport La condition du traducteur. Het Centre National du Livre vroeg Assouline (°1953) het onderzoek uit te voeren op basis van zijn staat van dienst als Franse literaire sleutelfiguur en criticus. Het initiatief doet sterk denken aan de publicatie Overigens schitterend vertaald uit 2008 waarmee onder meer de Nederlandse Taalunie en het Fonds voor de Letteren aandacht vroegen voor de precaire beroepssituatie van vertalers in Nederland (zie dit DPM-bericht). Als het gaat om de erkenning van het vak van vertalers dan is er ook in Frankrijk, zo concludeert Assouline, een wereld te winnen. Maar liefst 13 procent van de vertalingen wereldwijd, wordt in Frankrijk verricht en hoewel de honorering er gunstiger is dan in veel andere landen, is de positie van vertalers er de laatste twintig jaar alleen maar op achteruitgegaan. Zo is er nauwelijks sprake van structurele samenwerking tussen de uitgeverijwereld en vertalers. Assouline wijdt een hoofdstuk aan het onderlinge wantrouwen tussen de beide partijen maar reikt ook handvatten aan om deze samenwerking te verbeteren. In twee andere hoofdstukken beschrijft Assouline (foto) de mogelijkheden om de erkenning, positie en zichtbaarheid van vertalers te verbeteren. Erkenning door de schrijver zelf, een betere positie middels contracten en opleidingen, en een grotere zichtbaarheid door vermelding op boekomslagen en websites van uitgeverijen. Hoe kan het bijvoorbeeld dat vertalers zelden worden uitgenodigd om over het werk van een door hen vertaalde schrijver te spreken, terwijl ze als kenners op dat gebied kunnen worden beschouwd? Assouline pleit ervoor vertalers de status van 'vertaler-bedenker' ("traducteur créateur") of 'vertaler-coauteur' te geven.   In het overzichtelijke en zeer leesbare rapport (ook voorzien van een uitgebreide bijlage met statuten en kostenplaatjes) geeft Assouline niet alleen een overzicht met vele praktijkvoorbeelden, maar biedt ook de nodige richtlijnen en aanbevelingen ter verbetering van de status van vertalers. Als eerste resultaat, zo meldt Le Monde, zal op 15 september aanstaande een bespreking plaatsvinden tussen Antoine Gallimard, de huidige voorzitter van de Franse bond van Uitgevers (SNE), en de verschillende vertalersvakbonden (ATLF, SFT, SGDL).   Wed, 06 Jul 2011 02:26:02 Boek.be schenkt Vlaamse regering opnieuw boekenpakket http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/5/boek.be-schenkt-vlaamse-regering-opnieuw-boekenpakket De Vlaamse regering heeft deze zomer geen excuus om zonder boeken de koffers te pakken. Een delegatie van Boek.be onder leiding van directeur Geert Joris en voorzitter Karel de Boeck overhandigde Vlaams minister-president Kris Peeters opnieuw een boekenmand, met op maat gesneden vakantielectuur voor de negen Vlaamse ministers. De koepelorganisatie van het boekenvak wil Peeters zo "op een bijzondere manier attent maken op wat er momenteel leeft in het Vlaamse boekenvak." Het is al de derde keer dat Boek.be Peeters en zijn regering vergast op zo'n leeskorf. De overhandigde boeken, geselecteerd door de Vlaamse uitgevers, sluiten meestal aan bij de bevoegdheden van de ministers. Het gaat overwegend om non-fictie. Zo krijgt minister van Financiën Philippe Muyters een boek over 'Het verraad van de financiële wereld'. Peeters ontvangt als minister van Buitenlands Beleid dan weer Het vredesfront van Peter Vermeersch, een boek over het ontstaan van etnische conflicten. Freya Van den Bossche (Minister van Wonen en Stedenbeleid) mag inspiratie putten uit Lessen in goed wonen. Woonvoorlichting in België 1945-1958 van Fredie Flore. Cultuurminister Joke Schauvliege kan grasduinen in een boek over ‘Cultuurcentra op zoek naar een divers publiek' en ‘Het gelijk van de schrijver.' Geert Bourgeois wordt verrassend genoeg bijgespijkerd over Louis Paul Boon met Pol Hostes De verzwegen Boon. Hier en daar bevat de selectie een duidelijk knipoog. Zo ontving sp.a-minister Ingrid Lieten het boek Communicatieleer van Cia Muylle. Boek.be ging niet enkel met geschenken naar de minister. In de slipstream kregen de ministers ook de Visienota Creatieve Industrieën in Vlaanderen aangeboden. In die nota formuleren 26 organisaties uit de creatieve sector hun aanbevelingen voor de Vlaamse regering. Boek.be vraagt daarnaast ook zelf extra aandacht voor het boekenbeleid. Specifiek voor dit jaar rekent de organisatie op extra inspanningen rond het Vlaams E-boek Platform (VEP) en een verlaging van het btw-tarief op digitale boeken van 21 procent naar 6 procent zoals voor papieren boeken. Ook een faire leenrechtvergoeding voor auteurs en uitgevers blijft een hardnekkige eis. Minister-president Peeters liet weten dat Boek.be dit jaar "goed gewerkt" had. Dat Boek.be concrete plannen heeft om nauwer met Nederland samen te werken, kon op zijn steun rekenen. Tue, 05 Jul 2011 08:54:45 Bestsellerauteurs werken aan 'megathriller' http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/5/bestsellerauteurs-werken-aan-megathriller Zesentwintig bestsellende thrillerauteurs hebben de handen in elkaar geslagen om een megathriller te schrijven. Het boek draagt de titel No rest for the dead en verschijnt op dinsdag 5 juli, aldus initiatiefnemer Andrew Gulli. Als redacteur van een tijdschrift over misdaadthrillers vroeg hij twaalf detectiveschrijvers om elk een hoofdstuk te maken. Toen dat niet genoeg stof opleverde voor een samenhangend verhaal, verzocht hij aan nog veertien schrijvers om een bijdrage te leveren. Het zijn niet de minsten die hij in de arm kon nemen: bekende auteurs als Jeffery Deaver (foto, schrijver die  ook het nieuwe Bondverhaal afleverde), Alexander McCall Smith en Kathy Reichs deden mee aan het project, dat 4 jaar in beslag nam. Het boek gaat over detective John Nunn die twijfelt of een vrouw die hij hielp te veroordelen ook werkelijk schuldig is aan een moord. De opbrengst van het boek is bestemd voor  een leukemiestichting. Zie nu.nl. Tue, 05 Jul 2011 03:49:12 Kasper van Kooten maakt romandebuut http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/5/kasper-van-kooten-maakt-romandebuut De Nederlandse acteur, cabaretier en zanger Kasper van Kooten drukt het voetspoor van zijn vader Kees van Kooten, die zich al jaren op de schrijverij toelegt. In oktober ziet bij uitgeverij Querido zijn debuutroman Het wonderlijke leven van Jackie Fontanel het licht. De roman gaat over "verwondering en lef, over acteren en echt zijn en over dromen en daden", zo meldt uitgever Querido. Het boek vormt ook de basis voor een nieuwe theatervoorstelling van Van Kooten. Eind november gaat dat programma in première in De Kleine Komedie te Amsterdam, waarna het in geheel Nederland te zien is. Kasper van Kooten (39)  maakte naam als acteur in onder meer All Stars, Toscane en De co-assistent en als drummer bij Acda en de Munnik. Hij ontving een Zilveren Harp voor zijn muziek en kreeg als cabaretier een nominatie voor zowel de Poelifinario als de Neerlands Hoop cabaretprijzen voor de voorstellingen Veelvraat en Geestdrift. Tue, 05 Jul 2011 10:40:39 'FBI dreef Hemingway tot zelfmoord' http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/4/fbi-dreef-hemingway-tot-zelfmoord Er duiken nieuwe speculaties op omtrent de zelfmoord van de Amerikaanse schrijver Ernest Hemingway (1899-1961), dit weekend 50 jaar geleden. Volgens een intimus zou aanhoudend FBI-onderzoek ermee verantwoordelijk voor zijn geweest dat de Nobelprijswinnaar zich uiteindelijk over de kling joeg. Sinds zijn dood hebben literaire journalisten, psychologen en biografen zich het hoofd gebroken over de motieven voor Hemingways zelfmoord, die de mythe rond ‘Papa' nog aandikte. De meest gangbare theorie luidt dat de auteur van The Old Man and the Sea in een almaar diepere depressie was verzeild, in het besef dat zijn literaire hoogdagen voorgoed achter de rug lagen. Anderen wijten de zelfmoord aan een persoonlijkheidsstoornis. Maar A.E. Hotchner, vriend en 13 jaar lang Hemingways nauwe medewerker, suggereert in The New York Times nu een nieuwe bepalende factor voor de zelfdoding. Hemingway werd sinds de jaren veertig in de gaten gehouden door de FBI, vanwege zijn contacten én banden met Cuba, zo bleek uit de vrijgave van een FBI-dossier in 1983. En nét dat eeuwige geschaduw van de FBI zou volgens Hotchner "aanzienlijk hebben bijgedragen tot zijn angsten en uiteindelijke zelfmoord". De Amerikaanse schrijver was trouwens een goed jaar voor zijn zelfmoord op 61-jarige leeftijd onder druk van de Amerikaanse autoriteiten van Cuba naar zijn thuisland teruggekeerd. Zijn suïcide volgde op ernstige aanvallen van depressie en paranoia. In een ontmoeting met Hotchner in 1960 vertelde Hemingway hoe de FBI hem achtervolgde en afluisterde. Zijn bankrekening werd nagetrokken, zijn telefoons afgeluisterd en zijn post regelmatig onderschept en soms, toen hij in een bar zat, herkende hij FBI-agenten. Eind 1960 en begin 1961 werd Hemingway in een kliniek opgenomen en met elektroshocks behandeld, wat zijn (geestelijke) gezondheid nog verder uit evenwicht bracht. Hotchner vertelt ook hoe Hemingway hem vanuit zijn ziekenhuiskamer belde: "In zijn kamer zaten microfoontjes en de telefoon werd afgeluisterd. Hij vermoedde dat een van de stagiaires een medewerker van de FBI was." Uit het dossier blijkt nu dat de surveillance door de FBI inderdaad doorging tijdens Hemingways opname en dat de telefoon bij zijn kamer waarschijnlijk toch afgeluisterd werd. Hotchner betreurt nu dat hij Hemingways woorden destijds als waanideeën had afgedaan, iets wat hij ook zo noteerde in zijn vermaarde biografieën Papa Hemingway en Hemingway and His World. De Chicago Tribune voert in een portret van Hadley Richardson, Hemingways eerste vrouw, nog een extra reden voor zijn depressies aan. Lang na hun scheiding - Hemingway zou viermaal trouwen - bleef zij de muze van de schrijver. De krant beweert dat Hemingway de wond die de scheiding achterliet nooit helemaal te boven kwam. Richardson was misschien wel de vrouw die hem het meest nabij stond. In zijn beroemde Parijse memoires A Moveable Feast idealiseert hij Hadley en de jaren tussen 1921 en 1927 die ze samen in Parijs doorbrachten: "Ik zou willen dat ik was gestorven voordat ik ooit van een ander hield." De Amerikaanse pers krijgt ondertussen maar niet genoeg van de herdenking rondom de schrijver. Zie hier een lijstje met 'mannelijke boeken' die volgens Flavorwire de beste lectuur zouden zijn om de dood van de schrijver te gedenken en hier een quiz om je Hemingway-kennis te testen.  Mon, 04 Jul 2011 08:18:44 'Geelzucht' volgt Tour de France met gedichten http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/3/geelzucht-volgt-tour-de-france-met-gedichten Met de start het voorbije weekend van de Grande Boucle is ook het gezamenlijke poëzieproject 'Geelzucht' weer in gang geschoten. Net als vorig jaar volgen vijf Vlaamse dichters elke dag de Ronde van Frankrijk. Het gaat om Patrick Cornillie, Norbert De Beule, Frank Pollet en Paul Rigolle, dit jaar aangevuld met voormalige HUMO-huisdichteres Sylvie Marie. Bij iedere etappe is een van de vijf dichters van dienst om de rit op poëtische wijze te verslaan. Het gedicht staat dezelfde avond al online. Nauwgezet volgen ze het etappeschema. Het is net als vorig jaar de bedoeling om de oogst in een boekje te gieten. Tijdens de achtste rit van Aigurande naar Super Besse steekt het dichterlijke vijftal nog een tandje bij. Op zaterdag 9 juli volgen de 5 dichters dan de rechtstreekse uitzending van de wedstrijd vanuit het wielermuseum in Roeselare. In aanwezigheid van de toeschouwers werken ze die avond aan een collectief gedicht. Mon, 04 Jul 2011 04:33:12 J.K. Rowling zet haar literaire agent aan de dijk http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/4/j.k.-rowling-zet-haar-literaire-agent-aan-de-dijk J.K. Rowling, de Britse schrijfster van de wereldberoemde Harry Potterromans, maakt na vijftien jaar een einde aan de samenwerking met haar literaire agent Christopher Little. De 69-jarige Little lag mee aan de grondslag van Rowlings multimiljonairschap. Hij zorgde destijds voor de geslaagde lancering van Potters eerste roman The Philosopher' Stone (1996) en was ook degene die Rowling aan haar eerste uitgever hielp, in een periode toen ze zwarte sneeuw zag. De serie van zeven Potterboeken ging intussen wereldwijd 400 miljoen keer over de toonbank, Rowlings fortuin wordt momenteel geschat op 530 miljoen pond. Rowling (45) liet via haar PR-manager weten dat ze nu Neil Blair in de arm neemt, een advocaat en ironisch genoeg een voormalige partner bij Little's Agency. Ze gaf toe dat het "een pijnlijke beslissing" was. "Rowling heeft de voorbije weken actief naar een oplossing gezocht, maar de beslissing is weldoordacht. Uiteindelijk bleek ze onvermijdelijk", laat haar PR-bureau weten. In de entourage van Rowling viel te horen dat de spanning tussen Rowling en Little hoog was opgelopen. De keuze voor een andere literaire agent heeft alles te maken met Rowlings beslissing om via haar onlangs gelanceerde website Pottermore de verkoop van de e-books in eigen handen te nemen. Rowling werkte met haar nieuwe agent Blair al intens samen aan Pottermore. Die site zal ook games en exclusief ongepubliceerd materiaal bevatten én Rowling ongetwijfeld opnieuw ettelijke miljoenen rijker maken. De immer discrete Little, die sinds 1996 de literaire belangen van de Potterauteur behartigde, zegt aan The Telegraph dat hij "teleurgesteld en verrast" is over Rowlings demarche. Hij overweegt ook juridische stappen. Mon, 04 Jul 2011 12:49:15 Literair supplement - aflevering 59 http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/3/literair-supplement-aflevering-59 Het weekoverzicht van de belangrijkste literatuurrecensies- en interviews uit kranten- en weekbladen in Nederland en Vlaanderen. In samenwerking met Athenaeum Boekhandel in Amsterdam. De week onder andere  over Mario Vargas Llosa, Graham Swift, Mary McCarthy, Leo Vroman, Ellen Deckwitz en Toine Heijmans. Met de vakantie voor de deur ook zomertips en korte verhalen.   In Knack neemt Piet de Moor De droom van de Ier van Mario Vargas Llosa (foto) onder de loep; een roman voor "wie van klassieke, goed gedocumenteerde boeken houdt die zich verzetten tegen simpele wereldbeelden, en wie gesteld is op complexe helden die ondanks hun onbaatzuchtige inzet zowel het goede als het verkeerde doen". In Kort aandacht voor twee thrillers (Getuigen van Rudy Soetewey en Ravenzwart van Ann Cleeves) en voor het Egypteboek van correspondent Alexander Weissink Egypte. Habibies, helden en huichelaars.  Verder een interview van Lukas De Vos met Rudy Soetewey, die voor Getuigen de Herculepoirotprijs kreeg: "Ik ben alleen geïnteresseerd in de drijfveren van de gewone mens, zijn dagelijks gepieker, zijn levensangst".   Uitgelezen, de boekenpagina's in De Morgen biedt een antwoord op de heikele vraag : welke boeken verdien dit jaar een plaats in de reiskoffer? De redactie schiet ter hulp met 20 must-reads, 10 jeugdboeken en 10 thrillers.   Voor De Standaard der Letteren denkt Johan De Boose terug aan zijn ontmoetingen met Czeslaw Milosz, de Poolse dichter en Nobelprijswinnaar die honderd jaar geleden werd geboren: "Hij was een titaan, de verpersoonlijking van het renaissancistische ideaal: redenaar, diplomaat, filosoof, filoloog, historicus, en bovenal een schrijver die zelfs bij een vluchtige blik op de twintigste-eeuwse letteren meteen opvalt - een klassieke meester, in wiens gedichten je te rade kunt gaan bij de rede". Kathy Mathijs las Was je maar hier van Graham Swift, een roman met "een ingenieuze structuur (...) een donker maar geen teneerdrukkend portret". Ze recenseert ook de "toonvaste debuutroman" De vrije wereld van David Bezmozgis en het tweede luik van Stephen Fry's autobiografie De Fry kronieken: "te monotoon" voor wie geen fan is  en niet te veel afweet van de Engelse film- en theaterwereld. Filip Huysegems achtte de opzet van Hard en teder, erotische verhalen van voorname Vlaamse en Nederlandse auteurs veelbelovend, maar botste veelal op "saaie rechtoe rechtaanbeschrijvingen" en "het gebruikelijke repertoire uit het libidolle repertoire" of een verzameling erotica die "stijf staat van de clichés". Als extra zomercadeau een strandverhaal van Herman Koch. En Ernest van der Kwast in een nieuwe zomerserie: de favoriete inspiratieplek van auteurs. De dagelijkse trip met de kabelbaan tussen zijn Zuid-Tirolse woning en de stad Bozen in het dal, waar hij schrijft, brengt negen minuten bezinning.     Korte recensies in de Volkskrant van boeken van Steven Van Watermeulen, Nico Keuning, Caroline Lighthart en Stefan Kiesbye, en een langere van Jan van Galens biografie van Theun de Vries (foto). Aleid Truijens: "Van Galen heeft een saaie, keurig beschrijvende stijl gemeen met De Vries, en een voorkeur voor staande uitdrukkingen. Een andere eigenschap van De Vries mist hij: die van verteller." Willem Otterspeer leest twee nieuwe uitgaven van Tjalie Robinson: Kind van Batavia en Een land met gesloten deuren, beide geschreven "met het ontwapenende gebaar van de echte aanvullende stukkiesschrijver". En Arjan Peters interviewt Silvia Avallone (Staal): "In de media hier lees je al tien jaar niets over de grote werkeloosheid, of over het gevaarlijke en slecht betaalde werk in fabrieken. [...] En omdat ik er nooit iets over las, kreeg ik de energie om dáár over te schrijven." Ten slotte: Greta Riemersma over Toine Heijmans' "eenvoudige stijl, waarmee hij niettemin het vertrouwde steeds net even laat kantelen" in Op zee (vijf sterren), Erik Menkveld over Leo Vromans "indringende" gedichten in Daar, en Robert van Gijssel over logo's in de Metal muziekscene.   Elsbeth Etty opent de boekenbijlage van NRC Handelsblad met een essay over de memoire, een genre waarbinnen ze Tonio vat, maar ook Het zusje van de bruid en Echte mannen eten geen kaas. "Door een roman zal een lezer zich nooit op die manier bedrogen voelen. Een roman is al dan niet overtuigend, pakkend, ontroerend, goed, cool, maar of het 'waar gebeurd' is, zal de lezer een zorg zijn." En andere kwesties van sentiment en literatuur. Pieter Steinz vervolgens duikt in een zestal "boeken over boeken". Umberto Eco, Alberto Manguel, Stéphane Heuet, Walter Mehring, Jon "Digested Read" Crace en Een stad vol lezers. Leescultuur in Haarlem 1850-1920 komen aan bod. Over de boeken van Eco en Manguel: "Beide boeken [...] hebben een belangrijk effect: ze zetten je aan tot lezen van al die klassiekers die erin besproken worden - het ene door het enthousiasme dat eruit spreekt, het andere doordat je het kriebelende gevoel krijgt dat je na al die theorie wel toe bent aan iets écht literairs." Sebastiaan Kort vervolgt, over Toine Heijmans' Op zee ("een opmerkelijk strak geschreven roman, waarin op meeslepende wijze de angsten en wanen van Donald inzichtelijk zijn gemaakt."), en Arjen Fortuin en Janet Luis schrijven over respectievelijk de romans van Walter van den Broeck en Geertrui Daem. Fortuin: "Een vrouw voor elk seizoen is een boek over inspiratie die zich net zo grillig gedraagt als de verhalen in de bundel onvoorspelbaar zijn." En Luis noemt De bedlegerige "een montere roman". Rob van Essen vindt Téa Obrehts The Tiger's Wife "een veilige roman, met gladgeschuurde, afgeronde hoeken waarover je genietend je handen kunt laten glijden. Maar soms wil je splinters in je vingers", Margot Dijkgraaf duikt in Elif Shafaks Rumi-roman ("De roman zucht onder haar boodschap, knarst onder haar goede wil, piept bij elk cliché, hapert bij ieder inzicht dat Shafak de lezer wil meegeven."). In een extra dik zomernummer van Vrij Nederland is er - uniek voor Nederlandse weekbladen - ruimte voor dertien pagina's proza van Jonathan Franzen, over zijn tocht naar het eiland dat Robinson Crusoe moet hebben geïnspireerd, met de as van David Foster Wallace. Hulde! "Met een notitieboekje, een verrekijker, een pocket van Robinson Crusoe, het doosje met de resten van David, een rugzak vol kampeergerei, een potsierlijk ontoereikende kaart van het eiland en zonder alcohol, tabak of computer. Behalve dat ik niet alleen was, maar achter een jonge boswachter en een muilezel met mijn rugzak aanliep, en dat ik op aandringen van diverse mensen ook nog een radiozenderontvanger, een tien jaar oude gps, een satelliettelefoon en reservebatterijen bij me had, was ik volstrekt geïsoleerd en alleen." Dan: het oude zomerspelletje van bekenden die wat aanraden, met ditmaal een viertal koppels van oude en jonge schrijvers/lezers die elkaar iets aanraden. Marita Mathijsen raadt Franca Treur A.L.G. Bosboom-Toussaints Het huis Lauernesse aan, Treur tipt Mathijsen Hanna Bervoets' Lieve Céline; Renske de Greef en Drs. P. ("de sfeer aan tafel is enthousiast en flirterig," tekent Tim de Gier op) wisselen P's Versvormen, leesbaar handboek en Douglas Adams' The Meaning of Liff; Bas Heijne en Catherine de Vries Dostojevski's Aantekening uit het ondergrondse [sic] en Wat als... Pim Fortuyn niet was vermoord; en Ernst-Jan Pfauth en J.L. Heldring ten slotte Gary Sheyngarts [sic] Super Sad True Lovestory en Carry van Bruggens Prometheus. Na de grote recensie volgen meer aanraders, de jaarlijkse non-fictie-zomertips van Vrij Nederland.Die grote recensie, trouwens, door Jeroen Vullings, gaat over de briefwisseling tussen Hermans en Bordewijk, Een onmiskenbare verwantschap. "Te vormelijk en passieloos," vindt Vullings, al zijn de wederzijdse kritieken de moeite waard. Xandra Schutte opent Dichters & Denkers van De Groene Amsterdammer met een stuk over Mary McCarthy's De groep. Dat "is inderdaad ook voer voor sociologen. [Felle criticus Norman] Mailer heeft gelijk als hij stilstaat bij de grote opmerkingsgave van McCarthy. Maar de roman is toch bovenal een literaire klassieker". Dan: Piet Gerbrandy over De steen vreest mij door Slamkampioeen Ellen Deckwitz ("Deze poëzie is te subtiel om na één keer lezen, laat staan na één keer horen, haar geheimen prijs te geven.") en Joost de Vries over Robbert Welagens Porta Romana ("In zijn kalme herhalingen is Porta Romana aangenaam om te lezen." Maar: "Voor recensenten die willen dat de schrijver ook iets te melden heeft, is Welagen een stuk minder interessant."). En: Cees Zoon over De droom van de Ier, door "meesterverteller" Mario Vargas Llosa. De boekenpagina's van Het Parool openen met een groot portret van Christiaan Alberdingk Thijm en - oh tegenstelling - slechts één ster, uitgedeeld door Arie Storm. Het proces van de eeuw is, volgens hem, "een slaapverwekkend boek. De plot is duf, de hoofdpersoon is opmerkelijk dom en de stijl is onthutsend vlak". Even lang, kleinere foto en aanzienlijk meer sterren (5!) is Leo Vromans Daar toebedeeld. Jos Bloemkolk: "Als je dat boek, waar jongere dichters qua omvang een half leven over zouden doen, in handen hebt, valt je mond open. Maar die verbazing zou er niet zijn als dat boek niet zo"n ongehoorde kwaliteit had." Er is meer moois te melden. Jasper Henderson is uiterst enthousiast over de verhalen van Siegfried Lenz in Het begin van iets ("IJzersterk zijn ze, stuk voor stuk."), Victor Schiferli prijst de twee postuum uitgebrachte boeken van Jeroen Mettes, en Hans Renders bespreekt en looft uitgebreid de briefwisseling tussen Willem Frederik Hermans en F. Bordewijk. "De hoogtepunten uit deze voor het overige nogal brave brieven zijn zonder twijfel de passages waarin de heren elkaar bekritiseren." Sun, 03 Jul 2011 09:19:44 Geen geld meer voor prestigieuze John Llewellyn Rhys Book Award http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/2/geen-geld-meer-voor-prestigieuze-john-llewellyn-rhys-book-award Er is dit jaar geen geld om de John Llewellyn Rhys Book Award, een van de oudste en belangrijkste literaire prijzen van Groot-Brittannië, uit te reiken. Organisator Booktrust meldt op haar site dat de prijs 'on hold' staat. Booktrust vertoefde de laatste tijd in bijzonder zwaar weer nadat de Britse minister van Cultuur en Onderwijs de financiering met zo maar even de helft terugschroefde. De John Llewellyn Rhys Award werd sinds 1942 elk jaar uitgereikt aan auteurs in de Commenwealth onder de 35 jaar. De prijs, die de laatste jaren wel niet meer dan 5000 pond waard was maar veel aandacht genereerde, kwam er op initiatief van de weduwe van John Llewellyn Rhys. Die jonge auteur kwam als gevechtspiloot van de RAF in 1940 om het leven. De erelijst is behoorlijk indrukwekkend. Onder meer V.S. Naipaul, Margaret Drabble, Shiva Naipaul, William Boyd, Jeanette Winterson, Jonathan Coe, Nicola Barker en David Mitchell konden de prijs in de wacht slepen. De laatste winnaar was Amy Sackville. Dame of the British Empire Margaret Drabble, die de prijs in 1966 won, is verbolgen. "Precies deze prijs betekent voor een beginnende schrijver een wereld van verschil. Het is nu lastiger dan ooit om een voet op de ladder te krijgen,"  zo schrijft ze in The Guardian. Ook William Boyd noemt het "een schande" dat de prijs (tijdelijk) verdwijnt. Booktrust, die nog verschillende andere literaire prijzen uitreikt, laat weten dat het de bedoeling is de prijs snel weer te kunnen instellen. Eind vorig jaar bleek dat Booktrust ook de programma's voor gratis boeken voor Engelse kinderen helemaal moest schrappen na besparingen van de subsidiërende overheden. Na een storm van protest raakte het programma toch min of meer weer op poten, maar op voorwaarde dat Booktrust haar andere projecten moest herbekijken. Zie ook de BBC. Sat, 02 Jul 2011 10:43:33 Eva Rovers officiële biografe Boudewijn Büch http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/1/eva-rovers-officiële-biografe-boudewijn-büch Eva Rovers gaat de biografie schrijven over Boudewijn Büch. Dat is besloten door de Werkgroep Biografie Boudewijn Büch. "De gezamenlijke erven staan achter de keus en geven haar exclusief toegang tot de archieven", meldt het bestuur van de werkgroep, die bestaat uit journalist Frits Barend, fotograaf Klaas Koppe en directeur van het Biografie Instituut, Hans Renders. De verschijning van de biografie staat gepland voor 2016 bij uitgeverij Atlas in Amsterdam. Naast de biografie komt er ook een tentoonstelling en een fotobiografie over  leven en werk van Büch, en een jaarlijkse Boudewijn Büch-lezing.De tentoonstelling wordt in 2012, tien jaar na het overlijden van Büch, ingericht in zijn geliefde Artis Bibliotheek, onderdeel van de Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam. In die bibliotheek zal ook de jaarlijkse Boudewijn Büch-lezing worden gehouden omstreeks de sterfdag van Büch. Cabaretier Diederik van Vleuten zal de eerste lezing uitspreken. Eva Rovers (1978) schreef eerder de biografie over Helene Kröller-Müller (1869-1939), De eeuwigheid verzameld, waarop ze onlangs promoveerde aan het Biografie Instituut van de Rijksuniversiteit Groningen. Rovers is als docent verbonden aan diezelfde universiteit en aan de universiteit van Utrecht. Ze noemt het een mooie opdracht. "Büch bracht onderwerpen aan de orde, zoals Goethe, waar weinig mensen wat mee hadden. Hij wist die onderwerpen toegankelijk te maken voor een breed publiek. Zoals hij met die witte handschoentjes voorwerpen behandelde bij Barend en Van Dorp." Dat Büch bekend stond als een notoire fabulator, ziet ze als een uitdaging, al weet ze inmiddels wel dat je als biografe altijd wantrouwend naar je onderwerp moet zijn. "Wij zochten iemand die de mentaliteit heeft om echt alles uit te zoeken", zegt bestuurslid Koppe. "Iemand die als een detective te werk gaat. Om de feiten en fictie die Boudewijn Büch door elkaar haalde, te ontrafelen, heb je wel een detective nodig." Zie ook Nu.nl. Fri, 01 Jul 2011 01:21:57 Bangkok wordt World Book Capital in 2013 http://www.depapierenman.be/blog/2011/7/1/bangkok-wordt-world-book-capital-in-2013 Bangkok wordt in 2013 de nieuwe World Book Capital, zo maakte de Unesco gisteren in Parijs bekend. De Thaise hoofdstad is daarmee de dertiende die de eretitel mag dragen. De cultuurorganisatie van de Verenigde Naties werkt samen met de internationale vereningen van uitgevers, bibliotheken en boekhandelaren om elk jaar een stad te kiezen die boeken en lezen moet promoten. Momenteel is Buenos Aires de Wereldboekenhoofdstad, volgend jaar wordt dat de Armeense hoofdstad Yerevan. Eerder stonden ook Antwerpen (2004), Amsterdam (2008) in het boekencentrum. De uitverkoren stad torst de titel telkens vanaf 23 april, Werelddag van het Boek. Fri, 01 Jul 2011 10:36:35 PRESSE PAPIER # 32 - Marja Pruis - Kus me, straf me http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/30/presse-papier-32-marja-pruis-kus-me,-straf-me De manier waarop Marja Pruis (1959) - schrijver, criticus en redacteur van De Groene Amsterdammer - in haar onlangs verschenen essaybundel over literatuur schrijft is aanstekelijk. In Kus me, straf me is steeds is een literair thema de aanleiding voor haar om het te hebben over haar favoriete schrijfster of juist vreselijke boeken.Wat die laatste betreft: die vinden we in het stuk "Schrijvende weduwes". Hier is Pruis op haar best. Ze fileert het weduweproza van Clara Eggink (weduwe van J.C. Bloem), Renate Rubenstein (minnares van Simon Carmiggelt), Connie Palmen (Ischa Meijer) en Simone de Beauvoir (Jean-Paul Sartre). Of de toon van hun in memoriams nu triomfantelijk, onderkoeld of rancuneus is, één ding heeft de weduwe weten te bewerkstelligen: "ze zal tot in alle postumiteit de enige vrouw in zijn leven zijn".Vreemde eendjes in de bijt van dit boek zijn de drie of vier wat kortere persoonlijke stukjes die niets toevoegen behalve dat je wat meer van Marja Pruis zelf te weten komt. Het kortverhaal 'Drop shot' had ook niet gehoeven.Maar het meeste in Kus me, straf me is van hoog niveau. Gedurfd is "Gelukkige vrouwen schrijven niet", over het verschil tussen vrouwelijke en mannelijke schrijvers. "Mannen schrijven literatuur. Vrouwen schrijven vrouwenboeken." noteert Pruis niet zonder ironie. Veelzeggend in de discussie over dit heikele onderwerp is het voorbeeld dat ze aan het eind van het stuk gebruikt, uit Pruis' eigen leven gegrepen. Samen met Bernard Dewulf komt ze voorlezen bij het Vlaams-Nederlands Huis De Buren in Brussel (haar verhaal, 'Een vrouw met principes' is opgenomen in deze bundel en ook te horen op www.radioboeken.eu). Wat, zo stelt ze zich voor, zou er gebeuren als zij zijn verhaal had voorgelezen en hij dat van haar. "Mijn verhaal had zomaar kunnen winnen aan abstractiegraad." Maar dat van hem "zou uit mijn mond klinken als een verhaaltje voor een damesblad".   Het essay is een lastig genre dat Pruis echter uitstekend beheerst. Met een soepele pen reist ze vragen stellend van het persoonlijke naar het universele, terwijl ze zichzelf daarbij niet spaart. Een goed voorbeeld hiervan is haar stuk over recenseren, dat begint met de weerslag van een ongemakkelijk gesprek dat de schrijfster had met een vriendin na publicatie van haar roman. Als romanschrijfster én criticus kent Pruis als geen ander de macht van woorden. Dit essay, 'Het absolute woord' is haar persoonlijke handleiding voor het schrijven van recensies. Lezenswaardig voor vakgenoten én lezers die dat volk doorgaans maar een stelletje klaplopers vinden. In twee stukken over schrijvende moeders deelt ze onverholen haar enthousiasme over Alice Munro en Hella Haasse. Flannery O'Connor is onderwerp van een reisreportage, een soort bedevaart bijna en Jane Eyre van Charlotte Brontë lijkt voor Pruis de functie van een soort oer-boek te vervullen. Haar stukken nodigen uit tot het kennis nemen van het werk van schrijfsters dat je nog niet kende en tot het herlezen van klassiekers: een mooi resultaat. Thu, 30 Jun 2011 05:10:16 Nieuwe Servische stad gebouwd ter ere van Nobelprijswinnaar Ivo Andric http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/30/nieuwe-servische-stad-gebouwd-ter-ere-van-nobelprijswinnaar-ivo-andric De Servische filmregisseur Emir Kusturica bouwt een stadje als eerbetoon aan de Joegoslavische schrijver Ivo Andric, zo meldt The Guardian. Dit jaar is het vijftig jaar geleden dat Andric (1892-1975) de Nobelprijs voor de literatuur kreeg toegekend. Volgens nieuwssite Balkan Insight is Kusturica van plan de kersverse stad, die in 2014 gereed moet zijn, als set te gebruiken voor zijn verfilming van Andric' bekendste roman, De brug over de Drina (1945). Het leven van Ivo Andric (op de foto voor de brug) is als een bloemlezing van de geschiedenis van het voormalige Joegoslavië. Andric werd geboren in Bosnië, toen dat nog deel uitmaakte van het Oostenrijks-Hongaarse rijk. Na studies filosofie en letteren in onder meer Zagreb en Graz werkte hij als diplomaat. Andric schreef aanvankelijk in het Kroatisch, de taal van zijn ouders, om later over te stappen op het Servisch. Volgens kenners is zijn werk, dat universele thema's behandelt en zowel poëzie als novellen en romans omvat, op zijn best als hij het leven uit zijn geboortestreek Bosnië beschrijft. Tijdens de Duitse inval in Joegoslavië in 1941 trok Andric zich terug in Belgrado. In deze periode schreef hij onder andere De brug over de Drina (Na Drini cuprija, zie foto 2). De roman vertelt het verhaal van drie eeuwen van conflict waarvan de brug, gelegen bij het Bosnische stadje Višegrad, getuige was. Andricgrad, zoals de nieuw te bouwen stad gaat heten, zal deel uitmaken van Višegrad en zo'n 17 vierkante kilometer in beslag nemen. Het project wordt gefinancierd door Kusturica en door de Servische regering. In 2005 liet Kusturica in een vraaggesprek met The Guardian al weten al zijn inkomsten voortaan in dit soort projecten te willen steken. "Met steden heb ik het helemaal gehad. Ik verloor Sarajevo tijdens de oorlog en woonde vier jaar in New York, tien in Parijs en kort in Belgrado. Steden zijn voor mij inmiddels niets meer dan luchthavens." Eerder bouwde Kusturica al cultuurdorp Küstendorf in de bergen van West-Servië. (Foto 2: Julian Nitzsche) Thu, 30 Jun 2011 01:52:52 Antarcticastuk van Peter Verhelst in Franse wereldpremière http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/29/antarcticastuk-van-peter-verhelst-in-franse-wereldpremière In La Chartreuse, op een boogscheut van Avignon, gaat in samenwerking met het prestigieuze theaterfestival komende 6 juli Terra Nova in wereldpremière, de nieuwste tekst van Peter Verhelst. Terra Nova is de naam van het schip van de Britse Antarctica-expeditie in 1910-13. CREW, het gezelschap van Eric Joris dat zich specialiseert in ‘live-art projecten' waarin theater en multimediale experimenten elkaar ontmoeten, neemt de kijker mee in het hoofd van expeditieleider Robert Falcon Scott. De technologie van de performance transformeert de bezoekers tot protagonist van de Zuidpoolverovering. Op hun tocht zijn ze vergezeld door een tekst van Peter Verhelst. Hij trekt een parallel tussen de exploratie van Antarctica en van de hersenen, met wetenschappelijke vragen over het bewustzijn als vertrekpunt. Met name het werk De egotunnel, hersenonderzoek en de mythe van het zelf van filosoof Thomas Metzinger speelde een belangrijke rol in de voorstelling. De tocht van Scott verloopt hard en catastrofaal. Hij wordt ingehaald door de Noor Amundsen en bereikt uiteindelijk niet als eerste de Zuidpool. Bovendien ziet hij op een zucht van de eindmeet zijn laatste reisgezellen doodvriezen in het besef dat hetzelfde lot hem boven het hoofd hangt. Dat hoofd met de wanhoop erin intrigeert Verhelst: het gevecht tussen wil en waanzin op de grens van zijn kunnen waarin Scott ongetwijfeld gezocht heeft naar zijn ‘zelf'. Terra Nova is de derde tekst van Verhelst voor CREW (zie hier voor een tekstfragment, en hier voor de speellijst) na Philoctetes (2002) en CRASH (2004) maar ook zijn derde première dit jaar. Voor de Veenfabriek en Muziektheater Transparant leverde hij het libretto Medea. Wim Opbrouck van NTGent kreeg een monoloog op maat: Nero, over de Romeinse keizer als kleine jongen. Medea blijft tot de verbeelding spreken. Na toneelbewerkingen van Tom Lanoye (Mamma Medea), Jan Decorte (Betonliebe + Fleischkrieg Medeia) en Stefan Hertmans (Mind the Gap) gaf ook Verhelst een eigen interpretatie aan de  tragedie van Euripides. Hij vertrekt vanuit een omkijkende Kreon in vier monologen. In de voorstelling raken de tekstfragmenten in de nieuwe muziekcompositie van Wim Henderickx verstrengeld. Nero werd voorafgegaan door Lex (2008, gebaseerd op Alexander de Grote) en Julius Caesar (2009) en kadert in een reeks monologen voor de vaste acteurskern van NTGent. Verhelst is ook auteur van de World Playwright message 2011, een initiatief van Schrijverspodium ter gelegenheid van World Theatre Day. Volgend seizoen plant hij een ervaringstheatervoorstelling samen met zijn vriendin Maud Bekaert: Aankomst van de walvissen. Thu, 30 Jun 2011 12:28:41 Lila Azam Zanganeh en Stefan Hertmans leiden Bozar Book Club http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/29/lila-azam-zanganeh-en-stefan-hertmans-leiden-bozar-book-club Vanaf eind september start Bozar Literature, het literaire programma van het Brusselse Paleis voor Schone Kunsten, met de Bozar Book Club. Afwisselend in Nederlandse en Franstalige sessies wordt het publiek uitgenodigd 10 literaire en filosofische werken van allure voorbereidend te lezen en tijdens begeleide bijeenkomsten verder over bepaalde fragmenten van gedachten te wisselen. Voor de begeleiding wist Bozar twee deskundigen met enige renommee te strikken: de Franstalige sessies worden geleid door Lila Azam Zanganeh, voor de Nederlandstalige boekenclub is Stefan Hertmans aangezocht. De Vlaamse auteur is momenteel voltijds schrijver en was tot vorig jaar docent in de masteropleiding van het Kask aan de Hogeschool Gent, hij organiseerde er ook Studium Generale waarvoor hijzelf vaak als interviewer optrad en promoveerde voorjaar 2010 aan de Gentse universiteit tot doctor in de kunstfilosofie. Lila Azam Zanganeh deed dit jaar van zich spreken met haar boek  The Enchanter: Nabokov and Happiness. De jonge Frans-Iraanse die schrijft voor o.m. Le Monde, La Repubblica en The New York Times oogstte met haar Nabokov-spin-of heel wat aandacht en was dit voorjaar alomtegenwoordig (zie ons eerder bericht). Voor de Bozar Book Club start ze in september met het doorgronden van Freedom van Jonathan Franzen, later komen Lolita, Hafez de Chiraz en de klassieke Perzische poëzie, Voyage au bout de la nuit van Louis-Ferdinand Céline en Trois femmes puissantes van Marie Ndiaye aan bod. De Nederlandse leesgroep gaat van start met De kaart en het gebied van Michel Houellebecq. Daarna duikt men volop in de filosofie met Je moet je leven veranderen van Peter Sloterdijk gevolgd door Ironie van Sören Kierkegaard, Niet voor de winst van Martha Nussbaum en  tot slot Anti-Oedipus van Gilles Deleuze. Zowel Lila Azam Zanganeh als Stefan Hertmans lichten hun visie en verwachtingen in korte videoclips toe. Inschrijven kost 7 euro per sessie, wie de uitdaging volledig wil aangaan, kan ook een abonnement nemen van 25 euro voor 5 deelnames. Thu, 30 Jun 2011 12:56:58 Grote herschikkingen bij WPG-uitgeverijen op til http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/29/grote-herschikkingen-bij-wpg-uitgeverijen-op-til Er zijn grote veranderingen in het uitgeverijvak op til. Bij de uitgeverijgroep WPG is aangekondigd dat per 1 januari 2012 de uitgeverijen De Arbeiderspers en A.W. Bruna gaan fuseren. Tegelijkertijd zal ook uitgeverij Balans een fusie aangaan met De Bezige Bij. A.W. Bruna werd bij de opsplitsing van PCM twee jaar geleden door WPG  overgenomen. De uitgeverij brengt onder meer Stieg Larsson, John Grisham en Carlos Ruiz Zafón op de markt. De Arbeiderspers, nu gevestigd aan de prestigieuze Amsterdamse Herengracht,  verhuist naar Utrecht. Bij het publiceren van de jaarcijfers maakte WPG-directeur Koen Clement onlangs bekend dat het met De Arbeiderspers|Balans niet goed ging en als enige WPG-uitgeverij een negatieve omzet draaide. Clement zegt aan Boekblad nu dat "het besluit niet voortkomt uit nood, maar uit onze ongebreidelde ambitie om onze auteurs beter in de markt te zetten." Arbeiderspers-directeur Lex Jansen zegt dat "het boekenvak uitdagende tijden beleeft. Druk op de consumentenbestedingen, digitale ontwikkelingen, een veranderende rol van de uitgever dwingen ons na te denken over de beste manier om onze auteurs en hun oeuvre zo kansrijk mogelijk bij de lezers te brengen." A.W. Bruna-uitgever Joop Boezeman zegt aan Boekblad: "Ik hoor veel collega's binnen het vak, ook internationaal, zuchten en steunen over de pittige marktomstandigheden. Daar willen wij niet aan meedoen. Vanuit ons moederconcern WPG Uitgevers kregen we de opdracht na te gaan om met respect voor de bestaande fondsen een zo krachtig mogelijke organisatie uit te tekenen." De uitgeverijen Balans en De Bezige Bij behouden de eigen naam en identiteit. maar zullen voortaan samen vanuit hetzelfde huis opereren. Het is nog onduidelijk of en hoeveel functies zullen sneuvelen bij de uitgeverijen, waar samen ongeveer 130 mensen werken. Nog vandaag werd bekend gemaakt dat bij de Nederlandse afdeling van LannooMeulenhoff de uitgeverijen TerraLannoo en Unieboek | Het Spectrum zullen samengaan. Daarbij gaan acht arbeidsplaatsen verloren. Wed, 29 Jun 2011 04:18:00 Papierman(d) - aflevering 126 http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/25/papierman(d)-aflevering-126 Midweekse versie van de korte nieuwsrubriek, met vers en klein achterstallig letteren- en boekennieuws: °°Het archief van de Britse toneelschrijver Alan Ayckbourn (foto) komt online, meldt BBC. °°Ramsey Nasr veegt Mark Rutte de mantel uit in de Volkskrant over de cultuurbezuinigingen in Nederland: "Alleen op cultuur zet je een ork." En de toespraak van theatermaker Ivo van Hove. °°Waarom zoveel auteurs omkomen in een auto-ongeval, een onderzoek van The Millions. °°Een postzegel voor Mark Twain. °°J.K. Rowling en de Potter-online-ervaring, voor wie het mocht ontgaan zijn. °°De Amerikaanse schrijver Philip Roth leest geen fictie meer, zie het interview in de Financial Times. °°Nog meer lof voor de autobiografie van Claude Lanzmann, De Patagonische haas, bij deze recensie op VPRO Boeken. °°Een portret van Lieve Joris in Lire. °°Kort interview met Cees Nooteboom, bij Winstonsdad's blog. °°Dichteres Ellen Warmond overleden op 80-jarige leeftijd, zie VK. °°Een nieuwe Britse boekenwebsite, We Love this Book. °°Slechts drie procent van de gepubliceerde boeken in de VS zijn vertalingen, zie CS Monitor. °°Het psychedelische leven van Aldous Huxley in LA, nu vereeuwigd in een documentaire, zie de LA Times. °°84 Charing Cross Road van Helene Hanff revisited, in The Telegraph. °°De Parijse boekhandelaar Emmanuel Delhomme trekt aan de alarmbel: Un libraire en colère: "Je suis devenue une verrue dans le quartier." °°De Nederlandse Koninklijke Bibliotheek kocht acht bijzondere drukwerken uit de Tweede Wereldoorlog  gemaakt door H.N. Werkman (1882-1945) waaronder een uniek exemplaar van De Zee van H. Marsman.  °°Zondag is het weer op de (boeken)koppen loppen in Dordrecht, zie Boekendingen. °°Het Letterkundig Museum heeft een bronzen borstbeeld van Multatuli verworven. De portretkop, gemaakt door John Laurijssen, werd geschonken door Peter IJsenbrant en wordt opgenomen in de gebeeldhouwde en geschilderde portrettenreeks De Nationale Schrijversgalerij. °°Universiteit Groningen laat 1,8 miljoen boeken afstoffen, zie Trouw. °°Wim Noordhoek bij VPRO over de overleden Heere Heeresma. En ook nog een obit in NRC, Pieter Steinz over Heeresma: Pleitbezorger van 'leesbare teksten' à la Reve. °°De Standaard-journalist Geert Sels verbannen van de theatervoorstellingen van Jan Fabre, na een niet zo positieve recensie van Nachtboek 1978-1984: 'Mag ik nog een mening hebben over kunst?" °°Eloge de l'épigraphe in Le Nouvel Observateur. °°'Drugsgebruik Shakespeare kan worden aangetoond', zie nu.nl en LiveScience.com. °°Tiny books: the next big thing?, zie The Irish Times. °°De Laurens Janszoon Costerprijs 2011 is toegekend aan de vormgever, typograaf en schrifttheoreticus Gerrit Noordzij. Gerrit Noordzij (Rotterdam, 1931) verzorgde voor tientallen uitgeverijen de vormgeving van de boeken, sinds 1978 vooral voor  uitgeverij Van Oorschot. De prijs zal op 25 november 2011 worden uitgereikt in de Gravenzaal van het stadhuis te Haarlem. °°Selexyz, de grootste boekhandelketen van Nederland en onder meer eigenaar van Scheltema belandt in zwaar weer en plant inkrimpingen en ontslagen. Meer bij Het Parool. °°Paris inspire toujours, volgens Les Inrockuptibles: drie nieuwe of heruitgegeven boeken over Parijs, met onder meer de Queneau-kwisvragen over Parijs. °°Salon.com-columniste Laura Miller over "Spamazon" of de door junk en rommel overspoelde e-bookmarkt. °°Wereldwijd zestig miljoen verkochte exemplaren van de Milleniumtrilogie van Stieg Larsson. Wed, 29 Jun 2011 10:54:55 Isabel Allende wint H.C. Andersen Literatuurprijs http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/29/isabel-allende-wint-h.c.-andersen-literatuurprijs De Chileense schrijfster Isabel Allende heeft de Hans Christian Andersen Literatuurprijs gewonnen. De prijs is 67.000 euro waard en wordt uitgereikt door de Deense stad Odense aan schrijvers "van wie het werk het dichtst dat van de sprookjesschrijver benadert". Odense, op het eiland Funen, is de geboortestad van Hans Christian Andersen (1805-1875). Het geboortehuis van de schrijver is opengesteld als museum. De eerste editie van de prijs ging vorig jaar naar J.K. Rowling en moet niet verward worden met de H.C. Andersen Award, die door de IBBY wordt ingericht voor kinder- en jeugdschrijvers en waarvoor dit jaar onder meer Bart Moeyaert is genomineerd.Bestsellerauteur Allende, de schrijfster van magisch-realistische boeken als Het huis met de geesten, Paula en Het eiland onder de zee wordt in september 2012 in Odense verwacht om er de prijs op te halen. Wed, 29 Jun 2011 09:29:38 Oorlogspaspoort James Joyce wordt geveild http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/28/oorlogspaspoort-james-joyce-wordt-geveild Het Britse paspoort van James Joyce en zijn gezin uit 1915 zal op 14 juli bij Sotheby's worden geveild, zo meldt de Irish Times. Het unieke document komt uit de collectie van een privéverzamelaar en moet tussen de 50.000 en 70.000 pond opbrengen, zo is de verwachting. Op het paspoort staat Joyces geliefde Nora Barnacle, met wie hij in 1904 uit Dublin wegtrok, vermeld als zijn vrouw, terwijl ze pas in 1931 officieel zouden trouwen. Ook zoon Georgio en dochter Lucia zijn vermeld als leden van het gezin. Het paspoort is een prachtige illustratie van de vele zwerftochten die het gezin Joyce tijdens de eerste wereldoorlog en in de jaren erna ondernam, en bevat dan ook stempels van douanediensten uit Trieste, Zürich, Parijs, Boulogne en Londen. Het document beslaat zowat de meest creatieve periode van Joyce, die tijdens en na de oorlog aan Ulysses werkte. Het paspoort werd op 10 augustus 1915 door het Britse consulaat in Zürich uitgereikt. Het gezin-Joyce trok drie maanden daarvoor vanuit Triëste naar het neutrale Zwitserland, nadat Italië de oorlog had verklaard aan het Oostenrijks-Hongaarse keizerrijk. Triëste was toen nog geen Italiaanse stad, en de dubbelmonarchie dreigde ermee om alle geallieerde inwoners van de stad te interneren. Op het paspoort staat als beroep bij Joyce 'Engelse leraar' vermeld, samen met het feit dat hij een bril droeg. Na de oorlog voldeed Joyce aan de nodige formaliteiten om terug naar Triëste te keren, maar in 1920 zou hij met zijn gezin naar Parijs verkassen, waar Ulysses uiteindelijk ook zou verschijnen bij Sylvia Beach. De schrijver zou het document blijven gebruiken en vernieuwen tot september 1922, kort nadat het azuurblauwe boek over de zwervende Ier het licht zag. Tue, 28 Jun 2011 09:39:36 Reve-biograaf Nop Maas doet aangifte van bedreiging door Joop Schafthuizen http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/28/reve-biograaf-nop-maas-doet-aangifte-van-bedreiging-door-joop-schafthuizen Reve-biograaf Nop Maas heeft gisteren aangifte gedaan van bedreiging door Reves weduwnaar Joop Schafthuizen, zo meldt onder meer de Volkskrant. Schafthuizen zou Maas in de nacht van zaterdag op zondag diverse malen telefonisch hebben bedreigd. "Joop kondigde aan mij te komen doodschieten," aldus Maas, "en wel door mijn hart, door mijn hoofd en door mijn hersens. Al zou ik die niet hebben." Schafthuizen ontkent de aantijging niet, maar laat aan de krant weten: "Alleen heb ik niet gezegd dat ik hem dood ga schieten, maar dat ik hem hartstikke dood zal schieten." Nop Maas wil de bedreiging niet "als een akkefietje afdoen".De bedreiging en daaropvolgende aangifte zijn de zoveelste episode in een strijd die eind vorig jaar losbarstte rondom de publicatie van het derde deel van de Reve-biografie, De late jaren 1975-2006. Aanvankelijk kreeg Maas van Schafthuizen de vrije inzage in het Reve-archief, dat tal van ongepubliceerd werk en correspondentie van Reve bevat. Nadat Schafthuizen het typoscript van het derde deel had gelezen, trok hij zijn toestemming voor publicatie in. Via de rechter dwong Schafthuizen recentelijk (zie hier) af dat dit derde deel, dat afgelopen februari bij uitgeverij Van Oorschot had moeten verschijnen, alleen na aanpassingen mag worden gepubliceerd. Volgens de rechter stond niet vast dat Schafthuizen zijn toestemming voor het derde deel al had gegeven.  Volgens Van Oorschot en Maas had hij nochtans wel degelijk ingestemd met de publicatie. Er was ook voldaan aan alle wijzigingen die hij wilde aanbrengen. Nop Maas vond de uitspraak dan ook "teleurstellend" en "verrassend". In De Morgen (17.6.2011) zei hij toen: "In feite komt Schafthuizen nu weg met een soort contractbreuk. De rechter heeft geen oog voor het feit dat ik afspraken had met Schafthuizen en dat er overeenstemming bestond, waar Schafthuizen later zomaar is op teruggekomen", zegt hij. "Overigens heb ik de telefoongesprekken mét de afspraken op band opgenomen en overgemaakt aan de rechter. Waarom werpt dat geen gewicht in de schaal?" Maas noemt Schafthuizen "een ongeleid projectiel": "Je kunt er geen redelijke gedachtewisseling mee hebben. Je hebt gewoon maar te volgen als hij weer van idee verandert." Schafthuizen laat nog weten Maas zaterdagavond te hebben gebeld om het volledige werkarchief van zijn overleden echtgenoot per ommegaande terug te eisen. De aangifte ziet hij, naar eigen zeggen, "fluitend tegemoet". Tue, 28 Jun 2011 10:42:10 Hercule Poirotprijs 2011 voor Rudy Soetewey http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/27/hercule-poirotprijs-2011-voor-rudy-soetewey Tijdens de tweede editie van Poirot in Bruges, het door Knack georganiseerde thrillerfestival, werd zondag de Hercule Poirotprijs 2011 uitgereikt aan Rudy Soetewey. De Vlaamse auteur ontving voor zijn boek Getuigen (uitgeverij Kramat) een cheque van 5000 euro uit handen van de Nederlandse misdaadschrijfster Esther Verhoef. Rudy Soetewey was al een habitué van de nominatielijst van deze Vlaamse misdaadprijs,  die haalde hij met Inbraak (2001), Moord (2007) en Vrienden (2009). De achtkoppige jury zag in Getuigen "latente kwaliteit, de soberheid, de exquise karaktertekening, de herkenbaarheid, en vooral de universaliteit van de eigen twijfel".  De publieksprijs, voor het eerst uitgereikt, was voor Bram Dehouck die voor Een zomer zonder slaap  de meeste stemmen op de Knacksite achter zich kreeg. De andere genomineerden waren Ludo Schildermans met Getekend, Roger Schoemans met Bastille en Koen Vermeiren met De blik. Opvallend is verder dat de jury in haar rapport gewag maakt van de specifieke contouren van de Vlaamse thriller. "Het is de kleine, geborgen, intense dorpssaga. Met zijn verknipte zonderlingen, zijn schijnheilige schermen, zijn hang naar eenvoud, zijn ontreddering als oud botst met nieuw, zijn pijnlijke, psychologische escapades in de verboden wereld van lust, nijd, wreedheid en aftandse gedachten", luidt haar  omschrijving. Vorig jaar won Patrick De Bruyn de prijs die sinds 1998 wordt uitgereikt. Mon, 27 Jun 2011 09:48:28 Parijs Musée des lettres et manuscrits krijgt Brusselse dependance http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/27/parijs-musée-des-lettres-et-manuscrits-krijgt-brusselse-dependance Het Musée des lettres et manuscrits, dat in april 2004 werd geopend in de Parijse wijk Saint-Germain-des-Prés, krijgt op 23 september een bijhuis in Brussel, zo kondigde Gérard Lhéritier, president van de instelling vandaag in een mededeling aan. Het museum zal worden gevestigd in een pand van twee verdiepingen van de Koninklijke Sint-Hubertusgalerij, op de hoek van de Koningsgalerij en de Beenhouwersstraat. De openingstentoonstelling zal draaien rond ongepubliceerde manuscripten en documenten van Georges Simenon, bij uitstek de literaire brugfiguur tussen België en Parijs. Voor de permanante tentoonstelling zal worden geput uit de uitgebreide reserves van het Parijse hoofdhuis, waar meer dan 80.000 documenten in zuurvrije dozen worden bewaard. Jaarlijks komen er drie à vier tijdelijke tentoonstellingen. Naast Simenon zullen heel wat andere Belgen aan bod komen in het nieuwe museum, dat zich op meer dan alleen maar schrijvers toelegt, zoals bijvoorbeeld Alfred Stevens, James Ensor, René Magritte, Emile Verhaeren, Maurice Maeterlinck, Hergé en Hugo Claus. Een klein deel van de tentoonstelling draait rond het thema 'België, verbanningsoord', met getuigenissen van de Franse auteurs François Fénelon, Jean-Jacques Rousseau, Victor Hugo en Charles Baudelaire. die allemaal in België een toevluchtsoord vonden. Mark Eyskens, politicus, schilder, academicus en homme de lettres, heeft het peterschap over de nieuwe instelling aanvaard. Zie onder meer RTBF. Mon, 27 Jun 2011 09:16:28 Erven de Saint-Exupéry lanceren vernieuwde site http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/27/erven-de-saint-exupéry-lanceren-vernieuwde-site De website gewijd aan Antoine de Saint-Exupéry (1900-1944) is na een uitgebreide, twee jaar durende revisie aanmerkelijk vernieuwd en uitgebreid. De site wil de belangrijkste bron van informatie over leven en werk van de schrijver zijn, auteur van onder andere Vol de Nuit (1931) en Le Petit Prince (1943). De Saint-Exupéry, die als geallieerd piloot tijdens een missie in de Middellandse Zee verongelukte (het wrak werd pas in 2004 gevonden), liet een divers oeuvre na maar geen nazaten. Na een juridische strijd met de (erven van) weduwe De Saint-Exupéry, die tot op heden voortduurt (zie het persbericht hier) wordt de nalatenschap van de schrijver nu bewaakt door de Fondation Antoine de Saint-Exupéry, onder voorzitterschap van François d'Agay, neef van de schrijver.   Door deze stichting is in samenwerking met diverse experts hard gewerkt om de site zo gebruikersvriendelijk mogelijk te maken (wat in de Franse cyberspace niet altijd vanzelfsprekend is) en eveneens geschikt voor gebruik op tablets en mobieltjes. Middels vier tabs, linksboven op de site, kan de bezoeker een schat aan informatie over leven en werk van de schrijver vinden. Zo biedt de subsite Médiathèque toegang tot zo'n tienduizend stukken, zoals een fotoarchief en facsimiles van de vele uitgaven. Een dossier thématique belicht een minder bekend aspect van het leven van De Saint-Exupéry die ook uitvinder was en zo'n elf technische patenten indiende voor de verbetering van vliegtuigen. Sommige van zijn ideeën worden nu nog in de luchtvaart gebruikt. De omweg waard zijn ook de tabs rechtsboven op de pagina waar op visuele wijze onder meer het leven van de schrijver wordt verbeeld middels een verschuifbare balk en klikbare foto's. De moeite is het (technisch) overzicht van de vliegtuigen waarmee de schrijver-piloot gevlogen heeft en een wereldbol met daarop aangegeven de plekken (ook interactief) waar hij in zijn veelbewogen leven vertoefd heeft. De lancering van de vernieuwde site, die na de zomer uitgebreider onder de aandacht wordt gebracht, past in een veelomvattender campagne met als doel de nalatenschap van de schrijver-piloot levend te houden. Eind vorig jaar werd de animatieserie Nouvelles aventures du Petit Prince uitgebracht (zie hier), ook staat een 3D-verfilming op stapel (zo meldde eerder Variety). Mon, 27 Jun 2011 03:26:54 Auteur achter pseudoniem 'Suzanne Vermeer' overleden http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/27/auteur-achter-pseudoniem-suzanne-vermeer-overleden De Nederlandse auteur Paul Goeken is vorige week overleden aan kanker. Goeken was de auteur die onder het pseudoniem 'Suzanne Vermeer' vijf bestsellers schreef. In 2005 werd Paul Goeken de eerste Nederlandse auteur in 15 jaar bij uitgeverij A.W. Bruna en publiceerde hij verschillende thrillers onder zijn eigen naam. Na zijn thriller De orde liep hij rond met een idee voor een nieuw boek, een spannend verhaal dat de misstanden in de vakantiewereld aan de kaak zou stellen:. Dat werd All inclusive. Uitgever Steven Maat van A.W. Bruna Uitgevers: "Het verhaal was te goed om te laten liggen, we wisten zeker dat we veel lezers zouden aanspreken, maar het was een heel ander verhaal dan Pauls eerdere thrillers. Het boek onder zijn naam uitgeven was daarom eigenlijk geen optie." Ook de titels die daarna verschenen werden stuk voor stuk bestsellers. In 2010 werd Cruise bovendien genomineerd voor de NS Publieksprijs. Bella Italia, de meest recente Vermeer-thriller, ligt sinds begin juni in de winkels en staat momenteel op de tweede plaats in de Nederlandse bestsellerlijst. Noorderlicht, de nieuwe Vermeer-thriller, wordt verwacht voor het vroege voorjaar 2012. Enige tijd geleden gaf Ernest van der Kwast zich nog uit voor Suzanne Vermeer - maar dat bleek om een van de vele publicitaire hoogstandjes van de auteur van Mama Tandoori te gaan. Paul Goeken overleed op 21 juni in Gran Canaria, waar hij sinds 1999 woonde. Hij laat een vrouw en drie kinderen na. Onder zijn eigen naam schreef Goeken na zijn debuut Hammerhead nog vijf boeken in de serie rond Alfonso Silva, chef van Nueve (de elite-eenheid van de Spaanse geheime dienst) en zijn second in command Carmen Marrero: Dodelijke stijging, Camouflage, De Orde, Spaanse Furie en De oversteek. Zie ook Crimezone.nl. Mon, 27 Jun 2011 02:49:38 Meer duidelijkheid over de laatste uren van Federico García Lorca? http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/27/meer-duidelijkheid-over-de-laatste-uren-van-federico-garcía-lorca Miguel Caballero Pérez, een historicus uit Granada, beweert na drie jaar opzoekwerk in archieven van politie en leger te weten hoe de laatste uren van de terechtgestelde Spaanse dichter Federico García Lorca (1898-1936) eruit hebben gezien, zo meldt onder meer The Guardian. De historicus heeft de identiteit ontdekt van een zestal politiemannen en vrijwilligers die deel uitmaakten van het vuurpeloton dat Lorca in de Spaanse Burgeroorlog doodschoot. Volgens Caballero Pérez was het de rechtsgezinde familie Roldan, politieke rivalen van Lorca's vader, die de autoriteiten van Granada ervan overtuigde om de schrijver te arresteren en terecht te stellen. Een lid van de clan-Roldan maakte deel uit van het vuurpeloton. De mannen van het vuurpeloton kregen een bonus van 500 pesetas en een promotie in ruil voor het vuile werk. Ook nu weer wordt de kwestie opgerakeld van waar Lorca ligt begraven, een discussie die literair Spanje beheerst als was het de discussie over het geslacht der engelen. Caballero bevestigt in zijn boek Las trece últimas horas en la vida de García Lorca wat de Spaanse journalist Eduardo Molina Fajardo eerder al beweerde: dat de auteur begraven ligt in een open vlakte dicht bij de boerderij Cortijo de Gazpacho, tussen de dorpjes Viznar en Alfacar. Die plek is maar een halve kilometer verwijderd van waar men op aanwijzen van de historicus Ian Gibson in 1971 tevergeefs groef naar het stoffelijk overschot. Ook in 2009 werd er 51 dagen aan een stuk gezocht op de site, nadat een jarenlange juridische strijd met nabestaanden was beslecht. Mon, 27 Jun 2011 11:15:34 Nederlandse schrijver Heere Heeresma (79) overleden http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/26/nederlandse-schrijver-heere-heeresma-(79)-overleden Vanmorgen is in Laren de Nederlandse auteur Heere Heeresma overleden op 79-jarige leeftijd. Heeresma stierf in het Rosa Spierhuis, een verzorgingstehuis voor oudere kunstenaars en wetenschappers. Alleen al voor de titels van zijn boeken verdient de in Amsterdam geboren Heere Heeresma zijn plaats in de Nederlandse literatuurgeschiedenis. De rumoerige 79-jarige auteur van Zwaarmoedige verhalen voor bij de centrale verwarming of Geef die mok eens door, Jet! had altijd lak aan de gevestigde schrijversorde. Met duivels plezier zette hij de burgermansmoraal in zijn hemd. En over zijn turbulente levensloop mocht de schrijver met de onafscheidelijke zonnebril graag de mythes aandikken. Heeresma is de zoon van een onorthodox theoloog en godsdienstleraar en was de oudste van drie schrijvende broers (naast Heere waren ook Marcus en Faber auteur). Hij debuteerde in 1954 met de dichtbundel Kinderkamer.  Als prozaïst viel hij meteen op met de verhalen Bevind van zaken (1962) en vooral met de in 1984 door Theo van Gogh verfilmde roman Een dagje naar het strand (1962), waarin hij eenzaamheid en menselijk tekort blootlegt in het leven van de alcoholist Bernard. En uiteraard is er zijn klassieker Han de Wit gaat in ontwikkelingshulp of over het leven, streven en sneven van een gewone hollandse jongen (1972 - zie cover hieronder), de beruchte zedenschets waarin hij het reilen en  zeilen in een gewoon arbeidersgezin in de jaren zestig schrijnend-hilarisch in beeld brengt.  Vanaf Juweeltjes van waterverf (1965) geeft Heeresma vrij spel aan zijn gevoel voor slapstick, terwijl hij zijn pessimisme botviert in een haast ouderwetse stijl met uitdrukkingen uit de spreektaal. In 1970 trok Heeresma met een aantal anderen ook fel van leer tegen de gevestigde orde van uitgevers en schrijvers. Ze pleitten in een manifest voor "leesbare teksten". Heeresma wilde uitdrukkelijk ook de "gewone man" bereiken met zijn romans en verhalen. Als broodschrijver schreef Heeresma onder pseudoniemen als Johannes de Back en Ben Bulla een fiks aantal pornografische romans die in het genre nog steeds overeind staan, zoals Gelukkige paren, Geschoren schaamte en Een robuuste buste, één!... In 2005 maakte Heeresma zijn retour met warm ontvangen delen jeugdherinneringen, Een jongen uit plan-Zuid. In 2006 verscheen nog de roman Kijk, een drenkeling gaat voorbij. Heeresma schreef ook honderden radioprogramma's en zijn werken boekten ettelijke vertalingen. Zie de uitgebreide prima obit op Literatuurplein, en verder bij Rutger H. Cornets de Groot, NRC, Volkskrant en veel goed gerubriceerde info op deze site over Heere Heeresma, Bevind van zaken. Sun, 26 Jun 2011 07:27:24 Literair supplement - aflevering 58 http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/25/literair-supplement-aflevering-58 Het weekoverzicht van de belangrijkste literatuurrecensies- en interviews uit kranten- en weekbladen in Nederland en Vlaanderen. In samenwerking met Athenaeum Boekhandel in Amsterdam. Een zeer divers aanbod deze week, met aandacht voor o.a. Graham Swift, Alan Hollinghurst, Bram Dehouck, Tanguy Viel en P.F. Thomése en vele anderen.   Orange Prizewinnares Téa Obreht op de cover van de Standaard der Letteren. De krant publiceeert een interview uit The Guardian met de jonge Amerikaanse met Balkanroots. Over bijgeloof, vampieren, de dood van haar Servische grootvader en het moment dat ze in de Parijse boekhandel Shakespeare and Company haar boek The Tiger's Wife in de etalage zag liggen: "Ik ging uit mijn dak toen ik het zag. Mensen keken naar mij van: wat er is aan de hand met die vrouw? Maar het was zo'n cool moment". Aanrader deze week is de lijvige roman Het Mussolinikanaal van Antonio Pennacchi. Het familie-epos over de kroostrijke familie Peruzzi die meewerkt aan het droogleggen van de Pontijnse moerasssen lijkt "in een geut neergeschreven" en is "verradelijk knap" schrijft Michael Bellon. En Bram Dehouck toont zich een goed observator en zet zijn personages trefzeker neer, constateert John Vervoort over Een zomer zonder slaap "een misdaadroman omdat er mensen in worden vermoord (..) maar nergens moet een misdaad worden opgelost". Kind van een vreemde van Alan Hollinghurst is voor Kathy Mathys niet het sterkste boek van de Britse auteur maar: "De sprankelende dialogen, de kronkels van tientallen geesten en de rijke, nauwelijks in een handvol woorden te vatten thematiek, zorgen ervoor dat Hollinghurst blijft bekoren". Stierenvechten, de tweede verhalenbundel van Roddy Doyle, beschrijft Ierse mannen van de middelbare leeftijd, de auteur "toont zich een meester van de gortdroge humor, die het hartverscheurende naadloos in het hilarische kan laten overgaan", aldus Vicky Vanhoutte. Het blauwe kind van de in het Frans schrijvende Henri Bauchau (1913) dateert oorspronkelijk uit 2004 en gaat over een therapeute die een jonge psychopaat behandelt. Al zijn de dialogen haar wat te gekunsteld en de stijl te dichterlijk, Marijke Arijs besluit toch: "Het is vooral een intrigerende roman over vallen en opstaan, over onuitroeibare hoop en over het geloof dat bergen verzet. Want kunst is voor Henry Bauchau de ultieme remedie. Bij deze schrijver heeft de verbeelding altijd het laatste woord".   Luuk Gruwez buigt zich in zijn maandelijke poëzierecensie over Ezelskaakbeen van Peter Ghyssaert en ziet een constante, de dichter "rekent het zich als taak aan te focussen op het herstel van een contact dat door dood of ziekte verbroken is of verbroken dreigt te worden. Aan de orde is het in principe onherstelbare". Mark Cloostermans grijpt de gehypete Nederlandse romans van het moment, James Worthy ("plat, heel plat") en Samaritaan van A.H.J. Dautzenberg (na 200 bladzijden snak je naar een glimp van stillistische ambitie) aan tot enige bedenkingen over schrijvers als mediafenomenen: "Volgende week is er weer een ander fenomeen, een andere campagne die "ophef" maakt, een andere schrijver die "controverse" veroorzaakt? Zegt dit iets over de literaire wereld, of over de media? (...) Hoe halen we de literatuur weer uit de society-pagina's, zonder meteen in het reservaat te belanden? Griezelige vragen, die een stuk relevanter zijn dan de boeken van deze fenomenen".  Eveneens in De Standaard ruimte voor Alain de Botton en een bespreking van Nachtboek van Jan Fabre.   In Humo aandacht voor Oost=West, de gebundelde reportages en reisverslagen van Abelkader Benali over het Midden-Oosten. En Het laatste testament van de Bijbel van James Frey over een eenzame zonderling die zich als een Messias voordoet in New York begint fantastisch, snel "mindert Frey helaas vaart, slaat hij nutteloze zijpaden in () en doorspekt hij de monologen van zijn personages met een haast ondraaglijke meligheid", Kristoff Tilkin kent slechts twee sterren toe. Jeroen Maris' eindconclusie over De zomer zonder mannen van Siri Hustvedt luidt vervolgens: "Het resultaat is een even geestig als slim boek over de vrouwelijke sekse, en alle aanhangsels die daarbij horen - de man, het huwelijk, seks."  Ruimte voor recent vertaalde Franse literatuur in Uitgelezen van De Morgen. Dirk Leyman las Paris-Brest van "narratief vernieuwer" Tanguy Viel. Past blindelings in de vakantiekoffer, deze roman met een familieverhaal met Franse erfenis- en geldtoestanden, vindt de recensent: "De wendbare, bij momenten virtuoze stijl van Viel én de soms grimmige humor (...) stuwt deze oneerbiedige roman genadeloos verder, als aanrollende golfjes die telkens aan kracht winnen". In Kort Frans ziet Leyman verwantschap tussen Paul Auster en Céline Curiol, in haar roman Adempauze "imponeert de delicate schriftuur", Jean-Marie Blas de Roblès' Middernachtsberg "mist de envergure van zijn voorganger". En de dubbelhartige herinneringen van Amélie Nohtomb aan haar geboorteland Japan in Gods ingewanden, Met angst en beven en De verloofde van Sado zijn nu als De Japanse romans gebundeld. Een ongekend verhaal van Monica Ali is lichter en braver dan haar debuut Brick Lane maar "Qua psychologische tekening is het nieuwe boek immers een stuk genuanceerder en gaat de schrijfster veel dieper" stelt Marnix Verplancke. Die ziet hoe de auteur de in een nieuw leven verzeilde prinses Diana heeft neergezet "als een complexe vrouw, met haar sterke en zwakke kanten, en dat maakt haar juist interessant voor de lezer, een hele roman lang". In Kort vraagt Marnix Verplancke aandacht voor Veilig leven in een sciencefictionwereld waarin Charles Yu "iets fundamenteels wil zeggen over onze hedendaagse manier van leven en daar wonderwel in slaagt", ziet hij vettige satire in De vraag van Sam Lipsyte en merkt hij op dat je Pygmee van Chuck Palahniuk lekker hilarisch ontspannen kunt lezen, al erger je je wel aan zijn simplisme.De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween van Jonas Jonasson (foto) groeide in Zweden uit tot een fenomenaal verkoopsucces en verovert nu de rest van de wereld, Han Ceelen sprak met de auteur over zijn feel goodboek dat dankzij de Zweedse boekhandelaren in the picture kwam: "Ik denk dat bijna alle mensen weleens uit het raam willen klimmen net als Allan. Niet om te verdwijnen, maar om hun leven te veranderen. In realiteit is dat meestal onmogelijk, vanwege al hun verplichtingen. Maar in een boek als dit kunnen ze even de illusie koesteren.." Ook de thriller Voor ik ga slapen van S.J. Watson oogst veel succes, Joost Houteman las dit debuut: "een psychologische misdaadroman waarvan voor een keer het label geen belachelijk epitheton ornans is". Verder in Uitgelezen aandacht voor Nachtboek 1978-1984 van Jan Fabre en een interview met Dirk Pels over populisme.   Knack roept de poëziebundel Dichters na mij van Koenraad Goudeseune uit tot boek van de week. Philip Hoorne prijst: "Het is een kunst zoals Koenraad Goudeseune in - of, zo u verkiest, uit - zijn gedichten kruipt. Authentieke poëzie luistert heel nauw. Daarom zijn schitterende dichtbundels zeldzaam. Daarom is Dichters na mij een zeldzaam schitterende bundel". In Kort heeft Piet de Moor het over Een hermelijn in Tsjernopol van Gregor von Rezzori ("alweer een proeve van Rezzori's weergaloze vertelkunst") en ziet Frank Hellemans hoe vertaler Hunnink recht probeert te doen aan de kromme stijl die veldheer Velleius Paterculus hanteert in Van Troje tot Tiberius. De geschiedenis van Rome.     In de bijlage Boeken van Trouw typeert Rob Schouten de nieuwe Graham Swift, in vertaling verschenen als Was je maar hier, als “een roman als een zacht glooiend landschap”, en prijst het vermogen van Swift “om in woorden te gieten wat bijna woordenloos lijkt. Janita Monna valt “van de ene verbazing in de andere” door de “fantastische logica” van Toon Tellegen in diens nieuwe bundel Schrijver en lezer.   Op de openingspagina”s van de boekenbijlage van de Volkskrant zijn er vier sterren voor Odojevski's Het jaar 4338 en andere verhalen – "Zoiets prachtigs heb ik lang niet gelezen”, aldus Sjeng Scheijen –, voor Ascona, Bezield paradijs en voor Volmaakte verdwijning van Derwent Christmas: “Het speelt met schijn en werkelijkheid, op een mooie, ingehouden manier”. Hans Bouman prijst The Enchanter van Lila Azam Zanganeh, over het werk van Nabokov: “losjes, associatief, springerig en toch coherent”, in een stijl die “onbeschroomd Nabokoviaans” is. Er is een interview met Jussi Adler-Olsen en een bespreking van Vargas Llosa's De droom van de Ier, waarin volgens Maarten Steenmeijer “de herhalingen en de eendimensionale voorstelling van Casements persoonlijkheid de betovering in de weg [staat] die we van Vargas Llosa's vorige stripteasevoorstellingen kennen”. Arjan Peters geeft vier sterren aan Lars Gustafssons De mooie blanke armen van mevrouw Sorgedahl, een “fijnzinnige roman”.   Op de middenpagina's van de boekenbijlage van NRC Handelsblad een groot interview met “tijgermoeder” Amy Chua, waarin ze haar Strijdlied van de tijgermoeder enigszins relativeert: “Mensen begrijpen niet dat het boek alle dieptepunten bevat en maar een paar hoogtepunten”. Arjen Fortuin bespreekt het postuum verschenen werk van Jeroen Mettes: “totaal fascinerend en volkomen onbegrijpelijk, een slecht verlichte achtbaan, een lange kettingbotsing van zinnen waarvan er hooguit een handvol logisch op elkaar aansluit.” P.F. Thomése's Grillroom Jeruzalem is volgens Janet Luis “een akelig amusant verhaal over een onoplosbaar probleem.” Toef Jaeger plaatst kanttekeningen bij Chris Adrians Het kinderziekenhuis, maar oordeelt uiteindelijk toch positief: “De bandeloosheid maakt dat je de absurditeit accepteert, en andersom”. Rob van Essen voert als grootste bezwaar tegen Graham Swifts Was je maar hier aan, dat het tempo erg laag ligt; “Dat je ondanks de gebreken toch doorleest, komt doordat de vakman Swift de spanning goed weet te doseren.”   In Het Parool laat Arie Storm zich niet bijster positief uit over de nieuwe Graham Swift (foto), Was je maar hier (“hij komt niet snel tot de kern”). Hans Knegtmans bespreekt Een zomer zonder slaap van Bram Dehouck, die “zichtbaar van het geschreven woord” houdt en dat “met indrukwekkende precisie gebruikt”. Dirk-Jan Arensman laat zich ten slotte lovend uit over de “klassieker” Winesburg, Ohio van Sherwood Anderson, onlangs in een nieuwe Nederlandse vertaling verschenen: “Een vertaling die bewijst dat deze 24 verhalen de schok van het revolutionaire misschien zijn kwijtgeraakt - dat krijg je als je school maakt - maar nog niets van hun glans hebben verloren.”   Ook in De Groene Amsterdammer Sherwood Anderson (afbeelding), in een bespreking van Graa Boomsma. “Anderson schreef een roman in verhaalvorm over een dorp  op de drempel van de moderne tijd. Die gefragmenteerde vorm, dat doelbewust “verknipte vertellen”, bleek effectiever dan de ouderwetse, negentiende-eeuwse naturalistische benadering via een oorzaak-gevolgverhaal”. Dan Alle Lansu over de nieuwe Patrick Modiano, De horizon, waarin hij “met eenvoudige middelen een geheimzinnige sfeer [weet] te creëren”. “Een merkwaardig genadeloze roman, vermomd als een naïef meisjesboek”, noemt Marja Pruis het debuut van Eveline Vreeburg, Onder pseudoniem. Herman Stevens las Meg Wolitzer, The Uncoupling: “een geestige en betoverende roman over een plaatsje niet ver van New York dat wordt overvallen door een collectieve bekoeling van de liefde”, en: “Het knappe van Wolitzer is dat ze schrijft over de keuzes die vrouwen maken en daar altijd een literaire dimensie aan geeft.”   In Vrij Nederland veel korte besprekingen: over het “dromerige” Rivier de Brantas van Alfred Birney, de “indrukwekkende vie romancée over Roger Casement” geschreven door Vargas Llosa (De droom van de Ier), Yolande Entius' Het kabinet van de familie Staal en Een kwestie van geluk van Esther Freud (“geestige observaties”), Magnus van Arjen Lubach (“zijn derde en beste roman”), De vrijwilligster van Antje Visser (“een multicultureel drama”), Tellen en wegen van K. Schippers (“prachtige, prikkelende gedachten”) en de nieuwste dichtbundel van Hester Knibbe, Het hebben van een schaduw: “Klassieke gedichten over tijd en verlies, mooi verwoord”. Ook een e-mailinterview met A.F.Th. Van der Heijden over Tonio, een requiemroman.   Volgens Irene Start in Elsevier verdient Jacob Haafners Exotische liefde herontdekking: “Het bevat prachtige, beeldende beschrijvingen van een reis per ligbed langs de zuidkust van India. Haafner brengt een ode aan de exotische natuur van India, aan de ingetogenheid en de beschaving van de bewoners.”   In HP/De Tijd houdt Joris van Casteren een pleidooi voor het debuut van James Worthy. Max Pam leest het nieuwste deel uit de Volledige Werken van W.F. Hermans, volgens hem de grootste van de Grote Drie. Sun, 26 Jun 2011 02:40:06 PRESSE PAPIER # 31 - Ann De Craemer - Vurige tong http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/24/presse-papier-31-ann-de-craemer-vurige-tong ‘Zwijgt en doe voort', zo luidt het motto in het hoogkatholieke Tielt, beweert journaliste Ann De Craemer. Wanneer haar ‘tante Nonne' sterft, ontbrandt ze in een nietsontziende woede tegen de clerus en haar kleinsteedse opvoeding. In haar autobiografische ‘vertelling' Vurige tong brengt ze er virulent verslag van uit.   Toen schrijver Gerard Walschap het almaar feller aan de stok kreeg met de Kerkbazen, nam hij uiteindelijk met het vlijmscherpe pamflet Salut en merci (1955) definitief afscheid van het geloof. Tal van andere Vlaamse auteurs - van Clem Schouwenaars en Monika van Paemel tot Hugo Claus en Tom Lanoye - schreven beklemmende pagina's over de tentakels van de clerus. Toch leek het streng-katholieke Vlaanderen een paar jaar geleden nauwelijks nog een issue in de Vlaamse letteren, tenzij als bron van folklore en vermaak. Maar zie, door de pedofilieschandalen in de Kerk zien uitgevers weer volop brood in verstikkende verhalen over de impact van wijwatervat en kazuifel.   De Vlaamse journaliste Ann De Craemer (°1981) doet haar profijt met die trend. Ze begeeft zich in haar vertelling Vurige tong in de krochten van het katholieke geloof en offreert Kerk en kruis een ezelsstamp van jewelste. Als je De Craemer moet geloven wemelt het in haar geboortestad Tielt van de devote tjeven, die kop in kas door de straten trekken. Haar autobiografisch relaas roept met zijn pamflettaire trekjes reminiscenties op aan Walschaps tirade. Het staat stijf van de woede over de houdgreep van Het Rijke Roomse Leven. Maar heeft de kerk werkelijk nog zoveel impact als ze beschrijft? Is het geen reus op lemen voeten geworden? De felheid van haar betoog verrast, zeker omdat het zich grotendeels in de jaren tachtig en negentig afspeelt. Want je zou de zeloterie en de bokkesprongen van nonnen, priesters en leraressen in De Craemers boek ook met een schouderophalen én met humor kunnen afdoen. Ten slotte heeft "geen priester met zijn melkwitte tengels aan mijn lijf gezeten, en geen non heeft haar beate glimlach al te begeerlijk mijn richting uit gestuurd", noteert ze immmers. Toch zet De Craemer er meteen doodserieus de beuk in en raakt ze niet uitgefulmineerd over de diffuse angsten en schuldgevoelens die ze moet overwinnen: "De kerk, die haar monsterachtige tentakels zo diep in mijn geboortegrond heeft geplant en zoveel gegijzelde geesten inprentte dat rond de kerktoren het grootste heil te vinden was, spuwt vandaag nog steeds haar gif." Soms is het alsof je met Vurige tong een politiek verkiezingsgeschrift uit het holst van de Schoolstrijd in handen krijgt. De schellen vallen De Craemer voorgoed van de ogen wanneer haar tante Denise overlijdt, die op jonge leeftijd tegen heug en meug het klooster intrad. Stilzwijgend heeft ze haar hele leven haar lot gedragen. De dood van tante Nonneke grijpt De Craemer meer aan dan ze ooit had kunnen vermoeden. Ze wil per se het dode lichaam van tante Denise zien, om "het gevecht aan te gaan met de belachelijkste aller dwaasheden die het katholicisme de mensen heeft wijsgemaakt: dat de dood niets voorstelt, want daarna volgt het eeuwige leven en dat is het echte leven." Wanneer ze de wijwaterkwast krijgt aangereikt, kolkt het bij De Craemer: "go to hell, zuster van Maria van Pittem, met je kwast, met op je gezicht die heilige, onkreukbare glimlach waar nonnen als jij een patent op hebben. (...)." Na nog enige banvloeken, besluit De Craemer niet langer te zwijgen, ook al omdat de kleinsteedse mentaliteit van Tielt, "het dorp dat zich stad noemt", haar de strot uitkomt. "Zwijgt en doe voort", is het devies: "Zoals hun God de Vader al duizend jaren schittert in stilzwijgen." De Cramer maakt ras le bol met het door de kerk geïmpregneerde minderwaardigheidscomplex én met nodeloze nederigheid.   Met veel vuur rijgt De Craemer de benauwende belevenissen uit haar katholieke jeugd aan elkaar. Als een rozenkrans, zou je haast zeggen. Levendig beitst ze de taferelen met zwartrokken, jeneverdrinkende dekens én frenetiek kerkgezang op het netvlies. En passant offreert ze een geschiedenislesje over Tielt, waar ook collaborateur-priester Cyriel Verschaeve rondbanjerde. En ook kardinaal Danneels (uit het nabije dorpje Kanegem) krijgt menige veeg uit de pan, vanwege zijn talent om misplaatst te zwijgen wanneer er moet gesproken worden. Zeker is dat De Craemers relaas je moeiteloos bij de lurven pakt, ondanks soms te clichématige vergelijkingen en onhandige zinnen, zoals: "Het was de angst voor wat er zou gebeuren als ik niet langer Jezus' vriend zou zijn die tot fascinatie leidde." Maar dat De Craemer onmiskenbaar talent heeft, bewees ze eerder al in haar Iran-reisboek Duizend-en-een-dromen (2010). Tegelijk heeft haar boek iets doordrammerigs. Na een poos heb je de boodschap wel degelijk begrepen. Uiteindelijk denkt De Craemer haar heil te vinden in de grootstad Brussel. Want ja, ook fysiek moet je wel echt vanonder die kerktoren. Dat blijkt een vergissing. "Mijn laatste stuiptrekking van dorpskleinheid was te geloven dat een mens groter wordt als hij ook naar de echte grote stad verhuist." Ze keert zowaar terug naar Tielt: "Nu ik mijn kerktoren met woorden heb neergehaald, kan ik hem omarmen." De conclusie dringt zich ondubbelzinnig op: "En ik mag mij nu nog schrobben met schuurpapier tot mijn vel ervan bloedt, er zal altijd wel iets van die geur van kerkelijke kleinheid overblijven."    Ann De Craemer, Vurige tong, uitgeverij De Bezige Bij Antwerpen, 185 pagina's, 19,95 euro.   [Licht uitgebreide versie van een eerder in De Morgen verschenen recensie] Sun, 26 Jun 2011 12:46:13 Frédéric Beigbeder bezig aan verfilming van eigen roman http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/25/frédéric-beigbeder-bezig-aan-verfilming-van-eigen-roman De Franse dandyschrijver en medialieveling Frédéric Beigbeder, die berucht werd met zijn romans 99 francs en Windows on the World, drukt het voetspoor van zijn copain Michel Houellebecq. Hij is druk bezig met de verfilming van zijn eigen roman L'amour dure trois ans uit 1997, melden diverse Franse media. De film zou op 18 januari in de zalen verschijnen. Het boek vertelt de amoureuze tegenslagen van Marc Maronnier, mondain chroniqueur. Renaudotwinnaar Frédéric Beigbeder is  een debutant op filmvlak, al is zijn reclamesatire 99 francs in 2007 verfilmd door Jan Kounen. De film wordt geproduced door het productiebedrijf van Luc Besson, EuropaCorp, en heeft onder meer coming lady Louise Bourgoin, Gaspard Proust, Frédérique Bel en Joey Starr op de generiek.   Beigbeder is de zoveelste Franse schrijver die in de regisseursstoel plaatsneemt, na inderdaad Houellebecq (met de geflopte verfilming van zijn eigen roman La possibilité d'une île), Philippe Claudel, Eric-Emmanuel Schmitt, Marc Dugain en binnenkort ook de Frans-Afghaan Atiq Rahimi.   Sat, 25 Jun 2011 01:09:06 Verfilming voor tweede boek van Bram Dehouck http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/23/verfilming-voor-tweede-boek-van-bram-dehouck De misdaadroman Een zomer zonder slaap van de Vlaming Bram Dehouck krijgt zo goed als zeker een verfilming. De Nederlandse Shooting Star Filmcompany heeft een optie genomen op de filmrechten. Regisseur zou de Nederlandse kortfilmmaker Tallulah H. Schwab worden. Dehouck won vorig jaar met zijn debuut De minzame moordenaar de Schaduwprijs en de Gouden Strop. Opvolger Een zomer zonder slaap is genomineerd voor de Hercule Poirotprijs, die op 26 juni in Brugge wordt uitgereikt. De jury spreekt van "meesterlijke schetsen" en "rijk aan suggesties". De roman kreeg onlangs vier sterren in de VN Detective & Thrillergids. Een zomer zonder slaap gaat over slager Herman Bracke die zo vermoeid geraakt door windmolens in zijn buurt, dat hij compleet over zijn toeren raakt. En daardoor zet hij iets onomkeerbaars in gang. Shooting Star Filmcompany maakte naam met verfilmingen van Kruimeltje en Pietje Bell.evenals met de verfilming van Sonny Boy (van Annejet van der Zijl) en Carry Sleeboeken. Zie onder meer Literatuurplein. Fri, 24 Jun 2011 10:53:25 Amin Maalouf opgenomen in Académie française http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/24/amin-maalouf-opgenomen-in-académie-française Het heeft de Académie Française behaagd om de Frans-Libanese schrijver Amin Maalouf op te nemen in zijn gelederen, zo meldt onder meer de krant Le Monde. Hij zal zetel 29 innemen van de in 2009 overleden antropoloog Claude Lévi-Strauss. Driemaal is scheepsrecht, zo geldt voor de in 1949 in Beiroet geboren Maalouf. In 2004 deed hij namelijk voor het eerst een gooi naar een zetel, maar sleepte slechts tien van de veertig stemmen in de wacht en ontving daarnaast, wat veel erger was, zestien stembiljetten met een kruis erop, een onvoorwaardelijke afwijzing. In 2007 trok Maalouf zijn kandidatuur terug nadat de Académie not amused bleek over zijn Manifeste pour une littérature-monde, waarin hij de dood van de francofonie afkondigde. Deze derde keer echter was de uitverkiezing van Maalouf al bij de eerste stemronde een feit.Het zijn drukke, zo niet stressvolle dagen voor de zo doorgaans zo bezadigde Académie française. Vorige week donderdag presteerde schrijver François Weyergans het de voltallige Académie een kwartier te laten wachten totdat hij zelf ten tonele verscheen voor zijn inwijdingsplechtigheid (zie onze berichtgeving hier). In de komende maanden zullen de 'Onsterfelijken' nog opvolgers moeten kiezen voor de zetel van de eind december overleden classica Jacqueline de Romilly en voor die van schrijver Jean Dutourd, die afgelopen januari overleed. Amin Maalouf week tijdens de Libanese burgeroorlog uit naar Parijs waar hij werkte als journalist en later hoofdredacteur bij La Jeune Afrique. Na het succes van zijn debuut Les Croisades vues par les Arabes werd hij voltijds schrijver. Hij schreef talrijke historische romans waarin het wemelt van reizigers en kosmopolitische figuren, ingebed in een mediterrane cultuur en kreeg in 1993 de Goncourt voor La rocher de Tanios. Recent ontving hij de prestigieuze Prins Asturiëprijs. Fri, 24 Jun 2011 12:54:14 Vernieuwde Interprovinciale prijs voor letterkunde laat genres wedijveren http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/23/vernieuwde-interprovinciale-prijs-voor-letterkunde-laat-genres-wedijveren De Interprovinciale prijs voor Letterkunde, die voorheen elk jaar voor een ander boekengenre werd gereserveerd, krijgt een andere invulling. De vernieuwde prijs wil auteurs van fictie, literaire non-fictie of jeugdliteratuur uit het afgelopen jaar laten wedijveren voor de 10.000 euro, zo luidt het in Knack. In tegenstelling tot voorheen zal een jeugdschrijver dus in de waagschaal komen te liggen met fictie en non-fictieauteurs, een vrij uniek feature voor een literaire prijs in de Lage Landen. De shortlist van maximaal zeven Vlaamse auteurs moet minstens één auteur per provincie aan bod laten komen. Ook Nederlandse auteurs die in Vlaanderen wonen komen in aanmerking. De Interprovinciale prijs voor Letterkunde werd voor het eerst uitgereikt in 1932 aan Maurice Roelants. Vanaf 1957 werd de prijs het ene jaar voor proza én een oeuvreprijs uitgereikt, het jaar erop voor een jeugd- én kinderboek, het derde jaar voor monografie en essay en het vierde jaar voor een poëziebundel én een prijs voor toneel. Deze prijs ‘oude' stijl werd voor het laatst toegekend in 2009, onder meer aan Willy Roggeman (foto). De jury werd samengesteld met één lid per provincie. Onder meer Letterenhuis-directeur Leen Van Dijck, Ons Erfdeel-hoofdredacteur Luc Devoldere en boekhandelaar Johan Vandenbroucke zetelen in de jury, die voorgezeten wordt door Knack-criticus Frank Hellemans. De winnaar krijgt de cheque van 10.000 euro tijdens de Antwerpse Cultuurmarkt op 28 augustus. Naast de officiële prijs wordt ook een publieksprijs ingesteld. Thu, 23 Jun 2011 10:29:18 Amerikaanse auteur zonder uitgever slijt 1 miljoen e-books http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/23/amerikaanse-auteur-zonder-uitgever-slijt-1-miljoen-e-books De Amerikaan John Locke is de eerste auteur die er in slaagt om zonder uitgeverscontract één miljoen e-boeken te verkopen via de Kindle Store van Amazon. Locke, die in eigen beheer al negen detectiveromans publiceerde, maakte daarbij gebruik van het Kindle Direct Publishing Platform. Dat biedt elke onafhankelijke auteur de kans aan om op eigen houtje zijn e-books via Amazon te slijten. Locke is de achtste auteur die de kaap van een miljoen Kindle e-books rondt. Hij vervoegt daarmee het gezelschap van ‘regulier' uitgegeven bestsellerauteurs als Stieg Larsson, Michael Connolly, Nora Roberts en James Patterson. Met Saving Rachel belandde Locke ook al op de boekenhitlijst van The New York Times. "Het is opwindend dat iemand als John Locke via zelfpublicatie deze mijlpaal weet te bereiken", zegt Russ Grandinetti, vicedirecteur van Kindle.Locke wijt zijn onwaarschijnlijke succes doodeenvoudig aan de lage prijs van zijn boeken: 99 cent. Zelf steekt hij 35 cent op zak per verkocht boek. Locke smeedt het ijzer meteen terwijl het heet is. Zopas publiceerde hij ook zijn eerste non-fictieboek met de titel How I Sold 1 Million eBooks in 5 Months. Daarin vertelt hij in geuren en kleuren hoe hij zonder literair agent of uitgever en met minimale marketingkosten een miljoen e-books kon verpatsen. Thu, 23 Jun 2011 06:28:15 Margriet De Moor opgevist voor Inktaap http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/23/margriet-de-moor-opgevist-voor-inktaap De genomineerden voor de Inktaap 2012 zijn bekend. Het gaat om Margriet De Moor (met haar roman De schilder en het meisje), Libriswinnaar Yves Petry (De maagd Marino) en AKO-laureaat David van Reybrouck (met Congo, een geschiedenis). De Inktaap confronteert jongeren met de keuze die de jury's van de drie 'grote' literaire in het Nederlandse taalgebied het voorbije jaar maakten: De Gouden Uil, de AKO Literatuurprijs en de Libris Literatuur Prijs. Omdat er dit voorjaar geen Gouden Uil is uitgereikt, zat de Inktaap met een probleem. Als noodsprong is dan maar Margriet De Moor aangeduid. Zij stond zowel op de Tiplijst van de AKO Literatuurprijs 2010 als op de Longlist van de Libris Literatuur Prijs 2011.De jonge juryleden, tussen 16 en 18 jaar oud, krijgen van september 2011 tot februari 2012 de tijd om de genomineerde boeken te lezen en te beoordelen. Elk jaar doen zowat 2.000 juryleden mee. Op 12 maart 2012 wordt De Inktaap voor de elfde keer uitgereikt tijdens een feestelijke slotdag in de Doelen in Rotterdam. In 2011 ging de Inktaap naar Bernard Dewulf voor Kleine dagen. De Inktaap is een initiatief van de Nederlandse Taalunie, Stichting Lezen Nederland, CANON Cultuurcel van het departement Onderwijs en de administratie Cultuur van het departement WVC van het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap. De organisatie wordt uitgevoerd door stichting Villanella te Antwerpen en stichting Passionate Bulkboek te Rotterdam en de Nederlandse Taalunie in Suriname en Curaçao. Thu, 23 Jun 2011 01:46:40 Onvoltooide laatste roman van José Saramago wordt toch uitgegeven http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/23/onvoltooide-laatste-roman-van-josé-saramago-wordt-toch-uitgegeven De weduwe van de Portugese schrijver José Saramago maakte bekend dat de roman waar haar vorig jaar overleden man aan werkte, volgend jaar in onvoltooide vorm een uitgave krijgt. Dat meldt onder meer de krant La Vanguardia. Het zou gaan om een boek over de wapenhandel, getiteld Alabardas, alabardas, espingardas, espingardas. Deze titel is ontleend aan een dichtregel van de Portugese dichter Gil Vicente; in het woord 'alabarda' is nog het middeleeuwse wapen 'hellebaard' te herkennen en 'espingarda' blijkt een verouderd Portugees grendelgeweer. Pas in 2012 zal blijken hoever Saramago met zijn schrijfwerk gevorderd was en of ook dit boek stellingnames bevat die stof doen opwaaien (al lijkt dat met de korte omschrijving die zijn weduwe geeft, wel waarschijnlijk). Eerdere uitspraken in blogs zorgden al voor commotie in Italië (zie hier) en na het schandaal rondom zijn roman Het evangelie volgens Jezus-Christus (1992) ging Saramago in ballingschap op het Spaanse eiland Lanzarote. De Nobelprijswinnaar van 1998 overleed vorig jaar op 87-jarige leeftijd. Zijn weduwe, de Spaanse Pilar del Río die jarenlang zijn rechterhand en vertaalster was, deed de mededeling bij de herdenking van de eerste sterfdag van Saramago. De as van de schrijver werd op 18 juni aan de voet van een olijfboom bijgezet, vlakbij de rivier de Taag en het gebouw van de Fundación José Saramago (zie hier). De roman, die de opvolger van Caim uit 2009 had moeten worden, zal volgend jaar overal ter wereld gelijktijdig worden gepubliceerd, zo liet Del Río weten. (foto: Saramago en Pilar del Rio, in een innige omhelzing) Thu, 23 Jun 2011 11:44:50 Bizarre schrijversportretten van Alexandra Cool in Antwerps Fotomuseum http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/22/bizarre-schrijversportretten-van-alexandra-cool-in-antwerps-fotomuseum In het FotoMuseum Antwerpen is vanaf vrijdag 24 juni de tentoonstelling "Insight" te zien met werk van vier  fotografen. Een van hen is Alexandra Cool die onder de noemer "Moments of writing. Camera obscura" schrijversportretten tentoonstelt.  Die reeks werd reeds in 2010 door Lannoo in boekvorm uitgegeven, met een voorwoord van Bernard Dewulf. De fotografe zocht, in samenwerking met Het Beschrijf, meer dan zeventig schrijvers op en richtte een pinhole camera op hun werktafel, een zelf in elkaar geknutseld toestel zonder lens met 4 op 4 inch negatieven en een belichtingstijd van 25 tot 30 minuten. De fotografe filmde als het ware de schrijfarbeid en legde die in één beeld vast. Die gebruikte techniek levert portretten op met scherpe beelden van de objecten die de schrijvers tijdens hun arbeid omringen, maar vage tot zeer vage contouren van de auteurs zelf. Want de confrontatie met het witte papier of het computerscherm noopt misschien wel tot een zeker stilzitten maar sluit geenszins een scala aan bewegingen uit. Het resultaat is dus vrij bizar, wie tijdens de opnames het meest bewoog staat er uiteraard het onscherpst op en schijnt in de omgeving op te lossen. Het enige houvast voor de kijker is dan het naamplaatje naast de foto of een opvallend kenmerk van de schrijver : de witte haardos van Nawal El Saadawi, de karakteristieke kale kop van Jean-Philippe Toussaint, het nette pak van Geert Van Istendael. Wie de portretten naast elkaar ziet is uiteraard ook snel geïntrigeerd door dit aspect en weegt de scherpe en de onscherpe beelden tegen elkaar af. Het is alsof de Russische schrijfster Lyudmila Ulitskaya de opnametijd haast onbewogen doorgekomen is, ook Bart Moeyaert en Tommy Wieringa lijken niet meteen tot de categorie van de grootste woelwaters te behoren, de Welshe dichteres Gwyneth Lewis, Kristien Hemmerechts en David Van Reybrouck (foto) zijn door hun beweeglijke aard verworden tot onherkenbare schimmen. Een aantal van de portretten werd gemaakt in Villa Hellebosch te Vollezele, de werkplek die Het Beschrijf ter beschikking stelt aan internationale writers in residence. "Moments of writing. Camera obscura" of een poging om het schrijfproces in beeld te vatten is nog tot 25 september te zien in het Antwerpse Fotomuseum. Tegelijkertijd lopen er expo's over Elke Andreas Boon, Jacques Sonck en Elinor Carrucci.   Thu, 23 Jun 2011 12:41:20 Vitalski vs. Darwin in de struggle voor de hoogste bibliotheekboete http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/22/vitalski-vs.-darwin-in-de-struggle-voor-de-hoogste-bibliotheekboete Schrijver Vitalski gaf in het Radio 1-programma Joos toe dat hij als jongeling een onverbeterlijke dief van bibliotheekboeken was. "Toen ik een boekenfanaat werd, zo rond mijn dertiende, heb ik systematisch stripverhalen en boeken over dinosaurussen gestolen uit de bibliotheek van Turnhout. Dat ging heel gemakkelijk. Juist daarom liep het na een tijd ook wat uit de hand. Eerst steel je een boek, maar al snel worden dat bijna hele dozen vol," aldus Vitalski. Ook al had de jonge Vital Baeken een edel doel - het bijspijkeren van zijn paleontologische kennis -, de medewerkers van de Turnhoutse bibliotheek willen nu een wiedergutmachung voor het geleden verlies, zo laten ze weten op hun blog. "De publieke bekentenis op de radio een paar dagen geleden heeft ons een beetje deugd gedaan. Deugd natuurlijk omdat de onrustwekkende verdwijning van een groot aantal van onze strips en informatieve boeken eindelijk is opgehelderd. Een beetje omdat het verlies een blijvend gat in onze collectie en een niet-gedichte put in onze financiën heeft geslagen. (...) De totale rekening die we u presenteren komt neer op een luttele €450,00 voor de teloorgegane bibliotheekeigendommen en €28.080,00 aan maningsgelden. Eenmaal dat akkefietje achter de rug, zullen wij u met veel vreugde & plezier opnieuw inschrijven als lid van onze bibliotheek. Tegen de nietige inschrijfsom van €6,00 per jaar, uiteraard." Toch is bibliothecaris Paul Wouters vergevingsgezind, aldus Het Nieuwsblad: "We hebben af en toe te maken met diefstallen en we vonden dat we op zo'n openlijke bekentenis toch moesten reageren. Maar het mocht wat ludiek zijn. Een gratis optreden mag natuurlijk wel altijd!" Vitalski zal dus zijn agenda moeten herschikken.   Ook down under is een bibliothecaire verdwijning opgelost. Een Australische bibliotheek kreeg het boek Insectivorous Plants, in 1875 gepubliceerd door Charles Darwin terug in het bezit. Het waardevolle boek  met zwart-witillustraties werd 122 jaar geleden geleend uit de bibliotheek van een kunstschool in Camden, ten zuidwesten van Sydney. Het werk zat de afgelopen vijftig jaar in de boekencollectie van dierenarts Ron Hyde. Vorige maand schonk Hyde een deel van die collectie aan een universiteit in Sydney. Toen medewerkers van de universiteit het boek onderzochten, vonden ze de stempel van de Camden-bibliotheek, die uitrekende dat de boete voor het te laat inleveren ondertussen 35.000 dollar zou bedragen. Maar juni is gelukkig 'boete-amnestie-maand' in de bibliotheek. Ontleners betalen dan niets voor te laat teruggebrachte boeken, ze worden enkel gevraagd een donatie te doen voor een goed doel. Zie De Standaard. (Illustratie: zonnedauw in het boek van Darwin) Wed, 22 Jun 2011 02:40:12 Docufilm 'Antwerp Central' in voetspoor van W.G. Sebalds 'Austerlitz' http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/15/docufilm-antwerp-central-in-voetspoor-van-w.g.-sebalds-austerlitz In de onlangs in première gegane film Antwerp Central maakt scenarist en regisseur Peter Krüger een reis "doorheen de fysieke en mentale ruimte" van  het Antwerpse Centraal Station, van bij zijn ontstaan tot nu. Drie eeuwen Belgische treingeschiedenis serveert Krüger en hij creeërt een licht surreële wereld, met de reflecties en dromen van een Reiziger, gespeeld door Johan Leysen, die in Antwerpen arriveert en het station observeert.  Daarbij heeft hij veel oog voor "de herinnering aan Belgiës koloniale verleden en de ligging van het station in het hart van de drukke diamantwijk en in de nabijheid van de Antwerpse dierentuin." Voor de filmdocumentaire putte Krüger inspiratie uit het wereldwijde cultboek Austerlitz van de Duitse auteur W.G. Sebald (1944-2001). De meanderende roman vangt immers aan met een cruciale scène in de wachtzaal van het Antwerpse Centraal Station. Daar raakt een naamloze verteller in gesprek met Jacques Austerlitz, een oudere architectuurhistoricus. Samen beginnen ze aan een aarzelende reconstructie van het verleden. Vooral het personage van de Reiziger in Antwerpen Centraal grijpt terug op Austerlitz. En ook atmosferisch zijn er parallellen. Maar de benadering van filmmaker Krüger is magisch-realistischer dan bij Sebald, die al vanaf de eerste zinnen een geheimzinnige, deprimerende sfeer oproept: “Meteen al bij aankomst, toen de trein langzaam de donkere stationshal binnenreed over het viaduct met zijn zonderlinge spitse torentjes aan weerskanten, had mij een onbehaaglijk gevoel bekropen, en dat hield aan gedurende de hele periode die ik in België doorbracht.” De eerste ontmoetingen tussen de naamloze verteller en Austerlitz dateren uit het jaar 1967. Ze ontmoeten elkaar op diverse plaatsen: in een kroeg in het industriegebied van Luik en in Brussel op de trappen van het Justitiepaleis. En dus eerst in het Centraal Station, waarover Sebald noteert: “Toen ik de met een 60 meter hoge koepel overwelfde hal van het Centraal Station betrad, was mijn gedachte, misschien wel ingegeven door het bezoek aan de dierentuin en de aanblik van de dromedaris, dat zich hier in deze luisterrijke maar toen sterk vervallen foyer in de marmeren nissen kooien moesten bevinden voor leeuwen en luipaarden, en aquaria voor haaien, kraken en krokodillen, zoals je omgekeerd in sommige dierentuinen met een klein treintje door de verste continenten kunt rijden.” Historicus Austerlitz blijkt zich later te specialiseren in de architecturale geschiedenis, met name van treinstations. Van De ringen van Saturnus van Sebald is overigens een Duitse toneelbewerking in de maak. De Britse Katie Mitchell tekent voor de regie van het stuk dat in mei 2012 in Keulen in première moet gaan (zie Vertigo). Sebalds boek over een lange wandeling door East Anglia werd recent door The Guardian in een lijst van de '100 greatest non-fiction books' geplaatst.   Wed, 22 Jun 2011 09:34:25 Tsjechov revisited: De Russen! van Tom Lanoye http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/21/tsjechov-revisited-de-russen-van-tom-lanoye Tom Lanoye blijkt dezer dagen onvermoeibaar. Nauwelijks is Bloed & Rozen, over macht en manipulatie in de kerk, in première gegaan of er ligt een nieuwe toneeltekst van hem op de boeken- en theaterplanken. Na Shakespeare (Ten oorlog) en Euripides (Mamma Medea en Atropa) belandt Lanoye bij De Russen! Hij versmelt Ivanov en Platonov, twee vroege werken van Anton Tsjechov, tot één epos. De personages ontmoeten elkaar in een groots tableau met nieuwe scènes van Lanoye en fragmenten uit het oeuvre van Tsjechov, zijn derde grote idool uit de wereldliteratuur. Het resultaat is een tour de force, in een regie van Ivo van Hove, die herinneringen aan Ten oorlog oproept, zowel qua omvang als qua duur. Tijdens de première eergisteren in het Holland Festival stonden maar liefst 18 personages op scène. Het verhaal van Ivanov, de gedesillusioneerde die zichzelf verliest in schulden en verloren idealen terwijl zijn zieke vrouw wegkwijnt, is de eerste vierakter van Tsjechov. Hij schreef het stuk in 1887 en herwerkte het daarna grondig. Sindsdien behoort het werk tot de klassiekers die net als zijn opvolgers De meeuw, Oom Wanja, Drie zusters en De kersentuin wereldwijd altijd wel ergens op het repertoire staan. Platonov wordt meestal vergeten in de overzichten van Tsjechovs oeuvre. Sommige bronnen stellen zelfs dat hij het manuscript probeerde te vernietigen nadat het Maly Theater het weigerde. Feit is dat Platonov pas jaren na Tsjechovs dood opdook en genoemd werd naar zijn hoofdpersonage, de dorpsonderwijzer die als een haantje alle vrouwen om zijn vinger windt, maar met zijn gedrag de mannen tegen de borst stoot. De kruising van de personages uit beide werken levert een portret op "van een groep mensen die vanuit een onbestemd gevoel van gemis en verlies wild om zich heen slaan, zondebokken zoeken en frustraties botvieren. De Russen! beminnen elkaar of maken elkaar het leven zuur, en branden uiteindelijk op in een pandemonium waarin de tsjechoviaanse melancholie is vervangen door wrevel en onlust." Lanoye legt in dit interview op de site van Toneelgroep Amsterdam uit waar de aantrekkingskracht van Tsjechov voor hem in schuilt. Ivanov en Platonov zijn meer dan honderd jaar later verrassend actueel. De stuurloosheid, frustratie, innerlijke onrust en teleurstelling in een tijd gekenmerkt door overvloed leidt tot zoekende en vluchtende mensen, perfect inpasbaar in de wereld van vandaag. Dat een toneeltekst in boekvorm verschijnt, blijft eerder een zeldzaamheid. Tom Lanoye vormt een prettige uitzondering op die regel: quasi zijn volledige toneeloeuvre is nog leverbaar. De Russen! is uitgegeven bij Prometheus, de voorstelling van Toneelgroep Amsterdam speelt nog tot eind deze week. In juli trekt Lanoye naar Avignon: Sang & roses suivi de Mamma Medea rolde net van de Franse persen bij Actes Sud (zie dit eerdere DPM-bericht). Het volgende theaterproject is al aangekondigd: begin oktober staat Lanoye zelf op het podium met een bewerking van zijn veelgeprezen moederhommage Sprakeloos tot een monoloog, een productie van Behoud de Begeerte en de Brusselse KVS. (foto 1: uit voorstelling De Russen!, foto 2 Anton Tsjechov) Wed, 22 Jun 2011 12:30:12 'De papieren man' en Schrijverspodium zetten in op theaternieuws http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/22/de-papieren-man-en-schrijverspodium-zetten-in-op-theaternieuws De papieren man en Schrijverspodium, dé referentiesite voor toneelschrijven, slaan de handen in elkaar om nieuws over theaterliteratuur op beide websites sterker onder de aandacht te brengen, wat zal leiden tot een frequentere berichtgeving over deze onderwerpen. Ook zullen DPM en Schrijverspodium vanaf nu bepaalde content delen en toegankelijk maken. De papieren man wil zo ook tegemoet komen aan een groeiend lezerspubliek uit de theaterwereld en zodoende de diverse raakpunten tussen literatuur en toneel  benadrukken. Wed, 22 Jun 2011 12:11:54 François Weyergans laat Académie française kwartier wachten http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/21/françois-weyergans-laat-académie-française-kwartier-wachten De Frans-Belgische schrijver en Goncourtwinnaar 2005 François Weyergans heeft op zijn dooie gemakje het protocol van de Académie française volkomen in de war gestuurd. De gereputeerde treuzelaar slaagde er vorige week donderdag in om tijdens zijn eigenste inwijdingsplechtigheid ruim een kwartier te laat op te dagen aan de Quai Conti. Du jamais vu in de eerbiedwaardige instelling, de Franse pers raakt er niet over uitgepraat. 27 maanden geleden was de auteur van Trois jours chez ma mère uitverkoren om zitting te nemen in de Académie. Maar mede omdat zijn inwijdingsspeech niet afraakte, moest het installatieritueel ook al keer op keer verdaagd worden. Uiteindelijk nam Weyergans dan toch zetel 32 in van de acht jaar geleden overleden Maurice Rheims. Weyergans stommelde binnen terwijl Erik Orsenna al van lieverlee de honneurs waarnam en zijn welkomstspeech voor Weyergans voorlas. Gelukkig had de 69-jarige Weyergans wel zijn piekfijne groene habijt van immortel omgord (in een ontwerp van agnes b.) en declareerde hij vervolgens een roerende ode aan zijn voorgangers Alain Robbe-Grillet en Maurice Rheims in de Académie. De geschokte Académiciens en notabele genodigden sloten de surrealistische Belg, die ook in zijn oeuvre de traagheid koestert, vervolgens dan toch in het hart. De nu door Weyergans ingenomen en 'verdoemde' zetel 32 was na het overlijden van Maurice Rheims in 2003 leeg gebleven, omdat diens intussen overleden opvolger Robbe-Grillet ervan afzag om zijn plek officieel in te nemen ("Ik zag er belachelijk uit", zei hij nadat hij zichzelf in het habijt voor de spiegel had bekeken). Die lege zetel was lange tijd een doorn in het oog van dochter Nathalie Reims, die er onlangs een roman, Le Fantôme du fauteuil 32, over schreef. Het boek is een elegante kruising tussen een hommage aan haar vader, een magische avonturenroman en een academische thriller, waar de evenbeelden van gemakkelijk herkenbare schrijvers in voorkomen, zoals Amélie Nothomb, François Nourrissier en Eric Orsenna. Nathalie Rheims kon het dicht bij huis houden: in de lange tijd (1977 tot 2003) dat haar vader zetel 32 innam, zat ze als kind bij veel illustere Académiciens op de knie. "Ik was een beetje hun mascotte." Zie Le Point. Tue, 21 Jun 2011 07:52:07 Amélie Nothomb alomtegenwoordig tijdens rentrée littéraire http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/21/amélie-nothomb-alomtegenwoordig-tijdens-rentrée-littéraire Uitgeverij Albin Michel kondigt voor augustus van dit jaar de publicatie aan van al weer de twintigste roman van Amélie Nothomb (Japan, 1967). De Belgische schrijfster, zeer goed verkopend en in zo'n veertig talen vertaald, maakt er een gewoonte van om sinds haar debuut in 1992 (Hygiène de l'assassin) ieder jaar een roman te publiceren. Haar nieuwste boek zal de enigszins freudiaanse titel Tuer le père dragen. Of het om een roman of autofictie zal gaan, is nog niet bekend. De nieuwe titel, gewoontegetrouw in de winkels ten tijde van de rentrée littéraire, kreeg als slogan het raadselachtige "Kom erachter wat er in het hoofd van een speler omgaat" ("Allez savoir ce qui se passe dans la tête d'un joueur"). De vertaling verschijnt rond 10 oktober onder de titel Vadermoord bij De Bezige Bij Antwerpen. Overigens heeft de Belgische uitgeverij Luce Wilquin een opmerkelijke roman óver Nothomb aangekondigd. Vooraanstaand VN-journaliste Annick Stevenson zal op 18 augustus (de dag dat ook Tuer le père verschijnt) haar eerste roman publiceren, getiteld Génération Nothomb. Stevenson kruipt daarin in het hoofd van een fan, die een uitgebreide correspondentie met de aanbeden schrijfster onderhoudt. Of Nothomb daarmee vereerd is, is nog onduidelijk. Associaties met de roman Oublier Modiano van Marie Lebey (zie onze berichtgeving hier) waartegen schrijver Modiano juridisch bezwaar aantekende, dringen zich op. Vanaf morgen kun je ook naar de boekwinkel snellen voor de speciale heruitgave van Nothombs bestseller en misschien wel bekendste roman Stupeur et Tremblements uit 1999, bekroond in datzelfde jaar met de Grand Prix du roman van de Académie française. De opbrengst van deze speciaal vormgegeven uitgave, mede gebaseerd op de verfilming van het boek in 2003, komt ten goede aan het team van Artsen zonder Grenzen dat momenteel in Japan hulp biedt na de tsunami. De cassette, in Japans design gestoken, bevat tevens een niet eerder gepubliceerde novelle van Nothomb, getiteld Les Myrtilles. Uitgever is Le Livre de Poche. De vertaling van Stupeur et Tremblements (Met angst en beven) maakt eveneens deel uit van een speciale Nothomb-bundeling die recentelijk bij De Bezige Bij Antwerpen verscheen. De uitgave bevat drie van Nothombs romans die alle in Japan spelen, het land waar de schrijfster geboren werd (nabij Kobe) en een groot deel van haar jeugd doorbracht. De Japanse romans, zoals ook de bind-up heet, worden wel beschouwd als haar meest autobiografische werk en omvatten verder de titels Gods ingewanden (Métaphysique des tubes, 2000) en De verloofde van Sado (Ni d'Eve ni d'Adam, 2007). De vertaling is als vanouds van Marijke Arijs. Tue, 21 Jun 2011 12:47:12 Geheim van pubvrije Joyceroute door Dublin ontrafeld http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/21/geheim-van-pubvrije-joyceroute-door-dublin-ontrafeld "Een goeie puzzelopgave zou zijn: Dublin doorkruisen zonder dat je een pub voorbijkomt", zo mijmert Leopold Bloom in James Joyce's beroemde roman Ulysses uit 1922. Als je weet dat Dublin intussen meer dan 1000 pubs telt, begrijp je dat Blooms raadsel oplossen inderdaad geen sinecure was. Maar de Ierse software-ontwerper Rory McCann nam de handschoen op en slaagde erin om via een computerprogramma een compleet cafévrije route uit te stippelen door Dublin. Met behulp van een algoritme, een kaart met alle pubs en een dertigtal ankerpunten langs de Dublinse waterwegen kon McCann doorheen de Ierse hoofstad laveren en daarbij telkens vijfendertig meter uit de buurt van een pub blijven. McCann werkte meer dan een jaar aan het programma, dat hij onlangs net op tijd kon afronden voor Bloomsday op 16 juni. "Maar Ulysses heb ik nooit gelezen, ik vond het gewoon een interessante technische uitdaging. En nogal wat pubbezoekers braken er zich hier het hoofd over. Nu heb ik hun argumentaties onderuitgehaald." Een andere commentaar van McCann: "Ik voel dat het redelijk waterdicht is. Twee personen hebben het intussen nagefietst en het werkt." Hij heeft ook al een volgende uitdaging klaar: "Een route waarbij je zoveel mogelijk Dublinse dranketablissementen aandoet." Zie onder meer The Independent en The Guardian. Tue, 21 Jun 2011 12:37:09 British Library sluit deal met Google Books http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/20/british-library-sluit-deal-met-google-books De British Library heeft een deal afgesloten met internetzoekmachine Google over het digitaliseren van ruim 250.000 boeken. Het gaat vooral om werken uit de periode 1700 en 1870. Het kadert in het plan van de British Library om zijn complete bestand van 14 miljoen boeken en 1 miljoen tijdschriften online beschikbaar te maken tegen 2020. In totaal heeft de bib zelfs 150 miljoen items in zijn bezit, waaronder ook kaarten, postzegels, muziek en foto's. Google neemt de kosten voor het digitaliseren op zich van de boeken, waarop geen copyright meer rust. De klemtoon ligt in deze eerste scanfase van drie jaar op boeken uit de Verlichting, de industriële revolutie en de Amerikaanse onafhankelijkheidsoorlog. Zo is er bijvoorbeeld een pamflet over de Franse koningin Marie-Antoinette en de plannen van de Spaanse uitvinder Narciso Monturiol uit 1858 voor ‘s werelds eerste onderzeeërs. "Ons doel is om iedereen toegang te verlenen tot historisch materiaal. En we hopen dat onze collecties, gekoppeld aan de know-how van Google, ons zullen helpen om dit plan uit te voeren", aldus voorzitster Lynne Brindley.Google sloot intussen gelijkaardige partnerships af met 40 bibliotheken uit de gehele wereld en kon zo al 13 miljoen boeken inscannen. Maar plannen om titels waarop nog copyright rust te digitaliseren, stuitten op tegenstand uit vooral de Amerikaanse en Franse uitgeverswereld. Een juridisch getouwtrek omtrent dit Google Books Settlement is momenteel nog volop aan de gang. De British Library krijgt jaarlijks een miljoen bezoekers over de vloer. Eerder al kondigde de bibliotheek aan dat het 40 miljoen krantenpagina's uit de voorbije drie en een halve eeuw online zal zetten. Zie onder meer The Guardian. Mon, 20 Jun 2011 08:43:51 Anton Corbijn verfilmt thriller van John le Carré http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/20/anton-corbijn-verfilmt-thriller-van-john-le-carré De Nederlandse filmmaker en fotograaf Anton Corbijn gaat het boek A Most Wanted Man van John le Carré verfilmen. De Nederlander regiseerde vorig jaar de film The American met George Clooney en Thekla Reuten. De 56-jarige fotograaf debuteerde in 2007 voor het eerst als regisseur met Control, een film over Ian Curtis, de zanger van Joy Division. Eerder maakte hij diverse videoclips voor artiesten als U2 en Depeche Mode.John le Carré's A Most Wanted Man is een politieke thriller uit 2008 en gaat over een moslim uit Tsjetsjenië die illegaal naar Hamburg immigreert en vervolgens wordt opgepakt als terreurverdachte. De film zou losjes gebaseerd zijn op het leven van de Turkse Murat Kurnaz die illegaal in Duitsland verbleef. Kurnaz zou in 2001 in Pakistan zijn opgepakt en zijn overgeleverd aan de Amerikanen op verdenking van banden met terroristen. Hij werd naar de gevangenis in Guantanamo Bay gebracht maar in 2006 weer vrijgelaten omdat het bleek dat hij onschuldig was. Het scenario A Most Wanted Man is van de hand van Andrew Bovell, bekend van Edge of Darkness met Mel Gibson. John le Carré is een groot leverancier van verfilmbaar materiaal. Zo werden eerder onder meer zijn thrillers The Constant Gardner, A Perfect Spy, The Tailor of Panama en The Russia House bewerkt voor het witte doek of voor televisie. Zie onder meer Nu.nl. Mon, 20 Jun 2011 01:23:20 Papierman(d) - aflevering 125 http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/18/papierman(d)-aflevering-125 Literair hapsnapnieuws en bijeengeveegde leeslinks, in de vertrouwde rubriek. °°De Nederlandse Koninklijke Bibliotheek Den Haag, het Huygens Instituut en het Letterkundig Museum tonen samen enkele bijzondere documenten uit de Bordewijk-collectie en het Willem Frederik Hermans-archief. De kleine tentoonstelling loopt t/m donderdag 23 juni. Dit n.a.v. het verschijnen van deel 14 van de Volledige Werken van Willem Frederik Hermans en Een onmiskenbare verwantschap, de briefwisseling van Hermans en F. Bordewijk. °°Na de iPad-app van The Waste Land van T.S. Eliot, nu ook een iPad-app 'amplified edition' voor On the Road van Jack Kerouac, bij Penguin Classics. °°Schitterende VPRO-documentaire over Michel Houellebecq, gemaakt tijdens de (later faliekant geflopte) verfilming van La possiblité d'une île, integraal online te bekijken: De laatste woorden van Michel Houellebecq, van Erik Lieshout, Arno Hagers en Reinier van Brummelen. Met muziek van Iggy Pop °°Te Sint-Baafs-Vijve is het  gerenoveerde André Demedtshuis geopend. Dit cultuurcentrum en museum, aan de boorden van de Leie, is genoemd naar André Demedts (1906-1992) auteur, cultuurpromotor en een belangrijke voorstander van de samenwerking met Frans-Vlaanderen. Hij stond o.a. mee aan de wieg van het Komitee voor Frans-Vlaanderen en van Ons Erfdeel. °°De internationaal befaamde boekhandel Nijhof & Lee, gespecialiseerd in typografie, grafische vormgeving en boekgeschiedenis, neemt zijn intrek in de hal van de Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam. Naast de boeken van Nijhof & Lee is in de nieuwe museumwinkel ook plaats ingeruimd voor het groeiend aantal publicaties van de Bijzondere Collecties °°De jury voor de VSB Poëzieprijs 2012 is bekend. De juryleden zijn dichter Astrid Lampe, hoogleraar Duitse letterkunde en Vertaalwetenschap aan de Universiteit Utrecht Ton Naaijkens, Rotterdams Stadsdichter Ester Naomi Perquin en docent Nederlandse literatuur aan de Vrije Universiteit Brussel Hans Vandevoorde. Voorzitter van de jury is Kathleen Ferrier, Tweede Kamerlid voor het CDA, die onder andere Spaanse en Spaans-Amerikaanse literatuur studeerde in Leiden. De VSB Poëzieprijs 2012 wordt uitgereikt op 25 januari, op de vooravond van Gedichtendag 2012. °°De website van VPRO Boeken is vernieuwd. Opzet is  een duidelijker overzicht te bieden van alles wat er binnen de VPRO gebeurt op het gebied van literatuur; onder meer audio, video en artikelen. °°Meer dan boeiend interview met de licht provocatieve Catherine Millet over de zaak-Dominique Strauss-Kahn in Der Spiegel van een poosje geleden. °°Patrick Leigh Fermor (foto) is overleden. De beroemde Britse reisschrijver en avonturier werd 96, de auteur van o.a. A Time of Gifts (1977) en Between the Woods and the Water (1986) werd beschouwd als een van de grootste reisschrijvers van de voorbije eeuw. Meer bij The Guardian en bij Knack . °°John Walsh in The Independent over de nevelen die rond de zelfmoord van Ernest Hemingway hangen. °°Er is een bibliofiele uitgave verschenen van Verwoest Arcadië van Gerrit Komrij: een oplage van 18 exemplaren in de 'lamellenbandreeks' van Antiquariaat De Slegte te Antwerpen. °°Antiquariaat Fokas Holthuis te Den Haag verkoopt boeken, brieven en bijzondere uitgaven van Hans Warren (1921-2001), alle afkomstig uit de collectie van de Zeeuwse verzamelaar Niek Oele. Oele verzamelde ruim 25 jaar lang het oeuvre van de dichter, schrijver en vertaler Hans Warren. Een topstuk is de uitgave Zeven gedichten van liefde uit 1976, geheel handgeschreven in een oplage van slechts vier exemplaren. °°Ode to a Four-Letter Word. And I don't mean okay. °°Waarom ook vooraanstaande Amerikaanse auteurs als Saul Bellow, Norman Mailer en J.D. Salinger overstag gingen voor de excentrieke ideeën van Wilhelm Reich, bij The Wall Street Journal. Over Reich schreef Harry Mulisch Het seksuele bolwerk. °°Bezuinigingen alom, dus doet Museum Meermanno | Huis van het boek, een oproep voor de conservering en restauratie van zijn unieke boekencollectie: "Deze collectie bestaat uit boeken van de zevende eeuw tot aan de eenentwintigste eeuw. Doe mee, adopteer een boek en verleen actieve steun aan het behoud van deze boeken!" °°Joanne K. Rowling heeft de site Pottermore.com geopend. Pas op 23 juni belooft ze te verklappen waar het over gaat, al zou het, luidens een woordvoerder, "geen nieuw boek zijn". °°Meer mecenaat voor boeken: Yale University stelt nieuwe, vette literaire prijzen in ter waarde van 150.000 dollar. De Donald Windham-Sandy M. Campbell Literature Prizes zullen jaarlijks uitgereikt worden aan zeven tot negen schrijvers van fictie en non-fictie. (NYT) °°Het Australische boekenvak staat in rep en roer nadat de minister verantwoordelijk voor kleine handelszaken had voorspeld dat er binnen vijf jaar geen boekenwinkels meer zouden zijn. (The Sydney Morning Herald) °°Jean-Marie Blas de Roblès, auteur van het gedenkwaardige Waar de tijgers thuis zijn, geïnterviewd door NRC: "Nee, ik ben helemaal geen globetrotter. Dat heeft mijn uitgever op de achterflap gezet, omdat het goed klinkt. Ik heb wel veel in het buitenland gewoond, maar altijd vanwege werk. Ik houd niet van reizen om het reizen. Ik heb twee idiote passies: schrijven en onderwaterarcheologie." Mon, 20 Jun 2011 12:18:57 Literair supplement - aflevering 57 http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/19/literair-supplement-aflevering-57 Het weekoverzicht van de belangrijkste literatuurrecensies- en interviews uit kranten- en weekbladen in Nederland en Vlaanderen. In samenwerking met Athenaeum Boekhandel in Amsterdam. Opvallend deze week zijn het groot aantal interviews, met Peter Høeg, Graham Swift,  António Lobo Antunes, Colin Thubron en Richard Mason.   Voor De Morgen interviewt Anna Luyten de Deense auteur Peter Høeg (foto). Die schreef met De kinderen van de olifantenhoeders een roman over kinderen op zoek naar de zin van het leven. Een gesprek over spiritualiteit en onze houding tegenover de kinderen: "Ik groeide zelf op met het gevoel dat de diepe vragen die ik had, niet eens door volwassenen werden gesteld. Wij beantwoorden niet op een relevante manier aan de vragen van kinderen. We willen niet echt met hen in contact komen, dat aspect wilde ik tonen". In Kort Nederlands bekijkt Dirk Leyman drie boeken: Brieven van Esther van Arnon Grunberg ("in vele opzichten een eye-opener. Grunberg verfijnt in dit boekje al zijn scherpe gedachtegangen en cultiveert zijn korte, afgemeten toon.") het bestralingsverslag van Bart Chabot Diepere Lagen, Pleidooi voor het treuzelen van Peter Delpeut ("Delpeuts beschouwingen voeren je langzaam mee, net alsof je op een dobberend roeibootje genoeglijk naar de einder tuurt."). En Marnix Verplancke sprak Graham Swift over zijn nieuwste, Was je maar hier, een roman vol bezorgdheid over de toekomst van het Britse platteland. Graham Swift over de titel: "Niets kon toepasselijker zijn, want wat zeg je als schrijver tegen je lezers ? Was je maar hier, bij mij in mijn boek". Annick Vandorpe overschouwt het leven van Roger Casement, zoals gefictionaliseerd door Maria Vargas Llosa in De droom van de Ier, de roman "vestigt de aandacht op de humanitaire verdiensten, de vele gezichten en het noodlottige leven van een man met grote dromen. De tijd zal uitwijzen of de roman de eer van Roger Casement alsnog kan herstellen".   Joost Zwagerman en Gerrit Komrij brachten vrijwel tegelijk beschouwingen over de kunst en de kunstkritiek op de markt. Maarten Dessing zette voor Knack beiden samen rond de tafel voor een gesprek. Frank Hellemans las de verhalen van Walter van den Broeck, met Een vrouw voor elk seizoen toont hij zich "de Vlaamse volksschrijver bij uitstek die in elk van deze zeven vertellingen demonstreert hoe verlangen en haat al onze handelingen en gesproken woorden doordesemen". In Kort doet de ingetogen stijl van David Bezmozgis (Heerlijke nieuwe wereld) Jan Stevens denken aan Philip Roth en ziet Tom Van Imschoot hoe het talent van Pepijn Lievens (Vlucht van pluizen) onmiskenbaar een vlucht neemt, "al blijft Lievens te veel hangen in symboliek en pathos, ten koste van de geloofwaardigheid en de poëzie."   De Standaard der Letteren luidt de Moordzomer 2011 in. Met ondermeer lof voor S.J Watson en Jussi Adler-Olsen, een interview met de Franse schrijver Franck Thilliez en een stuk over Vlaamse spanning door John Vervoort met de uitspraak "schrijven bijna allemaal onderhoudende thrillers, maar weinige verrassen of overstijgen de middelmaat" als kop.   In Letter & Geest (Trouw) prijst Menno Wigman de Amerikaanse dichter Frederick Seidel. "Seidel is verheven, kinderachtig, lyrisch, onmatig, geraffineerd en briljant tegelijk. Wie Seidel leest, zit aan tafel met een welgemanierde heer met de meest zonderlinge en barbaarse gewoonten, een dandy die elk gevoel voor proporties heeft verloren", een "Baudelaire van de eenentwintigste eeuw". Julie Philips schrijft naar aanleiding van de recente heruitgave van Mary McCarthy's The Group, die nu ook een nieuwe Nederlandse vertaling heeft opgeleverd, een beschouwing over vrouwenliteratuur, want "... je kunt je geen beter moment [voor de heruitgave en de vertaling] voorstellen. Deze zeurende, onthutsende en pijnlijk eerlijke roman gaat als geen ander boek in op de vraag die de Nederlandse literaire wereld zich maar blíjft stellen: waar moeten vrouwen over schrijven?".Lof van Wil Rouleaux voor Hongaarse auteur Attila Bartis en zijn onlangs in vertaling verschenen roman Rust, "... een harde en bittere roman, misschien wel een van de zwartgalligste uit de recente Europese literatuur", maar ook "een boek dat veel inzicht verschaft in de duistere kanten van de ziel." Dan Sofie Messeman over de Amerikaanse "meesters" van het korte verhaal, onder wie Sherwood Anderson, Charles d'Ambrosio en Tobias Wolff, en Rob Schouten over Rachel. Of het mysterie van de liefde van Geert Kimpen: "spanning is [...] het voornaamste ingrediënt van deze roman."Ten slotte Ronald de Rooy over Douglas Couplands Generatie A, wie er "... telkens in [slaagt] om onze bizarre tijd effectief, en tegelijkertijd prettig licht en bijzonder geestig neer te zetten".In de Volkskrant interviewt Hans Bouman de Britse reisauteur Colin Thubron (foto) naar aanleiding van zijn nieuwste boek Naar een berg in Tibet: "Thubron staat bekend als een van de beste reisschrijvers van onze tijd, maar niet om het persoonlijke karakter van zijn proza. Naar een berg in Tibet is echter doortrokken met persoonlijke herinneringen en observaties."Verder korte recensies van De laatste patriarch van Najat El Hachmi en Vurige tong van Ann de Craemer , over "... de benauwenissen van een rooms-katholieke jeugd, die de Vlaamse Ann de Craemer (30) onderhoudend en met verve van zich af schrijft."Dan bespreekt Guido van Oorschot Het grote zwijgen, de roman van Erik Menkveld over componist Alphons Diepenbrouck. Daarin schetst de auteur "... een haarscherp profiel van een door de wereldoorlog lam geslagen idealist". Daniëlle Serdijn recenseert De vrijwilligerster van Antje Visser, "... een tragikomische illustratie bij de multiculturele feiten van alledag". Ook in de Volkskrant, ten slotte, een interview met Young Adult-schrijver John Green en een lovende bespreking van Sarah Gliddens graphic novel Israël in 60 dagen: "Glidden schreef geen "Israël for dummies" maar een oefening in nuance, een cursus Conflicten Begrijpen voor Gevorderden. En nog vermakelijk ook."Arjen Fortuin leest voor NRC het veertiende deel uit Willem Frederik Hermans' Volledige werken en de correspondentie tussen Hermans en F. Bordewijk, Een onmiskenbare verwantschap: "De meeste brieven worden gebruikt [...] voor aanmerkingen op elkaars werk. Die zijn vaak de moeite waard.". Margot Dijkgraaf interviewt Jean-Marie Blas de Roblès: "Hij is een verhalenverteller, zoals hij heeft laten zijn in de vuistdikke roman Waar de tijgers thuis zijn."Verder spreekt Arie van den Berg over de nieuwe dichtbundel van Piet Gerbrandy, Smijdige witheid en Sebastiaan Kort over de debuutroman Vita van Matthijs Kleyn. Dan Elsbeth Etty over twee bundels van Tjalie Robinson, de "... markante, maar nog altijd weinig bekende, in Nederland geboren Indo-schrijver en journalist": "Bij lezing van deze stukken, ruim een halve eeuw na verschijning, verbaasde ik me over de losse parlando-stijl en de moderne, strijdbare strekking van deze tegen de Hollandse hokjesgeest, verzuiling en discriminatie gerichte artikelen."Vervolgens recensies van Lila Azam Zanganehs debuutroman over Nabokov, De tovenaar ("... speels, fragmentarisch opgezet"), John Flanagan en Heinrich Mann, De jeugd van koning Henry Quatre, "... onbetwist zijn magnum opus". Ten slotte bespreekt Bas Heijne de biografie van Bismarck door Jonathan Steinberg.De beste boeken van week 24 zijn Alan Cameron, The Last Pagans of Rome, Heinrich Mann, De jeugd van koning Henry Quatre en Jonathan Steinberg, Bismarck. A life.In Dichters & Denkers (De Groene) bespreekt Piet Gerbrandy deze week de nieuwe dichtbundel van Peter Verhelst ("Het sterke van deze poëzie is haar ongrijpbaarheid") en Hassan Bahara Erik Menkveld, Het grote zwijgen ("... een rijk taalgevoel en een fijn oor voor ritme"). Voor Het Parool interviewt Dirk-Jan Arensman Richard Mason,wiens  nieuwste roman Geschiedenis van een genotzoeker zich afspeelt in een pand aan de Herengracht: "Alles was even elegant en verfijnd. Precies de sfeer die ik zocht voor mijn verhaal." Arie Storm is "dol op Ali", bekent hij in zijn bespreking van haar nieuwe roman Een ongekend verhaal. Wat als Diana niet was verongelukt?. Verder leest Marten Moll Jan Costin Wagner, Het laatste zwijgen en Jasper Henderson Stefan Kiesbye, Een meisje van hiernaast. Vijf sterren kent Victor Schiferli toe aan Tellen en wegen de eerste nieuwe dichtbundel van K. Schippers sinds 1976: "Deze afwisselende en geestige bundel is een mooie aanvulling op Schippers" oeuvre." Fred de Vries signaleert in Elsevier een neergang van de Zuid-Afrikaanse literatuur. "Een casanova met astma", noemt hij haar, "hip gekleed [...] maar bij meer diepgang gaat hij reutelen." Verder een recensie van Frank Brady, Eindspel ("een goed leesbare, evenwichtige biografie" van schaaklegende Bobby Fischer"). Voor HP/De Tijd interviewt Vivian de Gier de Portugese "grootmeester" António Lobo Antunes (foto). Hem interviewen is net als het lezen van zijn boeken: "... als lezer word je langzaam in een web gesponnen van karakteristieke stemmen die door elkaar heen praten, becommentariëren, tegenspreken of met elkaar ruziën. Zinnen worden onderbroken en hervat, of keren als een soort refrein weer terug."Verderop in het nummer leest Max Pam drie boeken waarin de auteurs terugkeren naar hun verleden en de Tweede Wereldoorlog: Mijn grote verwachtingen en Klein kwaad van Paul Hellmann en Het geheim van Adderhorst van Lex Kater. Iris, het romandebuut van Maarten van Buuren, "begint vrij conventioneel" maar "wordt al gauw een a-chronologisch verslag", in de woorden van Dries Muus. Sun, 19 Jun 2011 11:49:24 Amsterdams Rijksmuseum ontvangt schenking van 500 Revefoto's http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/18/amsterdams-rijksmuseum-ontvangt-schenking-van-500-revefotos Het Rijksmuseum in Amsterdam heeft een schenking ontvangen van bijna 500 portretten van Gerard Reve, gemaakt tussen 1947 en 2004. Het legaat is afkomstig van Joop Schafthuizen, 30 jaar lang de levenspartner van de in 2006 overleden schrijver. Schafthuizen doet de schenking ter nagedachtenis aan Reve en volgens het Rijksmuseum wil hij ook de fotografen eren die Reve (1923-2006) hebben geportretteerd. Tal van bekende fotografen hebben Reve op de pellicule gezet, onder wie Emiel van Moerkerken, Cas Oorthuys en Eddy Posthuma de Boer. Rineke Dijkstra maakte in 2004 het laatste portret van hem, waarvan een afdruk behoort tot de schenking aan het Rijksmuseum. Conservator fotografie Hans Rooseboom is van oordeel dat de collectie "zo mooi het verloop laat zien van een mensenleven, van angry young man die de Nederlandse letteren bestormde in de jaren '40, en die vervolgens in de jaren '60 een aantal heilige huisjes omverwierp, tot de man die in de nadagen van zijn leven fotogeniek bleef peinzen." Verder meldt het Rijksmuseum: "Op de vroegste portret-foto's die zijn geschonken is Reve te zien als branie-achtige en soms clowneske figuur, op de laatste foto's die van hem zijn genomen is hij een breekbare, oude man geworden die vooral in gepeins is verzonken." Het Rijksmuseum toont na heropening van het hoofdgebouw in 2013 in wisselende presentaties foto's uit de collectie, waaronder die van Reve. (foto Reve en Hermans, Cas Oorthuys) Sat, 18 Jun 2011 09:02:22 Parijse expo belicht literaire leven tijdens Duitse bezetting http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/16/parijse-expo-belicht-literaire-leven-tijdens-duitse-bezetting In het Parijse Hôtel de Ville is tot 9 juli de meer dan interessante tentoonstelling Archives de la vie littéraire sous l'Occupation te zien. Het IMEC (Institut Mémoires et de l'édition contemporaine) stelde een zeer uitgebreide expositie samen van meer dan 800 documenten en beeldfragmenten, die een indringend beeld geven van het literaire leven in Frankrijk tijdens de Tweede Wereldoorlog. In 2009 vond een gelijknamige, veel beperktere tentoonstelling plaats in de openbare bibliotheek van New York, waar zo'n 200 documenten te zien waren. Een van de samenstellers was en is ook nu weer de Amerikaanse historicus Robert O. Paxton, gespecialiseerd in de Vichy-periode. Curator namens het IMEC is literatuurhistorica Claire Paulhan, kleindochter van de Jean Paulhan (1884-1968), de illustere hoofdredacteur van het literaire tijdschrift Nouvelle Revue Française (NRF) en kopstuk van de literaire verzetsbeweging. Mme Paulhan heeft benadrukt dat een kleinere tentoonstelling zoals die in New York in Frankrijk alleen maar tot controverses zou leiden. "In Frankrijk is er meer tekst en uitleg nodig." Het IMEC poogt in deze grootschalige Franse editie een overzicht te geven van goed en fout en alle schakeringen daartussen, wat ook op het literaire leven in bezet Frankrijk sterk van toepassing is. Waar de een koos voor het gewapend verzet (zoals schrijver en journalist Jean Prévost die in 1944 zou sneuvelen), zette de ander (zoals de omstreden schrijver Pierre Drieu La Rochelle) zijn kaarten in op de Duitse bezetter. Sommigen overleefden hun gevangenschap of concentratiekamp om daar later indringend verslag van te doen (zoals schrijver Robert Antelme 1917-1990), anderen, zoals schrijfster Irène Némirovsky (1903-1942; zie dit DPM-bericht) en de dichter Robert Desnos (1900-1945) overleefden de oorlog niet. En dan was er nog de groep 'attentistes', degenen die twijfelden over hun keuze en in afwachting van uitsluitsel een wiebelige middenweg bewandelden. In een recensie gebruikt de New York Times de term 'shock value'. De krant noemt als voorbeeld de ijzingwekkende beelden uit oude bioscoopjournaals waar Franse literaire kopstukken, zoals dichter Jean Cocteau, zich vrolijk in nazi-kringen bewegen. Deze periode, waarin men zijn leven riskeerde als men verboden teksten las, drukte of verspreidde ('un crime contre l'esprit' zoals literator Louis Aragon (1897-1982) het noemde), wordt in het Hôtel de Ville middels tien verschillende thema's belicht. Eén thema belicht de oprichting in juni 1940 van de eerste literaire verzetsbeweging, 'Les Amis d'Alain-Fournier'. In een ander thema wordt stilgestaan bij de literaire hulp die vanuit het buitenland geboden werd. Zo werd het gedicht Liberté van Paul Eluard uit 1941, dat het strijdlied van het Franse verzet zou worden, in maar liefst 150.000 exemplaren door de Britse RAF over Frankrijk verspreid. Franstalige uitgevers in Canada namen het werk voor hun gecensureerde Franse collega's over. En vanuit Zuid-Amerika, en met name Argentinië, verzonden schrijvers kleding- en voedselpakketten naar boekhandelaar Adrienne Monnier. Berucht zijn de lijsten met verboden boeken die de Duitse bezetter opstelde, van de 'liste Bernhard' in 1940 tot en met de lijst uit mei 1943 met daarop 793 'Joodse schrijvers in de Franse taal'. Na de bevrijding volgde daarop een lijst van een heel andere orde. Het Comité national des écrivains (CNE) werd voor het intellectuele milieu de enige juridische instantie en stelde ten behoeve van de Epuration des Lettres ('literaire zuivering') een zwarte lijst op met collaborerende schrijvers. De harde opstelling en dito straffen (zo werd schrijver Robert Brasillach gefusilleerd) kwam het comité op zware kritiek te staan. Zeer lezenswaardig is de genuanceerde recensie in de Frankfurter Allgemeine Zeitung, die als titel Der Krieg der Schriftsteller meekreeg. De krant wijst erop dat juist de gebeurtenissen rondom La Nouvelle Revue Française laten zien hoe weinig eenduidig de onderlinge verhoudingen lagen. In 1940 moest Jean Paulhan (foto) als hoofdredacteur wijken voor de reeds genoemde Drieu La Rochelle, waarop uitgeverij Gallimard als enige tijdens de bezetting mocht blijven functioneren. Toch had verzetsman Paulhan het na zijn eerste arrestatie in 1941 aan de tussenkomst van Drieu te danken dat hij vrijgelaten werd. Het is dan ook niet verwonderlijk dat Paulhan in zijn beroemde Lettre aux directeurs de la Résistance uit 1952 een beroep deed op het CNE om niet zelf nu als censor op te treden. Paulhan besloot al vroeg de omstreden schrijver Louis-Ferdinand Céline (1894-1961) opnieuw uit te geven. De tentoonstelling in het Hôtel de Ville is nog tot 9 juli te bezichtigen, de toegang is gratis. In het bijbehorende boek met de titel Archives de la vie littéraire sous l'Occupation. À travers le désastre (uitgeverij Tallandier) zijn de meeste stukken uit de expositie terug te vinden. Zeer interessante lectuur biedt ook het door de New York Times geciteerde boek van Alan Riding uit 2010: And the Show Went on: Cultural Life in Nazi-occupied Paris. Sat, 18 Jun 2011 11:57:17 Auteurs in de bres voor Nederlandse literaire tijdschriften http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/17/auteurs-in-de-bres-voor-nederlandse-literaire-tijdschriften Diverse vooraanstaande auteurs reageren in een open brief op het plan van de Staatssecretaris voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Halbe Zijlstra om de subsidiëring van de Nederlandse literaire tijdschriften volledig stop te zetten (zie ons eerder bericht). In de brief aan de leden van de Nederlandse Tweede Kamer roepen een groot aantal  Nederlandse auteurs uitdrukkelijk op om van dit voornemen af te zien. De brief, ondertekend door Jeroen Brouwers, Adriaan Van Dis, Maarten 't Hart, Eva Gerlach, Arnon Grunberg, Tomas Lieske, Marita Mathijsen, Yves Petry, Thomas Rosenboom, Leo Vroman, Joost Zwagerman en tal van andere auteurs en  essayisten, zet meteen enkele argumenten op een rij ten gunste van de literaire tijdschriften. Het steevast geuite argument van gering publieksbereik wordt gecounterd met de vaststelling dat vele literaire tijdschriften intussen via de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren toegankelijk zijn en via eigen of gezamenlijke websites eveneens streven naar een grotere toegankelijkheid. Verder wordt er gehamerd op het belang van de tijdschriften voor debuterende en gevestigde auteurs. Redactioneel advies van en opname in een literair tijdschrift blijft  zeer gegeerd en door literaire uitgevers serieus genomen. De rol die de tijdschriften spelen in het opnemen van kwetsbare genres als poëzie en essay wordt ook aangehaald. De "opbrengst" van de bezuiniging - jaarlijks zo'n 285.000 euro - staat volgens de ondertekenaars geenszins in verhouding tot de verwachte schade. De auteurs vragen dan ook om de beslissing terug te draaien en de sector te betrekken bij het verdere subsidiebeleid. Reacties vanuit de redacties van de tijdschriften verschenen eerder hier en hier bij NRC. Sat, 18 Jun 2011 12:43:45 Reynebeau en Etty in jury Gouden Boekenuil http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/17/reynebeau-en-etty-in-jury-gouden-boekenuil- Nadat gisteren de Libris Literatuurprijs zijn nieuwe jury bekendmaakte, komt De Gouden Boekenuil (opvolger van de voor het laatst in 2010 uitgereikte Gouden Uil) er vandaag mee op de proppen. De best gehonoreerde Vlaamse literatuurprijs - de winnaar krijgt 25.000 euro - wordt op 5 mei 2012 uitgereikt in Gent. Al eerder was onthuld dat de jury wordt voorgezeten door Phara de Aguirre. Zij krijgt het gezelschap van vijf literaire recensenten uit Vlaanderen en Nederland, drie ervaren ratten (met daarbij twee Nederlanders) en twee youngsters. - Wim Brands (1959) is een Nederlandse dichter, journalist en presentator van het televisieprogramma Boeken op de VPRO. - Elsbeth Etty (1951- foto) is redacteur boeken bij NRC Handelsblad en bijzonder hoogleraar literaire kritiek aan de Vrije Universiteit van Amsterdam. - Marc Reynebeau (1956) is historicus en werkt als redacteur en columnist bij de krant De Standaard. Daarnaast schrijft hij ook boeken en essays. - Roderik Six (1979) is literair recensent bij de mediasite Cutting Edge waar hij boekbesprekingen, columns en literaire interviews publiceert. Hij werkt in boekhandel De Zondvloed en hoort tot de kernredactie van De Brakke Hond. - Frederick Vandromme (1980) is freelance boeken- en muziekrecensent bij HUMO. De Gouden Boekenuil, een organisatie van Boek.be, wordt medegesponsord door Fintro. HUMO en De Standaard krijgen als mediasponsor elk een jurylid toebedeeld. Nederlandstalige literaire werken die in 2011 verschijnen, zowel van Vlaamse als van Nederlandse auteurs, kunnen meedingen naar de titel van De Gouden Boekenuil. Uit de naar schatting 200 à 400 kanshebbers zal de vakjury in januari 2012 een longlist van 20 titels kiezen. In februari wordt de shortlist bekendgemaakt. De 5 genomineerde auteurs krijgen elk 1.000 euro. De uitreiking volgt op 5 mei 2012 in Gent. Ook Canvas, Radio 1 en Cobra.be zijn mediapartners. Fri, 17 Jun 2011 04:01:38 PERIODIEK # 33 - DW B - Max Frischnummer http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/15/periodiek-33-dw-b-max-frischnummer De "lastige", maar nog altijd goed leesbare Zwitserse toneel- en prozaschrijver Max Frisch (1911-1991) is een kolfje naar de hand van het Vlaamse literaire tijdschrift DW B. Het serieuze en op glad papier gedrukte blad ("oud van dagen, maar jong van geest") noemt zichzelf een "creatief laboratorium voor literatuur en de kruisbestuiving met beeldende kunst, fotografie, architectuur, theater...". Het honderdste geboortejaar van de invloedrijke Duitstalige schrijver, die ook architect was, is de aanleiding voor een themanummer. Frisch vertoefde tijdens zijn leven vaak in de Verenigde Staten en dan vooral in New York. Eigenlijk had hij het benauwende Zwitserland het liefst helemaal achter zich gelaten. Toch is hij hier in Europa niet vergeten: zijn toneelstuk Andorra (1961), over antisemitisme en massapsychologie, staat op Duitse middelbare scholen nog altijd op de verplichte leeslijst.Het thematische gedeelte van het nummer is opgebouwd rond de tweede poëticale lezing uit Frisch' Schwarzes Quadrat. De lezing behelst een existentiële benadering van literatuur waarin de vraag "Wat vermag literatuur?" de rode draad is. Aan het slot ervan concludeert Frisch: "De functie van de literatuur in de samenleving zit, vind ik, in de permanente irritatie dat ze bestaat." En: "De kunst als hoeder van de utopie". Daniel de Vin, die promoveerde op de beroemde Tagebücher van Max Frisch, is verantwoordelijk voor de keuze van de gepubliceerde essay's en de vertaling ervan. Zo worden er diverse kanten van deze veelschrijver belicht. De Vin schreef zelf een inleidend stuk en de Vlaming Christophe van Gerrewey bezorgde de enige origineel Nederlandstalige bijdrage, over het theaterstuk Die Chinesische Mauer. Frisch-kenner Beatrice von Matt, van wie onlangs een essaybundel verscheen over het leven en werk van Max Frisch, schrijft over het motief van de zee in het werk van de Zwitserse schrijver. Het staat volgens haar voor het "uitbreken uit de beknelling, als een kuiken uit de schaal, nieuwe oorden opzoeken".In het tweede deel van deze aflevering van DW B is ook ruimte voor een wat lichtere toets. Het trio de "Jonge wolven" (bestaande uit Hans Bogaert, Willem Bongers en Hans Demeyer) binden in briefvorm op aangename wijze de strijd aan. Deze, tweede keer doen ze dat over twee romans waarin een groep jongeren centraal staan: Wij van Elvis Peeters en De stolp van Jeroen Theunissen. Verder onder meer een lezenswaardig essay van Hans Cottyn over het instituut van de schrijver dat, mede door de digitalisering van de literatuur, steeds diffuser is geworden: "Literatuur is overal heen gelekt". Paul Claes begint een nieuwe reeks onder de titel "Sleutels" waarin hij gecanoniseerde gedichten bespreekt. De eerste in de reeks is "De zefier waait, eens liefste" van de hermetische dichter Hans Faverey, dat hij vakkundig ontleedt. De Amerikaanse romanschrijver Richerd Powers tenslotte, lanceert in DW B niet minder dan een nieuw genre: het "ficto-essay". Onder de titel "Wat weet fictie" schrijft hij over een voorval dat hij meemaakt in Berlijn. Feit en fictie raken vermengd nadat de schrijver en zijn vrouw in de krochten van de U-Bahn zijn gestuit op een vijfentwintig-jarige joods- Russische acordeonist die een fuga van Bach speelt. "Waarom Bach, na alles wat er is gebeurd? Waarom uitgerekend Berlijn?" Fri, 17 Jun 2011 02:32:37 Murakami alludeert op vierde deel '1Q84' http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/16/murakami-alludeert-op-vierde-deel-1q84 "Wie weet", zo antwoordde de Japanse schrijver Haruki Murakami onlangs op de vraag of er nog een vierde deel komt van zijn wereldwijd ademloos gelezen 1Q84. In een interview met de Spaanse krant La Vanguardia liet hij zich ontvallen: "Misschien maak ik nog een keer een vierde deel met een wat oudere Tengo." Zijn uitspraak is inmiddels overgenomen door de Wall Street Journal. In 1Q84 gaat Murakami op een bizarre manier aan de haal met Orwells 1984 en verweeft hij de levens van vier hoofdpersonages, waaronder dat van fitnessinstructrice en moordenares Aomame en wiskundeleraar Tengo, die valsheid in geschrifte pleegt. De uiterst succesvolle auteur (Kyoto, 1949) was in Spanje om in Barcelona de Premio Internacional Catalunya in ontvangst te nemen (zie ook onze berichtgeving hier). Murakami's vertegenwoordiger in Tokio heeft inmiddels laten weten van geen vierde roman te weten en weigert ieder verder commentaar. Toch heeft Murakami al eerder laten doorschemeren een vervolg niet uit te sluiten. In juli 2010 zou hij, zo meldt de WSJ, in een vraaggesprek met een Japans tijdschrift hebben gezegd: "Ik kan nu nog niet zeggen of ik een boek 4 of boek 0 zal laten verschijnen. Ik kan alleen maar zeggen dat er verhalen zijn van vóór (deel 1) en ná (deel 3). Desgevraagd meldde hij de mogelijkheid niet geheel te kunnen ontkennen. Engelstalige Murakami-fans moeten trouwens nog even wachten voordat ze de eerste drie delen van 1Q84 kunnen lezen. Volgens uitgever Knopf verschijnt eind oktober dit jaar de Engelse vertaling van de drie delen ineens, ruim later overigens dan de Nederlandse vertalingen (door Jacques Westerhoven) die al eerder bij uitgeverij Atlas verschenen. Het is Murakami's eerste roman die volledig in de derde persoon is geschreven. Fri, 17 Jun 2011 09:23:33 Lieke Marsman rijft twee poëziedebuutprijzen op één dag binnen http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/16/lieke-marsman-rijft-twee-poëziedebuutprijzen-op-één-dag-binnen Het was een gedenkwaardige dag voor de jonge Nederlandse dichteres Lieke Marsman, vandaag. Nadat in de namiddag bekend werd dat haar de tweejaarlijkse Debuutprijs van het poëzietijdschrift Het Liegend Konijn wordt uitgereikt, kreeg ze 's avonds op Poetry International de C. Buddingh'-prijs, de prijs voor het beste poëziedebuut van het voorgaande jaar. Eerder verwierf ze voor die bundel Wat ik mijzelf graag voorhoud al de Lucy B. en C. W. van der Hoogtprijs 2011. De tweejaarlijkse Debuutprijs van Het Liegend Konijn bestaat uit  een geldprijs van 2.500 euro, de publicatie van nieuwe gedichten in het organiserende tijdschrift en een literaire avond rond het werk van de laureaat. Samen met deBuren verzorgt Het Liegend Konijn ook een vertaling van de bundel naar het Frans, het Duits en het Engels. Het gedicht Oerknal uit de bundel wordt vertaald naar alle 23 officiële talen van de Europese Unie en door deBuren gepubliceerd. De jury bestond uit Jozef Deleu, Marjoleine de Vos, Erik Menkveld, Willem Thies en Joke van Leeuwen. Eerdere laureaten zijn Ester Naomi Perquin (2007) en Ruth Lasters (2009). De jaarlijkse C. Buddingh'-prijs voor nieuwe Nederlandstalige poëzie van Stichting Poetry International bestaat sinds 1988, wil beginnende dichters stimuleren en bedraagt 1.200 euro. Op de nominatielijst stonden ook de jonge Vlaming Y.M. Dangre met Meisje dat ik nog moet, Mook Dennis Gaens met Ik en mijn mensen en Marjolijn van Heemstra met Als Mozes had doorgevraagd. Anja de Feijter, Koen Stassijns en Maarten Elzinga zetelden in de jury. NRC publiceerde een overzichtsartikel van de genomineerden, Tzum verzamelde enkele citaten uit de recensies en tipte Lieke Marsman als winnaar. Vorig jaar ging de prijs naar Delphine Lecompte.   Lieke Marsman (1990) won op haar zeventiende de poëziewedstrijd "Doe Maar Dicht Maar" en publiceerde een jaar later in het tijdschrift Tirade. Ze is de jongste dichter in de bloemlezing Ik ben een bijl. Nieuwe dichters uit de jaren nul, samengesteld door Erik Jan Harmens en debuteerde afgelopen november met haar bundel Wat ik mijzelf graag voorhoud bij Van Oorschot. “Een opmerkelijk voldragen en overtuigend debuut” luidt het in het juryrapport van Het Liegend Konijn, de jury van de C. Buddingh'-prijs merkt op: "Marsmans gedichten hebben iets van onvoorspelbaar meanderende beken, draaikolken en taalwoelingen, waarbij je telkens even een glimp opvangt van de formidabele vis die hier in en uit het water springt". Dit voorjaar bracht de jonge dichteres bij uitgeverij Van Oorschot de bloemlezing J.H. Leopold. Wij gaan en komen en de winst is waar ? uit. Thu, 16 Jun 2011 08:15:14 Jury van Libris Literatuurprijs 2012 bekend http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/16/jury-van-libris-literatuurprijs-2012-bekend De organisatoren van de Libris Literatuurprijs hebben de samenstelling van de jury bekendgemaakt voor de Libris Literatuurprijs 2012. Juryvoorzitter bij de komende editie is Robbert Dijkgraaf, hoogleraar mathematische fysica aan de Universiteit van Amsterdam en president van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. Hij zal op 7 mei  2012 onthullen wie volgens de nieuwe jury de beste Nederlandstalige roman van dit jaar heeft geschreven. Dijkgraaf is een van Nederlands meest eminente en internationaal befaamde wetenschappers. Met de prijs is een geldbedrag van in totaal 65.000 euro gemoeid. De laureaat krijgt 50.000 euro, de zes genomineerden elk 2.500 euro. De jury bestaat verder uit:- Kester Freriks, schrijver en literair criticus Scandinavische literatuur bij NRC Handelsblad;- Theo Hakkert, literair journalist bij De Twentsche Courant Tubantia;- Dirk Leyman, literair criticus en journalist bij De Morgen en 'Papieren Man';- Saskia Pieterse, postdoc-onderzoeker aan de Universiteit van Amsterdam, faculteit der Geesteswetenschappen. De voorzitter komt telkens uit een maatschappelijke sector buiten de literatuur. De overige vier leden zijn werkzaam als literatuurwetenschapper, criticus en/of auteur.De prijs is gemodelleerd naar de Britse Booker Prize. Enkel romans komen in aanmerking. Dat houdt in dat de jury een longlist met achttien titels kiest (30 januari 2012), gevolgd door zes nominaties (12 maart 2012). De prijswinnaar wordt op 7 mei 2012 bekend gemaakt tijdens het traditionele galadiner in het Amstel Hotel te Amsterdam. Dit jaar ging de onderscheiding naar Yves Petry voor zijn roman De maagd Marino. Zie ook de berichtgeving bij De Morgen. Thu, 16 Jun 2011 06:34:55 Publicatie derde deel Revebiografie kan slechts na aanpassingen http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/16/publicatie-derde-deel-revebiografie-kan-slechts-na-aanpassingen Het derde deel van de Reve-biografie van Nop Maas mag niet verschijnen zonder aanpassingen. Dat is de uitkomst van de rechtszaak die Joop Schafthuizen, de 63-jarige partner en zaakwaarnemer van Gerard Reve, heeft aangespannen tegen biograaf Maas en uitgeverij Van Oorschot. De rechter in Amsterdam oordeelde vandaag dat de biograaf en de uitgever een dwangsom van vijftigduizend euro moeten betalen (met een maximum van een half miljoen euro) indien ze uitgebreide citaten opnemen uit niet-gepubliceerd werk van Reve, zoals de bedoeling was in het te verschijnen deel. Schafthuizen had een dwangsom geëist van honderdduizend euro als het boek Kroniek van een schuldig leven. De late jaren 1975-2006  toch in de handel zou komen. Hij was van oordeel dat het derde deel van de biografie een verkeerd beeld gaf van de relatie tussen Reve en hem. Bovendien vindt hij ook de inhoud te kwetsend. "Het derde deel roept een beeld op dat hun relatie alleen maar ging over erotiek, drank en geld", aldus zijn advocaat Olaf Trojan tijdens het kort geding voor de rechtbank van Amsterdam.  Schafthuizen had zijn eerdere toestemming ingetrokken nadat hij het typoscript had gelezen. Hij beweerde dat hij met Maas zou hebben afgesproken om op basis van de drukproef te beslissen of hij de publicatie al dan niet zou goedkeuren.  Volgens Van Oorschot en Maas had hij nochtans wel degelijk ingestemd met de publicatie. Schafthuizen had voor het schrijven van de biografie Nop Maas aanvankelijk inzage gegeven in het privéarchief van Reve. Maar Schafthuizen hield vol dat hij enkel akkoord was gegaan met de publicatie van deel twee. Als voorwaarde voor een fiat voor het tweede boek, wilde hij volledige inzage in het derde. De rechter heeft hem nu gelijk gegeven.  Volgens Schafthuizen zou deel drie voor zestig procent bestaan uit citaten uit deels ongepubliceerd materiaal, waarvan hij de rechten bezit. Olaf Trojan, de advocaat van Schafthuizen, zei dat zijn cliënt tevreden is met de uitspraak. Volgens hem staan er immers zoveel citaten in het derde deel dat "er niet iets publicabels overblijft". Bij uitgeverij Van Oorschot wilde men nog niet uitgebreid reageren. Ze willen de uitspraak grondig bestuderen, omdat ze "op verschillende manieren te interpreteren" is. Zie nu.nl, Literatuurplein, NRC. Thu, 16 Jun 2011 04:56:04 IMPAC Dublin Literary Award voor Ierse auteur Colum McCann http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/16/impac-dublin-literary-award-voor-ierse-auteur-colum-mccann Speelde er enig chauvinisme bij de jury van de IMPAC Dublin Literary Award? Niet ondenkbaar. Want het is de Ierse auteur Colum McCann die dit jaar met een van 's werelds lucratiefste literatuurprijzen aan de haal gaat. Colum McCann krijgt de IMPAC voor zijn recentste roman Let The Great World Spin (Laat de aarde draaien) en wordt op die manier 100.000 euro rijker. De jury prees het boek als "een opmerkelijk literair werk", dat zich afspeelt in het New York van de jaren zeventig. "Toch is het in alle opzichten zeker ook een 21ste-eeuwse roman, die iets zegt over onze tijd maar er niet de slaaf van is." De burgemeester van Dublin was in zijn nopjes bij de uitreiking woensdagavond. Hij vond het passend een winnaar uit Dublin te mogen lauweren, precies in het jaar dat de stad door de Unesco tot City of Literature is uitgeroepen.  McCann gaat in het veelgeprezen Laat de aarde draaien aan de slag met grote literaire thema's als liefde, verlies, plicht en zingeving. De openingsscène speelt zich af in de vroege ochtend van 7 augustus 1974, wanneer de inwoners van Manhattan in New York verbaasd opkijken naar de zopas gebouwde Twin Towers. In de ijle hoogte staat Philippe Petit klaar om via een smal koord van de ene toren naar de andere te lopen. McCann verbindt vervolgens de levens van elf personages met elkaar in de maalstroom van New York, met voor sommigen noodlottige gevolgen. McCann is de tweede Ierse winnaar van de IMPAC nadat Colm Toibin in 2006 de onderscheiding opstreek voor The Master. Toibin stond overigens dit jaar ook op de shortlist, waarop onder meer ook Barbara Kingsolver, Joyce Carol Oates, Yiyun Li en David Malouf. Let The Great World Spin werd uitverkoren uit een lijst van 10 geshortliste boeken, nadat 166 bibliotheken uit de gehele wereld romans hadden aangedragen. De roman ontving eerder ook al de National Book Award. Mc Cann is een jurylieveling. Ook zijn andere boeken als Zoli. Danser, Het verre licht en Alles in dit land leverden hem al diverse internationale literaire prijzen op.  Zijn boeken verschijnen in het Nederlands bij De Harmonie. Zie bij de VPRO een bio en gesprek met McCann en ook meer bij Literatuurplein en de Irish Times. Vorig jaar ging de IMPAC Dublin Literary Award naar Gerbrand Bakker. Thu, 16 Jun 2011 02:27:27 Nederland mogelijk binnenkort weer gastland op Frankfurter Buchmesse http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/16/nederland-mogelijk-binnenkort-weer-gastland-op-frankfurter-buchmesse Nederland en zijn literatuur is een van de komende jaren wellicht opnieuw gastland op de Frankfurter Buchmesse. De Nederlandse ambassade in Berlijn heeft onlangs het Nederlands Letterenfonds benaderd met de vraag of Nederland al volgend jaar gastland wilde zijn tijdens de Buchmesse. Uiteindelijk viel de keuze op Nieuw-Zeeland. Maar Nederland blijft in de running voor de jaren erna, aldus Boekblad. De directeur van het Nederlandse Letterenfonds Henk Pröpper zegt dat Duitsland in de penarie zat. Het verzoek was "heel serieus": "Duitsland zat omhoog, omdat een aantal kandidaten had afgezegd", vertelt hij in Boekblad. "De ambassade zag het heel erg zitten, het kabinet zet heel erg in op samenwerking met Duitsland. De Buchmesse had ook goede ervaringen met ons organisatievermogen en onze financiële slagkracht, al is die nu natuurlijk een stuk minder." In 1993 was Nederland ook al gastland op de Frankfurter Buchmesse. "Het Letterenfonds is in principe geïnteresseerd, het economisch belang van de literaire uitwisseling is ook evident voor Nederland. De Nederlandse overheid moet het dan echter wel willen en steunen." Maar, voegt Pröpper er wel aan toe, "de Nederlandse literatuur presenteren in Duitsland is niet echt nodig, er zijn zeventig tot tachtig auteurs die daar publiceren, vaak met succes." Thu, 16 Jun 2011 10:19:57 Vargas Llosa hekelt dictaturen in China http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/15/vargas-llosa-hekelt-dictaturen-in-china Dictatoriale regeringen corrumperen de samenleving, zo zei de Peruviaanse Nobelprijswinnaar Mario Vargas Llosa tijdens een toespraak voor Chinese studenten aan de Shanghai International Studies University. En hij voegde eraan toe dat "politiek niet enkel moet overgelaten worden aan politici". De Chinese media brachten wel verslag uit van Vargas Llosa's passage, maar zijn politieke uitspraken werden netjes onder de mat geveegd. Wat hij over literatuur zei, kreeg wel een vermelding in de berichtgeving. Vargas Llosa liet weten dat hij amper aan schrijven toekwam omdat hij voortdurend interviews moet verstrekken. Vargas Llosa kreeg een eredoctoraat in China. Hij sprak onder meer over zijn roman Gesprek uit de kathedraal uit 1969 en stelde dat "een dictatuur de minder politieke activiteiten in een samenleving eigenlijk vergiftigt". Verder zei de voormalige Peruviaanse presidentskandidaat dat "elke burger zou moeten kunnen deelnemen aan het politieke leven". Vargas Llosa streek vorig jaar China tegen de haren in door zijn openlijke steun aan dissident en Nobelprijswinaar 2010 Liu Xiaobo. Die zit elf jaar gevangenisstraf uit wegens staatsondermijning. De Nobelprijswinnaar omschreef hem als "een Chinese strijder" en "een voorvechter van democratie in zijn land." Zie BBC en Trouw. Wed, 15 Jun 2011 04:42:26 Gemiddelde van 8,38 moorden in Britse misdaadromans http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/15/gemiddelde-van-8,38-moorden-in-britse-misdaadromans Britse auteurs van misdaadromans houden er een stevig dodendebiet op na. Uit een enquête van de Crime Writers' Association blijkt dat er het voorbije jaar per boek gemiddeld 8,38 personages het loodje legden. Een auteur joeg op zijn eentje zelfs 150 personages over de kling. De gehanteerde methoden kunnen nogal verschillen. De ene keer gaat het om een vergiftiging, de andere keer is de boosdoener een allergische reactie, na de aanval van een horde op hol geslagen bijen van een imker. Een auteur laat zijn personage zelfs omkomen in een kunstinstallatie à la Damien Hirst of brengt superlijm aan in de mond. Maar uiteraard is er altijd moord in het spel. Sommige auteurs gaven grif toe dat ze veel plezier beleefden aan het "moorden met woorden." En: "Het schrijven van misdaad stelt je in staat om de slechte kant van je eigen karakter te verkennen, een kant die je niet wilt gebruiken in het echte leven", zo luidde het. De enquête Bloodthirsty Britain vond plaats in het kader van de National Crime Week. Meer info bij The Guardian. Wed, 15 Jun 2011 12:26:11 Tom Naegels wordt nieuwe ombudsman van krant 'De Standaard' http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/15/tom-naegels-wordt-nieuwe-ombudsman-van-krant-de-standaard Schrijver Tom Naegels is aangesteld als nieuwe ombudsman van de krant De Standaard. Naegels moet in zijn nieuwe functie onderzoeken of de krant "accuraat, fair en evenwichtig bericht" heeft. Hij brengt daarover elke woensdag verslag uit. Naegels heeft al geruime tijd een column in het dagblad. Als ombudsman volgt hij Filip Verhoest op, die het ambt om persoonlijke redenen neerlegt. Naegels, schrijver van onder meer Los en Beleg, wil via de functie ook een debat op gang brengen met zowel journalisten als lezers over wat zij verwachten van nieuws. "Ik wil lezers en journalisten de kans bieden om de waan van de dag te overstijgen, met meer afstand naar de krant te kijken, en kritisch, beleefd, onderbouwd en betrokken met elkaar in debat te gaan over hoe het nieuws, die slagader van maatschappelijk leven, inhoudelijk kan, mag, zou moeten worden vormgegeven", aldus zijn intentieverklaring. En moet zoiets wel 'ombudsman' heten, vroeg De Standaard zich overigens af: "Is Tom Naegels niet eerder de huiscriticus? Revisor? Thuislezer? Het persoonlijke Observatorium van De Standaard? Ach wat, kranten hebben ombudsmannen. Zij houden er zelfs een vereniging op na. Het is een herkenbare naam, ook al zal hij concrete, persoonlijke klachten en vragen om rechtzettingen niet zelf behandelen, maar doorverwijzen naar de hoofdredactie of de raad voor de journalistiek." De vraag aan Naegels luidt daarom: "Wees onze eerste lezer. Heb ons lief, en wees daarom streng." Naegels zegt het verder jammer te vinden dat De Standaard de enige Vlaamse krant is met een ombudsman. "Het zou beter zijn als er meer ombudsmannen waren, dan zou je ook meer gewicht kunnen hebben op die berichtgeving." Naegels zal geen reportages meer schrijven voor De Standaard, maar hij blijft wel zijn columns afleveren. Zie ook deredactie.be. Wed, 15 Jun 2011 11:52:14 Europese Literatuurprijs voor Goncourtwinnares Marie NDiaye http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/15/europese-literatuurprijs-voor-goncourtwinnares-marie-ndiaye De Europese Literatuurprijs is toegekend aan de roman Drie sterke vrouwen van de Frans-Senegalese schrijfster Marie NDiaye. Het door Jeanne Holierhoek vertaalde boek ontving in 2009 ook al de Prix Goncourt. De onderscheiding bekroont zowel de auteur als de vertaler "van de beste Europese roman die in 2010 in Nederlandse vertaling is verschenen": de schrijver ontvangt een geldbedrag van 10.000 euro, de vertaler 2.500 euro. De prijs wordt dit jaar voor de eerste maal toegekend. Met deze prijs willen de initiatiefnemers - "nadrukkelijk aandacht vragen voor de rijke verscheidenheid aan literaire vertalingen uit de hedendaagse Europese romanliteratuur." De prijsuitreiking vindt plaats op zaterdag 3 september a.s., tijdens Manuscripta in Amsterdam. Over Drie sterke vrouwen van Marie NDiaye en de vertaling van Jeanne Holierhoek meldt de jury: "In dit indringende drieluik, dat zich zowel in Frankrijk als in Senegal afspeelt, slaagt NDiaye er in om stilistische complexiteit te laten versmelten met bondigheid en eenvoud. De aloude thema's van onderdrukking en uitbuiting krijgen bij NDiaye een menselijk gezicht, een intense verdieping en een wrange schoonheid. Vertaalster Jeanne Holierhoek geeft in het herscheppen van haar stijl blijk van grote vrijheid, syntactische souplesse, een rijk vocabulaire en onnadrukkelijke virtuositeit. Het resultaat is een vertaling die even melodieus is als het origineel." Het werk van de in Berlijn wonende NDiaye verschijnt in het Nederlands bij uitgeverij De Geus, in Frankrijk bij Gallimard. De vier andere genomineerden op de shortlist waren HHhH door Laurent Binet, vertaald uit het Frans door Liesbeth van Nes (Meulenhoff) ; Dat weet je niet door Jens Christian Grøndahl, vertaald uit het Deens door Annelies van Hees (Meulenhoff); De niet verhoorde gebeden van Jacob de Zoet door David Mitchell, vertaald uit het Engels door Harm Damsma en Niek Miedema (Ailantus) en De werkplaats van de duivel door Jáchym Topol, vertaald uit het Tsjechisch door Edgar de Bruin (Ambo/Anthos). De jury bestond uit voorzitter Frans Timmermans, Marja Pruis, Guido Snel, Herm Pol en Edith Aerts. De longlist werd door dertien onafhankelijke boekhandels gekozen. De vakjury selecteerde daaruit de shortlist en de winnaar. De Europese Literatuurprijs is een initiatief van Academisch-cultureel Centrum SPUI25, het Nederlands Letterenfonds, weekblad De Groene Amsterdammer en Athenaeum Boekhandel. Wed, 15 Jun 2011 02:53:11 Salman Rushdie: 'Tv-fictie is de nieuwe literatuur' http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/14/salman-rushdie-tv-fictie-is-de-nieuwe-literatuur De Brits-Indiase schrijver Salman Rushdie lijkt een nieuwe liefde te hebben gevonden. Ook hij heeft de veelgeprezen televisieseries als Mad Men en The Wire bekeken en goed bevonden. "In feuilletons van telkens zestig minuten is de schrijver de eerste creatieve kunstenaar, in films daarentegen is de schrijver slechts een dienaar, een bediende," zo zei Rushdie, die duidelijk plezier beleeft aan het schrijven voor tv. Momenteel werkt hjj aan het script van de serie The Next People. De auteur heeft wel tegenslagen moeten overwinnen bij de verfilming van het boek The Midnight Children, onder de titel Winds of Change, vooral om de financiering ervan rond te krijgen. "Mijn agenten zeiden me dat ik er eigenlijk een televisieserie van had moeten maken." Rushdie is evenwel niet de regisseur, dat is Deepa Mehta. Het nieuwe walhalla voor schrijvers ligt dus bij series voor het kleine scherm, dat Rushdie "het beste van de twee werelden" noemt, waarbij de schrijver nog de controle heeft over verhaallijnen en karaktertekening zoals romanauteurs die hebben". Een televisieserie die gebaseerd is op een script van Rushdie is The Next People, nu verrassend genoeg aangekondigd als "science fiction, gebaseerd op de empirische wetenschap maar met buitenaardse en bovennatuurlijke elementen". De serie wordt gemaakt voor Showtime, een Amerikaanse kabelzender. Daarnaast werkt Rushdie ook aan een boek over de jaren dat hij ondergedoken leefde nadat de Iraanse geestelijke leider Ayatollah Khomeini het doodsvonnis over de schrijver had uitgesproken. De moslimleider vond Rushdie's boek The Satanic Verses blasfemisch. Zie The Guardian. Tue, 14 Jun 2011 09:18:56 Peter Buwalda genomineerd voor vijfjaarlijkse KANTL-prijs proza http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/14/peter-buwalda-genomineerd-voor-vijfjaarlijkse-kantl-prijs-proza De Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde (KANTL) heeft de nominaties 2011 bekendgemaakt voor haar vijfjaarlijkse prijzen voor proza. Ze voegde gisteren de nominatie van Peter Buwalda toe voor zijn veelbejubelde debuut Bonita Avenue. Daarmee zijn de vijf genomineerden compleet die op 6 juli 2011 meedingen naar de onderscheiding van 6.250 euro. De shortlist omvat de nominaties van de jaren 2007 tot 2011 en oogt fraai: namelijk Arnon Grunberg met Tirza (2006), Jeroen Brouwers Datumloze dagen (2007), Charlotte Mutsaers Koetsier Herfst (2008), Tom Lanoye Sprakeloos (2009) en dus Bonita Avenue (2010), dat ook al voor de Gouden Strop en de  Libris Literatuurprijs genomineerd was. De KANTL overschouwt met de prijs de literaire prozaproductie in Nederland- en Vlaanderen van de voorbije vijf jaar. De laureaat wordt bekroond tijdens de openbare vergadering van de Academie in het kasteel Beauvoorde. De vorige winnaar van de KANTL-prijs in de categorie Proza in 2006 was voor Stefan Brijs en De engelenmaker. Verder heeft de Academie ook zijn jaarlijkse nominaties voor de andere prijzencategorieën onthuld. De Nominatie 2011 voor podiumteksten gaat naar Belga (2010) van Rachida Lamrabet, de Nominatie 2011 voor essay naar Wat voorbij is begint pas. Lichtzinnige meditaties over het schrijven van Erwin Mortier, de Nominatie 2011 voor poëzie gaat naar Ontij (2010) van Anneke Brassinga. De definitieve prijswinnaars in de categorieën podiumteksten, essay en poëzie worden pas in de latere jaren bekendgemaakt. Tue, 14 Jun 2011 07:54:09 Prins Filip Fonds beloont Passa Porta Festival http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/14/prins-filip-fonds-beloont-passa-porta-festival Het Brusselse literaire festival Passa Porta ontvangt een van de Prijzen van het Prins Filipsfonds, die vandaag voor het eerst werden uitgereikt. De projecten krijgen elk 25.000 euro, omdat ze een permanente dialoog tussen de drie gemeenschappen van België bevorderen. In het Brusselse Paleis voor Schone Kunsten overhandigde prins Filip zelf de prijzen aan de winnaars. Het Passa Portafestival, een initiatief van literatuurhuis Passa Porta en de vzw's Entrez Lire en Het Beschrijf, vond plaats van 24 tot 27 maart in Brussel, en is als vanouds een meertalige aangelegenheid, met een plejade aan internationale auteurs. En met initiatieven over de taalgrenzen heen. Zo gingen voor het festival schrijvers Anne Provoost en Alain Bertrand een tijdje in elkaars huis wonen om te schrijven. Verder kregen ook Theater Antigone en Théâtre National een prijs van het Prins Filip Fonds voor hun gezamenlijke theaterproductie Life:Reset en Baal. De drietalige jury, onder leiding van Unizo-topman Karel Van Eetvelt, gaf ook een eervolle vermelding voor het KunstenFestivaldesArts en voor de Homeless Cup, een voetbalproject voor dak- en thuislozen. De Prijzen van het Prins Filipfonds worden vanaf nu jaarlijks uitgereikt. Kandidaten kunnen nu al een dossier indienen voor de editie van volgend jaar. Tue, 14 Jun 2011 03:26:15 The Jane Austen Chronicles - slot http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/14/the-jane-austen-chronicles-slot Nadat wij dit weekend vanuit de Papierman(d) berichtten over de zoveelste Jane Austen mashup (zie hier) moet het maar eens over zijn met de Austen-berichtgeving. Om met actrice Kate Winslet te spreken na haar zoveelste kostuumdrama (o.a. Sense and Sensibility en Hamlet): 'we're getting quite constipated now'. Hierbij de laatste berichtjes om het voorlopig even af te leren: • De LA Times wijdt een artikeltje aan Pride and Prejudice: Hidden Lusts en zette een poll op waar lezers voor of tegen deze versie kunnen stemmen. Op dit moment staat de peiling op ruim 60 procent voor de optie: 'Goodness, no! Laat Darcy alsjeblieft zijn broek aanhouden!'• Zie hier een andere sequel op Pride and Prejudice, de roman Experience door ene Meg Kerr. In dit boek worden de zusjes Bennet volwassen en krijgen zowel Elizabeth als Jane te maken met huwelijksperikelen. Volgens de uitgever is het geschreven in de stijl van Jane Austen. Hier hoeft de lezer dus geen ranzige scènes te verwachten zoals in de hierboven genoemde versie.• In de Sunday Book Review van de New York Times een bespreking van twee wetenschappelijke werken over Jane Austen. Het grootste deel van de recensie is gewijd aan het grappige boek A Jane Austen Education van William Deresiewicz die ooit een hekel had aan Austen, maar eigenlijk net als Emma in het gelijknamige boek bakzeil haalde en nu een groot liefhebber en kenner is. Het andere boek, geschreven door de Engelse professor Rachel M. Brownstein, dat kort besproken wordt, kreeg de toepasselijke titel Why Jane Austen?• Wie tot slot nog steeds niet genoeg kan krijgen van Jane Austen, verwijzen we naar een aanstaande veiling bij Sotheby's. Van Jane Austens onvoltooide roman The Watsons (1904) gaan medio juli 68 pagina's onder de hamer, voor een geschatte waarde van 200.000 tot 300.000 pond. Tot voor kort particulier bezit, nu ter inzage in New York en binnenkort in Londen. Zie ook het bericht in onze waste paper basket van 22 mei jl. Tue, 14 Jun 2011 12:01:44 Nieuw literair tijdschrift 'Terras' drukt het spoor van 'Raster' http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/13/nieuw-literair-tijdschrift-terras-drukt-het-spoor-van-raster Tijdens Poetry International wordt het nulnummer van een nieuw Nederlands literair tijdschrift gepresenteerd: Terras. De ondersteunende website is al enkele dagen online en vermeldt de intenties van de redactie. Het papieren tijdschrift gaat tweemaal per jaar verschijnen, wil internationaal georiënteerd zijn, belooft vertalingen en sluit geen enkele onderwerp uit,wel zullen alle teksten getuigen van "literaire kracht". De redactie, gevormd door Mischa Andriessen, Kim Andringa, Jan Baeke, Hélene Gelèns, Erik Lindner, Ehud Neuhaus, Ruth Verraes en Miek Zwamborn staat sinds oktober 2010 ook in voor het digitaliseren van het tijdschrift Raster (1977-2008) een tijdschrift waar ze zo naar verwijzen: "Terras heeft niet de behoefte Raster na te doen of voort te zetten, noch de pretentie Raster te overtroeven. Terras komt gewoon na Raster en is een nieuwe plek met een nieuw uitzicht". De website zet nieuwe teksten en ander materiaal online in relatie met het papieren tijdschrift zonder daarom dezelfde inhouden te coveren. In het papieren nulnummer staat vertaalde poëzie van Shang Ch’in, Russell Edson, Lars Gustafsson, Les Murray en Monika Rinck en nieuw werk van Tonnus Oosterhoff en Jan Baeke. Er is proza van Pierre Michon en Richard Powers en essays van Anneke Brassinga en Janneke Wesseling. Ook die keuze verraadt de nauwe verwantschap met Raster dat in 2008 voor het laatst verscheen.   De lancering van een nieuw Nederlands literair tijdschrift is merkwaardig, net nu de Nederlandse staatssecretaris voor Cultuur Halbe Zijlstra (foto) aankondigde dat de subsidie voor literaire tijdschriften in Nederland voor de bijl gaat. Er komt ook minder geld beschikbaar voor beurzen voor schrijvers. Bibliotheek en Letteren gaat in totaal wel vooruit van 22,5 miljoen naar 27 miljoen euro, maar over het Letterenfonds schrijft Zijlstra in zijn beleidsbrief: "Ik zal het fonds opdragen zijn subsidieregelingen aan te passen. Binnen het financiële kader moeten er keuzes worden gemaakt. Het fonds zal in de jaren 2013-2016 voorrang geven aan het vertaalbeleid en digitale innovatie. Ik zal het fonds ook opdragen, in lijn met het Raadsadvies, de komende jaren minder budget te besteden aan werkbeurzen voor auteurs. Ook de ondersteuning van literair-historische uitgaven wordt beperkt. Vanwege het geringe publieksbereik zal het fonds de ondersteuning van literaire tijdschriften stopzetten."  Boekblad commentarieert en geeft de visie van het Letterenfonds op de problematiek: "Het kabinet wil de subsidie aan literaire tijdschriften simpelweg schrappen, wat in lijn is met het advies van de Raad voor Cultuur, die ook al aangaf dat de literaire tijdschriften te weinig publiek bereiken. Het standpunt van het Letterenfonds is echter dat sommige tijdschriften wel degelijk voldoende publiek bereiken en dat sommige ook, zoals gevraagd, de stap naar digitaal hebben gemaakt. Of zich ruim inspannen andere inkomsten te verwerven. Het Letterenfonds heeft nog gesprekken met het ministerie over de literaire tijdschriften." Mon, 13 Jun 2011 05:34:53 Literair supplement - aflevering 56 http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/12/literair-supplement-aflevering-56 Het weekoverzicht van de belangrijkste literatuurrecensies- en interviews uit kranten- en weekbladen in Nederland en Vlaanderen. In samenwerking met Athenaeum Boekhandel in Amsterdam. Over Claude Lanzmann, A.F.Th. van der Heijden, Mary McCarthy, de genomineerden voor de C. Buddingh'-prijs en  vele anderen.   Voor Uitgelezen van De Morgen sprak Marnix Verplancke met Alain de Botton, naar aanleiding van zijn nieuwe boek Religie voor atheïsten. Onder de kop "Laveren tussen moed en lafheid" bespreekt Dirk Leyman De Patagonische haas: de "indrukwekkende memoires" van Claude Lanzmann (foto). Valt er alleen maar in superlatieven te spreken over de gedicteerde memoires van deze 85-jarige Franse journalist, cineast en filosoof ? Eigenlijk wel, erkent Leyman (op een paar vertaalopmerkingen na). "Dat dit boek in Frankrijk een bestseller van formaat werd, is volstrekt logisch. Om de haverklap sta je verbluft van het paardengeheugen van Lanzmann. Hij ontpopt zich tot een memorialist van het zuiverste water, die vertelt alsof het allemaal pas gisteren gebeurd is. Vaak heb je het gevoel ‘in the heart of the matter' te zitten." En Leyman besluit met: "De Patagonische haas is een autobiografie om een diepe buiging voor te maken". Poëziecriticus Paul Demets las Ezelskaakbeen van Peter Ghyssaert, de dichter "heeft een heel persoonlijke bundel gecomponeerd die op elke pagina frappeert". Ook signaleert Demets de bloemlezing Wij, paarden van Jozef Deleu (met foto's van Lodewijk Deleu) en het nieuwe nummer van Het Liegend Konijn, met 175 gedichten van 30 dichters. In de rubriek Kort signaleert Marnix Verplancke de nieuwe vertaling van De groep van Mary McCarthy, De verloren waarheid van Jennifer Haigh waarin de zus van een van misbruik verdachte priester op zoek gaat naar de waarheid ("subtiel en gevoelig") en De blauwe kamer van Susan Henderson, een boek over gefnuikt moederschap en depressie.  In Knack een gesprek van Jan Stevens met Douglas Coupland. Die schetst in Generatie A een apocalyptische toekomst, de wereld is niet ver van de totale ondergang, maar wil niet voor moralist versleten worden: "Eerlijk gezegd weet ikzelf niet zo goed wat ik zelf geloof over bijna alle morele kwesties. Ik vind die morele flexibiliteit trouwens een noodzakelijke houding voor elke schrijver".Maarten Dessing over Tonio: "Soepel switcht Van der Heijden van levendige herinnering, intense ervaring, nauwkeurig beschreven emoties naar - opnieuw - de litanie van zijn pijn." Verder nog kort aandacht voor de detective De terugkeer van Neptunus van Fred Vargas, het interviewboek Belgen van Hugo Camps en de roman Een zuivere liefde van Sofja Tolstaja. De beroemde Praagse Karelsburg siert de cover van De Standaard der Letteren. Peter Jacobs reisde mee met Laurent Binet naar de plekken die een rol spelen in zijn non-fictieroman HhhH en doet verslag. Alexandra De Vos is blij met de nieuwe uitgave van Gedichten van Sapfo van Lesbos: "Of Eros' pijlen nu vreugde of leed brengen, Sapfo puurt er haar zoetzoute woorden uit". Driemaal Nederlands naast elkaar, en telkens vrij lovend: de columns van Marjolijn Februari, verzameld in Ons soort mensen ("Februari weet hoe ze moet prikkelen" schrijft Sofie Gielis), de roman Magnus van Arjen Lubach ("triest als het triest moet zijn, grappig, poëtisch, melancholisch, spannend, ontroerend en meeslepend. Magnus is magnifiek," oordeelt Filip Van Ongevalle) en De man met de schaar van Iris Koppe ("in zijn beste momenten een nachtzwarte variant op de bekendste Nederlandse feuilletons Evelien van Martin Bril of Agnes van Peter Van Straaten" aldus Mark Cloostermans). Voor de rubriek Opgeblonken las Alexandra De Vos de vertaling van Butterfield 8 van John O'Hara (foto): een snapshot van New York tijdens de drooglegging in "hardgekookte reportagestijl" en Wouter Deprez ontdekt de wereld is voor Veerle Vanden Bosch Buzzboek van de week: "aangename best leerzame lectuur (..) een perfect huwelijk met de knappe foto's van Jonas Lampens".   Humo heeft het over A.F.Th van der Heijden en Lydia Davis. Voor Frederik Vandromme heeft Van der Heijden nu al het beste boek van 2011 geschreven en Jeroen Maris beschouwt Lydia Davis als "de superieure hoedster" van het korte verhaal.   Op de boekenpagina"s van Trouw buigt Edwin Kreulen zich in het kader van de Maand van het spannende boek over de nieuwste historische thriller van Daniëlle Hermans, De man van Manhattan. Van de zevende roman van Esther Freud, Een kwestie van geluk is volgens Hanna de Heus vooral het tweede deel sterk, want "dan worden deze jonge acteurs volwaardige personages: niet langer alleen maar grappig door hun stereotiepe gedrag, maar ook sympathiek, door hun oprechte enthousiasme, hun zorgen en de praktische tegenslagen die ze ondervinden." Volgens Janita Monna is het nog geen uitgemaakte zaak wie komende donderdag de C. Buddingh'-prijs gaat winnen, al weet ze wel welke jonge dichters ze graag zal blijven volgen: "Ik ben benieuwd naar de weg die Y.M. Dangre na zijn debuut zal inslaan, en vooral naar wat Lieke Marsman in een volgende bundel gaat doen". De recente verhalen van Mensje van Keulen vergelijkt Jann Ruyters met grote namen als Alice Munro en de in Nederland pas ontdekte Lydia Davis. "In kort bestek weet Mensje van Keulen een heel leven op te roepen, inclusief de onbestemde wanhoop die eronder schuilgaat". De Franstalige Belg Jean-Philippe Toussaint schreef een nieuwe roman, waarin hij volgens Ger Leppers "merkbaar veel genoegen [beleeft] aan de beschrijving van het onmogelijke karakter van Marie, die reist met bergen bagage, maar een psychologische rem heeft die haar belet om ook maar één tas, koffer, of zelfs maar tube tandpasta te sluiten".De boekenbijlage van de Volkskrant opent met een beschouwing van Jessica Durlacher over de "comeback" van Mary McCarthy's (foto) jaren '60-bestseller The Group. "Net als de Vagina Monologues van Eve Ensler met zijn onmogelijke onderwerp is The Group echt niet zo succesvol door de openhartigheid en choquerende inhoud alleen, maar ook en vooral door zijn poëtische kracht".  Ook in de Volkskrant: een lang interview van Arjan Peeters met A.F.Th. van der Heijden, die doorgaans zeer terughoudend is tegenover journalisten. "Ik wilde de rouw laten zien, met alles wat die losmaakte en met zich meesleepte. Niet alleen bij Mirjam en mij, ook in onze directe omgeving. Je kunt zo'n proces niet half beschrijven." Verder recensies van Daniëlle Serdijn over het debuut van Matthijs Kleyn, Vita, van Erik van den Berg over Jeffery Deaver, Carte blanche en Frits van der Waa over de "keurige facsimile-editie" van het eerste boek van Tom Poes, Tom Poes ontdekt het geheim der blauwe aarde en Wineke de Boer over Jean-Philippe Toussaints De waarheid over Marie. "Een geslaagd tussendoortje", noemt Sacha Bronwasser de nieuwste Michel Houellebecq, De kaart en het gebied. Het is een slim, maar ook "bijna gezellig" boek: "Met swingend genoegen en niet gehinderd door onderzoek [...] weeft Houellebecq zijn half-realistische web rond een fictieve figuur: de succesvolle kunstenaar Jed Martin. De enige vriendschap die deze loner in het boek zal sluiten is met... de schrijver Michel Houellebecq". De boekenpagina's sluiten af met poëzie. Erik Menkveld leest de vier jonge, en allen veelbelovende, dichters die genomineerd zijn voor de C. Buddingh'-prijs. De meest veelbelovende is volgens hem toch Lieke Marsman, gezien "de scherpte van haar taal, haar geheel eigen blik op de wereld en de grote innerlijke noodzaak die uit haar gedichten spreekt".In de boekenbijlage van NRC Handelsblad Marjoleine de Vos leest de "oerverhalen" van Het Gilgamesj-epos, in de nieuwe uitgave van Athenaeum, Polak & Van Gennep: "Het is een bezwerende, meeslepende manier van vertellen, waarin de poëzie niet door rijm en metrum tot stand komt maar door allerlei variaties op hetzelfde, op een manier die enigszins vergelijkbaar is met de poëtische principes van de psalmen. De vertaling is mooi, meeslepend en overtuigend". Dan twee Russische titels: Pieter Steinz bespreekt Gogols Dode zielen als literaire spiegel van de actualiteit, en Michiel Leezenberg schrijft over een essaybundel over het Russische denken (A History of Russian Thought), dat deels via de literatuur plaatsvond: "De bijdragen concentreren zich op het zogeheten 'Gouden Tijdperk' van het Russische denken, dat samenvalt met de hoogste bloei van de klassieke Russische literatuur, vanaf omstreeks 1830 tot 1880. Toen werden gedachten ontwikkeld over de Russische identiteit [...] allemaal ideeën die relevant zijn voor het huidige Rusland".Elsbeth Etty beschouwt de recente bundel interviews met Karel van het Reve, en het nieuwste deel uit zijn Verzameld werk, dat voor meer dan de helft uit ongebundeld werk bestaat: "in de door dit deel van het Verzameld werk bestreken periode valt de ineenstorting van het sovjetsysteem die Ruslandkenner Karel van het Reve voor raadsels plaatste". Op donderdag 16 juni wordt de C. Buddingh'-prijs uitgereikt, en volgens Ron Rijghard "nomineerde de jury vier jonge dichters die ieder aanmoediging verdienen. Maar de prijs voor het meeste talent zou naar Marsman moeten gaan." Een dag eerder is het de beurt aan de Esta Luisterboeken Award. Toef Jaeger stelt dat Gijs Scholten van Aschat voor zijn vertolking van Paul Biegels De tuinen van Dorr een terechte winnaar zou zijn.Dan een dichtbundel, van de Amerikaanse Robert Hass in de vertaling van H.C. ten Berge: "Hij vertelt maar, terloops, over van alles en nog wat", bemerkt Guus Middag. De nieuwe roman van Peter Høeg, De kinderen van de olifantenhoeders is volgens Kester Freriks van een "verraderlijke lichtheid", het is "... een complex amalgaam van verhalen en verhaallijnen, fantasierijke figuren, plotse wendingen". Margot Dijkgraaf leest een monografie over Patrick Modiano, samen met de vertaling van zijn nieuwste roman De horizon: "Patrick Modiano schrijft altijd hetzelfde boek, heet het, met altijd maar dezelfde "petite melodie". Onzin, schrijft zijn eerste 'biograaf' Denis Cosnard, geen enkel boek lijkt op een ander." Dichters & Denkers (De Groene Amsterdammer) is deze week volledig gewijd aan de Europese Literatuurprijs, waarvan de winnaar morgenavond 14 juni bekend wordt gemaakt. Marja Pruis stelt zich in haar inleidende essay de vraag of er wel iets algemeens te zeggen valt over "Europese" literatuur: "Is [er] dan een kwaliteit die de landsgrenzen overstijgt, en iets typisch Europees uitdrukt, in de zin van: per se niet-Amerikaans, of gaat het juist om romans die, tegen de door Parks vervloekte internationaliseringsmode in, iets heel lokaals durven uit te drukken?" Vervolgens komen de genomineerde titels een voor een voor het voetlicht. Xandra Schutte begint met Marie NDiaye, Drie sterke vrouwen: "... het mooie is dat zij steeds de innerlijke kracht van de vrouwen laat zien, het wankele evenwicht beschrijft tussen zelfbewustzijn en de overgave aan de weinig rooskleurige omstandigheden waarin ze verkeren." Volgens Marijke Spies toont David Mitchell in De niet verhoorde gebeden van Jacob de Zoet "een bijkans roekeloos meesterschap": "Een meesterschap dat behalve op zijn verbeeldingskracht vooral berust op zijn stijl." Maria Vlaar beschouwt de Europeesheid van Jens Christian Grøndahl: "In Grøndahls romans hebben alle levensverhalen, verloren liefdes en persoonlijke thema"s altijd te maken met de geschiedenis van Europa." Jachym Topols roman over de gruwelen in Theresienstadt en Wit-Rusland, De werkplaats van de duivel, noemt Cyrille Offermans een "obsederend boek": "In razend tempo, rauw en vulgair, in een bombardement van enkelvoudige, vaak onafgemaakte zinnen protocolleert de "verteller" zijn handelingen en de daar onontwarbaar mee verbonden gedachten." Ten slotte bespreekt Joost de Vries de andere genomineerde Tweede Wereldoorlogroman, HHhH van Laurent Binet: Het is een krankzinnige leeservaring: enerzijds tilt het de roman naar een meta-niveau en is het zo een commentaar op de werking van fictie, anderzijds schrijft Binet steengoed als een thriller naar de aanslag toe, met alle bijna-ontdekkingen en bijna-mislukkingen, steeds een stapje vooruit en weer een half stapje achteruit, waardoor de lezer aan het lijntje wordt gehouden."Het Parool opent deze week met een interview met Jussi Adler-Olsen, wiens "prachtige thrillerreeks" Serie Q volgens Maarten Moll Nederland aan het veroveren is. "Superieur", noemt Arie Storm de nieuwe roman van Robbert Welagen : "De zoektocht van Lastrucci is allerminst vrijblijvend; hier is meer aan de hand dan een praktische noodzaak je verleden te kennen, een noodzaak die uitmondt in een onschuldige vorm van nostalgie. Lastrucci lijdt aan geheugenverlies door fysiek geweld, maar misschien wil hij bepaalde zaken ook helemaal niet meer weten."Verder bespreekt Jasper Henderson Jean-Marie Blas de Roblès, Middernachtsberg ("een prachtig klein boek over verlossing en de troostende kracht van verhalen"). Thomas Verbogt is ten slotte zeer onder de indruk van Lydia Davis' verhalenbundel Bezoek aan haar man, waaruit hij een verhaal in zijn geheel citeert: "Het is zo compact, één pagina en drie regels, het zit zo weergaloos hecht in elkaar dat een citaat een zinloze amputatie is, een onredelijke daad."In Vrij Nederland een essay van Carel Peeters over de revival van het denken over geloof en atheïsme, met een mooi overzicht van boeken die onlangs over het onderwerp verschenen. Jeroen Vullings leest De wolken van Hugo Claus: "Ik waardeer De wolken vooral als een poëticale goudader". Kristien Hemmerechts bespreekt de postume David Foster Wallace, The Pale King (een "anti-roman" die het moet hebben "van de taal, de hersenspinsels en rake observaties"), Carel Peeters de columns van Marjolijn Februari, Ons soort mensen en David Duijnmayer Vonne van der Meer, De vrouw met de sleutel: "... het verhaal in het verhaal is bij Van der Meer nooit alleen maar een vormgrapje".In Elsevier aandacht voor Peter Høeg, De kinderen van de olifantenhoeders. HP|De Tijd bespreekt deze week de brievenbundel van Annie M.G. Schmidt, Liefs van Annie, en Sherwood Anderson, Winesburg Ohio. Mon, 13 Jun 2011 10:26:11 Poetry International Festival in het teken van 'chaos en orde' http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/10/poetry-international-festival-in-het-teken-van-chaos-en-orde Voor het 42ste jaar op rij zet de Rotterdamse schouwburg zijn deuren open voor het Poetry International Festival. Vanaf morgen tot zondag 19 juni biedt het flink gestoffeerd festival naast de traditionele avondoptredens ook overdag ruimte voor vertaalsymposia, masterclasses poëzie schrijven en poëzie lezen, interviews en lezingen. Met de komst van o.a. Armando, Robert Hass (voormalig Poet Laureate), de bekende Australische dichter Les Murray, de Israeliër Admiel Kosman, de Frans-Tunesische Amina Saïd, de jonge Duitse Ann Cotten, de Roemeense prozadichteres Doina Ioanid en de Chinees Yan Jun behoudt festivalprogammator Marc Kregting het internationale karakter van het festival. Thema is dit jaar Chaos en Orde, in het rijtje evenementen valt een Special Gertrude Starink op. De in 2002 overleden dichteres van het vijfdelige De Weg naar Egypte wordt op vrijdagavond geëerd door o.a. F. Starik en Maria van Daalen. Voor een ander hoogtepunt moet de vertoning van de documentaire Einde en begin - een ontmoeting met Wislawa Szymborska zorgen, maker John Albert Jansen realiseert hiermee een portret van de Poolse dichteres en Nobelprijswinnaar die voor een keer haar mediaschuwheid liet varen. Op donderdag 16 juni wordt de C. Buddingh'-prijs uitgereikt; de dichters Y.M. Dangre, Dennis Gaens, Marjolijn van Heemstra en Lieke Marsman maken kans op deze debuutprijs. De VPRO covert opnieuw op radio en televisie verschillende festivalmomenten en men kan op de site van poetry.nl terecht voor livestreaming. Zoals de voorbije jaren wordt de entreeprijs overgelaten aan de bezoeker: die bepaalt na afloop wat hij of zij betaalt. Mon, 13 Jun 2011 09:18:17 Euthanasiefilm van Terry Pratchett zorgt voor ophef http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/12/euthanasiefilm-van-terry-pratchett-zorgt-voor-ophef Fantasy-auteur Terry Pratchett heeft een relletje ontketend met zijn euthanasiedocumentaire Choosing to Die, die de BBC maandag uitzendt. Hierin praat Pratchett - die zelf de ziekte van Alzheimer heeft - met patiënten en familieleden over het beëindigen van hun leven. Pratchett (63) werd wereldberoemd met zijn komische fantasyreeks Schijfwereld, waarvan sinds 1983 al meer dan 65 miljoen exemplaren zijn verkocht. In 2007 bleek dat hij lijdt aan een zeldzame vorm van Alzheimer. Sindsdien maakte de auteur al twee documentaires over zijn ziekte en over de verschillende behandelingen die hij onderging. Ook gaf hij aan zijn leven te willen beëindigen als zijn lijden ondraaglijk wordt. In Choosing to Die spreekt Pratchett met drie andere terminaal zieke mannen en hun families over euthanasie, een praktijk die in Engeland nog altijd illegaal is. Steen des aanstoots voor veel gelovige en conservatieve Britten is een scène waarin te zien is hoe een van de mannen - een zekere Peter - overlijdt in een Zwitserse euthanasiekliniek van Dignitas (foto). Pratchett omschreef de sterfscène in een persverklaring juist als extreem ontroerend. Temeer daar de stervende zich nog had geschaamd dat hij de naam van de geluidsman was vergeten. Ook een woordvoerster van de BBC verdedigde het fragment: "Sommige mensen vragen waarom we het er niet uit hebben geknipt. Maar dat was niet fair geweest tegenover Peter, Terry en de kijker. Wij hebben de verantwoordelijkheid om het verhaal in zijn geheel te vertellen." Ook aan het woord in de documentaire komt Veerle Claus, die vertelt over de euthanasie van haar man Hugo Claus. "Pratchett kende het verhaal van mijn man", vertelt ze. "Het is een aardige, grappige, beschaafde man. Ik vond het heel aangrijpend dat ik zijn angst en ontreddering zo goed aanvoelde." Claus vindt het ook belangrijk om euthanasie bespreekbaar te maken: "Hugo heeft dat zelf ook altijd gedaan. Ik denk dat het voor Pratchett ook een hulp en een troost was om te horen dat je ook op die manier kunt sterven." Dit weekend maakte Pratchett bekend dat hij zelf zijn inschrijfformulieren voor de Zwitserse Dignitas-kliniek heeft ontvangen, zo meldt The Guardian. Hij zei ze echter nog niet te hebben ingevuld. Choosing to Die wordt maandagavond uitgezonden op BBC2. Na de uitzending wordt Pratchett geïnterviewd door Jeremy Paxman. Sun, 12 Jun 2011 04:46:32 Papierman(d) - aflevering 124 http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/10/papierman(d)-aflevering-124 Literair krachtvoer in kleine doses, in de vertrouwde rubriek met links en kleinschaliger nieuws. °°Rachel Cusk schrijft een nieuwe inleiding bij de Complete Stories van Kingsley Amis, zojuist verschenen, zie The Daily Telegraph. °°Gebikkel & gekibbel over de Zilveren Griffels en Penselen voor Mooiste Kinderboeken, zie Tzum. °°Erwin Mortier leest voor uit Gestameld liedboek tijdens Uitgelezen in Vooruit. Het boek over de voortschrijdende dementie van zijn moeder verschijnt in september bij De Bezige Bij. °°Gloedvolle Parijse hommage voor de deze week overleden Jorge Semprun, zie Le Monde. °°Lezing van schrijfster & actrice Laurence Tardieu over Patrick Modiano in het Petit Palais. Als vertrekpunt zocht ze alle tv-fragmenten uit waarin Modiano aarzelend en tastend over zijn werk praat. Integraal na te lezen bij Magazine Littéraire: "J'ai relu récemment tous les livres de Patrick Modiano. Il m'a semblé ne lire qu'un seul et long livre, que j'aurais pu commencer n'importe où, ouvrir à n'importe quelle page, l'ensemble formant un tout, une unité, saisissantes." Modiano zelf is zopas bekroond met de Prix de la Bibliothèque Nationale de France 2011, oeuvreprijs ter waarde van 10.000 euro. Plus: Margot Dijkgraaf in NRC onder meer over De horizon van Patrick Modiano en Dans la peau de Patrick Modiano van Denis Cosnard. °°De Amerikaanse toneelauteur David Mamet ontwaart veel 'antisemitisme' bij Britse schrijvers, zie The Guardian: "American playwright says books, plays and essays by contemporary authors are full of anti-Jewish 'filth'" °°Elsbeth Etty werkt aan een fors geschapen bloemlezing erotische verhalen, zie Boekendingen. °°Verbale onanie van Dirk Van Bastelaere. °°De brieven van Sigmund Freud aan zijn latere bruid Martha Bernays gepubliceerd, de Süddeutsche Zeitung doorsnuisterde ze in dit vertaalde artikel uit Sign & Sight.   °°De collagegedichten van Nobelprijswinnares Herta Müller: Poëzie versmelt met pijn, bij NRC. °°350.000 boeken, is dat niet wat veel van het goede? Instortingsgevaar in Canada. °°Ritmans filosofische bibliotheek is gered, zo meldt NRC. °°British Library lanceert 'classic books' app. En er is nu ook een The Waste Land-app, die het goed doet aan de kassa's. Wat zou T.S. Eliot daarvan denken? °°De papieren man praat bij Babel (Radio Klara) over De Patagonische haas, de indrukwekkende memoires van Claude Lanzmann. Zie Cobra. °°Arjan Peters recenseert Tonio van A.F.Th. Van der Heijden in de Volkskrant: "Geen lezer zal helemaal ontkomen aan de vrees door pathetiek te worden gegijzeld: mag je deze weerloze schrijver zeggen dat het, wat jou betreft, wel iets minder had gekund? Na 500 pagina's is die vrees verdampt. De schrijver richt zich op." °°Benno Barnard over 'het internetje van papier' dat zijn vader Willem Barnard hem naliet, op Knack. °°Christophe Van Gerrewey over De Wolken van Hugo Claus op De reactor: "Tien redenen waarom dit boek voor ergernis kan zorgen." En Jeroen Vullings in Vrij Nederland: "Kind, partner, vader, minnaar, schrijver - De geschriften van Hugo Claus." De zonen van Claus gaan overigens in beroep tegen de beslissing van de kortgedingrechter om  De Wolken niet te verbieden, mocht het u ontgaan zijn. De grote winnaar van de affaire lijkt uitgever De Bezige Bij, want het boek piekt in de bestsellerlijsten. °°Arjen Fortuin in NRC: "Kijk, daar! De nieuwe Boon!": "Wat doe je met een talentvolle Vlaamse schrijver? Juist, je vergelijkt hem of haar met Louis Paul Boon, of het nu Walter van den Broeck, Geertrui Daem of Monika van Paemel is."  °°500.000 verkochte exemplaren voor Sonny Boy van Annejet Van der Zijl. °°Alfred Schaffer is de hele maand juni gastblogger bij Tirade. °°Daniëlle Serdijn reduceert promostuntdebutant James Worthy in VK tot "een contourloos en onscherp ding." En: "Het allerbeste aan de roman van debutant James Worthy (1980) is de manier waarop zijn boek onder de aandacht is gebracht." °°Thomas Blondeau in Mare over het nagelaten werk van poëziecriticus en blogger Jeroen Mettes, zojuist in boekvorm verschenen. Piet Joostens, bezorger, praatte over hem op Radio 1. °°Matthijs De Ridder onderzoekt de rebelse ritmes in een op til zijnd boek, en de bevruchting tussen jazz en literatuur.   °°The Daily Telegraph over het met de Orange Prize bekroonde The Tiger's Wife van Tea Obreht (foto): 'Tea Obreht's The Tiger's Wife is competent but lapses into literary clichés.' °°Johan De Haes recenseert Was je maar hier, de nieuwe roman van Graham Swift op Cobra. °°In analogie met het initiatief om op komende Bloomsday (16 juni) massaal Ulysses in tweets de wereld in te sturen, stelde Flavorwire een lijstje op van romanpersonages van wie we de tweets graag zouden willen lezen. Wat zou Gregor Samsa uit Kafka's Die Verwandlung twitteren? Of Lolita? Of Candace Compson uit Faulkner's The Sound and the Fury? °°Journalist Steve Silberman besloot, na het schrijven van diverse reportages en een invloedrijk artikel over autisme, een echt boek over datzelfde onderwerp te schrijven. Hij vertelt openhartig over zijn opwinding bij zijn eerste bezoek aan de uitgeverij en ook over zijn onzekerheid of hij zo'n boek wel echt uit de vingers kan krijgen. Hij vroeg en kreeg uitvoerig advies van gerenommeerde schrijvers, die hij in dit artikel opsomt. °°Onlangs werden de Richard Ellman-lezingen over moderne literatuur die Umberto Eco in 2008 gaf, gebundeld onder de titel Confessions of a Young Novelist. Zie de bespreking in de LA Times en The Guardian. °°Schrijver Franck Evrard denkt bij het kijken van tenniswedstrijden net zo goed aan literatuur en filosofie. Hij schreef het boek L'érotique du tennis. Grappig interview met rue89. °°Het festival Etonnants Voyageurs, dit weekend in Saint-Malo, zie Le Monde.   °°Interview in The Paris Review met de razend interessante auteur Enrique Vila-Matas (foto), naar aanleiding van zijn Never any end to Paris. °°Francine Prose mengt zich in de polemiek na Naipauls oprispingen dat vrouwen inferieure schrijvers zijn en hem bij lange na niet evenaren, in Harper's Magazine: On women writers and V.S. Naipaul. °°Jonathan Franzens Commencement Speech at Kenyons College, in The New York Times: Liking Is for Cowards. Go for What Hurts. Over sociale media zegt hij haast terloops: "Our lives look a lot more interesting when they're filtered through the sexy Facebook interface. We star in our own movies, we photograph ourselves incessantly, we click the mouse and a machine confirms our sense of mastery." °°Jane Austen goes XX: Pride and Prejudice: Hidden Lusts. °°Wat de redactie van The New York Times Book Review zoal tijdens de zomer leest. °°Een auteurstournee langs luchthavenboekhandels, zie The Wall Street Journal: Reading Between the Security Lines. Sun, 12 Jun 2011 10:25:37 Prestigieuze Duitse Vredesprijs voor Boualem Sansal http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/11/prestigieuze-duitse-vredesprijs-voor-boualem-sansal De Algerijnse schrijver Boualem Sansal (61) krijgt dit jaar de prestigieuze internationale Friedensprijs van de Duitse Boekhandel toebedeeld, zo maakte de Vereniging van de Duitse Boekhandel in Berlijn bekend. De prijs wordt telkens uitgereikt aan het slot van de Frankfurter Buchmesse, in oktober, en behelst een geldsom van 25.000 euro, meldt Tagesschau. Sansal ontvangt de onderscheiding omdat hij "als gepassioneerd verteller, geestig en meevoelend, wederzijds respect en begrip tussen culturen bevordert". De prijs wil telkens een auteur bekronen "... der als leidenschaftlicher Erzähler, geistreich und mitfühlend, die Begegnung der Kulturen in Respekt und wechselseitigem Verstehen befördert". Met de bekroning wil de Vereniging van de Duitse boekhandel de Noord-Afrikaanse democratiseringsbeweging een duwtje in de rug geven. De in het Frans schrijvende Boualem Sansal debuteerde in 1999 met het boek Le Serment des barbares. Vervolgens schreef hij met Le village de l'Allemand ou le journal des frères Schiller uit 2008 een hele resem literatuurprijzen in het Franse taalgebied op zijn naam. Sansal groeide op in een Algerijns bergdorp. Hij was werkzaam als hooggeplaatst econoom bij de Algerijnse regering, waar hij directeur-generaal bij het Algerijnse ministerie van Industrie werd. Maar na de opkomst van het moslimfundamentalisme in zijn land inspireerde greep hij naar de pen, extremisme is een van Sansals terugkerende thema's. Door zijn stellingnames verloor hij zijn baan en kreeg hij een publicatieverbod opgelegd in Algerije. Zijn werk verschijnt bij de Franse uitgever Gallimard, in het Nederlands bij De Geus. De Vredesprijs van de Duitse Boekhandel wordt sinds 1950 uitgereikt. Vorig jaar ging de onderscheiding naar de Israëlische schrijver David Grossman, eerder winnaars zijn onder meer twee Nobelprijslaureaten Literatuur: Orhan Pamuk (Turkije) en Mario Vargas Llosa (Peru) en Claudio Magris, Saul Friedländer en Anselm Kiefer. Sat, 11 Jun 2011 03:10:54 WEBSITESTORIES # 15 - Bibliobs.com http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/11/websitestories-15-bibliobs.com Op de literaire website van het Franse opinieweekblad Le Nouvel Observateur flitsen de reclames je tegemoet. Maar wie de kleurige en schreeuwerige oproepen om vooral een abonnement te nemen, een economische atlas aan te schaffen of een nieuwe auto te kopen negeert, kan zich bij Bibliobs wel degelijk laven aan de literaire actualiteit.De voorpagina van Bibliobs biedt veel plek voor puur literaire evenementen. Een nieuw boek van de "koningin van de crime" Fred Vargas is aanleiding voor een mini-dossier met daarin een boekbespreking, een interview met de schuchtere archeologe en thrillerschrijfster en een column van schrijver Marc Dugain. De Amerikaanse schrijfster Nicole Krauss wordt aan de tand gevoeld over haar nieuwste roman, waarvan de Franse vertaling (La grande maison) onlangs is verschenen. Of het gaat over de 'autofiction' van Christine Angot (foto) of de op til zijnde boeken over Dominique Strauss-Kahn. En in de rubriek "Aanraders" aandacht voor een nieuwe roman van Xavier Houssin (La fausse porte). Dit soort artikelen zijn zonder meer lezenswaardig, maar waarin Bibliobs.com zich echt onderscheidt van een Franse boekenbijlage of een literair tijdschrift als Lire is de manier waarop het de actualiteit aangrijpt om te berichten over literatuur en andersom. Naast de reguliere bloggers op de site, journalisten van Le Nouvel Observateur met specialismes op het culturele vlak, worden er "gastbloggers" uitgenodigd om te schrijven over actualiteiten. Zo schrijft de succesvolle debutant en historicus Laurent Binet (HhhH), voor wie de relatie tussen feit en fictie een belangrijk thema is, over de bioscoopfilm La conquête (over de campagne van Nicolas Sarkozy in de aanloop naar de presidentsverkiezingen van 2007). Hij ziet dat er scènes letterlijk zijn overgenomen uit het boek dat toneelschrijfster Yasmina Reza over diezelfde periode schreef (Dageraad, avond of nacht). Of historicus Guillaume Mazeau, specialist op het gebied van de Franse Revolutie en de Verlichting. De affaire DSK gaf hem gelegenheid tot het schrijven van een sociologisch getint essay over hoe dubbelzinnig de Fransen sinds de 18de eeuw staan tegenover de sexuele escapades van hun machthebbers. De frequentie van de bijdragen van gastbloggers wisselt van persoon tot persoon. Sommigen schrijven maandelijks, anderen wekelijks. Bij de vaste bloggers valt Didier Jacob (foto) op. Hij bericht regelmatig over binnen- en buitenlandse literatuur. In de meest recente roman van Orhan Pamuk Het museum van de onschuld ziet hij een verband met de huidige situatie van Turkije. Verder interviewt hij veel schrijvers: Martin Amis en Arundhati Roy bijvoorbeeld, die hem vertelt dat ze, heel voorzichtig weliswaar, met een nieuwe roman bezig is. Dat zou haar tweede roman worden sinds in 1997 als debutant de Booker Prize won met The god of small things. Daarnaast veel boekbesprekingen van Franse literatuur en non-fictie: een welkome aanvulling op de vaak jubelende recensies in Le Monde of Magazine Littéraire. Wat gebruiksvriendelijkheid betreft kan er nog wel wat worden verbeterd aan de site. Vanaf een blog of artikel kun je alleen door terug te klikken terug naar de literaire voorpagina, de link "home" brengt je direct naar de moedersite van NouvelObs. Net zoals de link "blogs" verwijst naar een overzicht van alle bloggers, dus niet naar de ‘literaire bloggers'. Veel heen en weer klikken dus. Sat, 11 Jun 2011 10:44:03 VPRO-Gids bundelt zijn mooiste covers http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/10/vpro-gids-bundelt-zijn-mooiste-covers Ter gelegenheid van het 85-jarige bestaan van de VPRO, heeft de VPRO-Gids zijn mooiste covers gebundeld in een boek. Het omroepblad staat al sinds jaar en dag bekend om zijn eigenzinnige en opvallend vormgegeven omslagen, die de grote publieksbladen vaak het nakijken geven. Het jubileumboek VPRO Gids Covers is samengesteld door de huidige artdirectors Piet Schreuders (zelf verantwoordelijk voor ruim 200 covers) en Beate Wegloop. Zij maakten uit vierduizend gidscovers een bloemlezing met de mooiste, bekroonde en meeste spraakmakende ontwerpen. De VPRO had nooit een ontwerper in vaste dienst, maar in de loop der jaren verbond wel menig gerenommeerd graficus zijn naam aan de omroepgids, van Albert Hahn tot Otto Treumann, en van Piet Marée tot Jaap Drupsteen en Ron van Roon. Ook werden gidscovers gemaakt door illustrator Fiep Westendorp, affichemaker Cor van Velsen, architect Ben van Berkel, fotograaf Willem Diepraam, schrijver Jan Wolkers en acteur Michiel Romeyn.   Het fraai vormgegeven boek laat zich tevens lezen als een geschiedenis van de VPRO. In 1926 begonnen als omroep van de dominees (de gids heette toen nog Vrije Geluiden, met als ondertitel ‘orgaan van den Vrijzinnig Protestantsche Radio Omroep'), waren de covers de eerste jaren nog vrij braafjes. Dat veranderde eind jaren '60, toen televisiemakers als Jan Blokker, Wim T. Schippers en Koot en Bie het roer overnamen. Vanaf dat moment sprongen ook de gidscovers eruit. In de jaren '70 besloot beeldredactrice Nelleke van der Drift - ook jarenlang verantwoordelijk voor de legendarische rubriek ‘Achterwerk' - om elke week een andere beeldontwerper uit te nodigen. Dit gebeurt nog altijd. Ook de laatste jaren zijn de covers onveranderd sterk. Bij de verkiezingen van vorig jaar werd uitgepakt met een opvallende split run. Elke politieke partij kreeg zijn eigen cover. Deze verschenen als alternatieve verkiezingsaffiches in het straatbeeld. In het Graphic Design Museum in Breda opent morgen 11 juni de tentoonstelling ‘Omslag! 85 jaar VPRO Gids'. Op deze webpagina kan het publiek zelf nog tot 1 juli stemmen voor ‘de cover van de eeuw'. Het boek VPRO Gids Covers is te verkrijgen via de webwinkel van de VPRO. Prijs € 24,95 (excl. verzendkosten). Fri, 10 Jun 2011 05:37:06 Murakami neemt stelling tegen kernenergie in Japan http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/10/murakami-neemt-stelling-tegen-kernenergie-in-japan De Japanse schrijver Haruki Murakami heeft tijdens een toespraak in Spanje het gebruik van kernenergie in Japan gehekeld. Hij deed dat bij het aanvaarden van de internationale literatuurprijs van Catalonië in Barcelona. Volgens Murakami is de ramp in Fukushima de tweede nucleaire ramp die zijn vaderland doormaakt. Hij verwees daarmee uiteraard naar de atoombommen die in augustus 1945 op Hiroshima en Nagasaki vielen. De voortdurende crisis in Fukushima na de aardbeving omschreef hij als "a mistake committed by our very own hands." Het ongeval in Fukushima wordt beschouwd als de ergste nucleaire ramp sinds Tsjernobyl in 1986. De auteur van onder meer het zopas verfilmde Norwegian Wood, De Opwindvogelkronieken en Spoetnikliefde zei dat Japan "neen" had moeten zeggen tegen kernenergie na die eerste traumatiserende ervaring. Maar de twijfelaars aan de veiligheid van kernenergie voor burgerlijk gebruik kregen destijds geen gehoor van de autoriteiten en elektriciteitsbedrijven. De schrijver, geregeld present in het kandidatenkransje voor de Nobelprijs Literatuur, betreurt het verder dat de Japanse overheden tot op heden de kernenergie niet hebben wil inruilen voor alternatieve energiebronnen. "Dat zou een vorm van respect voor de slachtoffers van de atoombommen zijn geweest", luidde het. Hij voegde er nog aan toe dat hij rotsvast gelooft dat Japan snel aan de wederopbouw zal beginnen, net zoals het dat in het verleden bij andere rampen heeft gedaan. Murakami liet nog weten dat de 80.000 euro van de prijs wegschenkt aan de slachtoffers van de aardbeving in Japan op 11 maart, en aan de slachtoffers van de nucleaire crisis. Zie onder meer Metrotime en Fukushima News Online.  Fri, 10 Jun 2011 01:14:15 Hevige polemiek over Jean Cocteau-museum en echtheid schilderijen http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/8/hevige-polemiek-over-jean-cocteau-museum-en-echtheid-schilderijen De opening van een nieuw museum in het Zuid-Franse Menton, gewijd aan dichter-kunstenaar Jean Cocteau, zorgt  voor stennis. Er is een bittere vete uitgebarsten tussen experts en beheerders van de collectie. Ze twisten over de echtheid van een 20-tal kunstwerken van Cocteau. Meer dan 50 boeken, 24 toneelstukken en musicals, een 12-tal films en een oneindig aantal tekeningen, schilderijen, keramiek en kunstwerken: de productie van de Franse homoseksuele kunstenaar Jean Cocteau (1889-1963) was fenomenaal. Maar kan alles wel aan hem toegeschreven worden? Cocteau is met zijn zwierige herkenbare lijnen altijd een makkelijke prooi geweest voor vervalsers.De vraag is acuut, nu de echtheid van een 20-tal werken van Cocteau openlijk in het geding is, schrijft Libération en diverse andere media. De kwestie vormt de inzet van een hoogoplopend dispuut tussen experts en verantwoordelijken van een groots Jean Cocteau­museum in het Zuid-Franse Menton. Dat moet volgens de planning in november zijn deuren openen. Jaarlijks zou het prestigeproject 100.000 bezoekers lokken naar het ietwat slaperige grensstadje nabij Monaco. Het museum is geconcipieerd rond de collectie van de in België geboren Amerikaanse kunstverzamelaar en filantroop Severin Wunderman en vervangt het huidige kleine Cocteaumuseum in Menton. Kort voor zijn dood in 2008 schonk de excentrieke horlogemaker en Holocaust­overlever zowat 1.800 werken van Cocteau aan het stedelijk museum.Kunstexperte Annie Guédras werd vervolgens door de erven-Cocteau aangeduid om de verzameling op haar authenticiteit te onderzoeken. Toen de Cocteau-kenner ondubbelzinnig vaststelde dat ruim 12 werken vervalsingen of kopieën waren, gingen de poppen aan het dansen. Industrieel Pierre Bergé, kunstmecenas en voorzitter van het Cocteau-comité, kon zich niet neerleggen bij de bevindingen van Guédras. Bergé, die onder meer de renovatie van Cocteaus woonhuis in Milly-la-Forêt mee financierde, besloot een tweede expert te engageren. Tot grote woede van Guédras. Zij nam prompt ontslag uit het Cocteau-comité en vocht haar gelijk ook aan bij de rechtbank. Hadden de erven-Cocteau haar niet als enige experte aangewezen? Guédras haalde haar slag thuis en kreeg 3 jaar salaris uitbetaald. De rel heeft nog grotere afmetingen gekregen nadat Hugues de la Touche, de curator van de musea in Menton, in de bres sprong voor Guédras. Hij noemde de Wundermancollectie van "dubieuze kwaliteit" en "niet waardig om in een officieel Frans museum" onder te brengen. De la Touche zegt nu dat hij na deze uitspraken zijn job is verloren. Maar zowel Guédras en De la Touche kregen gelijk. Onlangs bleek uit een nieuwe expertise van Patrick Martin en Dominique Bert dat zelfs een 20-tal werken onmogelijk van Cocteau konden zijn en dat 15 ervan allicht getrouwe kopieën waren. "Onze analyse en die van Guédras zijn merkwaardig gelijklopend." De La Touche gaat zijn zaak nu ook voor de rechter uitvechten.Maar zijn ontslag zou te maken heb "met ondoordacht beheer", zo zegt het stadsbestuur. Op 6 maanden voor de opening van het museum lijkt de impasse in ieder geval compleet. Het Cocteaumuseum moet nu beslissen of het de omstreden werken al dan niet zal tentoonstellen. Mogelijk neemt het wéér nieuwe experts in de arm. Fri, 10 Jun 2011 09:14:43 'Comics journalism': de Joods-Palestijnse kwestie als stripalbum http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/9/comics-journalism-de-joods-palestijnse-kwestie-als-stripalbum De dertigjarige illustratrice Sarah Glidden heeft in haar boek How to understand Israël in 60 days or less de ongebruikelijke keuze gemaakt om de dilemma's van het moderne Israël in stripvorm weer te geven. In een lovende recensie noemt de Washington Post stripalbums als Persepolis van Marjane Satrapi en Maus van Art Spiegelman als succesvolle voorbeelden waarbij juist de strip kan worden gebruikt om een verwarrende werkelijkheid weer te geven. Het werk van Glidden wordt ook wel 'comics journalism' genoemd. De New Yorkse Glidden maakte in 2007 een reis van zestig dagen door Israël. Na een gesprek met haar moeder over de Joods-Palestijnse kwestie besloot de Joodse Glidden het land met eigen ogen te gaan bekijken. Ze ging mee op een reis van Taglit, een organisatie die sinds 2000 Joodse jongeren die nog nooit in Israël zijn geweest in staat stelt het land te bezoeken. Glidden vertrok met de nodige bedenkingen, ervan overtuigd dat het een propagandareis zou zijn. De werkelijkheid bleek gecompliceerder. Bij de realiteit van de muur, de gewapende begeleider bij de toerbus en de onmogelijkheid om op eigen houtje de westelijke Jordaanoever te bezoeken, werd Glidden geconfronteerd met haar voorgevormde mening over Israël, haar eigen identiteit en die van de staat Israël. Ze besloot haar ervaringen in stripvorm weer te geven, wat een aangrijpend en eerlijk reisverslag is geworden. In eerste instantie gaf Glidden het boek in eigen beheer uit, maar nadat ze bij de Ignatz Award werd onderscheiden als 'veelbelovend talent', stonden de uitgevers in de rij. Inmiddels is het stripalbum ook in het Frans uitgegeven als Comment comprendre Israël en 60 jours (ou moins) (zie de recensie in de Nouvel Observateur) en in het Nederlands Israël in 60 dagen (zie het interview met het VRT-journaal en een bespreking hier). Momenteel werkt Glidden aan een nieuw non-fictiestripboek, met als werktitel Stumbling towards Damascus, gebaseerd op haar reizen door het Midden-Oosten. In dezelfde bespreking neemt de Nouvel Observateur ook de gelegenheid te baat om een ander opmerkelijke stripuitgave te vermelden. Het gaat om de Franse serie Agents du Mossad, waarin Israëlisch geheim agent Ben de hoofdrol speelt. Het eerste deel, getiteld Eichmann, is zojuist verschenen en brengt het fictionele portret van de vader van Ben die zogenaamd als commando betrokken was bij de arrestatie van het berucht nazi-kopstuk in Argentinië. Thu, 09 Jun 2011 05:53:55 Debutante Tea Obreht (25) bekroond met Orange Prize for Fiction http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/9/debutante-tea-obreht-(25)-bekroond-met-orange-prize-for-fiction Verrassing alom bij de prestigieuze Britse Orange Prize for Fiction. De Servisch-Amerikaanse Tea Obreht (25) ging met de eer lopen voor haar debuutroman The tiger's wife. Ze is daarmee de jongste winnares uit de zestienjarige geschiedenis van de prijs. De jury loofde haar als "een opwindend nieuw talent", die "een uitzonderlijk boek" geschreven heeft, meldt The Guardian. De Orange Prize, goed voor 30.000 pond, bekroont jaarlijks de beste Engelstalige roman van een vrouwelijke auteur. Obreht ontving de prijs woensdagavond tijdens een ceremonie in de Londense Royal Festival Hall. De beslissing was niet unaniem, het laatste juryberaad duurde vier uur. De bookmakers hadden alom getipt op Emma Donoghue (met Room) en Nicole Krauss (met Great House). The Tiger's Wife speelt zich af in de Balkan. In het boek vertelt Obreht het verhaal van een jonge vrouwelijke dokter, die het leven van haar grootvader poogt te reconstrueren. Obreht werd in 1985 geboren in Joegoslavië. Ze groeide op in Belgrado en emigreerde in 1997 met haar familie naar de Verenigde Staten. Ze begon aan het boek te schrijven op haar 22ste en werkte het af tijdens een cursus creative writing aan Cornell University. Het magazine The New Yorker nam Obreht onlangs al op in de top 20 van schrijvers jonger dan 40. Obreht toonde zich uitzinnig van vreugde. Ze sprak van "een bijzondere eer". Maar voegde eraan toe dat het een tijd zou duren voor ze ervan bekomen was. "Ik had niet echt verwacht om te winnen. En toen ze mijn naam lieten vallen, had ik een surrealistisch gevoel van ongelooflijke vreugde. Ik denk het later zal uitmonden in tranen." Volgens juryvoorzitster Bettany Hughes zijn "Obrehts observatievermogen en haar inzicht in de wereld opmerkelijk. Via een reeks magische verhalen brengt ze de tragiek van het aanslepende Balkanconflict tot bij ons met een bitterzoete levendigheid." Eerder ging de Orange Prize for Ficton al naar onder meer Zadie Smith, Rose Tremain en Barbara Kingsolver. Thu, 09 Jun 2011 03:31:26 Koen Van Bockstal (50) nieuwe directeur van Vlaams Fonds voor de Letteren http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/9/koen-van-bockstal-(50)-nieuwe-directeur-van-vlaams-fonds-voor-de-letteren Het Vlaams Fonds voor de Letteren heeft een nieuwe directeur. En die is niet afkomstig uit de letterensector. De Raad van Bestuur van het Vlaams Fonds voor de Letteren heeft beslist om Koen Van Bockstal te benoemen als opvolger van de huidige directeur Carlo Van Baelen, die per 31 december na 12 jaar met pensioen gaat. De benoeming gaat effectief in vanaf 1 januari 2012. Van Bockstal zal vanaf 1 september in dienst komen om zich gedurende 4 maanden intensief - samen met de huidige directeur en het volledige team - in te werken.  Koen Van Bockstal (°1961) was tot voor kort gedelegeerd bestuurder bij Oxfam Wereldwinkels. Hij is van opleiding licentiaat geschiedenis aan de UGent, afdeling Nieuwe Tijden. Hij startte zijn loopbaan als leerkracht geschiedenis en esthetica en stapte nadien over naar de muziekbusiness (Free Record Shop, BMG Ariola) en maakte vervolgens carrière als general manager bij Sony Music Entertainment Belgium en vice president artist & repertoire in een Beneluxfunctie. Als verantwoordelijke voor het artistieke beleid met lokale artiesten, introduceerde hij Vlaamse zangers en groepen op een internationaal niveau. Vanuit die positie was hij ook lid van IFPI Belgium (International Federation of Phonographic Industry) en SIMIM & Imagia, beheersvennootschappen van naburige rechten. In 2006 was hij kort zakelijk leider bij het Internationaal Filmfestival van Vlaanderen. Tot november 2010 werkte hij als gedelegeerd bestuurder bij Oxfam Wereldwinkels vzw en Oxfam Fairtrade cvba. "Hij kan bogen op een breed spectrum aan commerciële en non-profit managementervaringen in zowel een artistieke als een waardengedreven werkomgeving", zegt het VFL. Van Bockstal zou "een bevlogen lezer" zijn: "een goed boek voedt mijn bijna onstilbare appetijt naar nuances." (foto Jobat) Thu, 09 Jun 2011 02:15:58 Film en toneelbewerking van Tom Lanoyes 'Het derde huwelijk' op stapel http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/8/film-en-toneelbewerking-van-tom-lanoyes-het-derde-huwelijk-op-stapel Het oeuvre van Tom Lanoye staat volop in de belangstelling. Terwijl op dit moment Bloed & rozen. Het lied van Jeanne en Gilles speelt in het Antwerpse Toneelhuis en vanaf 19 juni De Russen, zijn bewerking van twee vroege stukken van Tsjechov te zien zal zijn bij Toneelgroep Amsterdam, maakten de Nederlandse producenten  Het Derde Bedrijf en BlazHoffski zonet hun film- en toneelplannen voor Het derde huwelijk bekend. De zesde roman van Tom Lanoye, daterend uit 2007, wordt zowel voor film als toneel bewerkt: acteur Jeroen Willems zal telkens hoofdrol spelen en Theu Boermans regisseert. In Het derde huwelijk schetst Tom Lanoye het wedervaren van Maarten Seebregs die na het overlijden van zijn vriend in de versukkeling raakt en ingaat op een dubieus voorstel om met de Afrikaanse asielzoekster Tamara te trouwen. Doel van het schijnhuwelijk is haar een verblijfstatus te bezorgen, later te scheiden en intussen de aandacht af te leiden van haar echte minnaar die bij Vreemdelingenzaken al een reputatie opbouwde. Het boek haalde zowel de shortlists van de Gouden Uil, de AKO als de Libris Literatuurprijs en kwam in 2010 ook als hoorspel op de markt. Het oeuvre van Tom Lanoye werd al verschillende malen verfilmd, reeds in 1996 regisseerde Jan Verheyen de filmbewerking van Alles moet weg. Ook Lanoyes Monstertrilogie is voor film en voor televisie bewerkt, producent Eyeworks klaarde reeds in 2009 de klus. Door de besparingsperikelen bij de VRT zal de tiendelige dramareeks met een Vlaamse topcast (o.a. met Joke Devynck, Johan Van Assche, Katelijne Verbeke, Gène Bervoets en Vic De Wachter) echter pas in 2013 te zien zijn. En eveneens in 2013 zou Hilde Van Mieghems verfilming van Lanoyes meest recente succesroman Sprakeloos in de zalen komen. Wed, 08 Jun 2011 08:13:23 Prix Goncourt de la biographie voor 'Malaparte' http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/8/prix-goncourt-de-la-biographie-voor-malaparte De Italiaanse schrijver en diplomaat Maurizio Serra krijgt de Franse Prix Goncourt de la biographie voor zijn boek over Curzio Malaparte, zo meldt AFP. Malaparte, pseudoniem van Kurt Erich Suckert (1898-1957), schreef onder meer de klassiekers Kaputt en La Pelle, die recent nog een nieuwe vertaling in het Nederlands kregen. De winnende biografie van Serra, Malaparte, vies et légendes. Een van de legendes die over de schrijver de ronde doen is dat hij zijn pseudoniem koos door Napoleon: "Napoleon heette Bonaparte en is raar aan zijn eind gekomen; ik heet Malaparte en zal gelukkig sterven." Duizendpoot Malaparte schreef naast romans ook boeken over wielrennen (Fausto Coppi & Gino Bartali) of over politiek (Techniek van een staatsgreep). De faam van Malaparte vergrootte in de tweede helft van de twintigste eeuw met de verfilming van La Pelle, met Marcello Mastroianni in de hoofdrol. De auteur van de bekroonde biografie, Maurizio Serra, is behalve schrijver ook Italiaans ambassadeur bij de UNESCO. Hij ontving voor zijn biografie in februari al de prix Casanova, de literaire prijs die ingesteld werd door modeontwerper Pierre Cardin.Vorig jaar ging de Goncourt naar een biografie van Madame de Staël van Pierre Winock. Wed, 08 Jun 2011 03:54:52 Eerste roman van Arthur Conan Doyle alsnog gepubliceerd http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/8/eerste-roman-van-arthur-conan-doyle-alsnog-gepubliceerd Het allereerste boek van Sir Arthur Conan Doyle (1859-1930) wordt na 130 jaar alsnog gepubliceerd. Conan Doyle schreef The Narrative of John Smith op 23-jarige leeftijd. Het is het verhaal van een vijftigjarige man-met-meningen die met jicht aan zijn kamer gekluisterd is. John Smith heeft al embryonale trekken van speurneus Sherlock Holmes die Conan Doyle enkele jaren in A Study in Scarlett uit 1887 voor het eerst zou lanceren. Rachel Foss, conservator van de British Library, die het boek in november zal uitgeven, zegt dat de jonge schrijver het manuscript in 1884 naar een uitgever stuurde. Maar het pak papier raakte in de post verloren en Conan Doyle probeerde het boek dan maar opnieuw te schrijven. Na zes hoofdstukken hield hij er ontmoedigd mee op. Volgens Foss hangt het verhaal qua plot en karakter eerder losjes aan elkaar, maar zijn er toch duidelijke lijnen te trekken met ideeën en personages uit de latere boeken van Conan Doyle, zoals The Adventures of Sherlock Holmes en The Hound of the Baskervilles. De Britse dokter had al enkele korte verhalen geschreven en probeerde in dit boek de overstap te maken naar een roman. Volgens Foss is het "leerproces van de schijver" prachtig te volgen. Afwachten of de bedenkingen van John Smith terecht ongepubliceerd bleven, zoals sommige criticasters beweren. Zie onder meer The Guardian. Wed, 08 Jun 2011 03:19:00 Duitse B-filmregisseur pookt academisch Shakespearedebat op http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/8/duitse-b-filmregisseur-pookt-academisch-shakespearedebat-op De Duitse regisseur Roland Emmerich (Stuttgart 1955), bekend van weinig genuanceerde films als Independence Day (1996) en Godzilla (1998), legt momenteel de laatste hand aan de film Anonymous. Hij zoekt er bewust de controverse mee op. Hoofdthema van de film is namelijk dat niet William Shakespeare uit Stratford-upon-Avon de beroemde schrijver was, maar dat diens oeuvre in werkelijkheid werd geschreven door Edward de Vere, graaf van Oxford. Shakespeare (1564-1616) wordt in de film weggezet als een "hakkelende clown". Al voordat de film in première gaat, is het Emmerich inderdaad gelukt de publiciteit te halen met zijn controversiële thema. De BBC bericht over een debat dat afgelopen maandag 6 juni door de English-Speaking Union en filmproducent Sony werd georganiseerd en live te volgen was op internet. Emmerich, zelf ook aanwezig, kon daarbij toekijken hoe twee panels van deskundigen elkaar in de haren vlogen over het schrijverschap van Shakespeare. Het idee dat de man uit Stratford niet de werkelijke auteur is van de wereldberoemde toneelstukken en sonnetten is niet nieuw. Door de eeuwen heen zijn diverse 'tegenkandidaten' aangewezen als de werkelijke genius achter het oeuvre en zijn er boekenkasten volgeschreven over theoriëen en bewijslast. Waar het gaat om de kandidatuur van graaf Edward de Vere wordt wel gesproken van de 'Oxfordian case', als tegenhanger van de 'Stratfordian case'. Er bestaat zelfs een De Vere Society, een stichting die zich ten doel stelt de academische doctrine rondom Shakespeare te doorbreken en zich alleen wil baseren op de (magere) feiten. 'Oxfordians' wijzen erop dat er geen enkel bewijs bestaat dat Shakespeare zijn stukken werkelijk zelf schreef. Historicus Charles Beauclerk, voorzitter van de De Vere Society en een directe afstammeling van de graaf in kwestie, stelde tijdens het debat dat Shakespeare naar voren is geschoven om Hamlet (ca. 1601) uit de politieke sfeer te halen. De Vere, een vertrouweling van het hof, zou het stuk oorspronkelijk hebben geschreven om het hof van koningin Elizabeth te kijk te zetten; met Shakespeare als auteur zou de strekking van Hamlet opeens een stuk onschuldiger lijken. Een andere deskundige, Dr. William Leahy, omschreef Shakespeare als een opportunist die andermans werk inpikte. Volgens Leahy bewijzen de zes handtekeningen die de man naliet dat hij nooit in staat kan zijn geweest dergelijke hoogstaande literatuur te schrijven. "Ze zien eruit alsof ze geschreven zijn door een chimpansee met ovenwanten aan."Professor Paul Edmondson, verbonden aan Shakespeare Birthplace Trust, bracht daar echter tegenin dat het schrijverschap van Shakespeare pas sinds 1856 echt wordt betwist. "Mocht het al zo zijn dat hij het werk niet zelf schreef, dan moeten we ervan uitgaan dat duizenden tijdgenoten deel uitmaakten van een enorm complot. Daar geloof ik niet in." En volgens een andere professor, Michael Dobson, is de hele Oxfordian case prima materiaal voor een B-film, maar ook niet meer dan dat. In Anonymous is Rhys Ifans te zien als De Vere, en Vanessa Redgrave en haar dochter Joely Richardson als respectievelijk de oudere en de jonge koningin Elizabeth I. De film gaat eind september 2011 in roulatie. Wed, 08 Jun 2011 11:46:14 Arnon Grunberg schrijft volgend Groot Dictee der Nederlandse Taal http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/8/arnon-grunberg-schrijft-volgend-groot-dictee-der-nederlandse-taal Arnon Grunberg schrijft dit jaar het Groot Dictee der Nederlandse Taal. De in New York wonende schrijver volgt daarmee Tommy Wieringa op. Het dictee is toe aan zijn 22ste editie en vindt op woensdag 14 december plaats in de Eerste Kamer te Den Haag. Grunberg (40) brak in 1994 al meteen door met zijn debuutroman Blauwe maandagen. Hij kreeg onder meer de AKO Literatuurprijs voor zijn romans Fantoompijn (2000) en De asielzoeker (2004) en won zowel de Gouden Uil als de Libris literatuurprijs met Tirza (2007). Grunberg schrijft en schreef voor Vrij Nederland, Humo, VPRO Gids, NRC Handelsblad en het maandblad Wordt Vervolgd van Amnesty International. Vorig najaar verscheen zijn recentste roman Huid en haar. Hij heeft ook een dagelijkse column in de Volkskrant: Voetnoot Het Groot Dictee der Nederlandse Taal is een organisatie van de Volkskrant, de publieke omroepen NTR en VRT en De Morgen. De presentatoren zijn de Nederlander Philip Freriks en de Vlaamse Martine Tanghe. De voorbije jaren schreven onder meer Gerrit Komrij, Jan Wolkers, Martin Bril en Kees Fens de dicteetekst. Wed, 08 Jun 2011 01:23:08 Spaanse schrijver Jorge Semprun (87) overleden http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/8/spaanse-schrijver-jorge-semprun-(87)-overleden De Spaanse schrijver Jorge Semprun is dinsdag in Parijs op 87-jarige leeftijd overleden, zo meldde zijn kleinzoon Thomas Landman. Semprun, een overlever van de Holocaust, schreef vrijwel al zijn boeken in het Frans. Tussen 1988 en 1991 was hij minister van Cultuur in Spanje. Landman laat weten dat Semprun "zeer rustig" is ingeslapen. De in 1923 in Madrid geboren Semprun, afkomstig uit een links-liberaal bourgeoisgezin, verliet Spanje in 1936. Hij deed dat samen met zijn familie, aan het begin van de Spaanse burgeroorlog. Een deel van zijn jeugd bracht hij door in Den Haag. Tijdens de Tweede Wereldoorlog engageerde hij zich in het Franse verzet en werd hij lid van de Spaanse communistische partij. Gearresteerd door de Duitsers in 1943 werd hij naar Buchenwald gestuurd, waar hij zich in leven kon houden tot de bevrijding door Amerikaanse troepen. Na de oorlog toonde Semprun zich een militant bestrijder van het Francoregime. Maar tijdens de jaren zestig werd hij uit de communistische partij gestoten, ondanks het feit dat hij er was uitgegroeid tot een van de leiders. Hij schreef erover in L'Autobiographie de Federico Sanchez (1977). Na die periode wijdde hij zijn leven grotendeels aan de literatuur en de cultuurpolitiek. Hij was minister van Cultuur onder de socialistische regeringsleider Felipe Gonzalez. In Frankrijk kreeg zijn werk veel weerklank, natuurlijk ook omdat hij de Franse taal zo omhelsde. In 1969 kreeg hij de Prix Fémina voor La deuxième mort de Ramon Mercader. Vanaf 1996 nam hij ook zitting in de Académie Goncourt, die de Prix Goncourt uitreikt. In 1994 werd Semprún bekroond met de gerenommeerde Vredesprijs van de Duitse Boekhandel. Het merendeel van Sempruns werk is autobiografisch van inslag. De twee altijd terugkerende onderwerpen zijn het barre kampleven in Buchenwald en Semprúns ervaringen als lid van de PCE ten tijde van het Franco-regime. Zijn bekendste boek is ongetwijfeld Le grand voyage (1963), waarin hij zijn Buchenwaldervaringen doorsneed met verhalen over het verzet. Hij voegde er ook fictieve elementen aan toe. Semprun schreef ook filmscenario's, voor onder meer Alain Resnais en voor Z en L'Aveu van Costa-Gavras en was nauw bevriend met Yves Montand. Op 17 mei 2010 was Semprun nog te gast bij Passa Porta in Brussel, hier staan fragmenten uit het gesprek (de geluidskwaliteit is niet denderend). Een uitgebreide obit is te lezen bij El Pais, die ook een fotobiografie maakte, net als in Le Figaro. Bernard Henri Lévy schreef in La Règle du Jeu een hommage, Mario Vargas Llosa in El Pais. Hieronder het eerste deel van een vierdelig interview met Semprun.   Wed, 08 Jun 2011 12:21:11 Noord-Ossetische dichter onthoofd met samoeraizwaard http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/7/noord-ossetische-dichter-onthoofd-met-samoeraizwaard De 71-jarige dichter en literatuurprofessor Sjamil Dsjikajev is met een samoeraizwaard onthoofd in Vladikavskaz, de hoofdstad van Noord-Ossetië. De dader is een islamitische extremist. In de regio leven vooral Russisch-orthodoxe burgers. Dsjikajev werd omgebracht naar aanleiding van een provocerend gedicht, waarin moslims binnen de plaatselijke gemeenschap werden zwartgemaakt. Al eerder had de dichter dreigbrieven gekregen, waarin stond dat hij "een kopje kleiner zou worden gemaakt" In het gewraakte gedicht uit 2008 beschreef hij hoe islamitische pelgrims op weg naar Mekka urineerden op het monument  (foto) dat was opgericht voor de slachtoffers van een gijzelingsactie in september 2004 in Beslan. Bij die gijzeling werden 1.100 schoolkinderen en volwassenen vastgehouden door gewapende Tsjetsjeense separatisten. Op de derde dag van de gijzeling ontstond er een schietpartij tussen de gijzelnemers en de Russische veiligheidsdienst. Uiteindelijk kwamen bij het drama 334 mensen om het leven, onder wie 186 kinderen.Kort na het drama hielden zich in Beslan inderdaad een groep moslims, Tsjetsjenen en Ingoezen, in de buurt van het monument op. Ze werden door de lokale bevolking afgeranseld omdat ze op het monument of op de begraafplaats gewaterd zouden hebben. De ware toedracht van de feiten is onduidelijk gebleven. Tsjetsjeense functionarissen lieten later weten dat de pelgrims er wilden bidden, en niet plassen. De moordenaar van Dsjikajev, die bij zijn arrestatie in Vladikavskaz weerstand bood en drie agenten verwondde, werd door de politie doodgeschoten. Net voor zijn dood riep hij de politie nog toe dat zijn heilig geloof door zijn slachtoffer was beledigd. Zie Knack en de Volkskrant. Tue, 07 Jun 2011 09:41:00 Interview met Houellebecq-vertaler Martin De Haan: 'Een hobbeliger stijl is moeilijk denkbaar' http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/7/interview-met-houellebecq-vertaler-martin-de-haan-een-hobbeliger-stijl-is-moeilijk-denkbaar "Minder Houellebecq" of 'Houllebecquiaanser dan ooit": de meningen over de nieuwe roman van de meest controversiële schrijver van Frankrijk zijn verdeeld. Maar alom werd wel de loftrompet bovengehaald voor de Goncourtwinnaar 2010. Zojuist verscheen De kaart en het gebied in het Nederlands bij De Arbeiderspers. Het boek werd, net als de andere werken van Michel Houellebecq, vertaald door Martin de Haan. De papieren man had een kort interview met De Haan over zijn werkwijze en zíjn vertaaloplossingen voor Bekende Fransen, autotechniek en Wikipedialemma's.   Verschillende critici stellen vast dat deze nieuwe roman van Houellebecq een stijlbreuk betekent met de vorige. Heb je dat ook zo ervaren? Zo ja, wat is er anders en hoe beïnvloedde dat de vertaling? "Ja, deze roman is anders. Zowel de stijl als de opbouw is veel minder springerig dan Houellebecqs eerdere werk, en het boek is ook een stuk milder van toon. Het kan daardoor lijken alsof Houellebecq van zijn geloof is gevallen, maar ik zou eerder het tegendeel willen beweren: dit boek gaat directer op zijn doel af, het heeft de omweg van de provocatie niet meer nodig om te zeggen wat het wil zeggen. Bij het vertalen heb ik daarom goed moeten zoeken naar de juiste stilistische balans. Dat gaat niet vanzelf: al vertalend moet je je voortdurend afvragen hoe sterk je de verschillende elementen moet aanzetten om het gewenste effect te bereiken." Er komen veel BF'ers (bekende Fransen) in het boek voor. Lang niet allemaal zijn bekend bij het Nederlandse publiek. Hoe heb je dat opgelost in je vertaling? "Zoals ik achter in het boek schrijf, heb ik dit keer geen verklarende lijst van eigennamen opgenomen. Een noot als ‘bekende presentator van TF1' voegt in feite niet heel veel toe, en dat soort informatie is tegenwoordig makkelijk op internet te vinden. Ik heb er dus voor gekozen om bekend veronderstelde informatie discreet te expliciteren in de tekst zelf, zodat het boek ook in het Nederlands op eigen benen kan staan. Het is daarom wel grappig dat NRC Handelsblad nu met een eigen ‘Guide Houellebecq' is gekomen - zogenaamd om alsnog te doen wat ik heb nagelaten, maar volgens mij is dat gewoon een kapstokje om het artikel aan op te hangen. Verder spreekt het natuurlijk vanzelf dat een encyclopedisch boek als De kaart en het gebied interessanter wordt naarmate je er meer omheen leest."   Welke andere vertaalmoeilijkheden zijn typisch bij de boeken van Michel Houellebecq? "Er zijn bij Houellebecq eigenlijk twee soorten vertaalmoeilijkheden, de stilistische en de terminologische. Wat de eerste betreft: er is vaak gezegd dat zijn schrijfstijl zo vlak is, wat ik nooit heb begrepen - een hobbeliger stijl is nauwelijks denkbaar, en als vertaler moet je voortdurend alert zijn op kleine register- en perspectiefwisselingen. Maar misschien is de tweede soort vertaalproblemen nog wel interessanter: Houellebecq bestrijkt een enorm scala van onderwerpen, en het vinden (of bedenken) van vaktermen is een enorm karwei. Daarbij laat je onherroepelijk af en toe een steekje vallen; zo heb ik net van een lezer te horen gekregen dat een Porsche 911 Carrera geen achterbak heeft, maar een kofferbak aan de voorkant."   Michel Houellebecq heeft in zijn boek verschillende passages uit de Wikipedia-encyclopedie overgenomen. Hoe heb je die passages vertaald? Gebruikte je daarvoor de Nederlandse versie van Wikipedia? "Ik heb die passages gewoon vertaald alsof ze door Houellebecq zelf zijn geschreven, dat zijn ze trouwens ook, want hij heeft ze bewerkt. De hele ophef rond dat overnemen van Wikipediapassages vind ik trouwens overdreven, het is een oeroud literair procedé en Houellebecq doet het niet uit gebrek aan inspiratie. Een ander interessant geval is trouwens de in de roman geciteerde portaalsite van het eiland Hvar: die heb ik rechtstreeks uit het Kroatisch laten vertalen door Google Translate en vervolgens zelf bewerkt. Hopelijk gaat me dat geen rechtszaak opleveren." Tue, 07 Jun 2011 04:59:25 'De Wolken' van Hugo Claus mag in de handel blijven http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/7/de-wolken-van-hugo-claus-mag-in-de-handel-blijven De Antwerpse kortgedingrechter heeft vandaag beslist dat het postuum verschenen boek De Wolken van Hugo Claus niet uit de handel moet worden genomen. De twee zonen van Hugo Claus, Thomas Claus en Arthur Kristel, hadden een kort geding aangespannen tegen Veerle De Wit, de weduwe van de schrijver, en uitgever De Bezige Bij. Ze wilden dat De Wolken meteen uit de handel werd genomen op straffe van een dwangsom van 5.000 euro per dag. Hun eis is nu ongegrond verklaard, meldt De Morgen. Volgens de zonen schond het boek, dat een selectie bevat uit het persoonlijke archief van Hugo Claus, de privacy van de schrijver. Maar volgens de rechter "gelden dergelijke persoonlijke rechten echter maar zolang de persoon in kwestie nog in leven is."De zonen meenden verder dat hun morele rechten op de openbaarmaking van het werk geschonden werden. Volgens hen behoorden die rechten niet enkel aan Veerle De Wit toe, maar ook aan hen als erfgenamen van de in maart 2008 overleden schrijver. De rechter verwees echter naar een document dat Hugo Claus op 5 april 2007 had opgesteld. Daarin duidde hij Veerle De Wit aan als beheerder van zijn patrimonium, iets wat ze ook tijdens zijn leven al had gedaan. De weduwe beschikt dus over alle rechten op het oeuvre en heeft de vrijheid om ermee te doen wat ze wil. Dat maakte dat de eis van de zonen ongegrond werd verklaard.Ook de eis van tegenover uitgever De Bezige Bij werd van tafel geveegd, want aangezien de auteur van de publicatie bekend is - in dit geval Mark Schaevers, een vriend van Claus - hadden ze het geding tegen hem moeten aanspannen en niet tegen de uitgeverij Volgens HUMO-journalist Mark Schaevers, die De Wolken samenstelde op basis van het persoonlijke Clausarchief, was het de bedoeling om "een zo vol mogelijk portret van Claus" te maken, "een chronologisch leesboek in al zijn facetten", zo zegt hij vandaag in De Morgen: "Veel lezers komen mij zeggen dat ze dit boek ervaren als een monument en Claus daardoor weer gaan lezen. Dat zijn twee zonen dat niet zo zien, ervaar ik als een stomp in de maag." Schaevers veronderstelt dat ze vooral tillen aan een aantal passages over het privéleven.In het boek wordt rijkelijk geciteerd uit Claus' dagboeken, waarbij zijn relaties met de onlangs overleden Elly Overzier en Sylvia Kristel onverbloemd ter sprake komen. Tue, 07 Jun 2011 11:18:27 Germaine Greer: 'Honden brengen boshyacint in gevaar' http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/7/germaine-greer-honden-brengen-boshyacint-in-gevaar De befaaamde Australische literatuurwetenschapster Germaine Greer moest vorige week een aantal oprispingen kwijt. Op het literaire Hay-on-Wye-festival deed de feministische academica een felle oproep aan de Britten om paal en perk te stellen aan het redeloze gedrag van hun honden, meldt The Guardian. De schrijfster van De vrouw als eunuch neemt het niet langer dat de honden door de bossen draven en daarbij de boshyacint in het gedrang brengen. "Als je van de boshyacint houdt, breng dan je hond om", oreerde ze. Greer zegt dat vooral de uitwerpselen van de viervoeters de lentebloem bedreigen. Greer, die zelf een hyacintenbos bezit, spreekt van ervaring. Ze achterhaalde dat het fosfor in de hondendrek het chemische evenwicht verstoort. "Met het risico om jullie tegen me in het harnas te jagen, zou ik willen suggereren dat jullie Britten een punt zetten achter jullie eindeloze liefdesaffaire met honden." Dat de bosbeschermingsorganisatie de Woodland Trust niets onderneemt tegen de praktijken, is haar al evenzeer een doorn in het oog. Maar ze ziet naast honden, nog ergere kwelgeesten voor de bossen: "Mensen die door de bossen hollen en foto's nemen terwijl ze hyacinten vertrappelen, zijn uiteindelijk de grootste dreiging." (foto: Germaine Greer in 1974) Tue, 07 Jun 2011 01:37:46 Zonen Hugo Claus willen 'De wolken' uit de handel http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/6/zonen-hugo-claus-willen-de-wolken-uit-de-handel De twee zonen van Hugo Claus, Thomas Claus en Arthur Kristel, willen dat het boek De wolken van hun vader Hugo Claus onmiddellijk uit de handel wordt genomen. Voor de Antwerpse rechtbank van eerste aanleg hebben ze een kortgeding aangespannen. Ze bepleiten dat "onder verbeurdverklaring van een dwangsom van 5.000 euro per dag", meldt HUMO. De zaak kwam afgelopen vrijdag voor in kortgeding en is momenteel in beraad. Morgen valt de beslissing van de rechter. De zonen Claus verwijten Veerle Claus en uitgever De Bezige Bij dat zij met deze uitgave de privacy van Hugo Claus met de voeten hebben getreden. Het auteursrecht van de nalatenschap van Hugo Claus berust weliswaar bij zijn weduwe, maar volgens hen hadden zij ook medebeslissingsrecht moeten hebben. De reden is "een moreel recht inzake openbaring van Claus' werk." De advocaten van de gedaagden voeren evenwel aan dat Veerle Claus over alle rechten beschikt om het fiat te geven over dergelijke publicatie. Ze stellen dat ook het recht op vrije pers in het geding is.De wolken, samengesteld door HUMO-journalist en Clauskenner Mark Schaevers, loopt als een trein. Nog geen drie weken na de publicatie heeft uitgever De Bezige Bij al een derde druk laten opleggen, het boek staat ook op nummer één in de Vlaamse boekentoptien. De wolken toont een rijke compilatie uit het persoonlijke archief. Schaevers maakte de selectie met toelating en medewerking van weduwe Veerle Claus. In 2010 debuteerde hij met de ‘vaderroman' Lucas Somath. Dat boek verscheen bij Meulenhoff/Manteau, uitgeverij die nu als De Bezige Bij Antwerpen ironisch genoeg onder de Bezige Bij ressorteert, waartegen de zonen procederen.Of De wolken effectief uit de handel zal verdwijnen, is twijfelachtig: de procureur des konings gaf vrijdag als advies mee dat het boek De wolken niet moet worden ingetrokken. Mon, 06 Jun 2011 06:22:44 John Irving stapt na veertig jaar over naar nieuwe uitgever http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/6/john-irving-stapt-na-veertig-jaar-over-naar-nieuwe-uitgever Bestsellerauteur John Irving (1942) heeft besloten zijn uitgeverij Random House vaarwel te zeggen en ze in te ruilen voor Simon & Schuster. De overstap is opmerkelijk omdat Random House al sinds Irvings debuut in 1968 (Setting free the bears) vrijwel al zijn romans uitgaf (acht van de twaalf, met uitzondering van enkele uitstapjes naar uitgeverij Morrow). In een interview gaf Irving aan toe te zijn aan een "fresh approach". Irvings besluit volgt nadat de verkoop van zijn laatste roman Last Night in Twisted River (2009) in de VS achterbleef. De Wall Street Journal bericht in een commentaar dat nu de boekenmarkt in de VS onder druk staat door de opkomst van het e-book uitgeverijen hun voorschotbeleid heroverwegen, zelfs die aan de meest prestigieuze en best verkopende auteurs. Random House heeft laten weten het te betreuren dat met de auteur voor de uitgave van diens nieuwe boek geen overeenstemming kon worden bereikt. Irving tekende een contract met Simon&Schuster voor zijn volgende twee romans, die respectievelijk in juni 2012 en vermoedelijk 2015 zullen verschijnen. Het eerstvolgende boek, Irvings dertiende, zal In One Person heten. De titel is gebaseerd op een speech in Richard II (1595) van Shakespeare. In diverse interviews (zoals hier met New York Magazine) en publieke optredens (zie bijvoorbeeld hier) lichtte Irving al eerder zijn romanproject toe en las hij voor uit zijn manuscript. In One Person is het relaas van een zestigjarige biseksuele man die terugkijkt op zijn leven. Het boek is geschreven in de eerste persoon, een vertelstijl die Irving sinds A Prayer for Owen Meany (1989) niet meer heeft toegepast. Verder komen de vertrouwde Irving-thema's zoals transseksualiteit, de jaren vijftig en zestig en de stad Wenen in deze nieuwe roman opnieuw voorbij. Een belangrijk detail in de door de Amerikaanse media uitvoerig belichte overstap betreft de man die voor Simon & Schuster Irving persoonlijk binnenhaalde. Jonathan Karp werkte eerder 16 jaar voor Random House alvorens hij in 2010 overstapte naar Simon & Schuster. Mon, 06 Jun 2011 12:36:53 Literair supplement - aflevering 55 http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/5/literair-supplement-aflevering-55 Het weekoverzicht van de belangrijkste literatuurrecensies- en interviews uit kranten- en weekbladen in Nederland en Vlaanderen. In samenwerking met Athenaeum Boekhandel in Amsterdam. Net zoals vorige week eist Tonio van A.F.Th. van der Heijden het leeuwendeel van de aandacht op.    Voor Uitgelezen van De Morgen leest en bekijkt Rik Van Puymbroeck Wouter Deprez ontdekt de wereld. Met foto's van Jonas Lampens, een verzameling van tien reportages uit die krant, nu in boekvorm gegoten: "Wouter Deprez - je hoort het hem zeggen en hij schrijft zoals mensen het zeggen - doet met woorden wat Jonas Lampens met z'n ogen doet: kijken en vastleggen". In Vurige tong "rijgt Ann De Craemer de benauwde belevenissen uit haar katholieke jeugd aan elkaar (...) een relaas dat je bij de lurven pakt ondanks enkele clichématige vergelijkingen en onhandige zinnen", vindt Dirk Leyman. "Tegelijk heeft haar boek iets doordrammerigs. Na een poos heb je de boodschap wel degelijk begrepen." Marnix Verplancke sprak met Richard Mason, wiens roman Geschiedenis van een gelukszoeker hem "een verderlichte leeservaring" bezorgde: "Ik wou niet alleen een boek schrijven over plezier, maar ik wou de lezer ook zelf plezier bezorgen. (Piet) weet mooie zaken en ervaringen te appreciëren. Ik wou een avonturenverhaal voor volwassenen schrijven, waarin de held zich in de nesten zou werken en er ook weer ongeschonden zou uitkomen." Fleur Speet somt op waarom De verhalen van Mensje Van Keulen niet mogen ontbreken in de vakantiekoffer.  "Van Keulen weet als geen ander kleinigheden in zulke precieze bewoordingen uit te beelden, dat ze uitgroeien tot grote tragedies in gewone levens. Ze weet in ieder verhaal de verborgen, minder charmante eigenschappen van de medemens bloot te leggen." Speet recenseert ook De zomer zonder mannen van Siri Hustvedt, een roman waarin een bedrogen vrouw zich weer in het leven vecht: "een doorwrocht en uitdagend intellectueel verhaal over liefde en vrouwelijkheid (...) afwisselend en onderhoudend". Na lectuur "denkt de lezer ongetwijfeld anders over liefde en huwelijk". Ook nog een gesprek van Marnix Verplancke met verhalenschrijfster Lydia Davis: "Ik neem mijn lezers niet mee naar een andere plaats om ze te laten wegdromen. Ik wil dat ze nadenken en zelf iets doen" stelt de auteur van Bezoek aan haar man die ook niet streeft naar bekendheid: "De kans dat mijn publiek mij zal vergeten, is bijzonder klein.  Ik heb immers geen publiek". En voor Christophe Vekeman is Een zuivere liefde van Sofja Tolstaja (foto) niet het sensationele meesterwerk waarvoor het door sommige wordt versleten. Tolstaja's in een roman verstopte pleidooi voor haarzelf, haar tragisch relaas van haar huwelijk met Tolstoj blijft enkel in het licht van zijn Kreutzersonate "zonder voorbehoud de moeite waard". In de marge nog enkele korte stukken: Dirk Leyman signaleert de essays van Marjolijn Februari (Ons soort mensen) en van H.J.A. Hofland (Bemande essays) naast Interviews met Karel van het Reve. U mag alles over mij schrijven bijeengebracht door Ton Van Brussel. En in Fictie kort aandacht voor Het is maar liefde van Linde Hagerup, DARLAH van Johan Harstad en Het glitterpodium van Monika Fagerholm.   In De Standaard der Letteren raadt Willem Van Zadelhoff Weidmanns redding van Stephan Thome aan: de Duitse filosoof en sinoloog beschrijft in zijn romandebuut "in elegant, traag proza hoe twee eenzame zielen langzaam naar elkaar toe worden gedreven". Marijke Arijs stelt dat zelfs "een rasverteller" als Eric-Emmanuel Schmitt niet wegkomt met "het hoge feelgoodgehalte en de bordkartonnen personages." in zijn verhalenbundel Concert voor een gestorven engel. Zowel Jeroen Overstijns als Kristien Hemmerechts lazen Tonio van A.F.Th van der Heijden. Beiden zijn erg onder de indruk: "Geen ontroerend maar een ongelooflijk beroerend boek" luidt het bij Jeroen Overstijns en bij Kristien Hemmerechts: "Tonio is een requiem, een daad van verzet tegen vergetelheid..." Ook Joyce Carol Oates getuigt in A widow's story: a memoir over verlies en rouw, Kathy Mathys las "een prachtig, onthullend en aangrijpend relaas van huwelijksrituelen, schrijverschap en rouw". Tegen Gilbert Roox praat Claude Lanzmann over zijn vele levens en over zijn film Shoah, een interview bij het verschijnen van zijn memoires De Patagonische haas. Over het waarom van die titel: "'Ik hou van hazen. Het zijn edele dieren, een symbool van vruchtbaarheid en nieuw leven. In Shoah zit een korte scène waarin je een haas onder de doodsdraad van Birkenau ziet wegglippen. (...) Laat me duidelijk zijn: ik zou dolgraag herboren worden als een haas." Kathy Mathys zet drie recent vertaalde Ierse auteurs naast elkaar: Sebastian Barry weet in Annie Dunne weer diep door te dringen tot de vrouwenpsyche "en houdt ons in de ban tot de laatste bladzijde", Volgspot van Joseph O'Connor heeft "een versnipperd karakter (...) en bevat een prachtig portret van een oude vrouw die onzichtbaar is in een veranderende stad", de samenhang in het laatste deel van de Henry Smart-trilogie De dode republiek van Roddy Doyle "is te vrijblijvend. Daardoor gaat Henry's uiteindelijke lot vervelen".   In Knack aandacht voor Necropolis van de Sloveen Boris Pahor (foto), "een van de grote literaire kampromans". "De schrijver beseft dat hij alleen krachtens literaire fictie en met behulp van sterke metaforen een zwakke indruk van een absurde realiteit kan oproepen" aldus Piet De Moor. De cyclus Onze woonst in de debuutbundel Meisje dat ik nog moet van Y.M. Dangre rechtvaardigt voor Philip Hoorne de nominatie voor de C Buddingh' prijs: immers, in zes gedichten schetst Dangre op "indringende wijze een uitgewoond huwelijk van een man en een vrouw die tot elkaar veroordeeld zijn". Tot slot signaleert Rik Van Cauwelaert de bloemlezing Wij, paarden,samengesteld door Jozef Deleu, geïllustreerd met foto's van zijn zoon Lodewijk Deleu.   In Trouw een beschouwing van drie essaybundels, van Hafid Bouazza, Marja Pruis en Joost Zwagerman, waarvan de laatste de meeste eer krijgt: "Zwagerman schrijft met afstand het lenigste proza van Nederland én hij weet waarover hij schrijft - een onweerstaanbare combinatie." De biografie Eva Braun. Leven met Hitler had volgens Peter van Nuijsenburg "iets korter gekund"; "Het beeld [...] dat oprijst, is dat van een naïeve, apolitieke jonge vrouw. Hitlers fletse aanhangsel." Rob Schouten is weinig geboeid door Leo, de vrouwenman van Benjamin Burg: "Het drama in deze verhalen is het volstrekt gemiddelde bestaan." Verder een bespreking van drie debuten waarin familierelaties centraal staan: Eva Meijers Het schuwste dier, Karlijn Stoffels' Zuiderzeeballade en De roemlozen van Justine le Clerq. Die laatste lijkt het meest veelbelovend: "gaandeweg wint Leclerqs proza aan zeggingskracht".   In de boekenbijlage van de Volkskrant een interview met thrillerauteur Ashe Stil. In zijn recensie van De vrije wereld constateert Hans Bouman dat David Bezmozgis (foto) het stadium van veelbelovend inmiddels voorbij is: "de bevestiging van een aanzienlijk talent, nu aangevuld met ambitie, de lef risico"s te nemen en het vermogen bevrijdende ironie en bitterzoete Joodse humor in zijn relaas te integreren." Erik Menkveld bespreekt de bundel Gerichte gedichten van Willem Jan Otten, waarin hij zich tot een luistervink gemaakt voelt van Ottens gesprek met zijn God; "Een geraffineerde vorm, die werkt omdat wat er gezegd wordt zo fascineert dat het onmogelijk is op te hangen."   De boekenbijlage van NRC Handelsblad grijpt de Maand van het Spannende boek aan voor een uitgebreide beschouwing van het genre van de Duitse (regio)thriller. Ook een groot overzicht van voetnoten bij en verwijzingen in Houellebecqs De kaart en het gebied. Arjan Fortuin bespreekt Robbert Welagens Porta Romana, een "sfeervolle schijnthriller", en Janet Luis is kritisch over de roman Het grote zwijgen van Erik Menkveld, "Menkveld beschrijft het allemaal wat stijfjes: hij weet geen echte ontroering te wekken", net als Sebastiaan Kort over De man met de schaar van Iris Koppe: "te veel een als roman vermomd opiniestuk". Richard Masons historische roman Geschiedenis van een genotzoeker doet Toef Jaeger soms aan Thomas Rosenboom denken, maar ze is er niet over te spreken: "Wat dit boek vooral opbreekt is het gebrek aan ironie."   In Het Parool deze week een interview met het Italiaanse duo Monaldi & Sorti, auteurs van het thrillergeschenk in de Maand van het Spannende Boek. Er zijn op de openingspagina van Boeken vijf sterren voor deel zes van het Verzameld werk van Karel van het Reve. Ook Vargas Llosa's De droom van de Ier wordt lovend besproken: "In al zijn gruwelijkheid brengt hij de werkelijkheid die hij beschrijft, heel dichtbij." Dirk-Jan Arensman is enthousiast over de nieuwe verhalenbundel Liefde en hindernissen van Aleksandar Hemon: "een meesterlijk stilist én geboren verhalenverteller". Arie Storm is daarentegen weinig gecharmeerd van Het grote zwijgen van Erik Menkveld. Hans Renders las Hugo Claus. De wolken: "het plezier en de intensiteit spatten ervan af".   In de Republiek der Letteren van Vrij Nederland Jeroen Vullings over Tonio van A.F.Th., dat hij met vijf sterren waardeert: "Hij wilde een "Tonio" van vlees en bloed componeren en dat lukte hem. In de enige taal die daarvoor geschikt is: de literatuur."   Ook in Elsevier: Tonio, de requiemroman van A.F.Th. En daarnaast: Tjalie Robinsons Kind van Batavia ("schitterende observaties van het dagelijks leven in Indië"), Jules Deelders Ruisch ("een vergaarbak van vitale taalvirtuositeit") en Julian Barnes' Hartslag, ("bevat te veel stijloefeningen, zodat niet van een hoogtepunt in het rijke oeuvre van Barnes kan worden gesproken").   In HP|De Tijd: de tien beste literaire moorden, gekozen door Dries Muus. Van De vreemdeling van Camus tot Bret Easton Ellis' American Psycho en Zomerhuis met zwembad van Herman Koch. Max Pam las Tonio, "een geweldig boek"; "Bij minder standvastige types zou Tonio zijn verworden tot een half genie wiens grote toekomst door het noodlot werd verwoest, maar bij A.F.Th. blijft hij een lieve jongen, die niet zonder talent maar ook met weinig ambitie door het leven rolde."   In Dichters & Denkers in De Groene is ook Marja Pruis onder de indruk van de requiemroman Tonio ("De pagina"s waarop Van der Heijden met een liefdevolle, bezorgde blik Tonio op zijn laatste fietstocht gadeslaat [...] en zijn onmachtige pogingen hem alsnog te behoeden voor die lelijke dood, behoren tot het mooiste wat iemand kan schrijven. Het is obsceen, maar waar."). Cyrille Offermans leest Hugo Claus. De wolken en Koen Kleijn bespreekt Stephen Fry, The chronicles: "een heerlijke autobiografie, [...] en tegelijkertijd is het een raadselachtig verhaal, een oefening in zelfvernedering". Piet Gerbrandy buigt zich over de genomineerde titels voor de C. Buddingh"-prijs, die naar hij hoopt wordt uitgereikt aan Y.M. Dangre - "Deze nazaat van de Occitaanse troubadours verdient de Buddingh'-prijs." Sun, 05 Jun 2011 07:09:22 Britse schrijfster Josephine Hart overleden http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/5/britse-schrijfster-josephine-hart-overleden De Britse schrijfster Josephine Hart is overleden aan de gevolgen van kanker. Hart maakte haar romandebuut met Damage in 1991. Het boek werd een jaar later verfilmd door Louis Malle met Jeremy Irons en Juliette Binoche in de hoofdrollen, en meteen goed onthaald. Daarna volgden de bestsellers Sin, Oblivion, The Stillest Day en The Reconstructionist. Josephine Hart is geboren in Ierland en begon haar carrière als uitgever van literatuur en producent van theatervoorstellingen op de Londense West End, onder meer van Noel Cowards The Vortex en Iris Murdochs The Black Prince. In de jaren tachtig presenteerde ze op ITV het boekenprogramma Books by my Bedside. Voor ze schrijfster werd, werkte Hart in de uitgeverswereld. Ze stichtte ook het poëzie-evenement West End Poetry Hour in de British Library. De literaire manager van Hart blijft vaag over haar leeftijd. “Ze was nog geen zeventig jaar oud, maar deed altijd geheimzinnig over haar leeftijd”, klinkt het. Hart was getrouwd met Maurice Saatchi van reclamebureau Saatchi & Saatchi. Ze laat twee zonen na, een uit haar huwelijk met Maurice Saatchi en een uit een eerder huwelijk. Zie BBC News. Sun, 05 Jun 2011 04:32:40 PERIODIEK # 32 - Kluger Hans http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/4/periodiek-32-kluger-hans Het meest recente nummer van het Gentse literaire tijdschrift Kluger Hans ziet er van buiten uit als een zelf gekopieerde schoolkrant en een vignet waarschuwt voor een expliciete, ongetemd literaire inhoud. Vanbinnen ziet het er strakker uit.Dit nummer is grotendeels gewijd aan de tiende verjaardag van het internationale poëzie-festival Krikri. De redactie van Kluger Hans, die experimentele dichters een podium biedt, vindt in de organisatoren van de Krikri-festivals (Maja Jantar, Jelle Meander en Helen White) zijn zielsverwanten. Want op Krikri is niks te gek: van muziek uit groenten tot optredens met ‘simpele middelen zoals kranten, een luchtverfrisser en een dictafoon', een eitje dat live wordt gelegd door de performer, of een stadwandeling met het publiek dat overal tegen elkaar kletterende houten stokjes draagt. De drie organisatoren van wie de "openheid van geest een wezenskenmerk" is, zo schrijft de redactie in de inleiding van dit nummer, beantwoorden vragen via Skype over hoe het begon, de perfomers die hen nog helder voor de geest staan en de essentie van Krikri: "een positieve poëtische injectie in mijn directe leefomgeving" (Jelle Meander), "een omarmen van het volledige poëtisch spectrum, het wegstappen van het niche- of hokjesdenken" (Maja Jantar). Kluger Hans drukt wat poëzie af van performers die geprogrammeerd stonden op het festival dat begin april plaats had in Gent. Elke dichteres (toevallig zijn het allemaal vrouwen) wordt in enkele alinea's helder geïntroduceerd. Het is goed dat daar de ruimte voor wordt genomen, want dat is wel nodig. Zo valt de Franse performancekunstenares Lucille Calmel (1969, foto) op door haar fysieke optredens met elektronisch vervormde stemgeluiden en filmfragmenten. Caroline Bergvall "wisselt in haar meertalige werk tussen visueel geïnspireerde poëziebundels en performance- en klankgerichte projecten, die vaak gebruik maken van gevonden teksten en het fonemische spanningsveld tussen het Frans en het Engels". Hoe het op een podium overkomt weet ik niet, maar op papier slaan de gedichten geheid dood. Misschien is papier een té ouderwets medium voor deze nieuwerwetse experimenten. Opvallend is dat de gedichten van de jonge Duitse dichteres Nora Gomringer die slamteksten afwisselt met meer klassieke poëzie, het best leesbaar en ook het beste zijn. Je kunt je iets voorstellen bij het doktersbezoek of het "dichterstreffen" die het onderwerp zijn van de twee gedichten die hier zijn gepubliceerd. Buiten het thema debuteert de Haarlemse korteverhalen-schrijver Joubert Pignon niet onaardig. Het genre van het zeer korte verhaal (z.k.v.) wordt hier vanuit een andere invalshoek beoefend: wat grimmiger, wat absurder dan hoe we het kennen van bedenker A.L. Snijders. Sat, 04 Jun 2011 06:29:32 V.S. Naipaul legt vrouwelijke schrijvers over de knie http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/4/v.s.-naipaul-legt-vrouwelijke-schrijvers-over-de-knie Schrijver en Nobelprijswinnaar V.S. Naipaul (Trinidad, 1932) weet opnieuw de gemoederen op te hitsen. In een interview met de Royal Geographic Society liet hij zich laatdunkend uit over het schrijftalent van vrouwelijke auteurs in het algemeen (zie The Guardian). In zijn ogen is er geen enkele vrouw die aan zijn schrijftalent kan tippen. Hij kwalificeert de vrouwelijke schrijfstijl als "sentimenteel, met een beperkte kijk op de wereld." "En bij een vrouw, die onvermijdelijk niet de heer des huizes is, is dat meteen in haar schrijfstijl te merken."Vooral Jane Austen, in Britse kringen en ver daarbuiten toch nagenoeg heilig, moet het ontgelden. Naipaul meldt dat hij "onmogelijk haar sentimentele ambities of haar sentimentele wereldbeeld kan delen." Ook zijn voormalige uitgever Diana Athill krijgt een veeg uit de pan. Haar literaire smaak en uitgeefkwaliteiten waren onovertroffen, zo vertelt hij, maar toen ze ging schrijven, was het meteen van dat "vrouwelijke geneuzel." "Dat bedoel ik niet onaardig", voegt de Nobelprijswinnaar van 2001 er nog aan toe.   Afgelopen maandag berichtte deze site nog dat Naipaul en collega-schrijver Paul Theroux hun jarenlange vete beëindigden met een simpele handdruk. Aanleiding was een boek van Theroux dat Naipaul verpatste en het boek over hun 'vriendschap' dat Theroux vervolgens schreef over Naipaul. Deze keer lijkt de aanleiding een handige vraag van de interviewer of er een schrijfster was die Naipaul als zijn literaire evenknie beschouwde. "I don't think so" was het antwoord. Volgens Naipaul schrijven vrouwen anders. "Ik lees een tekst en binnen twee paragrafen weet ik of het door een vrouw is geschreven of niet. Ik vind het niet gelijkwaardig aan wat ik schrijf." Voor diegenen die graag Naipauls mening over de 'typisch vrouwelijke pen' willen toetsen, biedt The Guardian een quiz met daarin tien korte teksten van beroemde schrijvers. De lezer kan na lezing bij ieder fragment aangeven of hij (of zij) denkt te maken te hebben met een mannelijke of een vrouwelijke schrijver. Na inzending (zie de knop 'submit') is de score meteen duidelijk. Wie voor de grap niets invult, krijgt de score 0 en het commentaar: "Vreselijk. Ben je soms een meisje of zo?"   Het Britse schrijversgilde 'The Writers Guild of Great Britain' meldde geen woord aan de hele boutade te willen verspillen. En Diana Athill, die al vaker botste met de schrijver, laat in een commentaar weten er vooral om te kunnen lachen. Ze hield zichzelf al vaker voor: "Gelukkig ben ik niet met hem getrouwd." Sat, 04 Jun 2011 01:01:07 Michiel Hendryckx in spoor van Cyriel Buysse voor Klara-radioserie http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/2/michiel-hendryckx-in-spoor-van-cyriel-buysse-voor-klara-radioserie Schrijver Cyriel Buysse was al vroeg verslingerd aan de automobiel. Over zijn onverschrokken autoreizen door Frankrijk schreef hij in 1910 het hilarische reisverslag De Vroolijke Tocht. Dat relaas was voor fotograaf Michiel Hendryckx het startpunt voor een nieuwe vierdelige radioserie, vanaf zondag te beluisteren op radio Klara. Hendryckx deed Buysses Tour de France van 5.000 kilometer in oktober 2010, precies honderd jaar na datum, over. Zo wordt hij "zelf een beetje Buysse: hij observeert en romantiseert." Hij bezint zich over de dubbelzinnige rol van "de automobiel' en diept verhalen op uit zijn eigen 'auto-biografie." De fotograaf-reiziger volgt getrouw het parcours van Buysse: hij stopt onder meer op de place Stanislas te Nancy, houdt halt bij het buitenverblijf van Maeterlinck in Grasse, bij de molen van Alphonse Daudet of in het Arles van Frédéric Mistral en Vincent van Gogh.Het historische reisverslag van Buysse (1859-1932) blijft vooral uniek, omdat de schrijver er de ongekende mogelijkheden van het transportmiddel in geuren en kleuren beschreef. In 1910 was het bezit van een auto in het economisch achtergebleven Vlaanderen nog eerder zeldzaam, net als verre reizen. Buysse werd ronduit lyrisch: "De auto is een vrije vogel, die kan vliegen en kan zitten,een phantaisist of een fantast, een renner of een droomer, een poëet of een zwoeger, in trouwe overeenstemming met den wil of met de fantasie van hem diehem bestuurt." Tijdens zijn route meert hij vooral aan op het platteland en in provincienesten, Parijs mijdt hij als de pest. De Klara-radiodocumentaire van Rolly Smeets en Annick Lesage vloeit voort uit Hendryckx' levenslange verknochtheid aan het oeuvre van naturalist Buysse, auteur van onder meer Het recht van de sterkste en Het gezin van Paemel. Die passie zorgde ervoor dat hij ooit een poging deed om het complete oeuvre van de Nevelse gigant te hertalen. Zijn buitenhuis in Frankrijk doopte hij om tot Les Tantes, naar de gelijknamige Buysseroman. Eerder schreef Hendryckx de cult-reisklassieker Twee ezels, waarvoor hij zich enigszins liet inspireren door Robert Louis Stevensons ezeltocht door de Cévennen.In oktober 2011 verschijnt bij uitgeverij Lannoo een nieuwe uitgave van De Vroolijke Tocht met inleiding door Michiel Hendryckx, samen met de radioreeks op CD. De radioserie is in juni elke zondag te beluisteren op Klara tussen 12 en 13 uur.  Fri, 03 Jun 2011 03:06:13 James Brockway Prize voor Spaanse vertaler Francisco Carrasquer http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/3/james-brockway-prize-voor-spaanse-vertaler-francisco-carrasquer De James Brockway Prize, een tweejaarlijkse prijs voor poëzievertalers uit het Nederlands, is toegekend aan de Spaanse vertaler Francisco Carrasquer Launed. Aan de prijs, ingesteld door het Nederlands Letterenfonds, is een geldbedrag van 5.000 euro verbonden. De prijsuitreiking vindt op 15 juni plaats tijdens Poetry International. Per editie staat een ander taalgebied centraal; Eerder werd de prijs toegekend aan Jan H. Mysjkin & Pierre Gallissaires (2009; Frans), Gregor Seferens (2007; Duits) en Francis R. Jones (2005; Engels). Dichter en vertaler Francisco Carrasquer Launed (1915) vertaalde en publiceerde naast het werk van Multatuli en Cees Nooteboom vooral in de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw talloze Nederlandse dichters in het Spaans, waaronder Gerrit Achterberg, Martinus Nijhoff, Lucebert en Remco Campert. Voor zijn grote overzichtswerk Antologia de poetas holandese contemporáneos kreeg hij reeds in 1960 de Martinus Nijhoff Prijs. Ook ontving hij in 1963 de Belgische Staatsprijs voor vertaalde letterkunde en nog in 2006 de Premio de las Letras Aragonesas. De jury - bestaande uit literair vertalers Mariolein Sabarte Belacortu en Isabel-Clara Lorda Vidal, dichter en vertaler K. Michel en vertaler en directeur van het Vertalershuis Amsterdam Peter Bergsma - was niet alleen onder de indruk van de enorme omvang van zijn vertaaloeuvre, maar ook van "zijn beheersing van zowel het klassieke als het moderne Spaans, zijn rijke vocabulaire, zijn gevoel voor metrum en rijm en zijn creatieve vertaaloplossingen." De onderscheiding is genoemd naar dichter en vertaler James Brockway. Met zijn vertalingen gaf hij een Engelstalig lezerspubliek toegang tot de poëzie van Rutger Kopland, Hans Lodeizen, M. Vasalis, Gerrit Achterberg en vele andere Nederlandstalige dichters. Brockway liet de helft van zijn nalatenschap na aan het Nederlands Letterenfonds, waarmee vertalingen van poëzie uit het Nederlands worden gestimuleerd. Fri, 03 Jun 2011 11:19:36 Chili start onderzoek naar dood Pablo Neruda http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/3/chili-start-onderzoek-naar-dood-pablo-neruda In Chili gaat het gerecht een onderzoek opstarten naar de doodsoorzaak van de wereldberoemde dichter en Nobelprijswinnaar Pablo Neruda (1904-1973). Volgens de officiële versie, die ook wordt aangehouden door de Pablo Nerudastichting, is Neruda op 23 september 1973 overleden aan de gevolgen van prostaatkanker, kort na de militaire staatsgreep die Augusto Pinochet aan de macht bracht. Maar Neruda was goed bevriend met de (vermoorde) linkse ex-president Salvador Allende. Het onderzoek komt er na een klacht van de Chileense communistische partij en getuigenissen van de vroegere secretaris en chauffeur van Neruda Manuel Araya (zie dit DPM-bericht). Die beweert dat de door het volk op handen gedragen Neruda door het Pionchetregime is omgebracht, omdat ze vreesden dat hij in ballingschap zou gaan en van daaruit als dissident een leidende rol zou spelen. "Pinochet was een moordenaar", aldus Araya. "En Neruda was een intellectueel die Pinochet niet als tegenstander wilde hebben."   De schrijver van onder meer Canto General was een prominent lid van de Chileense communistische partij. Tussen 1973 en 1990 vaardigde het extreem rechtse regime van Pinochet een verbod uit op zijn werk. Vorige maand is ook al het lichaam van oud-president Salvador Allende opgegraven, om gelijkaardig onderzoek te kunnen uitvoeren. Volgens de officiële versie heeft Allende zelfmoord gepleegd, maar velen vermoeden dat de oud-president is omgebracht tijdens de coup van Augusto Pinochet. Forensisch onderzoek moet daarover klaarheid scheppen. Zie onder meer deredactie.be. Fri, 03 Jun 2011 02:09:16 Felix Poetry Festival mixt poëzie, spoken word en popmuziek http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/28/felix-poetry-festival-mixt-poëzie,-spoken-word-en-popmuziek Voor de derde editie van het Felix Poetry Festival in Antwerpen mixen programmatoren Maarten Inghels en Mourad Bekkour pure poëzieoptredens met spoken-wordperformances en popmuziek. Het festival opent op dinsdag 14 juni met een rondvaart in de Antwerpse haven aan boord van de Festina Lente. Op die boot is  het jongste stadsgedicht Scheldeduiker van Peter Holvoet-Hanssen (foto) aangebracht. Aan boord brengt de dichter-troubadour samen met de Friese dichter Tsjêbbe Hettinga, Bart Plouvier en de Ierse Belg Peter Flynn poëtische zee- en havenvertellingen, het koor Maanstemmer en Roland Van Campenhout zorgen voor muziek. Op 15 juni opent Menno Wigman in het Felix Pakhuis het festival, de auteur van Red ons van de dichters houdt een lezing over zijn liefde voor de poëzie. Naast Bart Meuleman en Peter Holvoet-Hanssen treedt ook Ellen Deckwitz op. Die dichteres duikelt, op verzoek van het publiek als menselijke poëziejukebox enkele van de 400 gedichten op uit haar geheugen of gaat improviserend aan de slag. Verder staan twee Britse artiestes garant voor bruisende spoken word performances: Laura Dockrill, door The Times gelabeld als  een van de rijzende sterren uit de hedendaagse poëzie, en Zena Edwards die haar poëzie begeleidt met een Zuid-Afrikaanse harp. Op het programma ook nog muziek van Thé Lau en een vertoning van de kortfilm De Veer van César waarin o.a. Pjeroo Roobjee figureert (zie ons eerder bericht). Op 16 juni toont David Van Reybrouck het resultaat van zijn facebookexperiment waarbij hij zijn virtuele vrienden opriep om samen een poëtisch vervolg te breien aan her en der opgepikte zinsneden. Dankzij de samenwerking met Poetry International kan er uitgepakt worden met twee internationale namen: de Chinese dichter Yan Chun en de Frans dichteres met Tunesische roots Amina Saïd (foto). Ook  Tsjêbbe Hettinga en F. Starink beklimmen het podium. Het ruime muzikale aanbod wordt gebracht door Tom Pintens, de groep Reinout met Nevenwerking (een rockband rond dichter Reinout Verbeke) U.N.O.M. en als slotact DJ Tim Vanhamel. De avonden in het Felix Pakhuis worden gepresenteerd door Johan de Boose, doorlopend zorgt dichteres en beeldend kunstenaar Lies Van Gasse voor graphics die op groot scherm zullen worden geprojecteerd. En voor wie de honger naar poëzie nog niet is gestild, organiseert Felix Poetry op vrijdag 17 juni een 'poëziesafari' of een bustrip naar Poetry International te Rotterdam met Peter Holvoet-Hansen en F. Starink als poëtische reisbegeleiders. Thu, 02 Jun 2011 03:43:33 Totempaal van Jan Wolkers geveild voor 15.000 euro http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/2/totempaal-van-jan-wolkers-geveild-voor-15.000-euro Een totempaal van de Nederlandse kunstenaar en schrijver Jan Wolkers is bij de Amsterdamse vestiging van het veilinghuis Christie's geveild voor 15.000 euro. De totempaal, een balkvormig houten beeld van 2,43 meter hoog, is beplakt met rechthoeken en cirkels. Het werd in de jaren 1960 aan de vader van de vorige eigenaar cadeau gedaan. Die bood het kunstwerk te koop aan. Het werk kwam niet eerder op de markt.Het kunstwerk Totempaal werd via een telefonische bieding gekocht door een particulier. De nieuwe eigenaar, tevens de enige bieder, wil anoniem blijven.De witgeschilderde creatie is een van de laatste vrije beelden van Wolkers. Na 1965 zouden zijn sculpturen voornamelijk in (overheids)opdracht tot stand komen, zoals het Auschwitzmonument. Het veilinghuis verwachtte een opbrengst van tussen de 15.000 en 20.000 euro. Ook andere kunstwerken van Wolkers werden voor duizenden euro's afgehamerd. Thu, 02 Jun 2011 02:41:14 ‘Verdriet van België' in het Hongaars vertaald http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/2/‘verdriet-van-belgië-in-het-hongaars-vertaald In Boedapest is de Hongaarse vertaling van Het verdriet van België, het magnum opus van Hugo Claus over Louis Seynaeve, verschenen. De vertaler, Szabolcs Wekerle, deed er meer dan twee jaar over. Belgium Bánata, zoals de titels in het Hongaars luidt, wordt gepubliceerd door de Hongaarse uitgeverij L'Harmattan.Wekerle vertaalde eerder De ontdekking van de hemel van Mulisch, Hersenschimmen van Bernlef, Kaas en Het Dwaallicht van Elsschot, vier romans van Arnon Grunberg waaronder Blauwe Maandagen en Fantoompijn, en De man die werk vond van Herman Brusselmans. De vertaling, waarvoor het Vlaams Fonds voor de Letteren een subsidie van 10.740 euro verleende, is meteen de zestiende op rij van het boek. De roman verscheen eerder in het Engels, Frans, Duits, Spaans, Chinees, Italiaans, Portugees, Fins, Zweeds, Noors, Deens, Pools, Grieks, Roemeens en Servo-Kroatisch. De Hongaarse vertaling wordt officieel gepresenteerd op 9 juni tijdens het Futurspektiv Festival 2011, een Vlaams cultureel evenement in Boedapest. Ook Tom Naegels liet onlangs via twitter weten dat de Hongaarse vertaling van Los verschenen is, "met bizarste cover ooit". Thu, 02 Jun 2011 01:21:09 Prins Asturiasprijs voor de Letteren toegekend aan Leonard Cohen http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/1/prins-asturiasprijs-voor-de-letteren-toegekend-aan-leonard-cohen Merkwaardige kronkels bij de jury van de prestigieuze Spaanse Prins van Asturiëprijs. Vandaag bekroonde ze de Canadese singer-songwriter Leonard Cohen met zijn Letterenprijs. De 77-jarige bard, die vooral bekend is als zanger maar ook enige pennevruchten en poëzie op zijn naam heeft staan, kreeg bizar genoeg de voorkeur op de Britse schrijver Ian McEwan en de Canadese auteur Alice Munro. Cohens bekroning is bedoeld voor zijn liedjesteksten en zijn gedichten, "een literair oeuvre dat wereldwijd 3 generaties beïnvloed heeft", aldus de jury. "Hij heeft een gevoelige beeldspraak gecreëerd waarin poëzie en muziek samensmelten." Vorig jaar ging de onderscheiding naar Amin Maalouf, in 2009 mocht de Albanese schrijver Ismail Kadare met de eer gaan lopen. De prijs heeft een waarde van 50.000 euro en omvat ook een beeld van Joan Miro. Hij wordt verder nog in zeven andere categorieën uitgereikt. Cohen maakte in de jaren zestig naam met songs als Suzanne, een van zijn bekendste nummers, en met Hallelujah en So long, Marianne. Begin jaren 90 stopte hij met optreden om in een boeddhistisch klooster in Californië te gaan leven. Sinds enkele jaren treedt Cohen terug op, grotendeels uit financiële noodzaak omdat Cohens manager met zijn pensioenfonds aan de haal ging. In augustus vorig jaar speelde Cohen nog drie uitverkochte concerten op het Gentse Sint-Pietersplein. Zie onder meer De Morgen. Wed, 01 Jun 2011 10:50:13 Expo over de banden tussen Emile Verhaeren en Maurice Maeterlinck http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/31/expo-over-de-banden-tussen-emile-verhaeren-en-maurice-maeterlinck Naar aanleiding van de honderdste verjaardag van de toekenning van de Nobelprijs Literatuur aan Maurice Maeterlinck (1862-1949) organiseert het Provinciaal Museum Emile Verhaeren een tentoonstelling  "Maeterlinck-Verhaeren en de Nobelprijs literatuur 1911" over de banden tussen de enige Belgische nobelprijswinnaar en Emile Verhaeren (1855-1916, foto). De tentoonstelling, van 4 juni tot 31 augustus, omvat drie delen: een eerste luik focust op het oeuvre van de in Gent geboren schrijver vanaf zijn debuut in 1889 (Serres chaudes) tot en met de toekenning van de Nobelprijs in 1911. Verder wordt ingegaan op de banden tussen beide symbolisten. Een derde deel gaat over de Nobelprijs: daar kan men het originele Nobelprijsdiploma van de enige Belgische Nobelprijswinnaar literatuur bekijken. Reden voor deze dubbeltentoonstelling zijn er genoeg: zo werd Emile Verhaeren eveneens voorgedragen voor de Nobelprijs en onderhielden Maurice Maeterlinck en Emile Verhaeren vanaf de jaren 1890 nauwe banden. Beiden liepen middelbare school in het Gentse Sint-Barbaracollege en studeerden later rechten. De advocatuur lieten ze allebei snel voor gezien; hun eerste literaire ontmoetingen situeren zich in de redactie van het tijdschrift La Jeune Belgique. Ze zochten aansluiting met de Franse symbolisten en vestigden ze zich vanaf 1899 in Parijs : in de woning van Emile Verhaeren te Saint-Cloud troffen ze elkaar met andere schrijvers zoals André Gide en criticus Felix Fénéon, een samenkomst die door schilder Théo van Rysselberghe werd vereeuwigd in zijn werk De Lezing, te zien in het Gentse Museum voor Schone Kunsten (afbeelding). Ze troffen er ook andere Franse auteurs als Stephane Mallarmé en Villiers de l'Isle-Adam en groeiden uit tot literaire beroemdheden van naam en faam, een roem die voor Maurice Maeterlinck culmineerde in de toekenning van de Nobelprijs op 9 november 1911. De tentoonstelling, met stukken afkomstig van de Koninklijke Bibliotheek van België, het Brusselse Musée de la Littérature en  het Museum van Schone Kunsten te Gent toont naast manuscripten en originele uitgaven van Maeterlinck ook kunstwerken van o.a. Théo Van Rysselberghe, Léon Spilliaert en Fernand Khnopff. Er is ook werk te zien van fotograaf Peter Waterschoot (1969), die zich voor zijn Entropia-reeks liet inspireren door de onwezenlijke wereld van het symbolisme. De tento  is een van de vele activiteiten rond de herdenking van de Nobelprijs voor Maeterlinck, activiteiten die door de Stad Gent op een speciale Maeterlinck100-site  netjes worden opgelijst. Wed, 01 Jun 2011 01:07:04 Lila Azam Zanganeh schrijft succesvolle Nabokov-spin-off http://www.depapierenman.be/blog/2011/6/1/lila-azam-zanganeh-schrijft-succesvolle-nabokov-spin-off Het debuut van een jonge Frans-Iraanse schrijfster raast door de literaire wereld. Met The Enchanter: Nabokov and Happiness schreef Lila Azam Zanganeh een opmerkelijk boek over Nabokov (1899-1977), geïnspireerd door haar liefde voor diens werk en voortbordurend op diens thema's, vocabulaire en schrijfstijl. Als leidraad nam ze daarbij Nabokovs concept voor 'geluk' dat ze in verschillende hoofdstukken en op zeer verschillende manieren uitwerkt.   In de opwinding rondom dit literaire debuut spelen Zanganeh's exotische afkomst en dito verschijning zeker een rol. Haar ouders vluchtten in de jaren zeventig vanuit Iran naar Parijs, waar Lila werd geboren en aan de Sorbonne studeerde. Inmiddels verdeelt ze haar tijd tussen de Verenigde Staten en Frankrijk en schrijft ze o.m. voor de New York Times, The Paris Review en Le Monde. Mocht de literair geïnteresseerde lezer desondanks nog nooit van Zanganeh hebben gehoord, dan komt daar nu met het media-offensief rondom haar eersteling zeker verandering in. Op haar eigen website maakt 'La Zanganeh' melding van de kranten en televisieprogramma's waar zij reeds haar opwachting maakte, waarbij het aantal interviews het aantal recensies minstens evenaart. Zanganeh is dan ook een zeer intrigerende gesprekspartner, zoals ook The Guardian vaststelt. Ze is afwisselend glamoureus, nerdy, speels en erudiet.   Critici hebben moeite de aard van Zanganeh's onconventionele boek te omschrijven, dat het midden houdt tussen memoires, biografie, literatuurkritiek en fictie. Zo bevat het boek ook een denkbeeldig interview tussen Nabokov en Zanganeh (geboren in 1976). Nabokovs zoon Dimitri (1934), die zich als vertaler en executeur-testamentair altijd sterk heeft bemoeid met de literaire nalatenschap van zijn vader (zie bijvoorbeeld hier en daar), raakte met Zanganeh bevriend en figureert eveneens in het boek (lees het essay dat Zanganeh schreef over hun ontmoetingen). Zanganeh won het vertrouwen van Nabokov's zoon en overtuigde een uitgever om haar ongebruikelijke boek te publiceren. Bovendien wist ze de valkuilen van een dergelijke literaire spin-off te vermijden, wat in andere gevallen vaak genoeg kwetsende, drakerige of smakeloos commerciële boeken opleverde (zie bijvoorbeeld onze eerdere berichtgeving over Marie Lebey's boek over Modiano en het Feuilles volantes-stuk van Hans Cottyn over de 'diffuse schrijver'). Critici (zie o.m. The Guardian en The Boston Globe) zijn het erover eens dat The Enchanter origineel, aanstekelijk en briljant geschreven is en tegelijkertijd Nabokov en diens werk alle eer aandoet. Een feest van herkenning voor Nabokov-adepten en een prettige ontdekkingstocht voor wie dat niet is.   The Enchanter: Nabokov and Happiness verscheen tegelijkertijd in de VS en in Groot-Brittannië, Frankrijk, Italië en in Nederland (vertaald door Maarten Polman als De tovenaar. Over Nabokov en het geluk). Op 9 juni zal de schrijfster in Nederland zijn voor een interview met Arnon Grunberg (zie de website van spui25 voor meer informatie). Zanganeh meldt intussen dat ze schrijft aan een tweede boek, dit keer met 'de liefde' als onderwerp, getiteld The Orlando Inventions, een titel die reminiscenties oproept aan Virginia Woolf. Wed, 01 Jun 2011 10:41:19 Gouden Strop 2011 gaat naar Gauke Andriesse http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/31/gouden-strop-2011-gaat-naar-gauke-andriesse Gauke Andriesse ontvangt voor zijn misdaadroman De handen van Kalman Teller De Gouden Strop 2011. Andriesse kreeg de prijs overhandigd door juryvoorzitter Inge Ipenburg. De Schaduwprijs, de prijs voor het beste spannende debuut, gaat naar Linda Jansma voor Caleidoscoop. Beide prijzen werden uitgereikt tijdens de Power of Plots, de startavond van de Maand van het Spannende boek in de Melkweg te Amsterdam. Gauke Andriesse ontvangt voor zijn werk een sculptuur van kunstenares Marianne van den Heuvel en een cheque ter waarde van € 10.000. De auteur is ontwikkelingseconoom en werkte in Ecuador en Afrika. De winnende titel is zijn vierde boek rond privédetective Jager Havix, hij debuteerde in 2006 met De Dode Opdrachtgever. Debutante Linda Jansma krijgt een cheque van 1.000 euro en een zeefdruk van Dick Bruna mee naar huis. Gauke Andriesse haalt het van vier andere genomineerden: Peter Buwalda met Bonita Avenue,  het schrijversduo Kisling/Verhuyck met De duim van Alva, Jacob Vis met De imker en Lupko Ellen met Herenboer. Voor de Schaduwprijs waren ook Pieter Bart Korthuis met Penoza en Ingrid Oonincx met Nickname genomineerd. Een kritisch overzicht van De Gouden Strop genomineerden is te lezen bij de Nrc. Vorig jaar was De Gouden Strop voor Bram Dehouck met De minzame moordenaar. Tue, 31 May 2011 10:20:44 Duits-Nederlandse schrijver Hans Keilson (101) overleden http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/31/duits-nederlandse-schrijver-hans-keilson-(101)-overleden De Duits-Nederlands Joodse schrijver en psychoanalyticus Hans Keilson is vandaag op 101-jarige leeftijd overleden in een ziekenhuis in Hilversum, zo heeft zijn Duitse uitgever S. Fischer Verlag gemeld. Keilson literaire oeuvre beleefde in 2010 een herontdekking nadat zijn boek In de ban van de tegenstander uit 1959 lovend werd besproken in de New York Times. Recensente Francine Prose noemde Keilson daarin een 'genius' die tot 's werelds beste schrijvers behoort. Dat leidde tot herdrukken van de roman in Nederland én een resem interviews met de lucide auteur, tot in De Wereld Draait Door. Het boek werd onverwacht een bestseller. In het meesterlijke In de ban van de tegenstander schrijft Keilson, die psychiater was, een haast metaforisch verhaal over de psyche van Hitler en Nazi-Duitsland en de symbiose tussen vervolger en vervolgde. Andere boeken van zijn hand zijn Het leven gaat verder, Daar staat mijn huis en Komedie in mineur. Keilson debuteerde op 24-jarige leeftijd bij de prestigieuze Duitse uitgeverij Fischer met de roman Das Leben geht weiter. Eine Jugend in der Zwischenkriegszeit. De in 1909 in Duitsland geboren Joodse auteur kwam tijdens het bewind van de nazi's in 1936 naar Nederland. Keilsons ouders zijn vermoord in het concentratiekamp Auschwitz. Arnon Grunberg omschreef in NRC Keilsons oeuvre "een poging om vijandschap te doorgronden." Keilson was dit voorjaar zelfs nog aanwezig op het Nederlandse Boekenbal. Arjen Fortuin van NRC-Handelsblad bracht de avond in zijn kielzog door, zie dit verslag. En ook op het Brusselse Passa Portafestival was Keilson onlangs een publiekstrekker. Zie NRC en de Volkskrant en deze recensie van Alle Lansu over In de ban van de tegenstander uit Het Parool. Tue, 31 May 2011 09:30:42 Monument voor Gerard Reve helemaal vervangen http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/31/monument-voor-gerard-reve-helemaal-vervangen Het veelbesproken monument in het Oost-Vlaamse Machelen voor schrijver Gerard Reve, een weergave van zijn gedicht 'Credo' met het woord 'anders' te veel, zal dan toch integraal worden vervangen, zo meldt De Morgen. Vandaag heeft het gemeentebestuur van Zulte daarover beslist. Het Nederlandse studiebureau Grontmij, dat verantwoordelijk was voor de fout, draait op voor de kosten. Zulte stelde op 25 april de heraangelegde dorpskern van deelgemeente Machelen voor, met werk van schilder Roger Raveel en een eerbetoon aan de overleden auteur Gerard Reve, die lange tijd in Machelen-aan-de-Leie woonde. Op een gladde betonwand in witte kleur werd met koperen belettering het gedicht 'Credo' aangebracht. De juiste versie van het gedicht luidt: "Niets te verwachten, niets te hopen: er rest mij niets dan duisternis en Dood. Ik zie het, maar ik wankel niet: wie Gij ook zijt, U heb ik lief, met heel mijn hart, met al mijn Bloed." Op het monument staat nu "niets anders dan duisternis en Dood". Reve schreef het gedicht in 1968. Het gemeentebestuur wilde, op suggestie van het studiebureau, eerst een gat maken op de plaats van het overbodige woord, maar Reves ex-partner Joop Schafthuizen verzette zich daartegen. Tue, 31 May 2011 09:03:30 Haags Letterkundig Museum wijdt tentoonstelling aan 'Tonio' van A.F.Th. van der Heijden http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/31/haags-letterkundig-museum-wijdt-tentoonstelling-aan-tonio-van-a.f.th.-van-der-heijden Naar aanleiding van de verschijning van Tonio van A.F.Th. van der Heijden wijdt het Letterkundig Museum in Den Haag een kleine tentoonstelling aan de pas verschenen roman. Tonio is het ‘ongeautoriseerd requiem' dat A.F.Th. van der Heijden voor zijn zoon schreef. Tonio (1988-2010) is de zoon van Adri van der Heijden en Mirjam Rotenstreich, hartstochtelijk fotograaf die in september 2009 een studie Media & Cultuur startte. Hij stierf op eerste pinksterdag 2010 nadat hij op de fiets door een auto geschept werd.Het Letterkundig Museum toont in de tentoonstelling onder meer aantekeningen, delen van het handschrift en de drukproeven van de imponerende roman. Daarnaast zijn er foto's en persoonlijke documenten van en over Tonio zelf te zien. Zoals het logboekje dat de crèche in Loenen op de Veluwe bijhield en schoolopstellen van de hand van Tonio. Voorts is het dubbelportret te bekijken dat Tonio in 1994 van zijn ouders (‘mirjam en adri vurliefd in frankrijk') tekende, evenals zijn Leica en Hasselblad. Bijzonder is het lang onvindbare horloge dat in de roman een prominente plaats inneemt: "Hij droeg het altijd. Anders dan zijn portemonnee en zijn mobiel werd het horloge ons in het AMC niet overhandigd. We vroegen het later na op de Intensive Care. Het was niet bij zijn spullen aangetroffen." Deze expositie valt in de reeks kortlopende tentoonstellingen die het museum wijdt aan evenementen in de literaire wereld. Tue, 31 May 2011 08:50:48 Femke Halsema begeeft zich in uitgeverswereld http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/31/femke-halsema-begeeft-zich-in-uitgeverswereld De voormalig GroenLinks-leider Femke Halsema wordt vanaf 28 juni voorzitter van de raad van commissarissen van WPG Uitgevers, zo meldt nu.nl. Bij de uitgeversgroep zijn onder meer Querido, De Bezige Bij en Standaard Uitgeverij ondergebracht. Ook Weekbladpers Tijdschriften, uitgever van onder andere Vrij Nederland en Opzij, ressorteren onder de groep. Halsema, die zelf drie boeken op haar naam heeft staan, toonde volgens de uitgeversgroep al interesse in de uitgeefwereld door het juryvoorzitterschap van meerdere literaire prijzen op zich te nemen. Ze was in het verleden voorzitter van de jury's van de Gedichtendagprijzen, de Woutertje Pieterse Prijs en de AKO literatuurprijs. WPG Uitgevers zegt dat de benoeming van Halsema aansluit bij het '"maatschappelijk belang'" van de activiteiten van de uitgevers in Nederland en Vlaanderen. Halsema combineert het voorzitterschap met haar werk als bijzonder hoogleraar politiek in de 21ste eeuw aan de Universiteit van Tilburg. Tue, 31 May 2011 02:45:38 Newsweek: 'Cees Nooteboom een van de beste reisauteurs ter wereld' http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/31/newsweek-cees-nooteboom-een-van-de-beste-reisauteurs-ter-wereld De Nederlandse schrijver Cees Nooteboom is door het Amerikaanse tijdschrift Newsweek uitgeroepen tot een van de beste auteurs van reisverhalen van de afgelopen eeuw. Newsweek prijst hem als "de ultieme stilist van het genre." In het laatstverschenen nummer van Newsweek staat Cees Nooteboom in een lijst met de tien beste schrijvers van reisliteratuur van de laatste honderd jaar. Hij krijgt daar het gezelschap van onder meer V.S. Naipaul, Paul Theroux, Ryszard Kapuscinski en Colin Thubron. Zijn beste boek is volgens het artikel De omweg naar Santiago, warin Nooteboom zijn omzwervingen in Spanje beschrijft en het over de literatuur, cultuur en geschiedenis van het Zuid-Europese land heeft. Het blad schrijft: "In hoge mate introspectief, zelfbewust, gevat en onvoorspelbaar": "Hij observeert mensen en plaatsen, en zijn eigen reacties erop, met een verbluffend origineel observatievermogen." In april ontving Nooteboom nog de Bob den Uyl-prijs voor het beste reisboek van het jaar voor Scheepsjournaal. In 2009 kreeg hij van de Belgische koning Albert de driejaarlijkse Prijs der Nederlandse Letteren. Op 16 juni verschijnt het tweede en laatste deel van zijn verzamelde reisverhalen Labyrint Europa.Zie onder meer NRC. Tue, 31 May 2011 10:05:08 Willemsfonds organiseert festival 'Het Betere Boek' en nieuwe debuutprijs 'De Bronzen Uil' http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/31/willemsfonds-organiseert-festival-het-betere-boek-en-nieuwe-debuutprijs-de-bronzen-uil Naar aanleiding van haar 160-jarig bestaan organiseert het Willemsfonds op zaterdag 8 oktober in Gent de eerste editie van het jaarlijkse literaire festival Het Betere Boek. Het Willemsfonds wil met Het Betere Boek het "betere Nederlandstalige boek, in het bijzonder dat van nieuwe, debuterende Nederlandstalige schrijvers", ondersteunen en promoten. De naam lijkt een lichte persiflage op het verdwenen 'Het Andere Boek', destijds ook begin oktober georganiseerd, maar wel een forum voor meer geëngageerdere literatuur en non-fictie. De rode draad doorheen het festival Het Betere Boek is de voorstelling van negen kwaliteitsvolle fictiedebuten van Nederlandstalige auteurs. Deze debuten dingen mee naar de nieuwe debuutprijs De Bronzen Uil. De namen van de genomineerden zullen begin september publiek worden gemaakt. De Bronzen Uil is een mooie 5000 euro waard. De winnaar ontvangt ook een bronzen beeld van de uil. De organisatoren vermelden fijntjes: "De uil wordt al decennialang door het Willemsfonds gebruikt als symbool". De jury voor De Bronzen Uil staat onder leiding van Jos Geysels. De andere leden van de jury zijn recensent Marnix Verplancke, Dirk Verhofstadt, curator van Het Betere Boek, en Sylvain Peeters, algemeen voorzitter van het Willemsfonds. Op het programma van het festival staan voorts onder meer Erwin Mortier, Naema Tahir, Pat Van Beirs en Etienne Vermeersch. Dirk Verhofstadt meldt nog dat 'Het Betere Boek' de ambitie heeft uit te groeien tot een belangrijk jaarlijks literair publieksevenement in Vlaanderen. Tue, 31 May 2011 08:36:53 Kate Moss koopt huis van dichter Coleridge http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/30/kate-moss-koopt-huis-van-dichter-coleridge Voor het schappelijke prijsje van 8 miljoen pond heeft supermodel Kate Moss het voormalige Londense woonhuis van de beroemde Britse dichter Samuel Taylor Coleridge aangeschaft, zo meldt The Guardian. Het huis aan The Grove in de wijk Highgate is ooit ontworpen door dichter en visionair William Blake. In 1823 nam de romanticus Coleridge er zijn intrek. Samen met zijn vriend en dokter James Gillman deed hij er een poging om van zijn opiumverslaving af te komen. Dat lukte min of meer. Maar elf jaar later overleed Coleridge alsnog. Zijn vriend Charles Lamb omschreef de eloquente Coleridge als "een lichtjes beschadigde aartsengel", iets wat ook wel van toepassing is op la Moss zelf. Moss kan de decadente voorgeschiedenis van het huis ongetwijfeld smaken. In 1825 schreef de eloquente Coleridge er bijvoorbeeld het pakkende gedicht Work Without Hope waarin hij op zijn verslaving terugblikt Tijdens Coleridge's leven kwam er heel wat literair volk over de vloer, waaronder Wordsworth, Thomas Carlyle en William Hazlitt. Tijdens de 20ste eeuw behield het huis een literair karakter, toen de romancier en toneelschrijver J.B. Priestley het aankocht. Mon, 30 May 2011 09:08:24 V.S. Naipaul en Paul Theroux leggen jarenlange ruzie bij http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/30/v.s.-naipaul-en-paul-theroux-leggen-jarenlange-ruzie-bij Een van de bekendste en breedst uitgesmeerde literaire vetes, die tussen V.S. Naipaul en Paul Theroux, lijkt met een eenvoudige handdruk toch goed te zijn afgelopen. De twee voormalige kemphanen, ooit de beste vrienden, zagen elkaar na een openbaar uitgevochten dispuut in de marge van het Hay Festival in het boekenstadje Hay-on-Wye in Wales. Backstage stapte Theroux op Nobelprijswinnaar Naipaul af om hem de hand te schudden, zo meldt The Independent. Theroux werd voor zijn vredesinitiatief geruggensteund door Ian McEwan, die bij de verbroedering aanwezig was. Volgens Lady Naipaul zou Theroux aan Sir Vidia gezegd hebben dat hij "hem had gemist". Ze vond het gebaar van Theroux "zeer gracieus en wonderlijk van hem". De nauwe band tussen beide schrijvers ontstond in 1961 in Kampala, de hoofdstad van Oeganda. Theroux trok lange jaren op in de schaduw van Naipaul, waarna de vriendschap in 1996 een flinke deuk kreeg. Theroux had ontdekt dat Naipaul aan hem opgedragen boeken had verkocht. Toen Theroux in 1998 zijn boek Sir Vidia's Shadow publiceerde, kwam de ruzie tot een hoogtepunt. In 2008 vroegen Naipaul (76) en zijn vrouw nog aan een Afrikaanse sjamaan raad om van de lastige biografen af te geraken. Een kwakzalver bood aan om een vloek uit te spreken over Paul Theroux en Patrick French, de officiële biograaf van de schrijver van A House for mr Biswas. Mon, 30 May 2011 11:24:02 Vertragingsapp met literaire fragmenten slaat aan http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/28/vertragingsapp-met-literaire-fragmenten-slaat-aan Sinds vorige woensdag is de VertragingsApp op de markt. De applicatie, een product van de uitgeverijen Athenaeum, Nijgh & Van Ditmar, Querido en Q, biedt de mogelijkheid om op de Iphone of op de Ipad een fragment uit te kiezen en te lezen waarvan de leestijd 5,10, 15 of 60 minuten bedraagt. Het idee is dat mensen die wachten op de trein of in de file een verhaal op maat van hun wachttijd kiezen. Gedragen door een fikse promotiecampagne belandde de app al snel in de top 5 van meest verkochte applicaties in de Nederlandse Appstore. De eerste worp - uiteraard verhalen van auteurs uit de stal van de deelnemende uitgeverijen - bestaat uit 18 fragmenten. Zo zijn er onder meer verhalen beschikbaar van Arnon Grunberg, Hella S. Haasse, Franz Kafka, Doeschka Meijsing, Thomas Rosenboom en Toon Tellegen. Wie met 60 minuten vertraging wordt geconfronteerd heeft maar 1 verhaal ter beschikking, al merkt de supportpagina fijntjes op dat je ook kan kiezen voor 4 fragmenten van 15 minuten. Er wordt ook gesuggereerd dat wie verder wil lezen op de webshop of bij de boekhandel terecht kan. Een en ander kwam ter ore aan Gerrit Komrij die er op zijn wekelijkse  NRC-column over het digitale leven een smakelijk stukje aan wijdde. "De afgemeten leesperioden hebben weliswaar te maken met het voorspelbare gedrag van de spoorwegen, maar toch vooral met het feit dat je daar voor € 0,79 niet zomaar een heel boek kunt gaan staan lezen. De fragmenten zijn smaakmakers, eigenlijk. Boektrailers. (...) ‘t Is een collectief reclame-artikel, eigenlijk, maar een kniesoor die daar op let." Maar: "Ik verklaar hierbij nadrukkelijk en let-ter-greep voor let-ter-greep dat ik de VertragingsApp een briljant idee vind." Een stukje dat hij veiligheidshalve van een verklarende noot voorzag. Daarin verzucht hij onder meer: "Schrijvers moeten er zo langzamerhand de toon en de nuance en de context en de achterliggende bedoeling en het liefst ook nog de betekenis bij uitleggen. Voor veel internet-lezers lijkt een cursus ironie inmiddels een dringende vereiste". Hij besluit jolig met: "de Ver-tra-gings-App is een scho-ne zaak, en schenkt de men-sen veel ver-maak". Mon, 30 May 2011 08:15:38 75-jarige Antwerpse Boekenbeurs doet oproep naar archiefmateriaal http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/29/75-jarige-antwerpse-boekenbeurs-doet-oproep-naar-archiefmateriaal De Antwerpse Boekenbeurs viert komend najaar zijn vijfenzeventigjarig bestaan. In het Letterenhuis organiseert Boek.be daarom van begin oktober tot half november een retrospectieve tentoonstelling over de geschiedenis van Vlaanderens grootste boekenevenement. Boek.be kondigt een expo aan "met boeiende achtergrondinformatie, leuke anekdotes, woorden, beelden en cijfers van de Boekenbeurs doorheen de geschiedenis" en lanceert ook een oproep naar materiaal om de tentoonstelling te spekken. Aan het Boekenbeurspubliek wordt gevraagd om foto's, krantenknipsels en "ander materiaal van onschatbare", gelinkt aan de Boekenbeurs, te bezorgen. "Hoe ouder het materiaal is, hoe liever. Heeft u een foto van de koning die op bezoek kwam, een flamboyante auteur die signeert, een audio of video-opname van een programmapunt, of misschien heeft u nog een bijzondere anekdote?" Wie iets bruikbaars heeft, kan mailen naar hedwig.bogaerts@boek.be met een korte beschrijving (wie is het, waar en wanneer gebeurde het?) van de Boekenbeursschatten. Het materiaal (met dezelfde beschrijving) moet tegen uiterlijk vrijdag 10 juni bij Boek.be belanden. Boek.be verzekert om het na de tentoonstelling "ongeschonden terug te bezorgen." Sun, 29 May 2011 07:27:33 Literair supplement - aflevering 54 http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/29/literair-supplement-aflevering-54 Het weekoverzicht van de belangrijkste literatuurrecensies- en interviews uit kranten- en weekbladen in Nederland en Vlaanderen. In samenwerking met Athenaeum Boekhandel in Amsterdam. Met massale aandacht voor A.F.Th Van der Heijden, Michel Houellebecq en Mario Vargas Llosa maar ook voor Walter Van den Broeck, Mensje Van Keulen en vele anderen.   Gemengde gevoelens overheersen bij Dirk Leyman in Uitgelezen van  De Morgen over Een vrouw voor elk seizoen, de nieuwe verhalenbundel van Walter Van den Broeck: "Goed op dreef is Van den Broeck als hij de luchtige toer opgaat, met goed getimede situatiehumor". Maar sommige verhalen "hadden gebalder gekund (...) en ze doen ook wel eens gedateerd aan. (...) En de dialogen, nochtans altijd een van de keurmerken van de toneelschrijver Van den Broeck, missen vreemd genoeg regelmatig souplesse(...)Van den Broeck had best wat strenger voor zichzelf mogen zijn." In Kort signaleert Dirk Leyman Magnus van Arjen Lubach (verenigt liefdesdebacle, roadmovie en detective in een vloeiend geschreven roman), het debuut De roemlozen van Justine Le Clercq (houdt de aandacht vast "omdat ze beheerst laconiek" schrijft) en CC. Een correspondentie van Bernlef, Remco Campert en componist Theo Loevendie. Verder praat Annemie Leysen met de Britse (jeugd)auteur David Almond, interviewt Anna Luyten Peter Sloterdijk en overschouwt Bart Holsters het oeuvre van thrillerauter Michael Connelly. Veel non-fictie verder in Uitgelezen.   Tips en wenken voor wie zijn afdelingschef om opslag wil vragen van Geroges Perec is het boek van de week in De Standaard der Letteren. Marijke Arijs vindt "het krankzinnige hindernissenparcours" waarin de autur de logica van de narratieve mogelijkheden doortrekt tot het uiterste "bijzonder genietbaar". Heel wat minder positief is Peter Jacobs voor De bedlegerige van Geertrui Daem, hij besluit met "is hooguit nog een lightversie van Boon, Walschap, Van den Broeck en aanverwanten". In De zomer zonder mannen van Siri Hustvedt ruilt de echtgenoot zijn vrouw van middelbare leeftijd in voor een jonger exemplaar, Hadley Freeman (The Guardian) interviewde de auteur en Vicky Vanhoutte recenseert: "Hustvedt schetst een universeel en intelligent portret van vier generaties vrouwen, hun pijn en hun kracht en hun nooit aflatende gevecht tussen de seksen". Uit "de wonderlijke verzameling" documenten die journalist en Claus-kenner Mark Schaevers in De wolken bijeenbracht komt voor Marc Reynebeau "een veel complexere persoonlijkheid naar voor dan Claus' imago laat vermoeden". "Nee, niets kwam vanzelf" zo blijkt eruit, het slotoordeel luidt "wonderlijk, revelerend en amusant". In Een vrouw voor elk seizoen is Walter Van den Broeck op het toppunt van zijn kunnen aan het werk, vindt Toon Horsten: "De vrouwen over wie Van den Broeck schrijft, hebben verschillende gedaantes en stemmingen en zéér verschillende levens. Wat deze verhalen bindt, is de liefde van de schrijver voor zijn onderwerpen".  In de aanloop naar de uitreiking van de Orange Prize zet Kathy Mathys de zes genomineerden op een rij, met vier sterren elk schat ze Aminatta Forna en debutante Téa Obreht hoog in, ook in de running zijn Nicole Krauss, Emma Donoghue, Emma Henderson en Kathleen Winter. Michael Bellon is niet onder de indruk van Hydromania, de futuristische ecothriller van Assaf Gavron, die biedt "te veel informatie en te weinig leven". De maandelijkse grote poëzierecensie behandelt Krijg nou de lyriek van Benno Barnard. Luuk Gruwez gaat op zoek naar de verhaallijnen in de bundel, de dichter reist van Orpheus naar Odysseus, komt thuis en "schetst de mens als onderdaan van de tijd en zoekt, geflankeerd door zijn twee grote dada's, de liefde en de (cultuur)geschiedenis, een onderkomen voor zijn ik".En geen genade van Marijke Arijs voor het gehypte Franse wonderkind Sacha Sperling, Ik, voor eeuwig is "een jeugdzonde om snel te vergeten".   Knack opent met een interview met Frans Denissen. Die leverde met De leerschool van het lijden van Carlo Emilio Gadda zijn laatste vertaling af en en zet zijn opvattingen over het vertalen van literatuur uiteen. Onomwonden pleit hij voor  een grotere vrijheid bij het vertalen: "Ik heb literatuur altijd ervaren als een soort continuüm, waarin teksten voortdurend en op allerlei manieren andere teksten genereren. Vertaling is er daar een van".  Boek van de week is De Melkweg van Bart Moeyaert, Annelies De Waele merkt op: " Als het op het vangen van (kinder)angsten aankomt, in taal en voelen, blijft Moeyaert een meester." In Kort verwelkomt Tom Van Imschoot Tekstbestanden, de gebundelde essays van Sven Vitse en recenseert Bart Van der Straeten Brak de waterdrager, de nieuwe bundel van Lies Van Gasse: "een mooie bundel die een bekend thema (het zoeken naar gemeenschap; 'Het streefdoel blijft toch samenhang', klinkt het ergens) inkleurt met het subtiele timbre van een sensitieve stem."   In de bijlage Boeken van Trouw een bespreking van A.F.Th.'s Tonio. Maar wel met een ander geluid dan in de overige kranten en tijdschriften: Rob Schouten springt "een zekere koelheid" in het oog; "of misschien moet je zeggen koelbloedigheid". Toch concludeert ook Schouten: "een indrukwekkend maar vooral toch ook literair pakkend monument". Besprekingen zijn er verder van de dichtbundel Hersenpap van Wiljan van den Akker (Janita Monna: "Bijna té mooi, zo glashelder dat je af en toe verlangt naar een vieze streep of een gore haal op de ruit") en van Mario Vargas Llosa's De droom van de Ier. Brigitte Adriaensen gebruikt een Spaanse uitdrukking voor het benoemen van het tekort van deze roman: "Quien mucho abarca, poco abrieta", wat zoveel wil zeggen als: "Wie te veel hooi op zijn vork neemt, dringt niet meer tot de materie door." Jann Ruyters bespreekt Iris Koppes De man met de schaar: "Jammer dat Koppe niet af en toe even gas terugneemt om de melancholie die om haar eenzame, dolende antihelden heen hangt, echt te laten aankomen". En Annemarie van Niekerk leest de "superspannende Zuid-Afrikaanse thriller" Moord op Huilwater, die "universele vragen oproept". Karin Brynard bewijst ermee "dat een thriller niet louter amusement of vakantielectuur hoeft te zijn, maar een wezenlijke bijdrage kan leveren aan het maatschappelijk debat."   In de boekenbijlage van de Volkskrant krijgt A.F.Th. van der Heijden deze week voor zijn requiemroman Tonio vier sterren toebedeeld door Arjan Peters, die vooral het slotstuk prijst: "Dit is de tovenaar Van der Heijden ten top: fictie, maar van een diepe waarheid getuigend". Anna van den Breemer interviewt het schrijversduo Nicci French, Ranne Hovius bespreekt Hans Keilsons debuutroman Het leven gaat verder; een verhaal "met een bijzondere kracht", dat ze met vijf sterren waardeert. Erik van den Berg laat weinig heel van het geschenkboekje van de Maand van het Spannende Boek, Versluiering van Monaldi & Sorti: "een hopeloos ingewikkelde plot, en een ontmoedigende hoeveelheid bij- en zijfiguren", hoewel het het Italiaanse duo "niet ontbreekt aan stilistisch raffinement".   De Boekenbijlage in het hart van NRC Handelsblad, opent deze week met een lange beschouwing van Arjen Fortuin over Tonio. Een requiemroman van A.F Th. van der Heijden: "Een boek als Tonio onttrekt zich aan gewone literaire kritiek. Niet alleen omdat het van weinig compassie zou getuigen om de waarheid van een gestorven kind langs een koude literaire meetlat te leggen, maar vooral omdat je onmogelijk kunt uitmaken of je aangedaan bent door wat de schrijver opwekt of door de wetenschap dat wat hij schrijft waar is.Van der Heijden lijkt huiverig geweest om dit requiem al te literair te maken...".De poëziebundel die Arie van den Berg deze week leest is Delphine Lecomptes Verzonnen prooi, "grappend, maar met een onheilspellende ondertoon". Verder ook aandacht voor De Gouden Strop ("Jacob Vis werd al vier keer genomineerd en zijn durf zou beloond moeten worden) en de nieuwe Mario Vargas Llosa, De droom van de Ier, besproken door Ger Groot: "In de loop der jaren is de moralist in Vargas Llosa de romanschrijver in de weg gaan zitten."  Nog meer literatuur. Toef Jaeger laat zich lovend uit over Willy Vlautin, De ruwe weg: "Dat lokale karakter had de betrokkenheid voor de Nederlandse lezer op een afstand kunnen houden, maar dat gebeurt niet." Jan Donkers haalt de verhalenbundel van Sherwood Anderson, Winesburg, Ohio uit de "vergetelheid": "Toch is zijn invloed groot, zoals bijvoorbeeld blijkt uit het werk van Philip Roth."   Vrij Nederland gaat deze keer mét de 32ste Detective & Thrillergids. Maar eerst: Carolina Lo Galbo interviewt jubilerend auteur Mensje van Keulen: "Als ik niet zou schrijven, wat moest ik dan doen met alles wat in me opkomt? Het zou een marteling zijn. Want al is schrijven ellendig vanwege de constante onzekerheid, de twijfels, het schrappen, níét schrijven is ellendiger. Ik deed die uitspraak in de jaren zeventig, maar hij geldt nog steeds." Over de auteurs van het geschenkboek van de Maand van het Spannende Boek schrijft Carolina Lo Galbo ook. Want in Italië weten ze niet van de boycot van de boeken van Monaldi & Sorti (foto) . Lekker suggestief complotstuk.Jeroen Vullings spreekt Johan de Boose en Miquel Bulnes over hun grote historische romans. Hoe Bloedgetuigen ontstond: "Op een gegeven ogenblik wilde de grootmoeder weten wat de vrijer van haar oudste kleindochter studeerde. "Russisch," zei ik, en ze viel bijna van haar stoel. Het bleek dat haar oudste zoon als SS"er in Leningrad gesneuveld was. [...] Opeens had ik twee tragedies in handen." En Bulnes (Het bloed in onze aderen) vergelijkt: "Ik probeer in mijn roman vanuit het kleine het grote te beschrijven, Johan benadert vanuit de grote opzet het menselijke drama. Ik wil juist strak blijven, ik blijf bij het verhaal."De Detective & Thrillergids vatten we niet uitputtend samen - er worden 767 boeken besproken - laat dit een uitgebreide inhoudsopgave zijn. Allereerst de vijfsterrenboeken: Arnaldur Indridason, Doodskap (VN-Thriller van het jaar), Jussi Adler-Olsen, Dossier 64, Michael Connelly, De Herziening, R.J. Ellory, Een mooie dag om te sterven, Umberto Eco, De begraafplaats van Praag, S.J. Watson, Voor ik ga slapen, en Philip Kerr, Grijs verleden. Verder een interview met Umberto Eco. Lisa Kuitert vergelijkt De begraafplaats van Praag met werk van Alexandre Dumas (De graaf van Montecristo krijgt ook vijf sterren). Eco beaamt de inspiratie: "Ik heb me voor De begraafplaats van Praag laten inspireren door de negentiende-eeuwse feuilletons. In het bijzonder Eugène Sue, de grote feuilletonschrijver, daar was ik al een tijdje mee bezig vanwege de Protocollen van de Wijzen van Zion."   De boekenpagina's van Het Parool openen met Laurent Binets HhhH. Theo Hakkert interviewde hem. Over de aanslag op Heydrich, het slot. "Je kunt, zo beaamt Binet, de roman zien als een vorm van uitstelgedrag. "Ik wist uiteraard dat die scenes zouden komen. Ik stelde uit en uit. Ik wilde de lezer voorbereiden en ook mezelf. Ik heb mezelf zo heel veel druk opgelegd." Arie Storm vindt het maar niets dat korte verhalen zo hoog worden aangeslagen, en dat is dan ook de teneur van zijn recensie van Mensje van Keulens De verhalen: "Het is niet top geschreven, maar je ziet het toch wel min of meer voor je. En dat geldt eigenlijk voor alle verhalen."Alle Lansu bespreekt Houellebecq: "... een verrassing. Houellebecq blijkt ook een fijnzinniger register te kunnen bespelen. Zijn toon is ingetogen, een woord dat ik, als het over hem ging, nog niet had gebruikt." Daan Heerma van Voss en Daniël van der Meer interviewen Hans Keilson in het kader ven een nieuwe interviewreeks, "Het decennium". Naast de vele vragen - weer - aan de schrijver over de Tweede Wereldoorlog en goed en kwaad, gaat het ook over vandaag de dag: "Het is geen probleemloze tijd. Bedenk wel: wanneer ouders niet luisteren naar hun kinderen zorgt dat altijd voor beschadigingen. Waar kinderen opgroeien, zijn trauma's." In Dichters & Denkers van De Groene gaat Xandra Schutte uitgebreid in op Claude Lanzmanns De Patagonische haas. "Hoe dicht hij de dood ook naderde, zelf heeft hij gelééfd. Zijn memoires lezen als een filosofische avonturenroman, zo niet schelmenroman." Maria Vlaar leest Michaël Köhlmeiers Idylle met verdrinkende hond ("Hoe schrijf je over een zo groot en verscheurend verlies? Hoe kun je literatuur maken van je herinneringen en je verdriet? Waar houdt de werkelijkheid op en begint de literatuur? In Idylle met verdrinkende hond worden deze vragen ingenieus en intrigerend benaderd."). Marja Pruis, ten slotte, leest De kaart en het gebied. "Met een apocalyptisch visioen tot slot van overwoekerende vegetatie heeft Houellebecq 't 'm weer gelapt: een roman afleveren die zich aandient als goed geschreven, waar en intens. En precies zoals hij dat zelfs het liefst ziet: vooral intens."   In HP|De Tijd prijst Max Pam Nicolaas Matsier over het Nieuwe Testament ("Ik wil de lezer ertoe aanzetten om de twee bijbeldelen van Matsier aan te schaffen en te ervaren dat deze boeken je aan het denken zetten."), Dries Muus leest Michel Houellebecqs De kaart en het gebied ("een bloemlezing van sterke zinnen. Spannend, soepel geschreven en vooral erg komisch") en James Worthy ("Na vier grappen heb je er eigenlijk genoeg van, maar dan komt er opeens een vijfde grap waar je, bijna met tegenzin, wél hardop om lacht."). Sun, 29 May 2011 10:28:45 Eerste veiling Claus-collectie Gert Jan Hemmink brengt 150.000 euro op http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/28/eerste-veiling-claus-collectie-gert-jan-hemmink-brengt-150.000-euro-op Het eerste deel van de Hugo Claus-collectie van Gert Jan Hemmink heeft bij het Amsterdamse veilinghuis Adams Auctions ruim 150.000 euro opgeleverd. Vrijwel alle topstukken gingen van de hand, maar de opbrengst bleef uiteindelijk enigszins onder de verwachtingen. In De Morgen had veilingmeester Piet van Winden vorige week nog gerekend op een totaalopbrengst van 250.000 euro. "En dat is geen al te behoudende schatting, zeker omdat dit slechts het topje van de ijsberg is." Het COBRA-schilderij 'De Expert' van Claus in olieverf (1950) bracht ruim 21.000 euro op (het was geschat op 17.500 en 22.500 euro) en ook zijn artistieke collega's uit die periode deden het goed. Grondlegger van COBRA Christian Dotremont (een "zeer kwetsbare" uitgave van Ziggurat uit 1977 met gesigneerde litho's op losse bladen) ging voor 34.000 euro naar een particuliere verzamelaar. Dat is flink wat hoger dan de geschatte 24.000 à 27.000 euro. Verder bracht de onuitgegeven bundel Paal en Perk, met 14 originele tekeningen van Corneille en 9 handgeschreven gedichten van Claus 32.000 euro op (was geschat op 26.000 à 30.000 euro). Genesis uit 1968, het hoogtepunt van de samenwerking met Roger Raveel met 33 originele litho's, werd voor 17.000 euro verkocht (schatting 14.000 - 16.000). Het werkhandschrift van dezelfde bundel (geschat op 25.000-27.500) raakte niet verkocht. Nog niet, aldus Van Winden die veel verwacht van de aftersale. In het totaal is twee derde van de stukken onder de hamer gegaan. Met een bus vol Belgische Clausliefhebbers (ingelegd door het Poëziecentrum) speelde de veiling zich niet enkel via internet af, al werden een groot aantal werken toch via de computer en de telefoon afgehamerd, meldt Piet van Winden. Tijdens de veiling ging uitzonderlijk bibliofiel werk van Claus als beeldend kunstenaar onder de hamer, evenals pièces uniques met collega's als Karel Appel, Corneille, Christian Dotremont of Roger Raveel. Stuk voor stuk afkomstig uit de collectie van de 64-jarige Nederlandse "verzamelaar in ruste" Gert Jan Hemmink, die Claus "een alleskunstenaar" noemt. Na 49 jaar lang intens Clausverzamelen deed hij bijna 1.000 stukken uit zijn ‘bijna' complete collectie van de hand. Waarom? "Ik heb het gevoel dat er nu een tijdperk is afgesloten. Claus zelf overleed in 2008 en op tweede kerstdag stierf zijn grootste muze Elly Overzier. Bovendien wil ik het na mijn dood mijn dochter niet lastig maken met een huis vol Claus-spullen", zo zei hij in De Morgen. Later op het jaar volgen nog drie deelveilingen. In het Nederlandse programma Vrw.zkt.knst brengt Isolde Hallensleben morgen de kijkdagen en de veiling en verzamelaars en betrokkenen in beeld. Sat, 28 May 2011 08:31:23 Prijsbeesten: Santiago Roncagliolo, John Banville, Delphine Lecompte en Alice Boots & Rob Woortman http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/27/prijsbeesten-santiago-roncagliolo,-john-banville,-delphine-lecompte-en-alice-boots-en-rob-woortman Literair manna van de voorbije week, kwistig rondgedeeld door jury's allerhande:   °°De in Barcelona wonende Peruviaanse auteur Santiago Roncagliolo heeft The Independent Foreign Fiction Prize gekregen voor zijn derde roman Red April. Daarmee is Roncagliolo de jongste laureaat van de prijs ooit. Onder meer Nobelprijswinnaar Orhan Pamuk behoorde tot de genomineerden. Roncagliolo deelt de prijs ter waarde van 10.000 pond met zijn vertaler American Edith Grossman. The Independent Foreign Fiction Prize gaat telkens naar een levende auteur van wie het werk in het Engels is vertaald en dat ook in het Verenigd Koninkrijk is gepubliceerd. Red April is een politieke thriller, vertaald uit het Spaans, die het verhaal vertelt van een Peruviaanse aanklager, die belast is met het onderzoek naar een seriemoordzaak, met het Lichtend Pad als medespeler. Jurylid en literair redacteur bij The Independent Boyd Tonkin omschreef Red April als "een roman die aangrijpt, opwindt, verstoort en zijn lezers uitdaagt." De prijs ging ook al naar Philippe Claudel en de Vlaming Paul Verhaeghe. Zie The Independent en The Guardian.   °°De Ierse schrijver John Banville is bekroond met de Kafka Preis, een literaire onderscheiding met renommee, die nogal eens een indicatie betekent voor de Nobelprijs. De prijs wordt uitgereikt door het Praagse Kafkagenootschap en heeft een waarde van 7.500 euro, meldt Der Standard. Hij omvat ook een miniatuur van het Praagse Kafka-monument en is bedoeld voor een internationale auteur van wie het werk "uitzonderlijk is vanwege zijn artistieke kwaliteiten". "Hun werk spreekt lezers aan, los van hun herkomst, nationaliteit of cultuur." In de jury zetelden onder meer Marcel Reich-Ranicki, de Britse uitgever John Calder en schrijfster Marianne Gruber. Banville kreeg in 2005 al de Booker Prize voor The Sea. De prijs is in het verleden gewonnen door Elfriede Jelinek en Harold Pinter, die allebei datzelfde jaar de Nobelprijs kregen. Banville stak in The Guardian zijn blijdschap niet onder stoelen of banken over de honorering: "Er is een zeker kinderlijk plezier in het uitverkoren zijn voor een literaire prijs, dat kun je niet ontkennen. We kijken neer op de Booker maar iedereen zou een moord begaan om hem te winnen - het is het mooiste speelgoed in de winkel." Banville zei ook nog dat de "Kafka Preis een van de prijzen was die ik zeker wilde winnen. Het is een ouderwetse prijs en een ouwe knakker is perfect voor mij...Ik worstel al met Kafka sinds mijn adolescentie. Ik denk dat hij een groot aforist, een groot dagboekschrijver, een groot kortverhalenschrijver en een groot romancier is - ik noem romancier als laatste." Of de prijs zijn Nobelprijskansen verhoogt, betwijfelt Banville (vorig jaar stond hij 66/1 bij de bookmakers): "De meerderheid van de Kafka-prijswinnaars kreeg de Nobel uiteindelijk niet", verwijzend naar Philip Roth en Haruki Murakami. "Maar wacht even, de andere telefoon rinkelt hier. Dat moet Stockholm zijn."   °°De provinciale prijs Letterkunde van West-Vlaanderen gaat naar Delphine Lecompte uit Brugge en Kortrijkzaan Erik Spinoy. De Prijs Letterkunde was dit jaar voorbehouden voor poezië. In de categorie ‘gepubliceerd werk' is de gedichtenbundel De dieren in mij van Delphine Lecompte. De prijs voor ‘niet-gepubliceerd' werk ging naar Dode kamer van Erik Spinoy. Ze winnen allebei 2.500 euro. Naast de twee winnaars wint Xavier Roelens 1.500 euro voor zijn ongepubliceerde gedichtenbundel stormen, olielekken, motetten. Zie de Krant van West-Vlaanderen. °°De E.du Perronprijs is dit jaar toegekend aan het schrijversduo Alice Boots en Rob Woortman. Zij krijgen de prijs voor een biografie van de Surinaamse Nederlander Anton de Kom, meldt Omroep Brabant. Sat, 28 May 2011 10:05:17 Nederlandse schrijvers spreken eigen in memoriam uit http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/27/nederlandse-schrijvers-spreken-eigen-in-memoriam-uit Onder de titel Niemand dood, toch droevig organiseert de Stichting Literaire Activiteiten Amsterdam (SLAA) een enigszins morbide bijeenkomst. Komende dinsdag, 31 mei,  zullen namelijk enkele schrijvers en essayisten met ware doodsverachting hun eigen In Memoriam uitspreken. Op initiatief van literair tijdschrift Tirade en onder het adagium "Wie zou er stiekem nou niet willen horen wat er bij je begrafenis over je gezegd wordt?" namen schrijvers als Maarten Asscher, Sasja Janssen, Maarten Doorman, Tomas Lieske, Miek Zwamborn en Arjen van Veelen het heft in eigen hand. Zij stelden, ieder naar eigen inzicht, hun persoonlijke nagedachtenis op. "Een In Memoriam waarin de naam van hun geboorteplaats niet verkeerd gespeld wordt. Waarin geen nadruk gelegd wordt op het boek waar ze zelf het minst over te spreken zijn. Waarin niet net de verkeerde gebeld is om een reactie te geven. Waarin geen twee titels worden genoemd die niet van hen zijn." Bij de bijeenkomst, die plaatsvindt in het Orgelpark (nabij het Vondelpark), zullen twee organisten aanwezig zijn om het geheel te voorzien van "toepasselijke klanken". Ook zal er, zo meldt het persbericht, na afloop "slappe koffie en kleffe cake" geserveerd worden, waarbij, zo staat vermeld, "geen bloemen" gewenst zijn.Eerder organiseerden Vrijstaat O./Droge Coo, een cultureel centrum in Oostende, een gelijkaardig evenement, waarbij een centrale gast de vraag voorgelegd kreeg hoe hij of zij herdacht wilde worden. (Zie hier en hier). Literair criticus Arjan Peters weigerde trouwens voor de SLAA een eigen In Memoriam te schrijven maar zal desalniettemin in het Orgelpark aanwezig zijn om zijn beweegredenen toe te lichten in wat hopelijk toch een levendig debat zal zijn. Fri, 27 May 2011 10:12:51 PERIODIEK # 31 - n+1 over 'Hipsters' http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/27/periodiek-31-n+1-over-hipsters Het New Yorkse magazine n+1 (‘n plusone') is een jong, prikkelend en cultureel tijdschrift, opgericht in 2004 door Mark Greif en Keith Gessen. Het verschijnt twee keer per jaar en brengt artikelen van hoogstaande kwaliteit over politiek, kunst, filosofie en literatuur.Onlangs is het blad gestart met een reeks pamfletten, gebaseerd op wat de redactie haar ‘Research Branch' noemt. What Was The Hipster, A sociological investigation is de letterlijke neerslag van een openbare discussie in de New School University in New York over de subcultuur van zogeheten hipsters, twee kritische verslagen van journalisten die deze middag bijwoonden, plus reacties van auteurs die dit materiaal kregen voorgelegd en nog een handvol essays over de hipster en aanverwante onderwerpen. Dit pamflet is onlangs vertaald (door Jan Mellema) en verschenen bij Lebowski Achievers, de tak van Lebowski die zich bezig houdt met wat "hot, hip en happening is onder jonge mensen anno nu". Het is voor het eerst dat er een Nederlandse vertaling komt van een pamflet uit deze reeks, die inmiddels tot "small books" is omgedoopt.Als er iets duidelijk wordt uit de discussie en de essays die erop volgen is dat het hipsterisme een amalgaam is van grootstedelijke types, die voornamelijk te herkennen zijn aan hun uiterlijke kenmerken. Ironie is daarbij hun leidraad. Ben je op een feestje en zie je vette pornosnorren, trucker hats en andere hoedjes, opzichtige sieraden, scheef geknipte pony's, kniekousen en veel skinny jeans? Spreekt men over muziek en films die zo hip en underground zijn dat je er zelfs nog nooit van hebt gehoord? Lachen je gesprekspartners je vierkant uit als toegeeft wel eens naar de Red Hot Chilli Peppers te luisteren en van pils te houden, dan weet je: je bent verzeild geraakt op een hipsterfeestje.Is dit allemaal niet herkenbaar? Schrik niet: dan ben je gewoonweg te oud om de subtiliteiten van de huidige jeugdige subculturen nog te herkennen.   Redacteur en panellid van het forum dat de discussie inleidde Mark Greif geeft het zelf toe in zijn essay "Grafschrift voor de blanke hipster": vanaf zijn dertigste raakte hij van elke subcultuur verstoken, nieuwe modes begreep hij niet meer. Voor alle niet-hipsters, niet-hiphoppers, niet-hippies of andere niet-jongeren is dit een dappere poging tot sociologisch onderzoek dat heet van de naald komt. De bloeitijd van het New Yorkse hipsterisme (wijken als Williamsburg en de Lower East Side zijn in een ommezien hip geworden) was immers van 1999 tot 2003-2004. En ook de dood van de hipster, "op zich een soort hipstermoment", dateert van nog niet zo lang geleden, zo rond 2009-2010. Deze uitgave past helemaal in het fonds van Lebowski Achievers, dat eerder al blijk gaf van belangstelling voor jong en hip New York met de publicatie van De Verenigde Staten van McSweeney's: een keuze van negentien verhalen uit het Amerikaanse literaire tijdschrift van Dave Eggers en consoorten. n+1 noemen ze bij Lebowski de intellectuele tegenhanger van McSweeney's, dus wellicht dat we het in de toekomst vaker in het Nederlands kunnen lezen. Laten ze bij Lebowski dan wel even de tekst op de achterflap aanpassen: n+1 werd zoals gezegd niet in 2007 maar in 2004 opgestart en dat "de onderwerpen in het tijdschrift immer van hoog niveau" zijn, staat een béétje knullig. Fri, 27 May 2011 02:02:59 Letterkundig Museum verwerft Mulisch-typoscripten http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/27/letterkundig-museum-verwerft-mulisch-typoscripten Het Letterkundig Museum in Den Haag heeft bij het Haarlemse veilinghuis Bubb Kuyper de manuscripten weten te verwerven van archibald strohalm en De diamant van de vorig jaar overleden Harry Mulisch. De manuscripten gingen weg voor 21.500 euro. archibald strohalm is het in 1952 bij De Bezige Bij verschenen debuut van Mulisch. Het complete typoscript, dat oorspronkelijk de titel ‘Een kleine, domme man' lijkt te hebben gedragen, telt veel doorhalingen en invoegingen. Mulisch' debuutroman archibald strohalm, 227 vellen dik, was te koop in de "7e of 8e versie." Het gaat om de versie zoals die op de valreep is ingeleverd bij de voorzitter van de jury van de Reina Prinsen Geerligsprijs 1951, precies op het moment dat er een hevig onweer losbarstte. "Hetzelfde onweer dat in 1870 woedde boven Rome, toen het Concilie in de Sint Pieter stemde over het dogma der pauselijke onfeilbaarheid", noteerde Mulisch later in Voer voor psychologen. Hij was er van overtuigd dat de prijs hem door dat signaal niet kon ontglippen, wat een correcte inschatting bleek. De diamant verscheen twee jaar na archibald strohalm bij dezelfde uitgever. Dit typoscript heeft gediend als kopij voor de uitgave, maar bevat sporen van vorgaande versies. Ook een deel van de drukproef is bij het typoscript bewaard. Van De diamant zijn verder geen typoscripten of handschriften bekend, van archibald strohalm wel, maar niet zo uitgebreid en compleet als het nu verworven typoscript. "Voor de bestudering van zijn belangrijke oeuvre is deze aankoop van grote betekenis. Deze aankoop bevestigt de positie van het Letterkundig Museum als wetenschappelijke kerncollectie voor de Nederlandse literatuur", meldt het museum nog. Fri, 27 May 2011 12:07:56 Joop Schafthuizen eist 100.000 euro dwangsom bij verschijnen slotdeel Revebiografie http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/26/joop-schafthuizen-eist-100.000-euro-dwangsom-bij-verschijnen-slotdeel-revebiografie Joop Schafthuizen, dertig jaar lang de partner van schrijver Gerard Reve (1923-2006), eist een dwangsom van 100.000 euro per overtreding als uitgeverij Van Oorschot toch besluit het derde deel van de Revebiografie van Nop Maas uit te geven. Schafthuizen vindt de inhoud te kwetsend. "Het derde deel roept een beeld op dat hun relatie alleen maar ging over erotiek, drank en geld", aldus zijn advocaat Olaf Trojan vandaag tijdens een kortgeding voor de rechtbank in Amsterdam, zo meldt NU.nl. Het slotdeel van de biografie had eind vorig jaar al moeten verschijnen, maar Schafthuizen liet toen plots weten "geen enkel vertrouwen te hebben in de oprechtheid van de tekst van de heer Maas." Volgens Schafthuizen bestond De late jaren 1975-2006 voor een groot deel uit nooit eerder gepubliceerde teksten van Reve, waar hij als erfgenaam het auteursrecht op bezit. Uitgeverij Van Oorschot en biograaf Nop Maas, die voor zijn eerste twee uiterst gedetailleerde delen veel lof kreeg toegezwaaid, is van oordeel dat Schafthuizen wel degelijk toestemming gaf voor publicatie van het slotdeel. Zij beweren dat Reves levensgezel voorinzage kreeg en er is ook tegemoet gekomen aan alle wijzigingen die hij wilde aanbrengen. Zestig passages en de vermelding van enkele honderden bedragen zijn geschrapt, aldus hun raadsman. Trojan betwist dat Schafthuizen het groene licht heeft gegeven voor publicatie. 'Tot vier keer toe is schriftelijke toestemming geweigerd.' Schafthuizen is stellig: 'Voor geen millimeter verschijnt dit boek.' De rechtbank doet uitspraak op 16 juni, zie ook het magazine Tzum. Zie ook deze column in HP/De Tijd van Joris van Casteren over Joop Schafthuizen: "In het derde deel van de Reve-biografie zijn brieffragmenten opgenomen die vermoedelijk een ongunstig beeld van hem schetsen. Terwijl er van Schafthuizen, dankzij zijn hebzucht, boycots en censuur, al zo'n ongunstig beeld bestaat dat een paar brieven dat niet veel erger kunnen maken, zou je denken. Tenzij het om beschrijvingen van misbruik of andere strafbare handelingen zou gaan, zoals sommige Revianen vermoeden." En: "Als gevolg van het rumoer dat Schafthuizen nu veroorzaakt, zal bij publicatie de belangstelling voor de omstreden brieffragmenten alleen maar groter worden. Je moet wel een enorm uilskuiken zijn om dat niet te beseffen." Thu, 26 May 2011 06:03:06 Poëzieuitgeverij Wagner & Van Santen stopt er definitief mee http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/26/poëzieuitgeverij-wagner-en-van-santen-stopt-er-definitief-mee De Nederlandse poëzieuitgeverij Wagner & Van Santen heeft, na een tijdelijke inactiviteit, beslist om er helemaal mee te stoppen. Op de website kondigt de uitgeverij aan dat "zoals veel collega-uitgeverijen, ook Wagner & Van Santen het treurige besluit heeft genomen te stoppen met uitgeven. Het is daarom niet meer mogelijk langs deze weg boeken te bestellen. Het ga u goed." Wagner & Van Santen Uitgevers werd in 1996 opgericht door beeldend kunstenaar Richard Van den Dool en Carolien van Santen. Later werkte ook kunstenaar Huib Fens voor de uitgeverij die zich specialiseerde in vertaalde poëzie. De uitgeverij gaf meer dan zeventig titels uit, onder meer Grashalmen van Walt Whitman (vertaald door Jabik Veenbaas), Tekenen van onschuld van Patti Smith (vertaald door Katelijne De Vuyst), De Ziel moet altijd op een kier van Emily Dickinson (vertaald door J. Eijkelboom), Al keert het grote zingen niet terug van W.B. Yeats (vertaald door J. Eijkelboom). Daarnaast werden ook bloemlezingen uitgegeven en oorspronkelijk Nederlandstalig werk (onder andere Jan Vanriet, L.F. Rosen, Jan Eijkelboom en Anton Ent). Opvallend was de zeer verzorgde vormgeving van Richard van den Dool en de luxueuze afwerking waarbij alles grote boekenliefde uitstraalde. Het Poëziecentrum in Gent heeft de volledige stock overgenomen. De titels zijn nu al bestelbaar en vanaf september ook te vinden op de website van het Poëziecentrum. Beide uitgeverijen werkten al enkele jaren samen. Het PoëzieCentrum verzorgde de distributie van het Nederlandse fonds in Vlaanderen. Thu, 26 May 2011 04:37:01 James Bond-sequel in 007-stijl voorgesteld in Londen http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/26/james-bond-sequel-in-007-stijl-voorgesteld-in-londen In het Londense internationale St. Pancrasstation is gisteren met nogal wat trammelant de nieuwe James Bondroman gelanceerd. Het is de Amerikaanse thrillerauteur Jeffery Deaver die met de sequel Carte Blanche de geest van 007 in volle glorie moet laten herleven. Commando's van de Britse Royal Marine dropten vanop het dak van het station de eerste exemplaren en overhandigden ze aan Deaver. De schrijver arriveerde in een blitse Bentley Continental GT, geflankeerd door een in zwart leer gehuld Bondmeisje op een motor. Deaver, die naam maakte met onder meer The Bone Collector en The Stone Monkey, kreeg voor de nieuwe Bond de opdracht van de erven van de originele auteur Ian Fleming. Volgens Deaver leidt hij 007 langs "drie à vier exotische locaties de wereldbol rond". Deaver beloofde dat hij "de persona van Bond, zoals Fleming hem creëerde, zal behouden en dat ook de unieke toon en het handelsmerk van de auteur gevrijwaard blijft". Flemings erven zijn enthousiast: "De plot is briljant, vol slimme wendingen en met een perfecte slechterik. Deaver demonstreert een gedetailleerde kennis van de British Intelligence Service en brengt Bond tot in het hart van de moderne spionage." Eerder schreven ook  John Gardner en Sebastian Faulks een vervolg op de Bond-franchise. "Ook Beethoven, Da Vinci en Michelangelo schreven in opdracht. In de literatuur gebeurt dat ook", zei Deaver, die geen graten zag in het opgelegde, zij het fiks betaalde, werk. Zie onder meer The Guardian. Thu, 26 May 2011 02:57:45 Steeds meer twijfels over Auschwitz-relaas van Britse oorlogsveteraan Denis Avey http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/26/steeds-meer-twijfels-over-auschwitz-relaas-van-britse-oorlogsveteraan-denis-avey De getuigenis van de Britse oorlogsveteraan Denis Avey over Auschwitz doet internationaal veel stof opwaaien. Er rijzen steeds meer twijfels over het waarheidsgehalte van zijn relaas. In 2009 maakte Denis Avey (1919) in een interview met de BBC voor het eerst gewag van de wijze waarop hij destijds in Auschwitz 'inbrak'. Hij zou als krijgsgevangene met een joodse gevangene van kleding hebben gewisseld en twee maal een nacht in Auschwitz hebben doorgebracht. Zijn motief: met eigen ogen de gruwelijkheden zien waarover hij in zijn krijgsgevangenkamp Monowitz verhalen te horen kreeg. Hij ontmoette er een Nederlandse jood, Ernst Lobethal, en wist hem chocolade en sigaretten te bezorgen. Mede dankzij die hulp wist Lobethal de oorlog te overleven. Als reden voor zijn lange stilzwijgen voert Avey aan dat hij lange tijd leed aan posttraumatische stress. Bovendien leek niemand vlak na de oorlog geïnteresseerd in zijn getuigenissen. Met hulp van de BBC-interviewer, Rob Broomby, stelde Avey zijn ervaringen alsnog te boek in The man who broke into Auschwitz. Sindsdien geldt Avey, nu 92 jaar oud, als een held. In de Britse pers volgden vele artikelen over en interviews met de innemende oud-soldaat (zie onder meer de berichtgeving in The Telegraph op 18 en 20 maart 2011). Zijn 'limitless moral and physical courage' werden alom geroemd. In 2010 werd hij door toenmalig premier Gordon Brown onderscheiden als 'British Hero of the Holocaust'.   Toch duurde het niet lang voordat de Britse pers vraagtekens plaatste bij Avey's ongelofelijke verhaal. Op 9 april van dit jaar verscheen er een uitgebreid artikel in de Daily Mail, waarin zware kritiek werd geuit op het waarheidsgehalte van het boek. De krant deed navraag bij historici, overlevenden en nabestaanden en somt de nodige tegenstrijdigheden en onwaarschijnlijkheden op. Zo blijkt er al in de jaren vijftig een boek te zijn verschenen over een Britse krijgsgevangene, Charles Coward, die eveneens met een joodse gevangene in Auschwitz van plek zou hebben geruild. Het boek, getiteld The Password is Courage, kreeg als ondertitel The Man Who Broke into Auschwitz mee. Dat twee Britten in hetzelfde kamp hetzelfde huzarenstukje zouden hebben geleverd, lijkt wel erg onwaarschijnlijk. Inmiddels heeft het Joods Wereldcongres om nader onderzoek verzocht. Avey's boek werd al snel vertaald in het Nederlands (als De man die naar Auschwitz wilde, zie bijvoorbeeld het Reformatorisch Dagblad) en in het Duits (Der Mann, der ins KZ einbrach). Ook hierop volgden interviews, zoals respectievelijk met Nieuwsuur eind april en Die Welt medio mei, waarin echter nagenoeg geen enkele kritische vraag werd gesteld.   Daar komt nu van Duitse zijde verandering in met een bespreking in de Frankfurter Allgemeine Zeitung van 19 mei jl. Waar de Britse kritiek zich richt op de historische tegenstrijdigheden in Avey's verhaal, is de Duitse kritiek veel moreler van aard. Zo uit de krant kritiek op zowel de Britse als de Duitse uitgever van het boek, die zich veel meer met amusementsliteratuur dan met historische publicaties bezighouden. Ook zet men vraagtekens bij de integriteit van Broomby. Het persbericht over een Yad Vashem-onderscheiding die zou zijn toegekend aan Avey bleek door Broomby geschreven en ook niet waar. Yad Vashem heeft juist, bij gebruik aan bevestigende getuigenissen, van een onderscheiding afgezien. De FAZ ziet in journalist en co-auteur Rob Broomby de kwade genius en vraagt zich af of deze de veteraan wellicht als 'melkkoe' heeft gebruikt om zijn eigen roem te bewerkstelligen.   Pogingen om zich andermans leed of heldendom in de Holocaust toe te eigenen zijn er vaker geweest (zie o.m. het uitstekende artikel Stolen Suffering van Daniel Mendelsohn in The New York Times). Een van de vroegste en beruchtste was die van Jerzy Kosinski die in The painted bird (1965) de gruwelijke lotgevallen van een joods kind tijdens de Tweede Wereldoorlog als fictie presenteerde maar de gelijkenis met zijn eigen leven niet ontkende. Nadat een onderzoekster had aangetoond hoe Kosinski in betrekkelijke rust zijn jeugd had doorgebracht, raakten boek en schrijver in diskrediet. En de FAZ meldt een heel recent voorval uit 2009, waarbij het boek Angel at the Fence van Herman Rosenblat, een Buchenwald-overlevende, sterk geromantiseerd bleek. De Amerikaanse uitgever trok het boek, na hevige kritiek, nog voor publicatie terug (zie ons toenmalig DPM-bericht). En er is ook het ontstellende relaas van de Belgische Myriam Defonseca, die de compleet gefingeerde Holocaustautobiografie Misha. Survivre avec les loups (1997) schreef (zie hier). Berucht is ook de Holocaustmystificatie van Benjamin Wilkomirski die destijds zijn herinneringen verzon aan een Pools concentratiekamp (zie bijvoorbeeld hier). "Ondanks de vele waarschuwingen lijkt de behoefte aan een weinig zakelijke maar juist menselijke weergave van de genocide in de vernietigingskampen ook nu nog tot een soort literatuur te leiden die vaak sentimenteel en geromantiseerd is, of, nog erger, op regelrechte geschiedvervalsing neerkomt. Avey's boek is niet het eerste boek dat zo ontstaat, maar hopelijk wel het laatste." zo schrijft de krant. Wie dus over de Holocaust schrijft, gefictionaliseerd of niet, begeeft zich op een dun en wiebelig koord. In die zin is er in de afgelopen vijfenzestig jaar nauwelijks iets veranderd. Thu, 26 May 2011 10:19:34 Bekende Oostendse 'Internationale Boekhandel' sluit de deuren http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/25/bekende-oostendse-internationale-boekhandel-sluit-de-deuren- De befaamde Oostendse Press Shop-boekhandel, beter bekend als de 'Internationale Boekhandel', sluit eind augustus de deuren. De uitverkoop is intussen al begonnen. Het pand op de hoek van de Adolf Buyl- en Hertstraat wordt omgebouwd tot een kledingwinkel en is aangekocht door projectontwikkelaar Marc Vanmoerkerke, die er een Massimo Dutti zal onderbrengen. Op de locatie is al sedert 1912 een boekhandel gevestigd. Destijds werd de Vlaamse Boekhandel gesticht door Frans Devriendt.  In 1928 werd het gebouw door Devriendt vervangen door een pand met artdeco-elementen waar de familie decennialang een boekhandel uitbaatte. Aan inscripties op de gevel is nog de verwijzing te merken naar de Librairie Internationale. Later ging de uitbating over naar de dagbladhandelketen Press Shop, zij het met een ruim literair assortiment.  In het centrum van Oostende blijven nu nog maar twee grote boekenwinkels over, waaronder het bekende Corman. De Vlaamse boekhandel maakt barre tijden door: recent gaven ook Liber Mundi in Lier en Ontwikkeling in Mechelen er noodgedwongen de brui aan, evenals Posada Art Books in Brussel. Zie de berichtgeving in Het Nieuwsblad en bij Boekblad. Wed, 25 May 2011 05:32:52 Congres over 'pornografie in de Nederlandse literatuur' http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/25/congres-over-pornografie-in-de-nederlandse-literatuur De Universiteit Leiden organiseert in het najaar een congres over "pornografie in de Nederlandse literatuur", zo maakt de instelling vandaag bekend. Bekende sprekers, onder wie Arnon Grunberg, zullen hun licht laten schijnen over, wat de universiteit noemt, "dit lange tijd onderbelichte verschijnsel uit de literatuurgeschiedenis". Pornografische literatuur is een van de meest populaire genres in de literatuurgeschiedenis, maar tegelijkertijd de minst bestudeerde, zo luidt het in de aankondiging. Hoewel pornografische literatuur lange tijd in de taboesfeer heeft verkeerd, ook voor wetenschappers, krijgt het genre sinds enige jaren steeds meer aandacht vanuit een serieus, wetenschappelijk perspectief. In het internationale onderzoek naar pornografische literatuur van de afgelopen decennia is deze literatuurvorm vooral beschouwd uit filosofisch en sociologisch perspectief. Op het goed gestoffeerde symposium zullen verschillende sprekers een lezing houden over pornografische en erotische literatuur. Herman Pleij zal het bijvoorbeeld hebben over "de noodzaak van vuilschrijverij in de Middeleeuwen". Jaap Goedegebuure bespreekt E. du Perron als "libertijns pornograaf". Willem Otterspeer geeft een lezing over de erotische verzen van W.F. Hermans. Schrijver Arnon Grunberg sluit de dag af met een lezing waarin hij zijn visie geeft op pornografie, getiteld "Hongerige huisvrouwen en hongerige huismannen". De andere sprekers zijn Inger Leemans, Marita Mathijsen, Thomas Vaessens en Marja Pruis. Het symposium vindt plaats op woensdag 9 november 2011. Voor de goede orde melden de organisatoren dat de lezingen bedoeld zijn voor "een breed publiek van wetenschappers en cultureel geïnteresseerden". Als was het om de buzz te vergroten, wordt de precieze locatie "later bekend gemaakt". Voor verdere exploratie van dit thema, zie bijvoorbeeld het boek van Bart Van Loo, O Vermiljoenen spleet! (over de Franse letteren), Venus in minirok van Piet Calis, of dat van Pierre Courage, De pornografische verleiding. Wed, 25 May 2011 01:32:32 Honderdjarige uitgeverij Gallimard geëerd met eigen straatnaam http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/24/honderdjarige-uitgeverij-gallimard-geëerd-met-eigen-straatnaam Met de nodige tralala melden de Franse media dat het stadsbestuur van Parijs het plan heeft goedgekeurd om de rue Sébastien Bottin, het adres van uitgeverij Gallimard, om te dopen tot rue Gaston Gallimard. Daarmee zet Parijs het honderdjarig bestaan van de uitgeverij, destijds gesticht door Gaston Gallimard, extra luister bij. Honderd jaar Gallimard lokt overigens in Frankrijk een stroom herdenkingen, tentoonstellingen en publicaties uit. In haar officiële bekendmaking van het besluit wijdt de Mairie de Paris twee pagina's aan een ronkende levensbeschrijving van Gaston Gallimard, die zijn uitgeverij in 1929 vestigde aan wat in de tekst een 'adresse mythique' wordt genoemd. Via de rue Sébastien Botttin no. 5, zo stelt men, passeerde het merendeel van de 'gloire de la littérature' van de twintigste eeuw. Let wel: het gaat om een straatje van hooguit zestig meter, dat alleen oneven nummers kent. Libération meldt dat nummer 3 en 7 niet meer bestaan en dat er op nummer 1 niemand woont. En de bewonerscommissie van het appartementencomplex op nummer 9 heeft de naamwijziging geweigerd. Zodoende wordt slechts een deel van de straat omgedoopt, wat de krant spottend een 'hommage chirurgical' noemt. Le Parisien citeert de ontevreden buren van nummer 9: "Worden wij nu nummer 1 op de rue Sébastien Bottin? En wie betaalt dan ons nieuwe briefhoofd?"En wat nu, vraagt de Libération zich tenslotte af, als een bewoner van nummer 9 onverhoopt erg beroemd wordt? Moeten de bordjes aan beide kanten van de straat dan weer in allerijl vervangen? Naar verluidt zal op 15 juni a.s. burgemeester Bertrand Delanoë de straatnaambordjes plechtig komen vervangen tijdens een feest ter ere van het honderdjarig bestaan van de uitgeverij. Wed, 25 May 2011 12:25:45 PRESSE PAPIER # 30 - Paul Claes, Mulisch, Hofland & Blokker en Louis Paul Boon http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/24/presse-papier-30-paul-claes,-mulisch,-hofland-en-blokker-en-louis-paul-boon Drie signalementen Nederlandse literatuur: de bijgewerkte heruitgave van Echo's echo's van Paul Claes; de verzamelde trio-interviews uit Vrij Nederland van Jan Blokker, H.J.A. Hofland en Harry Mulisch en het zwartgallige Niets gaat ten onder, het tiende deel in het Verzameld Werk van Louis Paul Boon.     Classicus, dichter, romancier en vertaler: Paul Claes verenigt vele talenten. Ook als essayist heeft hij steeds zijn streng getrokken. Daarbij legt hij een eeuwige fascinatie aan de dag voor het spel van de intertekstualiteit. Nimmer uitgeschreven raakt hij over de manier waarop schrijvers elkaars woorden en zinnen accapareren, vervormen én voor hun eigen kar spannen. Want hoe origineel zijn ze in feite? In het herziene Echo's echo's onderzoekt Claes hun "pogingen om het oude met het nieuwe te verbinden, zonder het gevaar te lopen voor afschrijver uitgescholden te worden." Hij heeft het over citaat, allusie, travestie, adaptatie, parodie en pastiche. De hele Westerse literatuurgeschiedenis moet eraan geloven in deze doorwrochte essays, terwijl hij voorbeelden put uit de poëzie van Hans Faverey, Hugo Claus of Frederik van Eeden. De eruditie spat in flinke dosissen van de pagina's. Toch ontkom je vaak niet aan de indruk dat je een literatuurwetenschappelijk lesboek aan het lezen bent. Iets meer pigment had gemogen.   Paul Claes, Echo's echo's, de kunst van de allusie, uitgeverij Vantilt, 224 pagina's, 16,95 euro.   In 1978 interviewde Vrij Nederland de Nederlandse schrijvers-denkers Jan Blokker, H.J.A. Hofland en Harry Mulisch. Alle drie werden ze net vijftig en waren ze niet meer weg te denken uit het Nederlandse intellectuele landschap. Het vraaggesprek sloeg in. Een citaat bewijst waarom. Hofland: "Ik vind dat de generatie die na ons komt maar een heel klein nummertje blaast". Waarop Mulisch inpikt: "Ze weten minder dan wij hebben vergeten." Toen ze vijfenzestig werden, in 1992, haalde Vrij Nederland hen opnieuw voor de microfoon. Dat herhaalde zich in 2002 (bij de vijfenzeventigste verjaardag) en in 2007 (tachtig jaar). De interview zijn nu gebundeld in Ik heb nooit iets met leeftijd gehad. Op een vitale manier, met veel aanleg voor oneliners, maken Hofland, Mulisch en Blokker de balans op van de Nederlandse cultuur, met als ijkpunt de Tweede Wereldoorlog. Hofland blijkt uiteindelijk de survivor van het trio, hij kreeg vorige week nog de P.C. Hooftprijs uitgereikt en schrijft onvermoeibaar verder, in columns en aanverwante. Binnenkort verschijnen zijn memoires.   Jan Blokker, H.J.A. Hofland en Harry Mulisch, Ik heb nooit iets met leeftijd gehad, uitgeverij De Bezige Bij, 125 pagina's, 16,50 euro.   Met de grootste zorgvuldigheid verschijnen er gestaag nieuwe delen in het Verzameld Werk van Louis Paul Boon. Soms dreigen ze door de mazen van het net te glippen. Nu is Niets gaat ten onder uitgebracht, de troebele geschiedenis van Frans Ghoedels, die zich afspeelt binnen de muren van de technische school Constructa. Achter de schermen vindt een nietsontziende strijd om de macht plaats. En achter de façade van burgerlijk fatsoen woekeren de ontucht en seksuele perversiteiten. Niets gaat ten onder was godbetert nog zwarter dan Boons al zo sombere Abel Gholaerts (1944), zo merken de bezorgers op. Het bracht de literaire tenoren van destijds nogal in verlegenheid. Herman Teirlinck sprak er schande van en ook Raymond Brulez was fervent tegen opname in het toen toonaangevende Nieuw Vlaams Tijdschrift. "Van Niets gaat ten onder lezen zal niemand vrolijk worden. Maar of we door deze geschiedenis nog echt door elkaar worden geschud, is een andere kwestie. (...) Maar in het Vlaanderen van de jaren vijftig was dit soort proza behoorlijk kinky", zo noteren de bezorgers.   Louis Paul Boon, Niets gaat ten onder, Verzameld Werk deel 10, nawoord olv Kris Humbeeck, 166 pagina's, 18,95 euro. Tue, 24 May 2011 09:49:45 Giphart schrijft lofrede op ‘Het leven is vurrukkulluk' van Campert http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/24/giphart-schrijft-lofrede-op-‘het-leven-is-vurrukkulluk-van-campert De Nederlandse schrijver Ronald Giphart schrijft ter gelegenheid van de grootscheepse campagne Nederland Leest 2011 een lofrede op Het leven is vurrukkulluk (1961) van Remco Campert. Tijdens Nederland Leest (tussen 21 oktober en 18 november) wordt de klassieker van Campert door de openbare bibliotheken gratis weggegeven aan leden. Gipharts ode aan het boek van Campert, dat vijftig jaar geleden werd uitgegeven, komt ook te staan in de speciale editie van Het leven is vurrukkulluk. Het leven is vurrukkulluk evoceert een dag uit het leven van de vrienden Mees en Boelie, die beiden op hetzelfde meisje verliefd zijn. De roman werd destijds door critici geroemd om Camperts lichte en ironische verteltoon en groeide uit tot een ook door het publiek gekoesterd boek. Ronald Giphart (1965) schreef onder meer de romans Ik ook van jou, Giph, Phileine zegt sorry, Ik omhels je met duizend armen en IJsland. Tue, 24 May 2011 03:30:45 Amerikaanse satirische auteur Gary Shteyngart krijgt PG Wodehouse Prize http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/24/amerikaanse-satirische-auteur-gary-shteyngart-krijgt-pg-wodehouse-prize De Amerikaanse satirische auteur Gary Shteyngart is voor zijn roman Super Sad True Love Story bekroond met de Bollinger Everyman Wodehouse Prize. Een mondvol is dat voor een onderscheiding die de "beste komische roman" bekroont in de geest van de Britse auteur en schepper van Jeeves, PG Wodehouse. Het levert Shteyngart een lading champagne, een collectie Wodehouse-boeken én een naar hem genoemd varken op. De jury omschreef het boek als "grote literatuur" en "een geschifte komedie." Super Sad True Love Story is gesitueerd in het Amerika van de nabije toekomst waar de 39-jarige Russisch-Amerikaan Lenny Abramov de 24-jarige Koreaans-Amerikaanse Eunice Park wl overtuigen om op hem verliefd te worden. "Je vraagt je af of die steken in je maag afkomstig zijn van de lachsalvo's of van puur verdriet", zo schreef Chris Cox in The Observer over de roman. Shteyngart maakte naam met het Handboek voor Russische debutantes en met Absurdistan.Shteyngart is daarmee ook de eerste Amerikaan die de prijs op zak steekt.  Hij gaf het nakijken aan de Britse schrijvers Sam Leith, Catherine O'Flynn, India Knight en de Indische auteur Manu Joseph. Vorig jaar ging de Wodehouse Prize naar Ian McEwan voor Solar. Zie de berichtgeving in The Guardian. Tue, 24 May 2011 03:00:19 Bibliofiel Michel Wittock schenkt aanzienlijk deel collectie weg http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/23/bibliofiel-michel-wittock-schenkt-aanzienlijk-deel-collectie-weg Gedurende een halve eeuw verzamelde de Belgische bibliofiel Michel Wittock mooie en uitzonderlijke boekbanden. Sinds 1983 huist zijn collectie in de Bibliotheca Wittockiana in Sint- Pieters-Woluwe. Nu, op zijn vijfenzeventigste schenkt de bibliofiel een groot deel van zijn collectie aan de Koning Boudewijnstichting die ze in de Stichting Michel Wittock onderbrengt. Tachtig boeken die niet tot de schenking behoren liet hij onlangs veilen bij Christie's, het 23 banden tellende topstuk Description de l'Égypte, een neerslag van de expedities van het Franse leger in Egypte (1830), bracht er meer dan 1 miljoen euro op. Maar het grootste en meest representatieve deel van zijn vermaarde  collectie blijft via het Fonds Michel Wittock aan Wittockiana toevertrouwd die tot 1 oktober de kern van de schenking tentoonstelt en toelicht.Hoogtepunten uit de collectie zijn onder andere het Fonds Valère-Gille en het fonds Louis Bonaparte. Valère Gille, grootvader van Michel Wittock, was vanaf 1890 nauw betrokken bij het literaire tijdschrift La Jeune Belgique (1881-1897), zijn bibliotheek bevat werk van onder meer Stéphane Mallarmé, J.K Huysmans, Emile Verhaeren en Maurice Maeterlinck. Ook het artnouveaumeubilair van Valère-Gille ontworpen door Paul Hankar behoort tot dit fonds. Ook het fonds Louis Bonaparte werd via familiebanden verworven, de kinderen van Michel Wittock stammen via hun moeder af van de broer van Napoleon. Naast een groot aantal archiefdocumenten, bustes en relieken bestaat die collectie uit de 33 delen tellende Encyclopédie ou dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers (1751-1777) van Diderot en d'Alembert.Een andere zwaartepunt is uiteraard de collectie oude en hedendaagse boekbanden die bibliofiel Michel Wittock verzamelde en een uniek overzicht biedt van de stilistische ontwikkeling van boekbanden van de Renaissance tot nu. Zelf toont de bibliofiel, die op zijn veertiende zijn eerste boek kocht, zich in een interview met  De Morgen (11 mei 2011) vooral opgelucht na de schenking: "'Ik heb me nog nooit zo licht gevoeld".De tentoonstelling "Het Fonds Michel Wittock: van passie tot schenking" is tot 1 oktober te zien. (Afbeelding: boekband ontworpen door Henry Van de Velde) Tue, 24 May 2011 12:51:59 Michel Houellebecq bedankt alsnog Wikipedia http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/23/michel-houellebecq-bedankt-alsnog-wikipedia De Franse auteur en Goncourtwinnaar Michel Houellebecq gaat in de komende herdrukken van zijn roman La carte et le territoire nu toch internetencyclopedie Wikipedia bedanken én precies aangeven welke passages hij heeft aangewend in het boek, zo meldt L'Express. In het najaar van 2010 was er een stevige polemiek losgebarsten, toen het webmagazine Slate.fr ontdekte dat hij enkele definities en feitelijke beschrijvingen uit de Franse Wikipedia letterlijk had overgenomen (zie ons bericht toen). Het ging onder meer over fragmenten over de huisvlieg en de stad Beauvais. Houellebecq verdedigde zich door te zeggen dat hij ‘patchwork' bedreef, "wat een gewone literaire techniek is" en de Wiki-passages naar zijn hand had gezet en zelfs verbeterd. Over de kwestie zijn Wikimédia France en Houellebecqs uitgever Flammarion vervolgens in onderhandeling gegaan. De gesprekken verliepen "beleefd", maar toch is Wikipedia niet helemaal tevreden. Houellebecq wilde immers niet de gedetailleerde URL's aangeven waar hij zijn mosterd haalde. Deze week verschijnt de Nederlandse vertaling van De kaart en het grondgebied bij De Arbeiderspers, in een vertaling van Martin de Haan, zie bijvoorbeeld de HUMO-bespreking. Mon, 23 May 2011 09:57:50 PJ Harvey gaat poëzie en proza publiceren http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/23/pj-harvey-gaat-poëzie-en-proza-publiceren Dat de Britse zangeres en muzikante PJ Harvey zich regelmatig voedt met proza en poëzie, demonstreerde ze nogmaals met verve op haar laatste cd Let England Shake. Maar nu maakt ze écht werk van haar literaire én artistieke aspiraties. Ze zal stelselmatig gedichten, proza en schilderijen vrijgeven. Niet verwonderlijk: Harvey is er al decennialang in de luwte mee bezig. "Ik ben niet alleen een songschrijver, ik schrijf ook poëzie en proza en kortverhalen", zegt ze aan het webmagazine Spinner. "Ik neem mijn werk elke dag met me mee. Ik schrijf elke dag en ik teken en schilder elke dag. Het is een vast onderdeel van mijn leven, zelfs als ik op tournee ben. In feite is ook het songschrijven een erg visueel proces voor mij."Harvey bracht in 19 jaar tijd acht soloalbums uit, maar tot op heden heeft ze ons nog nooit een blik gegund in haar poëtische ontboezemingen. In 2010 was ze wel gevraagd als gastredacteur van Francis Ford Coppola's Zoetrope-magazine: All Story, waar ze tekeningen in publiceerde. Polly Jean Harvey benadrukt nog dat haar roots in de kunst lag, maar dat ze per ongeluk in de muziek belandde. "Ik had bijna een graad in beeldhouwkunst, maar toen opende zich het pad naar de muziek. Ik kreeg de kans een plaat te maken en zo gleed ik weg van de kunst en de literatuur." Zie The Guardian. Mon, 23 May 2011 01:48:57 Papierman(d) - aflevering 123 http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/13/papierman(d)-aflevering-123 De vertrouwde verzamelrubriek met literaire links en kleinschaliger nieuwsberichten: °°"Uitgevers zijn luie donders en ik vind het helemaal niet erg als die verdwijnen. Je kunt als boekhandelaar niet met zo'n klingelend deurbelletje denken dat mensen nog binnenkomen, dat stoot zo af." Lebowski-uitgever Oscar van Gelderen bij de NOS over de problemen in het Nederlandse boekenvak. °°De zaak Dominique Strauss-Kahn door de ogen van Catherine Millet, 'Niets is zo relatief als een oordeel over seks', een exclusieve opiniebijdrage van de Franse schrijfster in De Morgen. °°Salman Rushdie's Midnight Children in het geheim verfilmd in Sri Lanka, de opnames zijn bijna afgelopen, meldt BBC News. °°De onafgewerkte roman The Watsons van Jane Austen gaat in zeldzame manuscriptvorm ter veiling bij Sotheby's, meldt The Guardian. °°L'Express duikt onder in Le tout petit monde des jurés littéraires. °°Een Russische miljardair koopt de Britse boekhandelketen Waterstone's over, zie De Morgen. °°Uitgebreid video-interview met Philip Roth naar aanleiding van de International Man Booker Prize, zie The Daily Telegraph. Philip Hensher geeft tegenwind, in dezelfde krant: For all his dazzling genius, Philip Roth still leaves me cold. °°Op pad met de Franse auteur Laurent Binet in Praag, in het kielzog van zijn roman HhhH, zie de reportage van Arjen Fortuin in NRC. °°Eredoctoraat voor filosoof Peter Sloterdijk aan de Radboud Universiteit te Nijmegen en een interview in Trouw naar aanleiding van Je moet je leven veranderen. °°Charles Simic in The New York Review of Books over de VS als 'Country without libraries.' °°Het Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie zet de brieven rond het tijdschrift Van Nu en Straks online: 1.419 brieven van o.a. Karel Van de Woestijne, Emmanuel de Bom, Cyriel Buysse en August Vermeylen kan men daar raadplegen. °° Het Brugse digitale platform Historischebronnenbrugge biedt vanaf 18 mei het laatmiddeleeuws handschrift O wonderlic werc aan op het internet.  O wonderlic werc is een perkamenten handschrift uit 1460-1470 dat devotionele teksten van literair belang bevat. Twee gedichten komen ook voor in het Gruuthusehandschrift, twee andere gebeden zijn van de Brugse stadsdichter Anthonis de Roovere (ca. 1430-1482). °° Op 26 mei 2011 lanceren de Nederlandse Koninklijke Bibliotheek en de bibliotheken van de Universiteit van Amsterdam en de Universiteit Leiden de databank Early Dutch Books Online: een selectie van 10.000 boeken gedrukt in Nederland uit de periode 1780-1800. In die databank huizen o.a. de briefroman Sara Burgerhart van Betje Wolff en Aagje Deken en het verslag van de veldtochten van generaal Pichegru naast veel populair drukwerk, zoals griezelromans, toneelstukken, liedbundels, erotische romans, maar ook politieke teksten en wetenschappelijke verhandelingen. Op een symposium wordt het opzet toegelicht. °°De Palestijnen herdenken de grote Israëlische boekenroof uit 1948, zie Trouw. °°Fonts that could have been great, via Salon. °°Literary journalism finds new platforms, zie The LA Times, bijvoorbeeld op Byliner, een digitaal platform voor de betere journalistiek. Volgens oprichter Mark Bryant zijn er steeds minder magazines die dat soort uitgebreidere reportages brengen, maar wanneer dat wel gebeurt, wordt het erg goed gelezen. Het artikel schetst ook de opkomst van digitaal uitgever The Atavist, die zich specialiseert in literaire journalistiek op Kindle en iPad. °°Max Frisch honderd jaar, ook nog in Die Zeit. °°Interview met Stéphane Hessel, na het wereldwijde succes van zijn pamflet Neem het niet, in NRC Handelsblad. °°Komt een vrouw bij de dokter van Kluun nu ook in Chinese vertaling: de schrijver reageert in de Volkskrant laconiek op de afgezwakte vertaling waarin erotische passages zijn opgeschoond, maar is wel boos op het Letterenfonds. Wegens niet literair genoeg mag hij binnenkort niet mee met een schare Nederlandse auteurs naar de boekenbeurs van Beijing. Zie ook de column van Arjen Fortuin op NRC. °°Uitgeverij Atlas viert veertig jaar schrijversschap van Mensje van Keulen (foto). Ter gelegenheid van dit jubileum geeft de uitgeverij in mei drie van haar verhalen als e-verhaal cadeau, op woensdag 25 mei wordt ze gevierd door Borderkitchen in haar geboortestad Den Haag in het Koorenhuis aan de Prinsengracht. Ook haar verhalen zijn gebundeld. °°De Nederlandse boekhandelketen Selexyz kondigt een reorganisatie aan. 40 à 45 personeelsleden zullen wellicht het veld moeten ruimen, zie Boekblad. °°De roman Samaritaan van A.H.J. Dautzenberg wordt verfilmd, meldt uitgeverij Contact. De productiemaatschappij NFI Producties in Rotterdam heeft de verfilmingsrechten verworven op de debuutroman Samaritaan van A.H.J. Dautzenberg. °°Pop-upboeken tentoongesteld in Nederland, oa. in het Museum Meermanno te Den Haag, zie Boekendingen. °°De steeds betweteriger wordende liefhebber-recensent Achille van den Branden heeft er de brui aan gegeven. Zijn recensieweblog ligt op apegapen sinds 1 april. Geen spoor van de op zijn anonimiteit gestelde maker. De Contrabas kondigt intussen aan dat het niet langer een poëzieweblog is, maar ook brood ziet in "alles wat de redactie interesseert en als interessant voorkomt." °°Schrijvers geven live commentaar op metroreizigers in Brussel, in het kader van KunstenFestival des Arts, zie JJ Pollet. °°De laureaten van The Commonwealth' Writers' Prize zijn bekend: Aminatta Forna en Craig Cliff. °°In Babelia, het literaire katern van El País, een voorpublicatie van de nieuwste roman El ruido de las cosas al caer van de Colombiaanse schrijver Juan Gabriel Vázquez. Twee van zijn romans (De informanten) en (De geheime geschiedenis van Costaguana) verschenen onlangs in het Nederlands. Vanwege de drugs-terreur in zijn vaderland leeft Vázquez al jaren in het buitenland, voornamelijk in Barcelona. Over Colombia gaat ook zijn nieuwste boek, waarvoor hij de Premio Alfaguara ontving. Uitgebreid interview met de schrijver plus recensie. °°Op 26 mei starten de opnames van een nieuw literair televisieprogramma in Amsterdam, Theater van de Geest. Presentator is Rick de Leeuw, zie Schrijven online. °°De Joost Zwagerman-Anil Ramdas-polemiek gaat verder, zie De Contrabas. (foto 2: Marilyn Monroe, lezend) Sun, 22 May 2011 12:05:21 Literair supplement - aflevering 53 http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/22/literair-supplement-aflevering-53 Het weekoverzicht van de belangrijkste literatuurrecensies- en interviews uit kranten- en weekbladen in Nederland en Vlaanderen. In samenwerking met Athenaeum Boekhandel in Amsterdam. Heel wat aandacht voor de "postume" Hugo Claus, naast recent werk van Thomas Verbogt, Sandro Veronesi (foto), Steven Van Watermeulen, Yolanda Entius en Philippe Claudel. In Knack overschouwt Frank Hellemans De wolken. Uit de geheime laden van Hugo Claus: "een prima bloemlezing die eindelijk Claus, de mens van vlees en bloed én de worstelende schrijver, onverbloemd laat zien". Lof ook voor de samensteller Mark Schaevers, al vindt de recensent dat hij zijn selectie maar beknopt verantwoordt. Tot slot een pertinente vraag: "Hoe selectief is dan het beeld dat De Wit via Schaevers de wereld in wil sturen? Wellicht is dit maar het topje van de ijsberg". Jan Stevens weet het nu al : XY van Sandro Veronesi is dé literaire sensatie van 2011. Voor Een kwestie van geluk van Esther Freud zit Stevens op de lijn van zijn collega's-recensenten : ".. vrij zorgeloos leesvoer. Een beetje meer diepgang had geen kwaad gekund". En voor Bart Van Loo is het duidelijk, in het boodschapperige Het onderzoek van Philippe Claudel "stapelen de ongeloofwaardige ontwikkelingen zich op (...) een boek dat er niet in slaagt zijn ambities waar te maken en dat al gauw gaat vervelen".Philip Hoorne labelt de poëzie van Anton Korteweg gebloemleesd in Voor mannen is 't niet erg als "comfortabel ongelukkig" : Anton Korteweg "is een verdraaid goed dichter, die een grotere faam verdient dan hij geniet". Een ode van Gerda Dendooven aan A.M.G Schmidt opent Uitgelezen van De Morgen. In Buitenlanders focust Caryl Phillips op drie zwarten die op verschillende tijdstippen een belangrijke rol speelden in de Britse geschiedenis. Marnix Verplancke vindt het fascinerend hoe de auteur ieder deel volstrekt anders heeft aangepakt, Phillips' grote bekommernis blijkt: "Het gaat niet goed met de modale zwarte Brit, en het zál zo lezen we tussen de regels ook nooit goed gaan met hem, want hij hoort hier niet thuis." "Claus spreekt tot ons.." vindt Dirk Leyman, na een eerste blik op De wolken "...schalks,slim, soeverein. En soms ook twijfelend". Of "De wolken is een onbevangen en ongepolijst boek, maar wel bijzonder fraai van snit, passend bij de kolos Claus". In zijn debuutroman Landschap tussen alles of niets reflecteert acteur Steven Van Watermeulen "over de dunne grens tussen schijn en wezen". Dirk Leyman las "een geanimeerde brok Vlaamse theatergeschiedenis" (onder meer over zijn mentor Dora van der Groen) maar vindt ook dat het boek iets ongerichts heeft. "Regelmatig komt Van Watermeulen met al te abstracte gedachtengangen waar je je langdurig het hoofd moet over breken. Het geeft de roman iets chic, maar voegt weinig toe."   De complete Standaard der Letteren is deze week gewijd aan Annie M.G. Schmidt.   De biografie van deze week in de bijlage Boeken van Trouw is Dronken van het leven over A. den Doolaard (foto), waarover Jaap Goedegebuure zich kritisch toont: "[...] als journalistiek geschrift geslaagd te noemen. Daar staat tegenover dat het niet al te diep graaft en soms ook nogal onnauwkeurig met historische feiten omspringt". Annemarié van Niekerk looft de manier waarop de Vietnamees-Canadese Kim Thúy in Ru, over haar verleden als bootvluchteling vanuit Vietnam, "het evenwicht weet te bewaren tussen brute onsentimentele eerlijkheid aan de ene, en een bekoorlijk lyrische inslag aan de andere kant". De debuutroman van Erik Menkveld, Het grote zwijgen, wordt betiteld als "een roman van verstilling en extase", maar ook als "een onmodieus boek over onmodieuze personages en op een onmodieuze toon". Die twee blijken niet met elkaar in tegenspraak: "voor de Feingeist is deze verheven wereld de ware."  Een grote bespreking is er van Lydia Davis' Bezoek aan haar man. Julie Phillips ontkomt niet aan een vergelijking met Davis' ex-man Paul Auster: "Net als Auster is Davis een minimalist, met een eigen, kenmerkende stijl. Maar waar Auster een hang heeft naar het mysterieuze en abstracte, zoekt Davis naar betekenis in huiselijke details: geluiden die van buiten binnendringen, de meubilering van een kamer." Die constatering leidt uiteindelijk tot de conclusie: "Literatuur bevindt zich hier, in de losse stukjes en de graatjes van het leven - als we het maar willen zien."   De boekenbijlage van de Volkskrant   opent  met Claude Lanzmann. Parijscorrespondent Ariejan Korteweg interviewde hem. Terechte vraag: "Claude Lanzmann, de man van Shoah; hoe is het om voor eeuwig met die ene film verbonden te zijn?" Vanzelfsprekend antwoord: "Neem me niet kwalijk, er is wel wat meer dan dat. Ik ben een mens, een man ook die van vrouwen houdt. Dat lees je terug in het boek, mag ik hopen. De Patagonische haas is ook grappig, dacht ik. Zoals wanneer ik beschrijf hoe ik met een vriend over de Champs-Elysées loop en plannen maak om vrouwen te versieren."  De korte recensies zijn alle met drie sterren bekroond, de iets langere, door Hans Bouman van Sherwood Andersons Winesburg, Ohio, dan wel meteen met vijf: "Anderson munt uit deze levens een leeservaring die je bij de strot grijpt en pas weer loslaat als Willard in het slotverhaal uit Winesburg vertrekt en op de trein naar Chicago stapt."Geen uitgebreide recensies van Nederlandse fictie deze boekenbijlage. Wel Wineke de Boer over de debuutroman van de Fransman Sacha Sperling ("Als debuut is Ik, voor eeuwig, zonder meer geslaagd. Al had de epiloog, waarin de lezer al te nadrukkelijk wordt verteld dat dit allemaal maar fictie is, geschrapt mogen worden.") en Joost Pollmann over Daniel Clowes' De ideale man ("Maar hoe effectief is de lulletjerozewaterstijl van Clowes!").   In het Cultureel Supplement van NRC Handelsblad bezoekt Jaap Scholten de koffiehuizen uit het oeuvre van Deszö Kosztolányi (van wie deze week De avonturen van Kornél Esti is verschenen). "Kosztolányi, (foto) misschien dankzij de hypersensitiviteit door de twintig espresso's per dag, voorvoelde het goed; ze hadden weinig tijd. De wereld liep ten einde, tenminste de wereld zoals hij die kende."Pieter Steinz is enthousiast over Thomas Verbogts Perfecte stilte: "... niet een roman die je leest met rooie oortjes van de spanning, of met het idee dat je een hemelschokkend nieuw inzicht krijgt in wat Thomas Verbogt in zijn dertigste jaar als gepubliceerd schrijver beweegt. Het is een well-written novel waaruit je als recensent blijft citeren, als je niet oppast." En Elsbeth Etty, over Hugo Claus' postume De wolken: "Als van dit intieme één eigenschap in het oog springt, dan is het wel dat "t bijzonder prettig leest, misschien wel omdat de auteur zich daar niet meer tegen kon verzetten." Verder: Wil Rouleaux over Stephan Thomes "breed uitgespannen roman" Weidmanns redding, en Toef Jaeger over Kopano Matlwa's tweede roman Gedane zaken, geschreven "met knappe distantie".   In Vrij Nederland een groot profiel door Coen Verbraak van Karel van het Reve. Het zesde deel van zijn Verzameld werk verschijnt een dezer dagen. "Van het Reve bediende zich ook in gesprekken vaak van een geslepen retoriek die hem voor anderen nagenoeg ongrijpbaar maakte. Hij tartte zijn opponent maar veinsde bij  een tegenstoot opeens onwetendheid." Jeroen Vullings gaat in Dichters & Denkers in gesprek met Laurent Binet (foto) van HHhH. Over Heinrich Heydrich als literair personage, en zijn overmoed: "Een makkelijk antwoord is: hij was ook zo. Maar ik had zwaarwegender redenen om zijn hubris te tonen. Door zo'n oud-Griekse toon, zo'n klassiek literaire benadering, hoefde ik geen psychologische typering van Heydrich te geven - die zou vals zijn geweest, want op dat vlak doorgrond ik hem niet. Bovendien is hubris het concept dat volgens ook het meest het nazisme verklaart."   Deze week in Dichters & Denkers van De Groene Amsterdammer leest Hassan Bahara Yolanda Entius, Het kabinet van de familie Staal: "Het is uitgebeend, repetitief proza dat de verstikking, de paniek en de angst binnen het geschetste gezin krachtig op de lezer overbrengt." Piet Gerbrandy bespreekt Vrouwkje Tuinman, Wat ik met de sleutel moet: "De dichter laat zich in al haar kwetsbaarheid op de vingers kijken."   In Het Parool buigt Arie Storm zich over de nieuwe Thomas Verbogt, (foto) Perfecte stilte. Hij vergelijkt de auteur met Gerard Reve en J.D. Salinger: "dat zijn schrijvers die veel met elkaar gemeen hebben [...]. Die zoeken in hun werk eveneens vaak de grenzen van de kitsch op." Verder bespreekt Jasper Henderson Giorgio Vasta, Materiële tijd en Victor Schiferli René Huigen, Levenskunst voor jonge mensen. Volgens Dirk-Jan Arensman is er niet veel dat Lawrence Hills Het negerboek ervan weerhoudt tot een onversneden meesterwerk uit te groeien: "Het [...] is niet alleen een een mede door de voorbeeldige research meeslepende, maar ook prachtig geschreven roman" over "een West-Afrikaanse slavin [die] vijf decennia gruwelijke geschiedenis" bestrijkt. Guus Luijtens bespreekt Georges Perec, Tips en wenken voor wie zijn afdelingschef om opslag wil vragen en Maarten Moll laat zich in zijn column lovend uit over Het dodevissenmuseum van Charles D'Ambrosio.   In HP/De Tijd Dries Muus over Johan de Boose, Bloedgetuigen, een opvallend uitwaaierend epos over de twintigste eeuw: "De personages worstelen zich - vaak letterlijk - door hun uitzichtloze levens en worden geconfronteerd met de grote rampen van hun tijd." Daarnaast een bespreking van Onder pseudoniem, het debuut van Eveline Vreeburg over de jonge Eefje die naar de grote stad trekt om het te maken als actrice. Sterk daaraan is "dat Vreeburg je de ruimte geeft om het trauma achter Eefjes afstandelijkheid zelf in te vullen". Boudewijn Geels leest ten slotte Jens Olde Kalter, De kickbokser. Ernesto Hoost, "Mister Perfect" van de vechtsport: "Wie het uit heeft, weet alles over kickboksen, maar voor de "gewone" lezer is het misschien wel erg gedetailleerd."   Sun, 22 May 2011 11:23:10 Uniek werkcahier van Balzac opgedoken en tentoongesteld in Parijs http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/20/uniek-werkcahier-van-balzac-opgedoken-en-tentoongesteld-in-parijs Het enige werkcahier van de Franse schrijver Honoré de Balzac, waarvan hij tussen 1830 en 1847 gebruik maakte tijdens het schrijven van zijn immense romancyclus La comédie humaine is terug boven water gekomen. Sinds gisteren is het zeldzame document te bekijken in het Musée des lettres et des manuscrits in Parijs. Het bestaan van het werkschrift was bekend, maar het was al een tijd lang onder de radar bij diverse privéverzamelaars, die het na de dood van Balzac in handen kregen. Het is Gérard Lhéritier, oprichter van het Musée des lettres et des manuscrits, die het één jaar geleden verwierf, op voorwaarde dat het aan het publiek zou getoond worden. Balzac (1799-1850) omschreef het oblongcahier in een brief aan Madame Hanska als Le grand parc de mes idées en in een briefwisseling met zijn zus Laure Surville als Mon garde manger. Het bevat gedachtengangen, aforismen, aantekeningen, plannen en korte fragmenten over boeken uit La Comédie humaine. Veel ordening is er evenwel niet in terug te vinden. "In tegenstelling tot Victor Hugo is dit het enige bewaarde werkschrift van Balzac. Daar begint de Comédie Humaine. Men treedt werkelijk binnen in de intimiteit van de schrijver", zo onderstreept Gérard Lhéritier. Gonzague Saint-Bris, afstammeling van Louis Mame, de uitgever van onder meer Balzac, is het cahier een "ondersteuning" van zijn biografenarbeid geweest. "Mijn bibliotheek is enkele jaren geleden uitgebrand, samen met mijn complete collectie Mama en autografen van Balzac. Toen Gérard Lhéritier mij het cahier toonde, ben ik weer aangemoedigd om de draad weer op te nemen en mijn kennis over Balzac te vervolledigen. Sinds mijn adolescentie ben ik al door Balzac aangestoken", zegt de schrijver aan AFP. Sat, 21 May 2011 02:32:57 Nobelprijswinnares Toni Morrison aan de slag met Shakespeare in Brusselse KVS http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/21/nobelprijswinnares-toni-morrison-aan-de-slag-met-shakespeare-in-brusselse-kvs In de Brusselse KVS is van donderdag 26 mei tot zondag 29 mei de internationale productie Desdemona te zien, met de Amerikaanse actrice Elizabeth Marvel in de hoofdrol. Regisseur is Peter Sellars, schrijfster is Nobelprijswinnares Toni Morrison. Het project is gebaseerd op Shakespeare's Othello. De vrouwen van Shakespeares Othello moeten wachten tot in het vierde bedrijf om het woord voor hen alleen te krijgen, merkte Morrison op. Ze wenste het personage Desdemona echter meer zuurstof toe. Samen met theaterregisseur Peter Sellars en de Malinese singer-songwriter Rokia Traoré plaatst ze de tragische bruid van de Moor van Venetië in een gesprek met haar zwarte min Barbary, een personage dat Shakespeare slechts zijdelings vermeldt. "Vreselijk en irritant." Met nog meer bijvoeglijke naamwoorden van dat slag ging Amerikaans theatermaker Peter Sellars (53) tegen schrijfster Toni Morrison (80) tekeer over zijn bloedhekel aan Shakespeares Othello. De Afro-Amerikaanse, die in 1993 de Nobelprijs literatuur won, sprak hem echter tegen. Morrison legde Sellars uit hoe zij een parallel ziet tussen Othello en de huidige VS. Hoe het vertrouwen in dingen van betekenis teniet wordt gedaan, en de investeringen in betekenisloze dingen die materiële winst opleveren, worden opgedreven. Volgens Morrison zit de onvergankelijkheid van Othello daarin dat Shakespeare toont hoe de meest intelligente mensen overgehaald kunnen worden hun principes achter te laten en zichzelf iets voor te liegen. En hoe anderen die weten dat het niet klopt, zwijgen en toekijken. Dat vertelde Sellars tegen The Public Theatre naar aanleiding van zijn bewerking van Othello uit 2009. Uit de conversatie tussen de auteur en de toneelmaker ontstond een pact: Sellars zou een Othello in Obama-era brengen (de rol van Iago werd ingevuld door Philip Seymour Hoffman), en Morrison diende een antwoord te bieden op theatervader Shakespeare. Die repliek ging deze week in première op de Wiener Festwochen in de vorm van een muzikale en theatrale voorstelling getiteld Desdemona. "We bevinden ons in het koninkrijk van het hiernamaals, waarin twee vrouwen praten aan de andere kant van tijd. Zij zijn ouder geworden. Ze voeren een conversatie met meer zin voor perceptie. Zoals Toni Morrison zegt, voor de doden zijn verleden en toekomst hetzelfde. Dat maakt het mogelijk voor de twee vrouwen om het verleden te overschouwen, maar eveneens de toekomst te verbeelden op profetische wijze", daarmee lichtte Sellars al een tipje van de sluier in het Brusselse magazine Agenda. De eerste recensies uit Wenen zijn intussen binnen: "Het logenstraft de simpele, maar populaire idee dat het volstaat om wat sympathiek te doen tegenover ondergeschikten of mensen uit een andere cultuur om er ook een evenwaardige verhouding mee te hebben. Uitbuiting en klassenstrijd blijven op de agenda, al doen we alsof ze niet bestaan. Toch blijft het personage van Desdemona in dit stuk de belofte van een beter, menswaardiger alternatief inhouden", stelt Pieter T'Jonck in De Morgen.   Sat, 21 May 2011 12:03:49 Amazon verkoopt meer e-books dan papieren boeken http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/20/amazon-verkoopt-meer-e-books-dan-papieren-boeken De Amerikaanse onlinewinkel Amazon verkoopt sinds kort voor het eerst meer digitale boeken voor zijn Kindle dan gedrukte boeken. Sinds april verkoopt Amazon voor elke 100 gedrukte titels 105 digitale boeken voor zijn e-booklezer Kindle, meldt het bedrijf. Daarbij worden ook de boeken waarvan geen digitale versie bestaat in rekening gebracht. Gratis Kindle-boeken worden daarentegen niet meegerekend. Wel verkoopt het daardoor niet minder papieren boeken. Het zijn in de eerste plaats de e-books die groeien als kool. "De klanten kiezen tegenwoordig meer Kindle-boeken dan gedrukte titels. We hadden gehoopt dat dit zou gebeuren, maar we hadden nooit gedacht dat dat zo snel zou zijn", aldus de oprichter en topman van Amazon Jeff Bezos. Vooral in Groot-Brittannië is het e-book een doorslaand succes. Zoals bekend komt het e-lezen bij ons moeizaam van de grond, zoals een onderzoek deze week nog uitwees. Eerder had Amazon ook al bekendgemaakt dat er meer digitale boeken verkocht worden dan hardcovers en paperbacks. Nu gaat het dus wel degelijk om alle papieren boeken. In 2011 verkocht Amazon.com nu al drie keer zoveel digitale boeken als het deed in dezelfde periode een jaar eerder. De snelle groei is vooral te danken aan het succes van de Kindle. Amazon kwam dit jaar onder meer met een speciaal aanbod voor de elektronische boekenlezer op de proppen, waardoor Amerikanen al voor 114 dollar een Kindle konden kopen. Vijf weken na de introductie van dat aanbod was die versie al uitgegroeid tot de best verkochte Kindle, maar wat de totaalverkoop ervan is, zegt Amazon niet. Door de uitstekende verkoopresultaten van de digitale en papieren boeken kon de boekendivisie van Amazon.com haar snelste jaargroei van de laatste tien jaar optekenen. Zowel de winst als het aantal verkochte boeken groeide nog nooit zo snel als nu. Ook bij de Nederlandstalige onlineshop Bol.com wordt er groei opgetekend, grotendeels te danken aan omzetstijgingen voor het e-book. Fri, 20 May 2011 03:51:37 Georg Büchner Preis voor Friedrich Christian Delius http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/20/georg-büchner-preis-voor-friedrich-christian-delius De Georg Büchnerprijs, de belangrijkste literaire onderscheiding in Duitsland, is dit jaar toegekend aan Friedrich Christian Delius (68), zo maakte de Duitse Academie voor Taal en Poëzie bekend. In de romans van Delius staat onder meer de studentenbeweging van 1968 in West-Duitsland centraal.De jury omschrijft Delius een kritische en vindingrijke waarnemer van de ontwikkeling van het bewustzijn in Duitsland in de 20e eeuw. Zijn teksten zijn "politiek wakker" en "mensvriendelijk". De Büchner Preis werd dit jaar voor de zestigste keer uitgereikt. Tot de bekendste werken van Delius behoren Mogadischu Fensterplatz (2007), Die Birnen van Ribbeck (1991) en Unsere Siemens-Welt (1972). Delius was ook gelieerd aan Gruppe 47. Aan de Büchnerprijs, die op 29 oktober zal worden uitgereikt, is een bedrag van 50.000 euro verbonden. Voormalige winnaars zijn onder meer Reinhard Jirgl, Friedrich Dürrenmatt, Heinrich Böll, Erich Kästner, Günter Grass, Elfriede Jelinek, Wilhelm Genazino, Brigitte Kronauer en Martin Mosebach. Zie meer informatie bij Die Zeit. Fri, 20 May 2011 12:30:02 PERIODIEK # 30 - Deus Ex Machina - 'Nautische literatuur' http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/20/periodiek-30-deus-ex-machina-nautische-literatuur Het nieuwe wisselvallige nummer van het "tijdschrift voor actuele literatuur" Deus ex Machina is gewijd aan de zeevaart, onder het motto 'nautische literatuur'. Het thema heeft veel gedichten opgeleverd (onder meer van Stijn Vranken, Christophe Vekeman, Emma Crebolder en Sylvie Marie), maar ook een mooi kortverhaal van Bart Plouvier, "misschien nog een van de laatste ‘echte' nautische schrijvers die wij hebben", zo vermeldt de redactie in het woord vooraf. "Matroos" is inderdaad de bijdrage die de kwalificatie ‘nautisch' het meest verdient. Hoewel het thema schematisch is - de rusteloze matroos is niet in staat om tederheid te tonen, om zich door de liefde te laten leiden, ook niet wanneer hij de vrouw van zijn leven vindt - werkt Plouvier het op een overtuigende en tegelijkertijd duister-poëtische manier uit. Patrick Lateur schrijft een kunsthistorische beschouwing over Charon, de antieke veerman die de overledenen de rivier de Hades overzet naar het dodenrijk. Minder geslaagd is de bijdrage van misdaadschrijver Piet Baete, die de zee als moeder en moordenares ziet en zo een link probeert te leggen naar de betekenis van de zee in zijn eigen werk. Hij komt er niet helemaal uit. Omdat Deus ex Machina "ook gespitst is op evoluties in andere kunsttakken", krijgen een beeldverhaal en wat schilderingen-met-tekst ook aantal pagina's toebedeeld. In dit geval konden we makkelijk zonder. "In der minne, een eroromantisch stripsprookje" van Rafaela blijft zowel wat beeld als wat tekst betreft op het niveau van een veertienjarige steken. Wellicht lenen haar aquarellen over een wellustige meermin en een reddende meerman zich beter voor een groter formaat. Ook de samenwerking tussen Peter Theunynck en Lies van Gasse heeft tot weinig verrassends geleid: veel blauw, met een zwart en wit lijnenspel en daarin verwerkt nauwelijks leesbare teksten.Ook de fotografische bijdragen zijn niet bijzonder, bovendien slecht afgedrukt en ze lijken willekeurig gekozen. Een gemiste kans is dat er geen beeld is bij de bijdrage van Hans Plomp over het project ‘Blijven drijven' van Robert Jasper Grootveld, die na zijn carrière als anti-rookmagiër bij de Provo's als een van de eersten begon met het uitwerken van het idee van ‘recyclering'. Hij hergebruikte afval uit de grachten door er vlotten van te bouwen. Die zouden we wel willen zien. Was daar niet op een goedkope manier aan te komen? De gedichten van de dichter Ilya Kaminsky (foto) zijn zonder meer het beste wat deze aflevering van het tijdschrift te bieden heeft. Opmerkelijk genoeg hebben ze niets met de zee of scheepvaart van doen. Kaminsky werd geboren in 1977 in Odessa (nu Oekraïne, destijds Sovjet-Unie), verhuisde in 1993 met zijn ouders naar de Verenigde Staten en kan inmiddels bogen op een indrukwekkend curriculum. Zo doceert hij ‘comparative literature' aan de universiteit en werd zijn bundel Dancing in Odessa (2004) meermalen onderscheiden.De hier in het Nederlands en het Engels afgedrukte poëzie is een deel van een lange reeks, getiteld "Sonya's Fairytale". Grofweg gaat het over een epidemie die doofheid veroorzaakt. Het is een grotesk onderwerp maar Kaminsky werkt het grappig en gedetailleerd uit. Ook vermoed je een politieke lading in de gedichten. Een volk dat collectief doof wordt, wellicht uit protest tegen wat het dagelijks aan onwaarheden te verstouwen krijgt. Fri, 20 May 2011 12:18:48 Vlaming slechts met mondjesmaat aan het digitale lezen http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/19/vlaming-slechts-met-mondjesmaat-aan-het-digitale-lezen Digitaal lezen is nog niet sterk doorgebroken in Vlaanderen. Dat geldt zowel voor tijdschriften als boeken, zo wijst een grootscheeps onderzoek uit naar het digitale leesgedrag van de Vlaming bij 2770 geênqueteerde personen, uitgevoerd door de Lessius Hogeschool en expertisecentrum Memori. De meerderheid van de Vlamingen leest nog steeds liever op papier dan digitaal. Wie een tablet bezit, gebruikt hem wel vaak om nieuws of magazines te lezen. Voor unieke informatie wil 60 procent van de mensen die een tablet bezitten zelfs betalen, zo achterhaalden de onderzoekers. Veertig procent wil ook betalen om zijn favoriete tijdschrift digitaal te lezen als het op papier niet meer beschikbaar zou zijn. Het onderzoek peilde ook naar de kennis van de respondenten in verband met ‘nieuwe' mobiele toestellen, zoals e-reader (zoals de Amazon Kindle), iPad en andere tablets. Uit de onderzoeksresultaten blijkt dat 22 procent van de vrouwen en 21 procent van de laagopgeleiden een e-reader niet kent. Daartegenover staat dat slechts 11 procent van de vrouwen nog nooit gehoord heeft van de iPad. Binnen de leeftijdscategorie 31 tot 40-jarigen is het bezit van een iPad het grootst (17,5 procent). Tenslotte bevindt zich ook binnen deze leeftijdscategorie de grootste groep die plannen heeft om een iPad aan te schaffen (14 procent). Dit bevestigt de tendens uit andere landen dat de adaptatie van de iPad (en andere tablets) erg snel gebeurt in vergelijking met andere nieuwe toestellen. Opvallend is dat de e-reader daarentegen voornamelijk populair is bij 60-plussers. Thu, 19 May 2011 10:50:05 Jan Hanlo Essayprijs 2011 voor Joke J. Hermsen http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/19/jan-hanlo-essayprijs-2011-voor-joke-j.-hermsen De Nederlandse romancière en essayiste Joke J. Hermsen heeft voor haar essaybundel Stil de tijd (De Arbeiderspers)  in Amsterdam de Jan Hanlo Essayprijs gekregen. De jury omschreef haar beschouwingen over tijd en onthaasting "actueel, sprankelend en diepgaand." Het boek van Hermsen, verschenen bij De Arbeiderspers, werd onverwacht ook een bestseller. Verder schrijft de jury: "'Enerzijds behandelt zij het heden, de kern vattend van ons aller worsteling met het drukke dagelijks bestaan. Anderzijds schetst zij een filosofisch beeld van het begrip 'tijd' aan de hand van filosofen en andere denkers door de eeuwen heen. Zij doet dat gedegen en filosofisch onderbouwd, maar weet daarbij een luchtige en toegankelijke stijl te hanteren." Andere genomineerden waren NRC-boekenchef Pieter Steinz (De duivelskunstenaar, over Faust) en Frank Martinus Arion (Intimiteiten van het schrijven). De prijs levert de laureaat 7.000 euro op en een kunstwerk. Twee jaar geleden ging de prijs naar David van Reybrouck. Voor de eerste keer werd ook een prijs voor media-essay uitgereikt. Dat was dit jaar een essay in stripvorm. In die categorie won Jeroen Funke met Spruitjes, bier, leverworst. Thu, 19 May 2011 10:37:22 Joop Schafthuizen verzet zich tegen gat in herdenkingsmuur Reve http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/19/joop-schafthuizen-verzet-zich-tegen-gat-in-herdenkingsmuur-reve Er is nog bijlange geen eind in zicht voor de perikelen omtrent de herdenkingsmuur voor Gerard Reve (1923-2006) in Machelen-aan-de-Leie. Joop Schafthuizen, de voormalige partner van Reve, is niet akkoord met de oplossing om een gat aan te brengen in het monument voor Reve en zo een fout in het gedicht Credo te herstellen (zie ons eerder bericht). Het gat moet er volgens de gemeente komen op de plaats waar nu in de tekst op de gedenkmuur het woord 'anders' staat. Dat woord werd per abuis toegevoegd aan een regel uit het gedicht Credo van Reve. Schafthuizen bestempelt het idee als "de grootste nonsens". Een uitgever gaat toch ook niet een boek verminken als op een pagina een woord te veel staat, aldus de ex-partner. De gemeente had het voornemen om het plan van het Nederlandse studiebureau voor te leggen aan Schafthuizen, maar volgens hem is dat nog niet gebeurd. "Ik wacht af. Maar als de gemeente vasthoudt aan het gat, kunnen ze beter het hele monument weghalen." Zie de berichtgeving in Trouw. Thu, 19 May 2011 12:57:59 International Man Booker Prize voor Philip Roth http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/18/international-man-booker-prize-voor-philip-roth De Amerikaanse schrijver Philip Roth (78) is bekroond met de Man International Booker Prize. Daarmee rijgt de chroniqueur van "de seksueel bevrijde Jood in naoorlogs Amerika" alweer een onderscheiding aan zijn palmares toe. Enkel de Nobelprijs blijft hem maar ontglippen. Roth reageerde volgens het boekje: "Dit is een grote eer en ik ben blij de prijs te ontvangen." Op het Sydney Writer's Festival kreeg Roth de prestigieuze onderscheiding die "het volledige oeuvre van een auteur" bekroont. Philip Roth werd uitverkoren boven twaalf andere finalisten, een zeer eclectisch gezelschap met onder meer de Britse kinderboekenschrijver Philip Pullman, de Chinese Su Tong, de Amerikaanse auteurs Anne Tyler en Marilynne Robinson, de Australische David Malouf en de Britse spionageschrijver John le Carré. De Man International Booker Prize levert de laureaat 68.000 euro op en wordt elke twee jaar uitgereikt. De prijs is niet te verwarren met de reguliere Man Booker Prize. Op de erelijst volgt Roth Chinua Achebe (Nigeria), Ismail Kadare (Albanië) en Alice Munro (Canada) op.Juryvoorzitter Rick Gekoski prees de boeken van Roth omdat ze "een enorm publiek stimuleren, uitdagen en amuseren". "Zijn verbeelding heeft ons idee van de joodse identiteit hervormd en de fictie nieuw leven ingeblazen. En tussen zijn vijftigste en zijn zestigste, wanneer de meeste auteurs op hun retour zijn, schreef hij een aantal boeken van de hoogste, meest blijvende kwaliteit. Zelfs zijn laatste roman Nemesis is vitaal, memorabel en even gevoelsgeladen als zijn eerdere werk." Toch rommelde het na afloop in het panel. Jurylid Carmen Callill nam na de beslissing ontslag omdat ze Roth eigenlijk niet te pruimen vond: "Hij gaat maar door en door, over dezelfde onderwerpen in elk boek. Het is alsof iemand op je gezicht zit en je niet meer kunt ademen." Zie The Guardian en BBC News. Wed, 18 May 2011 03:32:43 Gluren in de geheime laden van Hugo Claus http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/18/gluren-in-de-geheime-laden-van-hugo-claus Een schatkamer of een allegaartje? Zeker is dat de liefhebber zijn hart zal ophalen aan De wolken, een mer à boire die een ongegeneerde blik biedt op het schrijversarchief en de scheppingsdrift van Hugo Claus. Het banale en het verhevene, de kattebel en het kunstwerk: ze staan er broederlijk naast elkaar.   Ooit, in de turbulente jaren vijftig, bestond het verzamelde bezit van Hugo Claus (1929-2008) uit amper ‘twee camionettenladingen' en moest broer Guido Claus zich erover bekommeren. Maar, schrijft samensteller Mark Schaevers in zijn nawoord bij De wolken, "twee bestelwagens zouden vandaag niet meer volstaan om alleen al de papieren nalatenschap van Hugo Claus te transporteren". Toch was het lang niet evident dat Claus finaal "een archief als een schatkamer" zou nalaten. De schrijver van Het verdriet van België was absoluut niet archivarisch aangelegd. Regelmatig vernietigde hij wel eens wat overtollig papier. Bovendien cultiveerde hij een zekere nonchalance, waardoor bijvoorbeeld het bijhouden van een dagboek er vaak bij inschoot. Daarbovenop was Claus een frenetiek verhuizer, waarna talloze documenten in limbo belandden. Enige structuur viel er niet te bespeuren in het Claus-archief, zo moest weduwe Veerle Claus-De Wit met de handen in het haar vaststellen. Kris Landuyt, hoofd van het Antwerpse antiquariaat De Slegte, ordende de papiermassa. Later kwam HUMO-journalist en Clauskenner Mark Schaevers er in neuzen. Schaevers en Bezige Bij-uitgever Robbert Ammerlaan raakten gebiologeerd door het materiaal. Ze vonden meteen dat er een boek uit te puren viel, zij het met schroom én respect voor Claus. Het boek zou De wolken heten, naar de laatste romanaanzetten die Claus nog uit zijn pen wurmde en waarvoor hij fier als een gieter een passende titel had gevonden. Tot de mist in zijn hoofd te dik werd en zijn omgeving hem tegen zijn schrijvende zelf moest beschermen. Schaevers etaleert in zijn keuze vooral de immense veelzijdigheid én paradoxen van Claus, zo leert een eerste glimp in De wolken. Het is een onbevangen en ongepolijst boek, maar wel bijzonder fraai van snit, passend bij het statuur van de kolos Claus. Met talrijke schetsen, brieven, droedels, foto's, manuscripten, probeersels, schema's en cahiers is het een waar ‘pak van Sjaalman'. Het zal de literaire voyeur danig bevredigen, maar ook de literatuurvorser én de gewone Clausliefhebber opwinden en behagen. "Verwondering om het vele dat er is", noteert Schaevers. Vaak is het alsof je mee aan de schrijftafel van Claus zit.   De hoogtepunten? Zeker wel de autobiografische aanzetten, met de klemtoon op de jaren vijftig en zestig.: "Voor mij is het schrijversleven zeer ongezond. Je zit of ligt de hele dag, daar word je doodmoe en zwaarlijvig van. Het schijnt dat je dan moet gaan wandelen." (1963) Vele treffende passages vol zelfkennis over zijn vrouwen, van Elly Overzier, Kitty Courbois en Sylvia Kristel tot Veerle De Wit, die zichzelf opvallend in de luwte houdt in De wolken. Over Elly: "Zij is wild, lastig, jaloers en zeer mooi. Een luxevrouw die doorlopend en makkelijk in armoede leven kan met mij." (1959). Scherpe opmerkingen over schrijvende tijdgenoten, van mindere goden tot Louis Paul Boon en Harry Mulisch. Geestige én scherpzinnige dagboekfragmenten, romans in embryovorm: "Ik ben ook letterkundige, zegt de bediende. En wijst naar de letters." Een prachtig, robuust obit uit Het Parool over fotograaf Robert Capa. Revelerende lezingen over zijn poëzie én spitse jazzbijdragen voor radio Gent. Hilarisch: in de zakelijke brieven trekken vele firma's en instellingen eind jaren vijftig Claus aan de oren, omdat hij weer eens een rekening niet betaalde. Zijn insideverslag over de Masscheroen-affaire in 1968. Ontroerende brieven, bijvoorbeeld aan vriend Christopher Logue na zijn kleine trombose tijdens een Leuvens optreden in 2003 of een smeekbede van zijn moeder: "Hugo, ik vond u zo veranderd, terneergeslagen, ik voelde aan dat u niet gelukkig zijt". (1972) En het schrijfadvies aan Guy Verhofstadt of de vraag aan zijn uitgever om de wijnmerken in De geruchten te wijzigen. Goed gekozen zijn de bijna aforistische zinnen die onder elke pagina een baseline vormen: "Ik ben maar één keer geboren, zal vele keren paren, één keer sterven." Is het een boek waar Claus zelf verguld zou mee zijn? Moeilijk te zeggen. Tenslotte schreef hij: "Ik wil postuum geen marktplein, geen Rondpunt, geen straat, geen steegje." Zeker is dat Mark Schaevers op sprankelende wijze en met integriteit de geest van Claus recht poogt te doen. Claus spreekt tot ons: schalks, slim, soeverein. En soms ook twijfelend.   Mark Schaevers (samensteller), De wolken. Uit de geheime laden van Hugo Claus, De Bezige Bij, Amsterdam, 336 blz., 29,90 euro Wed, 18 May 2011 12:55:00 Patrick Modiano 'geschokt' door literaire hommage http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/17/patrick-modiano-geschokt-door-literaire-hommage De discrete Franse auteur Patrick Modiano heeft voor zijn doen een ongewone demarche genomen. Via zijn advocaat tekende hij vorige week bezwaar aan tegen de publicatie van de literaire hommageroman Oublier Modiano van Marie Lebey, verschenen bij les éditions Léo Scheer. Daarin gaat de schrijfster de gangen na van Modiano en zijn immer door Parijs dolende personages en documenteert ze die op de website met tientallen foto's. "Een liefdesverklaring", zo noemt ze het boek. Maar regelmatig weet Lebey geen maat te houden en spit ze ongegeneerd in het privéleven van Modiano. De advocaat van Modiano heeft laten weten dat de auteur "diepgaand geschokt" is over Oublier Modiano en vraagt dat "de aanvallen op zijn privéleven" worden stopgezet. "Ze leent zijn intimiteit, zijn leent zijn herinneringen en schrijft hem zaken toe die niet in zijn oeuvre zijn terug te vinden." De schrijver is vooral vertoornd over de manier waarop Lebey de dood van zijn broer Rudy, op tienjarige leeftijd, in het boek verwerkt. Op Père Lachaise zocht ze zelfs naar het graf van Rudy., "alsof het een zoekspel is", zoals de advocaat het omschrijft. Wie het oeuvre van Modiano kent, weet hoe gevoelig de kwestie ligt. Zelf maakt hij er maar zelden en dan nog met grote pudeur gewag van. Lebey, die in het verleden al enige romans schreef, heeft al herhaaldelijk haar idolatrie voor Modiano uitgesproken en zegt dat zijn boeken haar geholpen hebben om in het reine te komen met haar verleden. Ze had Oublier Modiano aan hem toegestuurd, in de hoop op een gloedvolle reactie. Modiano zou onlangs ook verstoord zijn geraakt door het boek van Denis Cosnard, Dans la peau de Patrick Modiano, een gedetailleerde literaire enquête naar leven en werk van Modiano. Mogelijk is het boek van Lebey de druppel te veel. Modiano vraagt via zijn advocaat evenwel geen censuur van het boek, maar hij wil wel "het recht hebben te weigeren dat hij een personage in een roman wordt." Zie ook deze tekst van Bernard Morlino over het boek van Lebey en hier. Wed, 18 May 2011 12:35:10 100 jaar Annie M.G. Schmidt lokt vloedgolf herdenkingen en hommages uit http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/16/100-jaar-annie-m.g.-schmidt-lokt-vloedgolf-herdenkingen-en-hommages-uit Komende vrijdag zou Annie M.G. Schmidt honderd jaar zijn geworden. En ook haar sterfdag laat zich deze week herdenken, want ze overleed precies één nacht na haar 84ste verjaardag op 21 mei 1995. In overeenstemming met haar veelzijdig oeuvre wordt de honderdste geboortedag in tal van Vlaamse en Nederlandse steden en gemeenten herdacht met voorleesmarathons, theatervoorstellingen, musicalopvoeringen, lezingen, kinderfeesten en radioprogramma's. Uitgeverij Querido publiceert een brievenboek en op het web verschijnt nieuw beeld- en filmmateriaal. In Vlaanderen staat kunstenaarscollectief De Dagen in voor meerdere initiatieven ; samen de Buren en het Beschrijf organiseren ze reeds op woensdag 18 mei in Passa Porta een voorleesevenement "Wat zeggen Jip & Janneke? Lekker lezen met Annie M.G. Schmidt" met o.a. Jaap Robben. Die jonge Nederlandse auteur (1984) brengt er als literair erfgenaam een brief aan zijn literaire "grootmoeder" en leest samen met anderen voor uit Jip & Janneke en andere evergreens. Ook op 20 mei is Jaap Robben bij Passa Porta terug van de partij: hij wordt er in "De zonen van Annie M.G. Schmidt"  geflankeerd door haar echte zoon Flip van Duijn. De 59-jarige acteur en tekstschrijver vertelt over het lezen en leven van zijn moeder en toont beeld- en geluidsfragmenten. Het A.M.G. Schmidtprogramma besluit met een avond in de reeks "De Biograaf": op 26 mei  praat Joke Linders in het Kantl te Gent over leven en werk van de schrijfster. Joke Linders promoveerde in 1999 met Doe nooit wat je moeder zegt en sprak zich dit voorjaar nog ten volle uit voor de schrijfster in de reeks "Het literaire Pleidooi". Elders in Vlaanderen brengen Gerda Dendooven, Pieter Gaudesaboos, Katelijne Verbeke en Els Dottermans werk van Annie M.G. Schmidt op de bühne.   In Nederland pakt het Haagse Kinderboekenmuseum op 22 mei uit met een vrolijke hommage aan de schrijfster: het museum gooit zijn deuren wijd open en laat de kinderen - mits ze voldoen aan een aantal ludieke voorwaarden - gratis binnen voor de theatervoorstelling "Otje's vader" van Peter Van Dijk. Verder is er een kleine tento, kan er geknutseld worden aan een reuze Petteflet en treedt Annejet van der Zijl er op. Annejet van der Zijl publiceerde in 2002 de baanbrekende en succesrijke biografie Annie. Het leven van A.M.G. Schmidt 1911-1995. Die biografie genereerde een nieuwe golf van belangstelling voor de schrijfster en vormde ook de basis van de zevendelige televisieserie Annie M.G. die vorig jaar was te zien. Biografe Annejet van der Zijl stelt op 21 mei samen met zoon Flip van Duijn tijdens de Anniedagen in Kapelle ook een nieuw boek voor. In Liefs van Annie bundelde ze de mooiste en typerendste brieven van de schrijfster. Ook die correspondentie, gericht aan haar moeder, haar geliefden, fans en haar uitgever wordt volgens uitgeverij Querido gekenmerkt door een unieke kijk op de wereld en gevoel voor stijl en humor. Ook de audiovisuele media laten zich niet onbetuigd, vooral de Avro haakt volop in op het feestgedruis: de omroep programmeert op televisie heruitzendingen van Minoes en andere films en laat op 22 mei de musical Heerlijk duurt het langst door de radioboxen schallen. NPS toont  alle zeven afleveringen van de dramaserie Annie MG in een marathonuitzending  in de nacht van vrijdag 20 mei op zaterdag 21 mei op Nederland 2.  Zelfs de betaaltelevisie ziet brood in de herdenkingsrage: BosBrosDigital maakt deze week enkele bioscoopfilms en TV-series die ze produceerde - o.a. Minoes, Abeltje, Otje en Ibbeltje - tegen betaling downloadbaar. En  onverbeterlijke nostalgici en fans van de  oorspronkelijke serie Ja zuster, nee zuster hoeven niet te wanhopen; veel beeldmateriaal is verloren gegaan maar  stichting Beeld en Geluid zet vanaf 20 mei geluidsopnames, foto's en interviews uit de serie op een aparte site  online.  Wed, 18 May 2011 12:21:10 Jongerenliteratuurprijs voor Benny Lindelauf, Christian Frascella en Ernest van der Kwast http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/17/jongerenliteratuurprijs-voor-benny-lindelauf,-christian-frascella-en-ernest-van-der-kwast De Dioraphte Jongerenliteratuur Prijs 2011 is vandaag toegekend aan De hemel van Heivisj van Benny Lindelauf en Ik ben de sterkste van Christian Frascella. De publieksprijs gaat naar Mama Tandoori van Ernest van der Kwast. Juryvoorzitter Ronald Giphart lichtte deze namiddag in het Amsterdamse M.C. Theater de keuze toe: "Lindelauf heeft met dit imposante boek vele boeken geschreven: een coming of age-roman, een oorlogsroman, een indringend familieportret, een mythe, maar bovenal is hij er in geslaagd om uit al deze verhalen één grootse roman te smeden, die de lezer - ook na de laatste bladzijde - niet loslaat". Over het uit het Italiaans vertaalde Ik ben de sterkste luidt het: "De cynische verteltoon, de humor en de fraai verwoorde tragiek wisselen elkaar evenwichtig af met rake observaties en een voortreffelijke typering van alle personages. Een meeslepend en onvergetelijk verhaal over schijn en wezen". Publieksprijswinnaar Ernest van der Kwast prijkte op de longlist van 20 titels waaruit kon worden gestemd, maar was niet doorgedrongen tot de shortlist. Die bevatte naast de winnaars in de categorie Nederlandstalig Vogels die vlees eten van Thijs de Boer en Spiegeljongen van Floortje Zwigtman en voor de categorie best vertaald Ik lieg maar één keer van Judy Blundell en Luke en Jon van Robert Williams. De auteurs ontvangen 15.000 euro, Christan Frascella deelt het prijzengeld met vertaalster Henrieke Herbe.  Benny Lindelauf kreeg in het voorjaar reeds de Woutertje Pieterse Prijs. Het is de tweede maal dat de Jongerenliteratuur Prijs wordt uitgereikt: vorig jaar wonnen Peter Bekkers met Trouw is de andere wang en de Noorse auteur Erlend Loe met Muleum. De prijs is een gezamenlijk initiatief van Stichting Lezen Nederland en Stichting Lezen Vlaanderen, het Nederlands Letterenfonds, CJP Nederland en CJP Vlaanderen en Boek.be, en mee gesponsord door de Nederlandse Taalunie, pas vanaf dit jaar stelt stichting Dioraphte het prijzengeld ter beschikking. Tue, 17 May 2011 04:42:11 Toerist tikt zeldzame 'Wuthering Heights'-editie op de kop voor drie euro http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/17/toerist-tikt-zeldzame-wuthering-heights-editie-op-de-kop-voor-drie-euro Het is te onwaarschijnlijk voor woorden: een vliegtuigbouwkundig ingenieur uit Zuid-Afrika tikte tijdens zijn vakantie in Ierland op een lokale rommelmarkt een zeldzame uitgave van Wuthering Heights op de kop. Het gaat om een vroege Amerikaanse editie uit 1848 van de wereldberoemde roman van Emily Brontë. De Zuid-Afrikaan Jason Ludlow, een groot liefhebber van oude en zeldzame boeken, aarzelde niet toen hij het boek ontdekte en kocht het voor het absurd lage bedrag van 3 euro.Het is de beheerders van de rommelmarkt in Limerick een raadsel hoe het boek, dat oorspronkelijk in 1847 verscheen, in Ierland verzeild is geraakt en door lokale boekhandelaren onopgemerkt is gebleven: "Dit is een ongelofelijke gelukstreffer, een kans van één op een miljoen." "Brontë-boeken zijn erg gewild, echt 'hot property'", zo laat taxateur Nick Nicholson van veilinghuis Adam's auctioneers in Dublin in een commentaar weten. "Ondanks het feit dat er zoveel mensen op koopjesjacht zijn en veel boeken in bestanden worden vastgelegd en gevolgd, kunnen dit soort buitenkansjes zich nog steeds voordoen. Daarom heeft het nog steeds zin rommelmarkten en veilingen te bezoeken." Ludlow nam het boek na zijn vakantie mee terug naar Zuid-Afrika, waar hij het wist te verkopen voor een slordige 8.000 euro. Nicholson sluit niet uit dat het boek uiteindelijk in de VS terechtkomt, wellicht voor een nog hogere prijs. Ondanks verwoede pogingen is de boekverkoper die de editie in Limerick zo spotgoedkoop aanbood, nog niet gelokaliseerd, zo meldt de Irish Independent fijntjes. Tue, 17 May 2011 02:53:34 Henk Hofland noemt PC Hooftprijs 'onvergelijkelijke erkenning' http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/17/henk-hofland-noemt-pc-hooftprijs-onvergelijkelijke-erkenning In het Letterkundig Museum in Den Haag heeft journalist, NRC- en Groene Amsterdammer-columnist en essayist Henk Hofland gistermiddag de P.C. Hooftprijs 2011 in ontvangst genomen. Aan de oeuvreprijs, dit jaar bestemd voor het essay, is een bedrag van 60.000 euro verbonden. Hofland noemde de prijs "een onvergelijkelijke erkenning". "Niemand hier te lande heeft de afgelopen zestig jaar zo nauwlettend en tegelijk zo gedistantieerd, zo scrupuleus en tegelijk met zoveel sprezzatura, én met een van ijzeren discipline getuigende volharding en continuïteit de maatschappelijke toestand gepeild", zo prijst het juryrapport het werk van Hofland, dat intussen immense afmetingen heeft aangenomen.   "Deze prijs hoort tot het beste wat een Nederlandse schrijver kan bereiken", zei Hofland in zijn dankwoord. "Maar ik heb nooit eerzucht gehad, niet hogerop in de rangorde gewild. Zo is het op school geweest, in militaire dienst, op de universiteit, en nadat ik vandaag 58 jaar en 16 dagen geleden min of meer toevallig in mijn beroep was gerold. Ik heb alleen zoveel mogelijk plezier in mijn werk willen hebben. Al eerder concludeerde ik dat me dit aardig was gelukt. En nu, vandaag, zie ik het definitief bevestigd." Hofland kreeg in 1992 al de Audax columnistenprijs, ontving in 1996 de Gouden Ganzenveer en werd in 1999 door zijn collega's uitgeroepen tot journalist van de eeuw. Het Letterkundig Museum wijdt een korte gelegenheidstentoonstelling aan Hofland. Het museum toont naast foto's, boeken, brieven en krantenknipsels ook enkele gelegenheidsuitgaven en bijzondere publicaties, zoals het in eigen beheer gepubliceerde De avonturen van Gravin Anna en Kapitein Pelle, dat in 1979 in een oplage van vijf exemplaren verscheen. Ook exposeert het museum het omslag, typoscript en de drukproef van de in 1988 geschreven, maar ongepubliceerde roman De vrijgezellenexpress en het typoscript van de eveneens nooit verschenen roman De luiheid uitgesteld dat Hofland schreef onder het pseudoniem Lodewijk Epee. De door hem gemaakte tekening van de hoofdpersoon van De luiheid uitgesteld completeert de tentoonstelling, die vanaf vandaag te zien is. Zie ook Literatuurplein en dit interview in de Volkskrant: 'Ik schrijf als een snuffelende hond.' Tue, 17 May 2011 02:03:05 'Maak een gat in de Gerard Reve-muur' http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/17/maak-een-gat-in-de-gerard-reve-muur De surrealistische vaudeville rond de foutieve tekst op de Gerard Reve-herdenkingsmuur in de Zultse deelgemeente Machelen-aan-de-Leie blijft voortduren. Het Nederlandse studiebureau Grontmij, dat de stad adviseerde bij het ontwerp, heeft nu een voorstel klaar om de fout in Reves gedicht Credo te herstellen, meldt De Morgen. Door het overbodige woord 'anders' gewoonweg uit de muur te hakken, zal het monument voor de Nederlandse schrijver Gerard Reve (1923-2006) een artistieke meerwaarde krijgen, zo meldt burgemeester Henk Heyerick. De burgemeester van Zulte gaat het voorstel spoedig voorleggen aan Reves laatste levenspartner, Joop Schafthuizen. "Gaat die akkoord, dan wordt er een rechthoekig gat in de muur gemaakt waar nu het overbodige woord 'anders' staat. Daardoor wordt het mogelijk om dwars door de muur te kijken, wat de leegte en de duisternis in het gedicht symboliseert. Vooral 's nachts, wanneer het monument verlicht is, wordt de symboliek van het gedicht versterkt." In de dag zijn struiken en bomen te zien door de opening, zo wordt aangekondigd. Recent ontdekten Reve-kenners dat het woord 'anders' per ongeluk toegevoegd werd aan een regel uit het gedicht Credo van Gerard Reve. Joop Schafthuizen stelde voor om het woord gewoon te schrappen. "Maar dan worden we altijd opnieuw op de fout gewezen, terwijl we er nu iets positiefs van maken", aldus Heyerick.Het Nederlandse adviesbureau Grontmij, eerder al betrokken bij het ontwerp van het monument, zal ook de kosten dragen voor het boren van het kunstzinnige gat. Tue, 17 May 2011 09:50:31 Zweedse schrijfster en jurylid Nobelprijs Birgitta Trotzig (81) overleden http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/16/zweedse-schrijfster-en-jurylid-nobelprijs-birgitta-trotzig-(81)-overleden Afgelopen weekend is de Zweedse schrijfster Birgitta Trotzig op 81-jarige leeftijd overleden. Dat heeft de Zweedse Academie, die de Nobelprijs Literatuur uitreikt en waarvan Trotzig lid was, maandag bekendgemaakt. Trotzig was sinds 1993 een van de 18 leden van de Academie. Het oeuvre van Trotzig, gekenmerkt door somber existentialisme, bestaat uit een twintigtal romans, die vooral beïnvloed zijn door thema's als Het Kwaad en religie. "De literatuur is de enige rite die nog zinvol is. Als ik schrijf, is het om me voor te bereiden op de dood", zo zei ze onlangs nog in het Franse weekblad L'Express. Haar bekendste romans zijn De utsatta (Het Onderwerp, 1957), Sjukdomen (De Ziekte, 1972) en Dykungens dotter (De dochter van de paddenkoning, 1985). Zie onder meer De Morgen en Yahoo. Tue, 17 May 2011 12:24:53 UIT ONZE MAGAZIJNEN # 4 - Buenos Aires http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/16/uit-onze-magazijnen-4-buenos-aires Als eerbetoon aan de Capital Mundial del Libro Buenos Aires en de onlangs overleden Argentijnse schrijver Ernesto Sábato, halen we Buenos Aires. Recopilación fotográfica de Hans Mann (Ediciones Peuser, 1946) uit de kast. Fotograaf Hans Mann (niet verwant met de Thomas-clan) werd in het Duitse Ulm geboren. Hij trok in 1930 naar Latijns-Amerika, waar hij lange tijd in Brazilië leefde. Voor de tekst van dit boek liet hij zich bijstaan door Ernesto Sábato en Manuel Peyrou, twee ‘monstres sacrés' van de Argentijnse literatuur van de twintigste eeuw."Zoals elke grootse hoofdstad is Buenos Aires de som van antithesen," klinkt het omineus. "Maar bovenal is Buenos Aires een monster dat zichzelf voortdurend verslindt. Waar gisteren nog een ouderwets huis stond, wordt nu koortsig aan een nieuw gebouwd. Zo groeit de stad, wordt ze heropgebouwd, om aan een biologische noodzaak te voldoen."Het Buenos Aires als in deze foto's en evocaties geschetst is een utopie, een ficcion. Als je goed kijkt, zie je hoe de enigmatische man met het zwarte kostuum aan het boekenstalletje iets - misschien een muntstuk? - uitwisselt met de handelaar. Dit boek is het perfecte moodboard voor bij de korte verhalen van Jorge Luis Borges. Een citaat uit De Zahir, een van de vreemdste ficciones van Borges' bundel De Aleph: "Die morgen ging ik niet naar Pilar en niet naar het kerkhof; ik ging, in de metro, naar Constitución en van Constitución naar San Juan en Boedo. Bij ingeving stapte ik in Urquiza uit; ik liep naar het westen en het zuiden, opzettelijk alle planmatigheid mijdend, sloeg ik in het wilde weg enkele hoeken om en daar, ergens in een straat, ging ik een café binnen, vroeg een borrel en betaalde met de Zahir." Schrijvers hangen als aan een infuus aan de verhalenstroom die de stad genereert. Dit boek is een literaire reisgids van een optimistische en kosmopolitische stad die niet door een oorlog is aangetast. Hier zijn de negentiende-eeuwse grenzen van het Europese avondland vaag en met grof krijt getekend, ze scheiden hoogstens wijken of status - maar geen landen, nooit landen. Buenos Aires als een stad waar je alleen maar binnenkomt als je je vorige paspoort in de Rio de la Plata gooit, een stad als een paradijs voor  aangespoelden.Jonge moeders met smetteloos witte jurken die een lage kinderwagen voortduwen, de schaduw van de middagzon haarscherp op de grond onder hun voeten afgelijnd, mannen in maatpak en met borsalino die achteloos kruispunten oversteken (‘Hier ziet de voetganger altijd het groene licht.'), architectuur van Genève of Parijs, met een snuifje New Yorkse art déco. Dit boek toont een zorgeloze moderniteit, het is agitprop voor de aspirant-inwijkeling uit door waanzin verwoeste Europese landen.Met trots wordt het Plaza de Mayo afgebeeld, de plek waar in 1810 de Argentijnse onafhankelijk werd uitgeroepen, een plein dat door Sabato en Peyrou luisterrijk wordt bezongen. Van 1976 tot 2006 zouden op dit plein wekelijks de ‘Dwaze Moeders' opheldering vragen over de naar schatting 30.000 verdwijningen van tijdens de militaire junta. Ernesto Sábato zou in 1984 de Conadep-commissie, over de verdwenen slachtoffers van de dictatuur (1976-1983), voorzitten. Het is, bij het kijken naar de trotse en protserige foto's van dat plein, moeilijk om dat er niet bij te denken.   In deze persoonlijke rubriek presenteert De papieren man regelmatig kleinoden, curiosa en schatten uit de eigen boekencollectie, samen goed voor minstens 20.000 boeken. Mon, 16 May 2011 03:38:50 FEUILLES VOLANTES - De diffuse schrijver http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/16/feuilles-volantes-de-diffuse-schrijver Boeken hebben de hele wereld doordrongen. De digitalisering heeft het product van de schrijver nog meer dan voorheen gemeenschappelijk en dus ‘gratis' gemaakt. Dat gaat samen met het feit dat het instituut van de schrijver helemaal afgebrokkeld lijkt. Sommigen beweren dat deze asymptomatische democratisering de schrijver zelfs totaal irrelevant heeft gemaakt, dat de barbaren het boekendorp hebben overgenomen. Is de schrijver in het reservaat gedreven om daar aan inteelt en irrelevantie weg te kwijnen? We starten onze zoektocht bij Kafka. The Burning QuestionFranz Kafka vroeg aan zijn goede vriend Max Brod om zijn papieren na zijn dood te vernietigen. Zoals bekend deed hij dat niet. Brod liet daarentegen romans als Het proces en Amerika publiceren en in 1935 het verzameld werk. Enkele losse teksten bewaarde Brod voor zichzelf in zijn appartement in Zürich. Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog ontvluchtte Brod Europa. Hij nam zijn belangrijke literaire archief mee en vestigde zich in Tel Aviv. Een groot deel van Kafka's erfenis belandde uiteindelijk in de Bodleian Library in Oxford, maar enkele dozen bleven bij Brods dood in 1968 achter in Israël, waar ze door zijn secretaresse (annex minnares?) Ester Hoffe als een moederkloek werden bewaard en afgeschermd voor de boze buitenwereld. Overal ter wereld hadden Kafkaliefhebbers het ongeluk dat Ester Hoffe een zeer kranige tante bleek. Het duurde tot 2007 - 83 jaar na Kafka's dood - vooraleer ze zelf het bijltje erbij neerlegde. Hoffe was 107 geworden. In 1988 was ze al eens langs de kassa gepasseerd. Om haar ongetwijfeld karige pensioen aan te vullen verkocht ze het originele manuscript van Het proces voor twee miljoen dollar. Wie nu aanspraak kan maken op de documenten, en een antwoord wil op de vraag of experten ze sowieso mogen inventariseren, is ondertussen de inzet van allerlei juridische peripetieën geworden. Mag het archief worden verkocht of is het ‘staatsbezit', van welke staat overigens? Kafka moet zich niet alleen omdraaien in zijn graf, hij zal het wereldrecord omdraaien ondertussen ruimschoots hebben gebroken ... Niettemin is het een boeiende case, die aangeeft dat het product van de schrijver in min of meerdere mate toch als een soort van gemeenschappelijk bezit wordt beschouwd. Schrijvers kunnen niet veel anders dan daarin te berusten. Hoogstens kunnen ze een vriend of een afstammeling verzoeken om na hun dood omzichtig met de papieren om te springen. Ook Vladimir Nabokov vroeg aan zijn zoon om het onafgewerkte manuscript van de roman Laura te verbranden. Zoonlief piekerde daar al bijzonder lang over, en werd vervolgens door literair agent Andrew Wylie finaal aan boord getrokken van het Schip der Postume Publicatie. Dat de erfgenaam daarbij geholpen werd door een flinke som geld, hoeft daarbij niet eens onze verontwaardiging op te wekken. Wat zou u immers hebben gedaan, als zoon of dochter van de Wereldberoemde Schrijver? Ook een andere recente case uit de literaire actualiteit past in dit verhaal. Begin 2011 spanden de erven van J.R.R. Tolkien een rechtszaak aan tegen de onbekende Amerikaanse schrijver Steve Hillard, die in zijn roman Mirkwood de auteur van The Lord of the Rings opvoert als hoofdpersonage. De Tolkien Estate, met zoon Christopher Tolkien als belangrijkste beheerder, vroeg de stopzetting van de verkoop en de vernietiging van alle resterende exemplaren van het boek, dat Hillard zelf uitgaf en via Amazon te koop aanbood. De advocaat van de Estate stelt dat Steve Hillard ‘onwettig commercieel voordeel' heeft gehaald uit de rechten en dat het boek ‘de naam, persoonlijkheid en reputatie van wijlen professor Tolkien trivialiseert'. Het zijn goede vragen. Mag je Tolkien als hoofdpersonage in je roman opvoeren? Mag je een vervolg op The Catcher in the Rye schrijven, zoals Fredrik Colting in al zijn naïviteit deed? Salinger vond in elk geval van niet. Wie mag het vierde boek (of het vijfde?) van Stieg Larsson uitgeven? Moeten we Andrew Wylie dankbaar zijn voor de postume doorbraak van Roberto Bolaño?   ====> Lees het integrale stuk op de DW B-site of in het pas verschenen DW B nummer. Mon, 16 May 2011 01:33:00 Brieven van Franse kunstenaars geëxposeerd in Parijs http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/16/brieven-van-franse-kunstenaars-geëxposeerd-in-parijs Renoir die klaagt over kiespijn, Gauguin die rouwt om de dood van dichter Mallarmé, Monet die twijfelt aan zijn vakmanschap, Cézanne die tegenover Pissarro klaagt over het weer... Het Parijse Musée des lettres et manuscrits wijdt een tentoonstelling aan brieven die zo'n vijftig Franse kunstenaars in de afgelopen twee eeuwen schreven. De correspondentie biedt niet alleen een blik in de zielenroerselen van beroemde schilders zoals Delacroix, Monet en Pissarro, maar is ook een uitstekende schets van de tijd waarin zij leefden. Zo stuurt Manet in 1870 vanuit het door het Duitse leger belegerde Parijs nota bene per ballon een brief naar een leerlinge en doet verslag van het zware leven in de stad: "Het leven begint nu echt zwaar te worden, we smullen van paardenvlees, ezelvlees is onbetaalbaar en zelfs honden, katten en ratten moeten er nu aan geloven." In een brief uit 1940 (illustratie) maakt Matisse zich zorgen om het behoud van de kunstcollectie van de joodse kunsthandelaar Paul Rosenberg, die in dat jaar halsoverkop naar New York was gevlucht. "Wat nu als die schilderijen, die zijn achtergebleven, verloren gaan of door de Duitsers in beslag worden genomen? Wat zal men dan achteraf, als duidelijk wordt wat ermee gebeurd is, zeggen over diegenen die ze hadden kunnen beschermen?" zo schrijft hij aan de conservator van het Petit Palais. Meer nog dan een tijdsbeeld zijn de brieven een zeer interessante aanvulling op de kunstwerken die in diezelfde periode ontstonden. Veel kunstenaars beschrijven hun strijd om erkenning, als ze nog als 'enfants terribles' in de kunst beschouwd worden. In hun correspondentie lichten ze hun theorieën toe of beoordelen het werk van hun collega's. Zo voorziet Pissarro in een brief aan Gauguin uit 1885 een van diens schilderijen van commentaar (en een korte schets ter verduidelijking): "Je schilderij, een kerk in Rouen bij bewolkt weer, is erg goed. Het is nog wel wat flets. De groentinten zijn nog niet helder genoeg."Een van de topstukken op de tentoonstelling is de intekenlijst die Monet in 1889 opstelde om het beroemde schilderij Olympia van de reeds overleden Manet te kunnen aankopen voor het Louvre. Bij de ondertekenaars en donateurs zijn onder andere Caillebotte, Degas en Pissarro te vinden, evenals schrijvers als Huysmans en Mirbeau.En tussen al die Franse correspondentie vindt men ook brieven van... Vincent van Gogh, wat veel Fransen nog eens in hun overtuiging zal sterken dat de man echt een Franse schilder was. Van Gogh raakte op den duur inderdaad zo verfranst dat hij zijn brieven, ook die aan zijn broer, in het Frans schreef, zoals ook in het Van Gogh Museum in Amsterdam te zien is. In Parijs zijn een brief aan zijn kunsthandelaar en een aan een jonge collega te zien. De meer dan tweehonderd brieven, vaak voorzien van prachtige illustraties, zijn nog tot 28 augustus te bekijken in het Musée des Lettres et Manuscrits, aan de Boulevard Saint-Germain 222. Mon, 16 May 2011 12:35:10 Kort geding over Reve-biografie Nop Maas http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/16/kort-geding-over-reve-biografie-nop-maas Joop Schafthuizen heeft een kort geding aangespannen tegen Nop Maas en uitgeverij Van Oorschot over het te verschijnen derde deel van de biografie van Gerard Reve, zo meldt de Volkskrant. In december vorig jaar liet Schafthuizen, partner en zaakwaarnemer van Reve, op basis van de drukproeven al weten dat hij niet opgezet was met het laatste deel dat Maas over de volksschrijver zou publiceren. Volgens Schafthuizen bestond De late jaren 1975-2006 voor een groot deel uit nooit eerder gepubliceerde teksten van Reve, waar Schafthuizen als erfgenaam het auteursrecht op bezit. Hij liet weten "geen enkele vertrouwen" in de tekst van Nop Maas te hebben. Na een afkoelingsperiode waarin beslist werd de publicatie voor onbepaalde tijd uit te stellen, wordt het nu toch weer heter tussen de partijen. "Wij gaan dat boek uitgeven, in de ongewijzigde vorm. Schafthuizen kan dat niet tegenhouden, want hij is in eerste instantie akkoord gegaan. Daar houden wij hem aan," zegt Nop Maas strijdvaardig. Parafraseren van de gewraakte passages is volgens Maas niet aan de orde. Het kort geding komt op donderdag 26 mei voor een  rechtbank in Amsterdam. Schafthuizen heeft aldus de Volkskrant vertrouwen in een goede afloop: "De heren Maas en Van Oorschot denken die Joop Schafthuizen eventjes opzij te kunnen zetten, maar daar hebben ze zich heel lelijk in vergist." Uitgeverij Van Oorschot bijt in een verklaring van zich af: "Auteur en uitgever moeten nu constateren dat hun pogingen om tot een minnelijke regeling te komen helaas mislukt zijn. Het oordeel is nu aan de rechter. Auteur en uitgever zien dat oordeel met vertrouwen tegemoet, temeer omdat Schafthuizen niet is ingegaan op de herhaalde uitnodiging om die beweerde smaad, laster en leugens met voorbeelden te onderbouwen." Mon, 16 May 2011 11:45:12 Literair supplement - aflevering 52 http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/15/literair-supplement-aflevering-52 Het weekoverzicht van de belangrijkste literatuurrecensies- en interviews uit kranten- en weekbladen in Nederland en Vlaanderen. In samenwerking met Athenaeum Boekhandel  in Amsterdam. Een zeer verscheiden aanbod deze week, wel komen o.a. Bart Moeyaert, Martin Bril en David Bezmozgis meermaals in  het stuk voor.  Uitgelezen van De Morgen wijdt de voorpagina en hoofdartikel aan De Melkweg van Bart Moeyaert (foto). Ilse Degryse interviewt de auteur en formuleert in haar inleiding een dwingend advies: "Iedereen moet De Melkweg lezen. Vaders, moeders en hun kinderen. Bij voorkeur samen bovendien. Ze moeten elkaar in de armen sluiten en genieten."Met Samaritaan schreef A.J. Dautzenberg een autobiografische roman over een nierdonatie; "een daad van altruïsme of een oefening in masochisme?" Dirk Leyman raakt niet wijs uit de echte motieven van de schrijver maar las de in drieëndertig dialogen gevatte roman "geïntrigeerd en met stijgende verbazing" uit, al blijft hij te vaak "tongue in cheek". En er is de nieuwe, volumineuze roman van Geertrui Daem: De bedlegerige, vol naturalistische taferelen en ongepolijste karakters. Hier is Leyman een stuk feller: "Daem, de onvermoeibare schatbewaarder van de Vlaamse volkse tongval (...) tapt uit een bekend vaatje" en "haar bovenmatige fascinatie voor de primaire lichaamsfuncties (de hoofdpersoon verliest regelmatig de controle over zijn sluitspier) bederft de leeslust."In Een kwestie van geluk schetst Esther Freud een overtuigend beeld van een wereldje dat ze van binnenuit kent: de toneel- en filmwereld. Marnix Verplancke las grandioze verhalen en vraagt zich af of je het beschrijven van vrij oppervlakkige acteurs en actrices niet als een ultieme wraak van de schrijfster zou kunnen interpreteren. Ook De Standaard der Letteren zet Bart Moeyaert vooraan, wel siert een foto van de jonge Hugo Claus de cover. Bart Moeyaerts verhaal over "groeipijnen, gemis en vergankelijkheid" is voor Veerle Vanden Bosch "een bijzonder sfeervolle kleine roman, een novelle haast, die ook voor niet-kinderen heel genietbaar is". En dan een groot interview van Jelle Van Riet met Veerle De Wit, de laatste vrouw en partner van Claus, over het tot stand komen van De wolken. Uit de geheime laden van Hugo Claus. Het werk zelf wordt volgende week gerecenseerd. Net daarnaast bespreekt Joost Zwagerman Het evenwicht van Martin Bril, zijn postume columns samengesteld door zijn weduwe Anneke Stehouwer. Die last er ook e-mails en brieven in die niet voor publicatie waren bedoeld en sprak in interviews harde waarheden uit over haar man. En dat zit Zwagerman behoorlijk dwars: "Het zal wel mijn bekrompenheid of gebrek aan inlevingsvermogen zijn dat ik niet in staat ben om de weduwe te prijzen om die eerlijkheid"."Essentieel voor wie zijn meesterwerken wil begrijpen", oordeelt Peter Jacobs over Marco Daane's reisboek Het spoor van Orwell en koppelt de locaties Birma, Londen en Parijs en Spanje aan zijn belangrijke romans Burmese days, Aan de grond in Londen en Parijs en Saluut aan Catalonië.  Met De materiële tijd heeft de Italiaan Giorgio Vasta het jaar 1978 "op een fanatieke manier herschapen" stelt Michael Bellon die vooral onder de indruk is van de taalverliefdheid van de verteller in het verhaal over twee jongetjes die in de ban raken van De Rode Brigades en een copycatgedrag ontwikkelen. Vijf bevoorrechte getuigen komen er aan te pas om Walter Van den Broeck (foto) te duiden als "misschien wel de grootste Vlaamse schrijver van zijn generatie". Toon Horsten ging te rade bij Jeroen Brouwers, striptekenaar Reinhart Croon, theatermaker Michael De Cock, Herman Brusselmans en echtgenote en eerste lezer Eliane De Winter. Een recensie van Een vrouw voor elk seizoen, zijn nieuwe verhalenbundel is voor binnen twee wekenAlexandra De Vos besteedt aandacht aan de heruitgave van Tegen de keer van J. K. Huysmans. Tot slot vijf sterren voor De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween van Jonas Jonasson. Die roman leest voor Alexander Van Caeneghem alsof "de scenaristen van Benidorm Bastards samen met de gebroeders Coen de vorige eeuw hebben willen samenballen in een roadmovie: allerminst alledaags, maar het werkt wonderwel, en het leidt tot onvermijdelijke vrolijkheid".   "Uiteindelijk loopt alles onverwacht af. Maar daar gaat het juist om. Dit kunstwerk wacht op lezers", de slotzin van Tom Van Imschoots recensie over De kunst van het wachten van David Nolens in Knack. Verder prijst Frank Hellemans de herziene editie van Echo's echo's. De kunst van de allusie waarin Paul Claes de rol van de intertekstualiteit in de literatuurgeschiedenis uit de doeken doet en ziet Bart Van der Straeten hoe Peter Holvoet-Hanssen in zijn bloemlezingbundel De reis naar Inframundo zijn gedichten in nieuwe verbanden bij elkaar heeft gezet.   Eén literaire bespreking in Humo slechts: Jeroen Maris over Het evenwicht van Martin Bril: "Zijn grootste trots en  houvast was het schrijven". Elders in het weekblad ook een voorpublicatie van De wolken. Uit de geheime laden van Hugo Claus.   Sofie Messeman opent Trouw met een bespreking van De vrije wereld, de nieuwe roman van David Bezmozgis: "Aanvankelijk is het of Bezmozgis niet veel meer doet dan speels anekdotes aan elkaar rijgen, maar na verloop van tijd blijkt dat hij een heus panopticum creëert, een groots episch relaas dat raakt aan zowat elk aspect van de Sovjetcultuur." Janita Monna vervolgens, over Willem Jan Ottens nieuwste ("Het is of Otten in deze moderne belijdenissen zijn nieuwe vorm heeft gevonden. Via de poëzie spreekt de dichter met God - en met zijn lezer. Zijn schrijven is als een opdracht.") en Jann Ruyters over Grunbergs Brieven aan Esther ("Echt intiem wordt het niet, maar als het ruwe materiaal van de schrijver is deze bundel zeker interessant. De toon zet zich vast, de vorm moet worden vervolmaakt.").Als besluit: Rob Schouten over Richard Masons Geschiedenis van een genotzoeker: "Je kunt je eigenlijk niet voorstellen dat Mason voor dit boek het werk van Couperus en Van Eeden ongelezen heeft gelaten; zijn boek is een meeslepend kostuumdrama, maar dan een vol borende psychologie." In de Volkskrant prijst Arjan Peters de natuurlijke overgang van "een knusse en grappige situatie [...] in een spookachtige" in de verhalen van de jarige Mensje van Keulen. Maar: "Bij al het vreselijke dat ze schetst valt daarin ook op dat de tederheid nooit ontbreekt." Korte besprekingen dan van de romans van Iris Koppe, Gilles Leroy en Thomas Verbogt, en de memoir Klein kwaad van Paul Hellmann. En op de volgende pagina, groot, Aleid Truijens over Hans Olinks Den Doolaardbiografie: "Het lange leven van Den Doolaard wordt [...] naverteld als een spannend jongensboek." En "Olink schrijft het allemaal nauwgezet en chronologisch op, bewonderenswaardig compleet, op basis van Den Doolaards reisverslagen, brieven en grondig archiefonderzoek. Toch [blijft] de hoofdpersoon een flat character".Er is ook een interview met Letterenfondsprijswinnaar en Sloterdijkvertaler Hans Driessen, door Jeanette Klusman: "Ik zal niet zeggen dat ik zoveel beter vertaal dan die en die. Heel belangrijk is een goed taalgevoel en dat heb ik. Dat is deels aangeboren, de enige manier om het aan te scherpen is lezen, lezen, lezen." En: "Er is geen manier om te kijken hoe moeilijk een boek te vertalen is, al lezend kun je dat niet zien. Ik heb nog nooit meegemaakt dat ik een boek gelezen had en de vertaling meeviel. Het valt altijd tegen!" Paul Depondt, ten slotte, las Johan de Booses Bloedgetuigen: "Dat samenspel leidt tot een literaire polyfonie: het boek is tegelijk een historische roman, een bildungsroman, een ideeënroman én een experimentele roman waarin ook de typografie een rol speelt. Dat maakt het geheel wel erg complex. [...] Door overdaad dreigt het boek zijn betekenis te verliezen." Margot Dijkgraaf opent Boeken van NRC Handelsblad met een bespreking van een Parijse expositie over uitgeverij Gallimard. "Wie van literatuur houdt - de Franse én de wereldliteratuur - kan hier zijn hart ophalen: je komt heel dichtbij de literaire geschiedenis van de afgelopen eeuw." Arjen Fortuin leest Grunbergs Brieven aan Esther ("geeft inzicht in de jonge schrijver Grunberg, en ten minste zoveel in de jonge mens Grunberg") en Elsbeth Etty Dronken van het leven. A. den Doolaard. Zwerver, schrijver, journalist: "Uit de met vaart geschreven biografie door Hans Olink van deze energieke journalist, schrijver en topatleet spreekt een onafhankelijke geest, een warmbloedige man die met hart en ziel stelling nam tegen fascisme en nationaal-socialisme, en zich in geen enkel hokje liet stoppen." Daan Stoffelsen leest Lydia Davis' (tekening) Bezoek aan haar man ("Het is altijd ingewikkelder. Dat is het plezier, de rijkdom en kracht van Davis' verhalen. Het is tijd om haar tot een reader's writer te maken.") en Yra van Dijk duikt in bloemlezingen van digitale poëzie ("Maar Oosterhoffs werk laat zien dat de mooiste werken ontstaan waar de experimenteerdrift in toom wordt gehouden, en de taal een hoofdrol speelt.").In haar zaterdagse voorproef schrijft Elsbeth Etty deze week onder andere over Toon Tellegens Schrijver en lezer, waarin hij "woorden benadert alsof "t mensen zijn. Gelukkigmakend".   In Vrij Nederland komt Anil Ramdas aan het woord over zijn romandebuut Badal: "Badal denkt veel kleiner dan ikzelf. Hij is tevreden met dat ene essay over de blanke onderklasse, waarmee hij wil scoren. Mijn ambitie was groter, namelijk om dit boek te schrijven. [...] Ik wilde een panorama van twintig jaar Nederland schilderen en een allochtoon romanpersonage creëren [...], een normale zwarte Nederlander zoals ik." In Republiek der Letteren Jeroen Vullings met een essay over Simon Vestdijks De koperen tuin (voor de heruitgave daarvan schreef hij ook een nawoord), dat lezers "vereist die al een initiatie in het leven achter de rug hebben". En hoewel Vestdijk het niet zo bedoeld heeft, lezen we de roman als een historische roman. "Historisch proza met zo"n vitale levenskracht, zo beeldend, rijkgeschakeerd en fijnmazig geschreven, dat het (wederom) als literair ijkpunt zou moeten dienen."Henk van Renssen ging in gesprek met György Konrád. "Toen er veel censuur was, kon een schrijver subversief zijn. Nu is er geen censuur meer, dus ook geen subversie. De schrijver is machteloos." En korte recensies, van David Vanns Caribou Island (vier sterren, Kristien Hemmerechts: "Vann bewijst met deze roman dat hij de lof en de prijzen voor zijn debuut ruimschoots verdiende."), Iris Koppes De man met de schaar, Laurent Gaudés De poort van de hel, en Maarten van Buurens Iris. In Het Parool gaat Maarten Moll in gesprek met Rob Schouten over de keuze uit zijn gedichten, Vuil goed: "Eén van de ontdekkingen van het leven is dat de poëzie niet losstaat van hoe je leeft, wie je bent. Ik blijf onderzoeken wat door mijn hoofd dwarrelt." Arie Storm vervolgens, ziet "het talent, maar je ziet ook nog veel onrust" in het proza van Iris Koppe in De man met de schaar. Dirk-Jan Arensman prijst verder David Bezmozgis' De vrije wereld. Na enkele kanttekeningen: "Maar daar staan zoveel stilistisch vernuft en onvergetelijke (bij)figuren tegenover, dat je dit versnipperde epos niettemin ademloos uitleest."   In Dichters & Denkers van De Groene Amsterdammer gaat Manon Uphoff in discussie met de critici over Anil Ramdas' Badal (in lijn met haar optreden bij Spui25). "Waarom heeft Ramdas dit geschreven? Omdat hij doet wat schrijvers doen: een wereld (re)construeren die wel wat, of heel veel, lijkt op onze wereld, maar die toch niet hetzelfde is. Het is precies vanwege dit kleine genetische verschil dat een totaal ander organisme zich ontwikkelt en schoonheid en pijn zich openbaren."Joost de Vries" vervolgens over A.H.J. Dautzenberg, Samaritaan ("Dautzenberg speelt met feit en fictie, prima, maar hij speelt te saai, te bot. [...] Hij wil niet dat we nadenken over zijn boek, maar over de schrijver. Dat lijkt me de verkeerde volgorde."), Graa Boomsma over Chris Adrian, Het Kinderziekenhuis (dat is "een merkwaardige mengeling van een bijbelse hervertelling, ziekenhuisperikelen, zendingsdrang en ongebreidelde verbeelding. Om dat laatste waardeer ik Adrians roman het meest") en Lynn Berger over Téa Obreht, The Tiger's Wife ("Soms, heel soms, is het allemaal net iets té, in The Tiger's Wife: te hysterisch, te fantasierijk, te veel. Het knappe is echter dat Obrehts personages zowel onwaarschijnlijk als ongeloofwaardig zijn."). In HP|De Tijd een interview met psychologe en journaliste Dominique Haijtema. Over relaties, vrouwen en vrijgezellen. En over haar boek: "Er werd mij op het hart gedrukt om het vooral goed te laten eindigen. Een slecht einde schijnt niet gewaardeerd te worden door de lezer, je moet die niet met treurnis achterlaten." Max Pam leest Martin Bril: "Het evenwicht maakt op indrukwekkende wijze duidelijk wat voor slopende ziekte kanker is, en tevens wat voor talent Bril in zich had. Nergens is hij larmoyant of klagerig." Dries Muus dan leest Mariëtta Nollens Ik, Beatrix ("Als er één woord is dat Ik, Beatrix het best samenvat, is het wel "braaf".") en Cecilia Tabak leest Maaike Meijers M. Vasalis ("... wat meer distantie tot het onderwerp en bereidheid om te schiften was welkom geweest"). Sun, 15 May 2011 02:25:39 'Guerrillatentoonstellingen' tonen samenwerking tussen Hugo Claus en Albert Pepermans http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/15/guerrillatentoonstellingen-tonen-samenwerking-tussen-hugo-claus-en-albert-pepermans Tussen 1990 en 1995 realiseerden de in 2008 overleden schrijver Hugo Claus en kunstenaar Albert Pepermans samen drie projecten. De werken die daar uit voortvloeiden, zijn vanaf dit weekend voor het eerst samen te zien in een reeks 'guerrillatentoonstellingen'. De expo 'Fabels' in Borgerhout herneemt verder thema's en beelden uit de drie projecten in een nieuw tableau, dat zestig werken omvat. Na Borgerhout trekt de tentoonstelling door België (met onder meer Watou) en Nederland. Telkens wordt maar kort halt gehouden én kiest Pepermans, kind van de pop-art en de happeningkunst, voor onverwachte locaties.Parijs leverde de inspiratie voor de tekeningen in Steeds/Cité (1990). Van elke tekening maakte Pepermans - die zichzelf "een graficus met verf en papier noemt" - een positieve en een negatieve versie. Claus schreef gedichten bij de tekeningen en deed iets vergelijkbaars: hij componeerde tien tweeluiken, waarbij het ene gedicht het negatief is van het andere. Voor 10 dagen met Libération (1990) gaven Claus en Pepermans gedurende tien dagen hun plastische visie op artikelen uit het dagblad Libération. Zij werkten elk in hun atelier zonder elkaar te zien of te horen. Het enige bindende element tussen beide kunstenaars was materieel: hetzelfde papier, hetzelfde formaat en dezelfde techniek. Et voilà le travail (1995) bestaat uit tien monochrome werken op papier, formaat 150 x 200 cm. Pepermans maakte schetsen, Claus schreef er 'tien kwatrijnen voor Albert Pepermans' bij. De thema's waren vervreemding, vervagende herinnering én verlorenheid. Daarnaast hamerde en beitelde Pepermans de teksten en de beelden in aluminiumplaten op A4-formaat en namen ze een cd op waarop Claus zijn gedichten leest, begeleid door Albert Pepermans op piano. Een en ander resulteert in een boek, een origineel grafisch werk ingeleid door Johan Wambacq en vormgegeven door Greet Umans. Sun, 15 May 2011 11:49:07 DW B wijdt themanummer aan 100ste geboortedag Max Frisch http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/15/dw-b-wijdt-themanummer-aan-100ste-geboortedag-max-frisch- In zijn aprilnummer huldigt het literaire tijdschrift DW B de Zwitserse proza- en theaterschrijver Max Frisch (1911-1991), die vandaag honderd jaar zou zijn geworden. Tot zijn bekendste werken behoren Homo faber uit 1957, Mein Name sei Gantenbein uit 1964 en Montauk uit 1975. Ook zijn dagboeken behoren tot de hoogtepunten van zijn oeuvre. In november 1981 hield Frisch twee poëticalezingen in zijn Schwarzes Quadrat aan het New York City College. Een vertaling van de eerste lezing verscheen reeds in het decembernummer van DW B 2008. De focus van 100 jaar Max Frisch is gericht op de vertaling van de tweede lezing uit Schwarzes Quadrat, gevolgd door het nawoord van Peter Bischsel. Thematische bijdragen belichten de volledige literaire carrière van ‘de man van het uur': Beatrice von Matt schrijft over de jaren 1930 en '40, Walter Schmitz over de jaren 1950 en '60 en samensteller Daniel De Vin over de jaren 1970 en '80. In een speciaal voor DW B geschreven essay memoreert Christophe van Gerrewey Frisch' toneelstuk Die Chinesische Mauer en ten slotte herdenkt Adolf Muschg Frisch als iemand die ons per se au sérieux wilde nemen. Zie ook Cobra en deze reflectie van sportjournalist Frank Raes.Verder staat in het nummer een unieke tekst van de hand van Richard Powers, getiteld ‘Wat weet fictie?' dat onder het zelf-toegeschreven genre van het ‘ficto-essay' valt en een tweede aflevering van de rubriek Analoge ruimtes van Christophe van Gerrewey, Saskia de Coster en Anne Holtrop. Voorts steekt DW B van wal met de gloednieuwe rubriek Sleutels waarin Paul Claes telkens een gecanoniseerd gedicht nieuw leven inblaast. In Boeken worden briefwisselingen opgestart tussen de ‘Jonge wolven' Hans Bogaert, Willem Bongers en Hans Demeyer over de schrijvers Elvis Peeters en Jeroen Theunissen en literaire kritieken van Marc van Zoggel en Laurens Ham over respectievelijk Thomas Blondeaus Donderhart en Anneke Brassinga's Ontij. Sven Vitse recenseert de Tijdschriften Blauwe Maandagen, Brood & Rozen en Streven en Hans Cottyn reflecteert in de Feuilles volantes over het lijdenschap van boeken in de 21ste-eeuwse digitale revolutie: De diffuse schrijver. Sun, 15 May 2011 11:16:03 Goudmijn aan onbekende teksten aangetroffen in archief Anthony Burgess http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/14/goudmijn-aan-onbekende-teksten-aangetroffen-in-archief-anthony-burgess In het archief van de Britse auteur Anthony Burgess (1917-1993) is een ware goudmijn van onbekende verhalen, manuscripten, brieven en musicalteksten aangetroffen. Bij het opruimen van zijn drie huizen vond de Anthony Burgess Foundation 20 ongepubliceerde shortstory's, waarvan een aantal door Burgess ingesproken zijn op geluidstape, meldt BBC News. Ze zijn behoorlijk duister en decadent. Dat Burgess ook intensief kortverhalen schreef verrast de vorsers, gezien hij vooral bekend stond om zijn stevig uit de kluiten gewassen plotrijke romans. Burgess werd wereldberoemd met de anti-utopie A Clockwork Orange (1962) en publiceerde in het totaal 33 romans. Het archief kwam na de dood van Burgess' weduwe in 2007 bij de Burgess Foundation terecht, maar vanwege de omvang nam de inventarisatie jaren in beslag.   Verder stuitten de onderzoekers ook op een filmscript over Napoleon Bonaparte, waarmee regisseur Stanley Kubrick aan de slag zou gaan. Kubrick en Burgess werkten langdurig samen aan de verfilming van A Clockwork Orange, die in 1971 uitkwam en meteen cultstatus kreeg.   "Ik ben verwonderd over de grootte van deze collectie en de encyclopedische verbeelding van Burgess", zegt Andrew Biswell, de biograaf van Burgess en de directeur van de Foundation die zijn literaire nalatenschap beheert. "Ik vraag me af of deze man wem ooit sliep." Het zal twee tot drie jaar duren voor het hele archief geïnventariseerd is. Een van de topstukken van de Anthony Burgess Foundation is verder het originele filmscript van A Clockwork Orange. Kubrick verwierp dat uiteindelijk en schreef er vervolgens zelf een. Burgess' versie is bijzonder interessant omdat ze "erg verschilt van de roman", zegt Biswell. "Het is nog een stuk gewelddadiger dan de roman zelf" . Ook zijn 200 onbekende muziekcomposities boven water gehaald. Burgess was een gewaardeerd componist van symfonieën voor BBC-radio en grote orkesten. De meest opvallende is de muziek voor een balletvoorstelling over Shakespeare. Verder bevinden zich in het archief ook nog een nooit opgevoerd toneelstuk over ontsnappingskunstenaar Harry Houdini (in samenwerking met Orson Welles), tv-scripts over Attila the Hun en Freud, net als een ongepubliceerde geschiedenis over Londen. De Anthony Burgess stichting hoopt de projecten jaar na jaar te kunnen uitgeven. De verzameling Burgess omvat ook 50.000 boeken en 20.000 foto's. Zie ook The Guardian. Sat, 14 May 2011 03:37:42 Drie Franse uitgevers slepen Google Books voor de rechter http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/13/drie-franse-uitgevers-slepen-google-books-voor-de-rechter De Franse uitgeverijen Gallimard, Flammarion en Albin Michel hebben Google Book Search aangeklaagd wegens schending van auteursrechten. Ze eisen 9,8 miljoen euro van de internetgigant, duizend euro per boek dat al op de website is geplaatst. Volgens de uitgevers heeft Google 9.797 van hun boeken ingescand en gepubliceerd zonder toestemming. Het bedrag dat de Fransen eisen zal nog stijgen, zo dreigen ze, als Google verder gaat met het inscannen van boeken. Ruim een jaar geleden kondigde uitgever Gallimard al aan om stappen te gaan ondernemen tegen Google (zie e-readers.nl en ons bericht van toen) "Het was hoog tijd om aan Google te tonen dat het niet langer de rechten van auteurs kan schenden, in elk geval niet in Frankrijk", zo lichtten de Franse uitgevers de demarche toe. De klacht van de Franse uitgevers is een nieuwe tegenslag voor het digitale boekenproject van Google. In december 2009 werd Google al door een Franse rechter veroordeeld na klachten van La Martinière. En in maart 2011 werd het Google Books Settlement door een Amerikaanse rechter al terug naar de tekentafel werd verwezen (zie ons toenmalig bericht). De zoekgigant is verrast dat de Fransen het bedrijf aanklagen. "We werken al enige tijd samen met Franse uitgevers om hun online publiek en omzetmogelijkheden te verhogen", laat het bedrijf aan Webwereld.nl weten. "Google respecteert alle auteursrechten en we hebben partnerships met grote en kleine rechthebbenden over de hele wereld die het voor hen mogelijk maakt om geld te verdienen met hun werken". Zie onder meer Le Monde. Sat, 14 May 2011 12:24:14 PRESSE PAPIER # 29 - Georges Perec - Tips en wenken voor wie zijn afdelingschef om opslag wil vragen http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/13/presse-papier-29-georges-perec-tips-en-wenken-voor-wie-zijn-afdelingschef-om-opslag-wil-vragen In een vermakelijke tekst uit 1968 beschrijft de Franse schrijver Georges Perec de talloze te omzeilen klippen om een loonsverhoging uit de brand te slepen. Het is een stijloefening vol bravoure.   Iedere hardwerkende sterveling vraag het zich op een onbewaakt moment af. Krijgen de beste paarden op de werkvloer eigenlijk wel de smakelijkste haver? Wordt het geen hoog tijd om je stoute schoenen aan te trekken, op je chef af te stevenen en hem eindelijk die langverwachte loonopslag te ontfutselen? Maar dan steekt het gepieker in verhevigde vorm weer de kop op. Hoe staat zijn/haar humeur er vandaag eigenlijk voor? Domineren de donderwolken of bespeur je een zweem van een glimlach? En op welk moment verschalk je hem/haar het best, tussen twee vergaderingen in of in de vroege ochtend? Deze heilloze cirkelredeneringen vormen het vrolijke uitgangspunt van Tips en wenken voor wie zijn afdelingshoofd om opslag wil vragen van de Franse schrijver Georges Perec, de slimmerik die de wereld verblijdde met meesterwerken als Het leven, een gebruiksaanwijzing of La disparition, een complete roman zonder een enkele e erin. Perec schreef de voortjakkerende tekst voor het obscure tijdschrift L'enseignement programmé in 1968. Zonder enige vorm van interpunctie evoceert hij de tot mislukken gedoemde pogingen van een besluiteloze werknemer om zijn baas Xavier te benaderen. Spoedig raakt hij verstrikt in het kafkaëske bedrijfslabyrint. Van het kastje naar de muur én terug gaat het. Dan toch maar eerst een praatje slaan met juffrouw Yolande? Deze parodie was Perecs zoveelste gewiekste experiment met vormdwang. En met taal én met logica die op losse schroeven wordt gezet, ondanks de mathematische resoluutheid van de tekst. Je gaat helemaal op in de vergeefse pogingen van de verteller om door het glazen plafond te breken. Wachten is de boodschap, wachten tot het tij keert. Maar je weet dat het er nooit van zal komen. Het ontnuchterende stroomschema voorin het boekje, met de hindernissenrit naar augmentation in kaartvorm, spreekt boekdelen. De kansen op een extra duit in het loonzakje zijn miniem. Weer nog maar even de rug krommen, op je tanden bijten en vooral: blijven dromen van die vette bijverdienste. Georges Perec, Tips en wenken voor wie zijn afdelingschef om opslag wil vragen (Oorspronkelijke titel: L'art et la manière d'aborder son chef de service pour lui demander une augmentation), vertaald door Rokus Hofstede, De Arbeiderspers, 96 pagina's, 12,50 euro.  Fri, 13 May 2011 09:57:41 Interviews Claus digitaal ontsloten, vroeg Clausstuk op de planken http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/13/interviews-claus-digitaal-ontsloten,-vroeg-clausstuk-op-de-planken Het ongrijpbare van Claus hield en houdt nog steeds menig journalist wakker, zeker nu komende week zijn De wolken verschijnt, waarin zijn archiefkamers worden opengesteld. Maar er is meer. Ruim tweehonderd pogingen om hem neer te schrijven zijn nu digitaal beschikbaar dankzij het Studie- en Documentatiecentrum Hugo Claus en Universiteit Antwerpen. Het gaat voorlopig vooral om interviews uit de jaren vijftig en zestig. Die periode leeft vandaag eveneens op in Amsterdam, want daar is NTGent in de Stadschouwburg te zien met Claus' eerste grote theaterwerk, Een Bruid in de Morgen.   Vlak na zijn dood ging de Toneelhuis-productie De versie Claus in première. Wat een hommage bij leven moest worden, werd echter een postume ode aan zijn ondefinieerbaarheid. Te zien is hoe Josse De Pauw een polyfone monoloog brengt als Claus, de geïnterviewde. Want uit de berg gesprekken die de schrijver doorheen de verschillende stadia van zijn carrière met journalisten en critici voerde, blijkt zijn onwaarschijnlijk caleidoscopisch vermogen, zoals Simon Vinkenoog het ooit omschreef. Het Studie- en Documentatiecentrum Hugo Claus, verbonden aan de Universiteit Antwerpen, is vorig jaar gestart met het digitaliseren van de vele interviews met Claus, verschenen tussen 1950 en 1975. Het verzamelde en verwerkte reeds 213 documenten, en maakte deze schat aan literaire geschiedenis vanaf nu voor iedereen beschikbaar via hun website of via die van de UA. Je kunt er putten uit honderden uitspraken van Claus, over zijn eigen werk, en vaak over cultuur in bredere zin. Van het opzet om De metsiers als een politieromannetje binnen een goedkope boekenreeks te laten verschijnen tot zijn bezorgdheid over de invloed van de televisie op de culturele ontwikkeling van het Vlaamse volk... Het digitaal archief, dat bestaat uit zowel tekstversies als facsimiles, wordt verder uitgebreid met artikels uit latere periodes en eventueel aangevuld door interviews met andere Nederlandstalige auteurs van de naoorlogse periode, zo bericht de UA. Het Centrum is bijgevolg op zoek naar bruikbaar materiaal, zoals scans op hoge resolutie afkomstig uit archieven of privécollecties. Het Platform Digital Humanities van de UA wil samenwerken met geïnteresseerden om een grotere compleetheid van het interviewarchief te bekomen. Wie zich geroepen voelt, kan contact opnemen met Thomas Crombez (thomas.crombez@ua.ac.be) of Sarah Beeks (sarah.beeks@ua.ac.be).   De jonge Claus dwaalt echter niet alleen op de digitale snelwegen rond, hij is vanavond ook weer erg present in Amsterdam. Daar speelt NTGent Een Bruid in de Morgen (1953-1954), Claus' eerste grote theaterstuk in de Stadsschouwburg, en tevens door velen uitgeroepen tot zijn beste toneelwerk. Hij ontplooit in zijn tekst de sociale ontreddering van een gezin wanneer het van zijn financiële sokkel dreigt te vallen. De naïeve zoon Thomas (rol van Matteo Simoni) wordt de inzet van zijn moeders hang naar haar oude status. Niet enkel het materieel verval baart haar echter zorgen. Destijds ging het stuk, dat de Driejaarlijkse Staatsprijs kreeg, in première bij het Rotterdams Toneel. Hetzelfde jaar werd het in vertaling in Parijs opgevoerd. Vlaanderen was aanvankelijk eerder terughoudend. De suggestie van een incestueuze relatie tussen zus Andrea (nu vertolkt door An Miller) en broer Thomas kan daarin een rol gespeeld hebben. Eveneens het thema zelfmoord - Andrea ontneemt zich het leven - kan een drempel geweest zijn, oppert Jef Lambrecht op Cobra. De bewerking van NTGent ging eind maart in première in Vlaanderen. De recensies waren niet onverdeeld. Van lofzangen aan het adres van Els Dottermans, die de moederfiguur vertolkt, tot een meer evenwichtige kritiek van Wouter Hillaert in De Standaard: "Hun spel is weergaloos, daar niet van. Maar als het dat ook absoluut wil zijn, voor de 'hohoho' van de zaal, zitten we weer precies in de toneeltijden waartegen Claus opkwam. Het grootste gevaar van 'een huis van spelers' zie je hier in de praktijk." Claus zei zelf over Een Bruid in de Morgen tijdens een interview met Belgisch dichter en criticus Raymond Herreman in 1955: "De schrijver bemint en haat de wezens die hij schept, omdat hij leeft met die vele stukjes "ik" die hij verspreidt in zijn personages. Voor de personages van Een Bruid in de Morgen heb ik bijvoorbeeld heel sterk een gevoel van tederheid en afschuw gehad." (foto NTG: Phile Deprez) Fri, 13 May 2011 06:35:35 Twee Franse auteurs op shortlist nieuwe Europese Literatuurprijs http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/13/twee-franse-auteurs-op-shortlist-nieuwe-europese-literatuurprijs Tijdens de Nacht van de Europese Literatuur is de shortlist voor de Europese Literatuurprijs bekendgemaakt. De jury onder voorzitterschap van Frans Timmermans selecteerde uit de longlist van twintig vertalingen vijf titels die in aanmerking komen voor deze nieuwe prijs. Genomineerd zijn Laurent Binet (foto) met HHhH (vertaald door Liesbeth van Nes  - Meulenhoff), Jens Christian Grondahl (met Dat weet je niet, vertaald door Annelies van Hees - Meulenhoff), David Mitchell met De niet verhoorde gebeden van Jacob de Zoet, vertaald door Harm Damsma en Niek Miedema  - Ailantus), Drie sterke vrouwen door Marie NDiaye, vertaald door Jeanne Holierhoek  - De Geus), De werkplaats van de duivel door Jáchym Topol, vertaling Edgar de Bruin  - Ambo - Anthos). NDiaye won met Drie sterke vrouwen in 2009 de Prix Goncourt.De Europese Literatuurprijs (zie eerder bericht) wordt in 2011 voor het eerst uitgereikt en bekroont de beste Europese roman die in 2010 in Nederlandse vertaling is verschenen. De prijs omvat 10.000 euro voor de schrijver van het bekroonde boek. Bijzonder is dat ook de vertaler een bekroning krijgt: hij of zij ontvangt een bedrag van 2.500 euro. De longlist werd door dertien onafhankelijke boekhandels gekozen. Een vakjury (met Frans Timmermans, Marja Pruis, Guido Snel, Harm Pol en Edith Aerts) selecteert daaruit de shortlist en de winnaar. De prijsuitreiking vindt plaats op zaterdag 3 september, tijdens Manuscripta in Amsterdam. De Europese Literatuurprijs is een initiatief van Academisch-cultureel Centrum SPUI25, het Nederlands Letterenfonds, weekblad De Groene Amsterdammer en Athenaeum Boekhandel. Fri, 13 May 2011 12:22:31 ‘Dichter Pablo Neruda vermoord door Pinochetregime’ http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/12/‘dichter-pablo-neruda-vermoord-door-pinochetregime’ In Chili is flinke commotie ontstaan over de beweringen van Manuel Araya, de voormalige persoonlijke assistent en chauffeur van de beroemde dichter Pablo Neruda (1904-1973). Volgens Araya is de Chileense Nobelprijswinnaar vermoord door het regime van de voormalige dictator Augusto Pinochet, zo meldt Yahoo News. De Pablo Nerudastichting spreekt de hypothese stellig tegen. Zij houden staande dat Neruda op 23 september 1973 overleed aan de gevolgen van prostaatkanker. Neruda was emotioneel wél helemaal van de kaart na de dood van president en vriend Salvador Allende in een coup twaalf dagen eerder. Maar Araya is fomeel: in talloze interviews voert hij aan dat het Pinochetregime de door het volk gekoesterde Neruda ombracht, omdat ze vreesden dat hij in ballingschap zou gaan en van daaruit als dissident een leidende rol zou spelen. “Pinochet was een moordenaar”, aldus Araya. “En Neruda was een intellectueel die Pinochet niet als tegenstander wilde hebben.” Met concrete bewijzen komt Araya evenwel niet voor de pinnen. Araya bevond zich tot een paar uren voor zijn dood aan het bed van Neruda. Hij zegt dat Neruda uiteindelijk gehospitaliseerd is in de Santa Mariakliniek in Santiago. “Maar niet omwille van zijn tanende gezondheid, maar wél voor zijn veiligheid.” Araya vertelt ook dat Neruda “bang en gespannen” was, omdat de dichter van het beroemde Canto General vreesde dat het regime hem zou elimineren, zeker nadat hij een nachtelijke injectie door een dokter had gekregen. Volgens Araya zou Neruda op 24 september vluchten naar Mexico. De nacht voordien overleed hij. De Pablo Neruda-stichting doet Araya’s uitspraken af als onzinnig. “Neruda overleed aan kanker. Het heeft geen zin nu weer een nieuwe theorie over zijn dood de wereld in te sturen, slechts gebaseerd op de visie van zijn chauffeur.” Neruda was een prominent lid van de Chileense communistische partij. Tussen 1973 en 1990 vaardigde het extreem rechtse regime van Pinochet een verbod uit op zijn werk. Fri, 13 May 2011 12:17:59 Karl Lagerfeld gaat volledige Nietzsche uitgeven http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/12/karl-lagerfeld-gaat-volledige-nietzsche-uitgeven Modekoning Karl Lagerfeld is van vele markten thuis. Naast fotografie en film heeft hij ook een onverzadigbare passie voor bibliofilie en filosofie. Die laatste twee fascinaties verenigt hij nu in een groots en bijzonder project, meldt WWD Eye Scoop. Samen met uitgever Gerhard Steidl gaat hij de volledige geschriften van de 19de eeuwse 'filosoof met de hamer' Friedrich Nietzsche (1844-1900) publiceren. Lagerfeld bezit talloze handschriften van Nietzsche. Hij brengt het verzameld werk uit op slechts 3.000 kopieën in een twaalfdelige set met de titel Nietzsche's Nietzsche. De gelimiteerde oplage, omgezet naar modern Duits, zal enkel in Duitsland te koop zijn en moet eind 2012 in de winkel liggen.Ook de handgeschreven correcties worden weergegeven. Lagerfeld had ook graag een Engelse editie gemaakt, maar dat zou nog vijf à zes jaar in beslag nemen. Daarom besloot hij daar voorlopig vanaf te zien. Lagerfeld kwam onlangs ook in het nieuws door de ontwikkeling van een boekenparfum (zie ons eerder bericht). Hij heeft zojuist ook een pen laten ontwikkelen, in samenwerking met S.T. Dupont, de Parijse fabrikant van onder meer luxe-aanstekers. Thu, 12 May 2011 02:15:58 Brusselse Posada Art Books sluit definitief de deuren http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/12/brusselse-posada-art-books-sluit-definitief-de-deuren De Brusselse boekhandel Posada Art Books, paradepaardje onder de Belgische kunstboekhandels, heeft vorige week definitief de deuren gesloten. De vermaarde zaak, in 2008 nog door The Guardian uitgeroepen tot zevende mooiste boekhandel ter wereld, zocht sinds oktober 2010 een overnemer. (zie ons eerder bericht). Toen kondigde de 69-jarige eigenaar Martijn Oleff aan de winkel met tienduizenden kunst- en fotoboeken van de hand te doen. Oleff vond een overnemer van zijn collectie van antiquarische kunstboeken en catalogi in Lyon, bij de gespecialiseerde librairie Michel Descours. Hij integreert ze nu in zijn aanbod. Maar de winkel in de Madeleinestraat, vlakbij de Brusselse Grote Markt, wordt dus niet verdergezet. "Toch ben ik blij dat de collectie elders onderdak vindt", zegt Oleff. "Posada Art Books zal ook nog online actief blijven. Onder welke vorm moet ik nog bekijken. Het bloed kruipt waar het niet gaan kan, hé." Het buitengewoon goed gesorteerde Posada is een heilige tempel voor wie op zoek ging naar zowel het oude als het nieuwe kunstboek. De collectie verspreidde zich over vier verdiepingen, met tal van geheime nissen en visuele verrassingen. Het pronkstuk was de acht meter hoge boekenkastconstructie, die het voor- en achterhuis met elkaar verbond en waar de boeken via ladder en mandje desgewenst naar beneden werden getakeld. Er was ook Oleffs privécollectie schrijf- en rekenmachines en de Afrikaanse en Zuid-Amerikaanse kunstobjecten. Oleff huurde het pand en weet niet welke bestemming het nu zal krijgen. Posada was genoemd naar de Mexicaanse kunstenaar José Guadelupe Posada. Thu, 12 May 2011 10:27:17 Nederlands-Surinaamse schrijver Clark Accord (50) overleden http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/12/nederlands-surinaamse-schrijver-clark-accord-(50)-overleden De Surinaams-Nederlandse schrijver Clark Accord is gisteren op vijftigjarige leeftijd overleden. Dat heeft de familie bekendgemaakt. De auteur overleed in het Onze Lieve Vrouwen Gasthuis in Amsterdam aan de gevolgen van darmkanker. De afgelopen dagen was Accord nog onderscheiden met het Ereteken van Verdienste van de Amsterdamse wethouder cultuur Carolien Gehrels wegens zijn betekenis voor de stad Amsterdam, en met de Ere-orde van de Gele Ster van Suriname. Accord brak bij het grote publiek meteen door met zijn debuut De Koningin van Paramaribo uit 1999. Het boek werd een 'steady seller' waarvan inmiddels 120.000 exemplaren werden verkocht. Later volgden boeken als Bingo! (2007) en Tussen Apoera en Oreala (2005). Het nieuwe boek van Accord, Plantage d'amour, verschijnt binnenkort bij uitgeverij Nijgh en Ditmar, aldus NRC Handelsblad. Plantage d'amour gaat over de plantage in Suriname waar zijn voorouders vandaan komen. Een familiegeschiedenis van verschillende generaties waarin Accord als nazaat het leven van zijn voorouders beschrijft. „Mijn overovergrootopa was een van de weinige slaven die de plantage waar hij vandaan kwam kocht en daar zijn leven verder opbouwde. Het wordt geen zielig boek over de slavernij maar juist over de kracht van mensen die strijden voor hun vrijheid en toekomst", zei Accord over het boek. Zie ook Wereldomroep Nederland. Thu, 12 May 2011 08:25:28 Lanoyes toneelwerk krijgt Parijse uitgave http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/11/lanoyes-toneelwerk-krijgt-parijse-uitgave Het werk van Tom Lanoye wekt stijgende belangstelling in het Franse taalgebied. Een paar maanden geleden verscheen zijn roman Sprakeloos (La Langue de ma mère) al bij Editions de la Différence. Nu heeft hij er in Parijs een tweede uitgever bij: Actes Sud Papiers, het imprint van Actes Sud dat zich specialiseert in toneelteksten en waar ook andere Vlaamse auteurs zoals Jan Lauwers, Jan Fabre en David van Reybrouck werden vertaald. Nog voor deze zomer brengt Actes Sud Papiers twee gebundelde teksten van Lanoye: Sang & roses suivi de Mamma Medea. Beide stukken zijn vertaald door Lanoyes vaste vertaler Alain Van Crugten. Sang & roses is een gloednieuwe tekst van Lanoye, die deze maand in première gaat in de Antwerpse Bourlaschouwburg, in een regie van Guy Cassiers (Toneelhuis) en met als Nederlandse titel Bloed & rozen - het lied van Jeanne en Gilles. Het stuk baseert zich op de levens van twee middeleeuwse historische figuren: Jeanne d'Arc en haar wapenmakker, de kindermoordenaar Gilles de Rais. Het stuk zal deze zomer ook te zien zijn in de prestigieuze Cour d'Honneur van het Papenpaleis, tijdens het Festival d'Avignon, en daarna ook in Parijs en Luxembourg. Mamma Medea is Lanoyes meest gespeelde toneeltekst. Het was oorspronkelijk (2001) een productie van het Antwerpse Toneelhuis, toentertijd in een regie van de Nederlander Gerardjan Rijnders. Zie Prometheus. Wed, 11 May 2011 08:43:27 Nooit geziene buzz rond Nederlandse debutant James Worthy http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/11/nooit-geziene-buzz-rond-nederlandse-debutant-james-worthy "Prima schrijvertje, die James Worthy, denk ik bij mezelf. Schaamteloos, jawel", zo klonk het onlangs in Het Parool. Nee, last van valse bescheidenheid heeft de Nederlandse debutant James Worthy (30) helemaal niet. Op de omslag van zijn boek staat in negenvoud zijn eigen naam. De bij Lebowski Achievers verschenen titelloze roman is op nooit geziene wijze in de markt gezet, met een bombardement van tweets, een voorpublicatie op Facebook, een James Worthy-party, een mixtape met rappers die zijn teksten debiteren én een website. En vooral een auteur die er alles aan doet om zich in de aandacht te wurmen. Een kolfje naar de hand van uitgever Oscar van Gelderen, onlangs  door HP/De Tijd in zijn pikorde uitgeroepen tot "hipste uitgever van Nederland." James Worthy handelt "over een dromerige dertiger", die "in een neerwaartse spiraal vol zelfdestructief gedrag" en "onnodig lange seksscènes" belandt na zijn breuk met ene Polly. Jan Wolkers meets Herman Brusselmans? De krant De Pers ontwaart eerder een nieuwe Jan Cremer in, ook al door dat al dat egotrippen. Worthy's volgende missie: bij Pauw en Witteman of bij De Wereld Draait Door raken. "Of ik mezelf aan het hoereren ben? Doe niet zo zuur. Zie onze campagne gewoon als een scheet in een antiekwinkel. We doen stof opwaaien", zo twitterde Worthy zijn critici weg. Wed, 11 May 2011 03:55:42 Geen nieuwe editie van festival De Nachten http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/11/geen-nieuwe-editie-van-festival-de-nachten Het muzikaal en literair festival De Nachten houdt er na zestien jaar mee op, dat bevestigt organisator Villanella in De Standaard. "De Nachten was een mooi vehikel," zegt Marc Verstappen van Villanella in die krant. "We hebben trends gezet. We hebben een jong publiek geprikkeld met woord en muziek. Maar er zat sleet op de formule." Naar de jongste edities van De Nachten bleek minder volk te komen, en er was de concurrentie van Crossing Border, samen met een waslijst aan literaire en muzikale evenementen in het drukke culturele najaar. De Singel en Villanella zullen nu  ter vervanging Vamos Brasil, in samenwerking met Europalia, organiseren, een festival met muziek, performance, literatuur en actualiteit met Brazilië in de focus. De nadruk komt daarbij op non-fictie te liggen. Villanella lijkt zo in het gat van het verdwenen Andere Boek te willen springen. De opvolger van dat festival, Mind the Book, werd afgelopen maart voor het eerst georganiseerd, overigens mee door De Singel. Onder meer Annelies Beck, David Van Reybrouck en Robert Vuijsje hebben hun medewerking aan Vamos Brazil al toegezegd. Wed, 11 May 2011 09:40:08 Jury van Prix Médicis zet Pierre Leroy aan de dijk http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/11/jury-van-prix-médicis-zet-pierre-leroy-aan-de-dijk De jury van de prestigieuze Franse Prix Médicis heeft beslist om een van zijn leden aan de dijk te zetten. Meteen zijn drie nieuwe juryleden verkozen, zo melden diverse Franse media. Het is Pierre Leroy die het veld moet ruimen. De verzamelaar van zeldzame boeken en manuscripten wordt geroyeerd omdat hij in februari de Prix des prix littéraires in het leven riep. Medio december bekroont die nieuwe onderscheiding de 'laureaat der laureaten', de 'best off' van de Franse grote literaire prijzen, waarvoor onder meer de winnaars van de Prix Goncourt, Médicis en Renaudot in aanmerking komen. De creatie door Pierre Leroy van "een nieuwe literaire prijs die de bedoeling heeft om de prijzen van andere grote jury's te beoordelen is niet verenigbaar met zijn aanwezigheid bij de Médicisprijs", zo kondigt Dominique Fernandez, lid van de Académie française en jurylid, aan. Fernandez kreeg in 1974 de Médicis voor Porporino et les mystères de Naples en in 1982 de Goncourt voor Dans la main de l'ange. De Médicis wordt sinds 1958 uitgereikt. Vervolgens zijn drie nieuwe juryleden verkozen tijdens een vergadering in restaurant La Méditerranée te Parijs: Emmanuelle Bernheim, Anne F. Garetta en Alain Veinstein. Zijn nemen vanaf dit jaar deel aan de debatten en de jurybeslissing in de herfst. In 2010 ging de Médicis naar Maylis de Kerangal voor haar roman Naissance d'un pont (Verticales). De Amerikaan David Vann ontving toen de Médicis étranger voor Sukkwan Island. Wed, 11 May 2011 01:38:01 'Toren van Babel' landmark voor Wereldboekenhoofdstad Buenos Aires http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/9/toren-van-babel-landmark-voor-wereldboekenhoofdstad-buenos-aires In de Argentijnse hoofdstad Buenos Aires is met de inhuldiging van een boekentoren van Babel het feestprogramma van de World Book Capital goed van start gegaan. Het tijdelijke monument op de centraal gelegen Plaza San Martín, een te beklimmen spiraalvormige toren met 30.000 boeken in vijftig verschillende talen, is een hommage aan het boek van kunstenares Marta Minujin. Buenos Aires Capital Mundial del Libro organiseert tot in het najaar een rist aan activiteiten. Zo zijn er bijvoorbeeld literaire wandelingen uitgestippeld rond belangrijke schrijvers uit Buenos Aires zoals Roberto Arlt, Julio Cortázar en natuurlijk Jorge Luis Borges. Er worden lezingen gegeven en literaire prijzen uitgereikt, er zijn leesclubs, schrijfwedstrijden en boekontbijten... Buenos Aires is de elfde stad die de titel Wereldboekenhoofdstad krijgt, na Madrid (2001), Alexandrië (2002), New Delhi (2003), Antwerpen (2004), Montreal (2005), Turijn en Rome (2006), Bogotá (2007), Amsterdam (2008), Beiroet (2009) en Ljubljana (2010). Volgend jaar is de Armeense hoofdstad Yerevan aan de beurt. De keuze voor een wereldboekenhoofdstad gebeurt door de vakverenigingen International Publishers Association (IPA), International Booksellers Federation (IBF) en International Federation of Library Associations and Institutions (IFLA). Zie onder meer Yahoo. Tue, 10 May 2011 02:35:39 Amerikaanse auteur opent boekhandel met enkel eigen boek http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/10/amerikaanse-auteur-opent-boekhandel-met-enkel-eigen-boek Een complete boekhandel openen waarin je enkel je eigen werk te koop aanbiedt? De Amerikaan Andrew Kessler vindt het een uitgekiend plan om zijn publicatie in de aandacht te werken. De redelijk onbekende Kessler had geen zin om in de gewone boekhandel te concurreren met de Stephenie Meyers of Stieg Larssons van deze wereld, die er huizenhoog opgetast liggen. Dus besliste hij om een eigen verkoopspunt op te zetten in Hudson Street in New York, meldt The Guardian. Hij propte het vol met drieduizend exemplaren van zijn boek Martian Summer, waarin hij bijna dag aan dag de NASA-Phoenixmissie naar Mars volgde. Voor het boek kon Kessler drie maanden lang in het gezelschap doorbrengen van de 130 betrokken wetenschappers. Kessler opende zijn New Yorkse showroom omdat hij “bezorgd was dat niemand mijn boek zou opmerken.” Want ik ben “een nieuw, onbekend en schandaalvrij auteur.” Bovendien had hij de NASA beloofd “om de wereld een vernieuwend soort ruimtevaartverhaal te presenteren.” Inspiratie putte hij uit een frikadellenzaak. “The Meatball Shop in de Lower East Side verkoopt enkel frikadellen. Dus waarom geen zaak met enkel mijn eigen boek?” Kessler heeft ook een naam voor zijn aanpak: “Monobookism.” Voor de winkel staat een bordje: “We hebben slechts één boek, maar we zijn GEEN Scientologists.” Tue, 10 May 2011 01:31:04 Libris Literatuurprijs 2011 voor Yves Petry http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/9/libris-literatuurprijs-2011-voor-yves-petry De Vlaamse auteur Yves Petry verwierf zopas de Libris Literatuurprijs 2011 voor zijn vijfde roman De maagd Marino (De Bezige Bij). De prijs van 50.000 euro werd door juryvoorzitter Philip Freriks uitgereikt tijdens een rechtstreekse uitzending van Nieuwsuur vanuit het Amsterdamse Amstel Hotel. Het is na Dimitri Verhulst en Bernard Dewulf de derde maal op rij dat een Vlaming de prijs mee naar huis neemt. Verschillende critici hadden debutant Peter Buwalda met Bonita Avenue en Huid en haar van Arnon Grunberg de grootste kansen toegedicht, net als Adriaan van Dis met Tikkop. Ook Gerbrand Bakker met De omweg en Esther Gerritsen met Superduif prijkten op de shortlist, waar Petry dus de enige overblijvende Vlaming was. De winnaar hield het kort in zijn dankwoord  en leek enigszins sprakeloos. Hij loofde zijn uitgever voor de morele en financiële steun en wees ook uitdrukkelijk naar de inbreng van oud-redacteur Alfred Schaffer. "Ik was van plan mijn koelbloedigheid te bewaren, maar dat blijkt moeilijker dan ik dacht." Yves Petry (1967) debuteerde in 1999 met Het jaar van de man en is met De maagd Marino toe aan zijn vijfde roman. Ander werk van hem is Gods eigen muziek (2001), De laatste woorden van Leo Wekeman (2003) en de roman De achterblijver (2006). Hij schreef ook het eerste deel van de Belgica-reeks: Mijn leven als foetus (2010), een reflectie over het in de steigers zetten van een roman (met uitgebreid nawoord over zijn oeuvre door Dirk Leyman). Aan verschroeiende literaire ambitie heeft het de eigengereide en compromisloze Yves Petry (43) evenwel nooit ontbroken. Maar ondanks veel kritische waardering voor zijn sprankelende, hoogst intellectuele romans ("boeken voor wakkere mensen, al zijn die dun gezaaid", grapt hij regelmatig), wou het grote publiek maar mondjesmaat volgen. Ook bekroningen bleven grotendeels achterwege, op de bescheidener BNG Literatuurprijs na. Tot vanavond dus.   De roman De maagd Marino is een verontrustende fictieve reconstructie van een roemruchte moordzaak in Duitsland waarbij een man zich te goed had gedaan aan het lichaam van zijn minnaar. Het juryrapport getuigt van "prachtige beelden, het raadselachtige vertelperspectief (de verteller wijst elke eenduidige psychologische verklaring af) en mysterieuze passages (...) die van een anekdote uit de schandaalpers een geheimzinnige roman maken. Het zijn ook juist deze aspecten die dit boek uittillen boven de onmiskenbare kwaliteiten van de andere genomineerde romans". Lees hier een interview met Yves Petry, afgenomen bij het verschijnen van zijn zonet bekroonde roman en dit recente gesprek van Elsbeth Etty uit NRC, daar recensies uit Knack, NRC.   Mon, 09 May 2011 10:00:28 Nederlandse schrijver Clark Accord zeer ernstig ziek http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/9/nederlandse-schrijver-clark-accord-zeer-ernstig-ziek De Nederlands-Surinaamse schrijver Clark Accord is zeer ernstig ziek. De schrijver heeft maag- en darmkanker in een vergevorderd stadium, zo maakte zijn uitgeverij Nijgh & Van Ditmar bekend. Accord werd in 1961 in Paramaribo, Suriname geboren. Tot zijn zeventiende woonde hij in Suriname, waarna hij in Amsterdam verpleegkunde studeerde. Hij werd een succesvol visagist. Van zijn debuut De koningin van Paramaribo uit 1999, zijn ondertussen meer dan 120.000 exemplaren verkocht; het is vertaald in Duitsland, Spanje, Latijns-Amerika en Finland. Andere boeken van Accord zijn Tussen Apoera en Oreala: een liefdesgeschiedenis in de regenwouden en Shirley in Allochtonië. Accord schreef lange tijd een column in Het Parool. Afgelopen zaterdag werd Accord in het ziekenhuis door de Surinaamse ambassadeur in Nederland onderscheiden met de Surinaamse Ere-orde van de Gele Ster. Er is ook een besloten samenzijn gepland met de schrijver in de kapel van het hospitaal. Accord wil daar vrienden en lezers bedanken "voor hun aanwezigheid in zijn leven", aldus Boekblad. Mon, 09 May 2011 02:12:22 Duitse identiteit en geschiedenis treffend vervat in stripboek http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/9/duitse-identiteit-en-geschiedenis-treffend-vervat-in-stripboek Je moet het maar durven: de recente Duitse geschiedenis weergeven in stripvorm. De gerenommeerde illustratrice en striptekenares Isabel Kreitz maakte het stripboek Deutschland. Ein Bilderbuch. Getuige de lovende recensie in Der Spiegel is zij in haar opzet zeer geslaagd.Kreitz heeft voor bijna ieder jaar sinds de oprichting van de DDR in 1949 een historische gebeurtenis uitgekozen en die vervolgens samengevat in een aantal treffende beelden uit het dagelijks leven, vaak zonder enige tekst. Zo geeft ze in niet meer dan vijf tekeningen de terugkeer weer van de tienduizend krijgsgevangenen uit de Sovjet-Unie in 1955. De mannen vallen op in het kleurige straatbeeld van de wederopbouw omdat ze als enigen grauw gekleed zijn en een rugzak dragen. Op dezelfde wijze verbeeldt Kreitz ook de val van de muur en de Wiedervereinigung, het verdwijnen van de ringel-s en de komst van de euro. Kreitz heeft ook maar vier illustraties nodig om het ernstige ongeluk met de ICE-trein uit 1998 weer te geven, en een enkel subtiel woord, geuit door een hulpverlener: 'Seelsorge!' De recensente van Der Spiegel noemt de tekeningen nietsontziend maar ook vol ironie en met een zekere lichtheid. Juist deze nuchtere verbeelding van het alledaagse leven biedt het sterkste portret van de Duitse identiteit en de ballast van het verleden waarmee dit land in het reine komt. Mon, 09 May 2011 11:24:40 Literair supplement - aflevering 51 http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/7/literair-supplement-aflevering-51 Het weekoverzicht van de belangrijkste literatuurrecensies- en interviews uit kranten- en weekbladen in Nederland en Vlaanderen. In samenwerking met Athenaeum Boekhandel in Amsterdam. Recensenten bogen zich o.a. over Louteringsberg van Marcel Möring, met daarnaast veel aandacht voor nieuw Frans werk van Le Clézio, De Roblès, Rufin en Lanzmann, en ook het bezoek van György Konrád aan de Lage Landen levert enkele interviews op.   Twee grote interviews in De Standaard der Letteren deze week: Geert van Istendael sprak met György Konrád en Marijke Arijs interviewt Jean-Marie Blas de Roblès. Die Franse auteur (foto) komt na zijn bejubelde roman Waar de tijgers thuis zijn  met  Middernachtsberg, "een sobere, tweestemmige roman over schuld en boete, waarheid en leugen" en keert zich tegen obscurantisme en schrijvers als Dan Brown, immers: "Schrijvers hebben een onbeperkte vrijheid, behalve als het om dingen gaat die een bedreiging vormen voor onze beschaving en onze waarden." Konrád spreekt tegenover Van Istendael zijn consideratie uit tegenover de lezer: "Je kunt fragmenten van dit boek lezen, een halve bladzijde hier, een halve bladzijde daar. Ieder fragment hoort overeind te kunnen blijven, als autonome tekst met een waarde op zich. Ik mag van de lezer niet eisen dat hij dit ding van begin tot eind doorneemt". De Standaard laat ook ruimte voor de auteurs zelf deze week, met Abelkader Benali over de Arabische lente en Joost Vandecasteele over zijn reis naar Hong Kong en Singapore op zoek naar stof voor zijn derde roman. Alle Lansu leest De droom van de Ier van Mario Vargas Llosa. Die biografische roman over de Ier Roger Casement die in Congo en in het Amazonegebied de koloniale wandaden aan de kaak stelt, maar zijn hand overspeelt in de Ierse vrijheidsstrijd, is "een indrukwekkende roman". Mark Cloostermans klasseert Landschap tussen alles of niets van acteur Steven Van Watermeulen als "spraakmaker van de week" : "Hij beschrijft de mensen, feiten en omstandigheden niet realistisch, maar wikkelt ze in een waas van beeldspraak". In Kort en Krachtig ook lof voor de Eten! Lezen! Vrijen! De Frankrijktrilogie van Bart Van Loo (herbundeling) en voor Parijzenaars van Graham Robb.   Voor Knack las Maarten Dessing Louteringsberg van Marcel Möring en vond "scherpe dialogen, heldere beschrijvening, peinzende herinneringen" in een roman waarmee Moring zijn reputatie bevestigt "als intellectueel schrijver die dankzij zijn talent een groot publiek weet te boeien". Piet de Moor  bestempelt de verhalen van Eva Menasse in Dagelijkse zonden als "niet kwaad maar te oppervlakkig om te excelleren" en Frank Hellemans licht Macbeth heeft echt geleefd van Pieter Steinz toe.   Uitgelezen start met een interview van Marnix Verplancke met auteur Willy Vlautin, ook bekend als frontman van de countryband Richmond Fontaine. Over zijn 15-jarige hoofdpersoon Charlie uit De ruwe weg: "ik heb van hem de jongen gemaakt die ik altijd had willen zijn, een vroegwijs kind dat op het juiste moment het hazenpad kiest en zo veel problemen vermijdt." En het kan, geen vuistdikke Bolaño, Amulet (1999) telt 160 pagina's maar geldt voor Annick Vandorpe als een mooie introductie tot de schrijfkunst van de betreurde Chileen. Waar is onze moeder? van Kyung-Sook Shin groeide in de Verenigde Staten uit tot een bestseller, Fleur Speet ziet geen snel en goedkoop vermaak maar "oprechte emoties". Het hoofdthema - schaamte "wordt door alle vier de personages diep doorleefd, alle vier confronteren zij zichzelf met hun gebrek, zodat we mea culpa's lezen". Speet las ook Het kabinet van de familie Staal van Yolanda Entius, die voegt humor toe aan haar onderkoelde zinnen en nuchterheid en "dat levert precies de juiste mix op om het boek, dat in essentie benauwend is door de verstikkende jeugd, flair en lucht te geven". En ook Dirk Leyman begon met gezonde argwaan aan Louteringsberg van Marcel Möring na het overladen Dis maar vond "een bedaarde, rustig voortkabbelende stijl die nergens op effectbejag uit is" en las het "ondanks allerlei losse eindjes, opzichtige ongeloofwaardigheden en cirkelredeneringen " geenszins met tegenzin uit. "De schrijver heeft duidelijk aan het leescomfort gedacht." Verder signaleert Leyman werk van en over Ivo Michiels (de interviews met Sigrid Bousset en het herziene Journal Brut), Rudy Kousbroek (Het meisjeseiland) en Jan Fontijn (Opgebouwd uit hetzelfde).   Jann Ruyters opent de boekenbijlage van Trouw met een enthousiaste bespreking van Jennifer Egans A Visit from the Goon Squad: "Ieder personage ervaart iets unieks, de auteur registreert universaliteit, continuteit, herhaling, vergankelijkheid. Daar raakt Egan het werk van haar illustere voorbeeld Marcel Proust. Hoewel je A Visit from the Goon Squad veel vlotter tot je neemt, zul je dit ontroerende, rijke boek toch een tweede keer willen lezen om je geen goed gekozen detail te laten ontgaan." Rob Schouten plaatst de nieuwe roman van David Nolens (De kunst van het wachten) in een Vlaamse beweging naar stijlbewustere, ideeënrijkere literatuur. "Ikzelf was meer geïmponeerd door de stijl van het verhaal, die doet denken aan het Duitse expressionisme uit het interbellum, Kafka en Döblin." En Ger Leppers leest Urania, de nieuwstvertaalde roman van J.M.G. Le Clézio: "Le Clézio schetst met boosaardig plezier de mentaliteit van de patserige fruittelers die het stadje, maar vooral henzelf, rijkdom hebben geschonken, en daarnaast het leventje van de pas afgestudeerde, wereldvreemde academici die in het dal van de Tepalcatepec hun eerste onderzoek komen verrichten."   Met groot gevoel voor de literaire actualiteit is Arjan Peters' mening over de Librisprijs weggestopt in een column en opent de boekenbijlage van de Volkskrant met een brief die Arnon Grunberg aan Esther Krop verstuurde. Die brieven zijn gefotokopieerd en gebundeld door Krop. Peters interviewt haar. "Heel veel persoonlijks over mij staat er niet in zijn brieven, viel me op. Hij heeft het vooral over het schrijven, en zijn drijfveren, die ernstig verschillen van de mijne." Pagina twee biedt ruimte aan vijf recensies, waarvan er drie met vier sterren gaan, en één met vijf. De drie gaan over Kostas Montis' Momenten en andere gedichten, Joan Hemels' Een journalistiek geheim ontsluierd, en Jan Vantoortelbooms De verzonken jongen. Die ene, Jan Luijtens bespreking van Rolf Lapperts "opmerkelijke roman" Naar huis zwemmen, is erg enthousiast: "deze roman is rijk aan verhalen, kleurrijk in de beschrijving van personages en landschappen, en het leven van de jonge Wilbur zal niemand onberoerd laten". Hans Bouman vervolgens is gemengd over de postume David Foster Wallace. "Verveling en literair entertainment wisselen elkaar in dit ambitieus opgezette project voortdurend af. Het eindresultaat is zowel intrigerend als onbevredigend." Ineke van den Bergen ging in gesprek met Karen Duve (Taxi) over, onder andere, collega-taxichauffeurs: "Zo'n kliek is fataal. Zeker als er weinig levensvreugde is, en frustratie en minderwaardigheidscomplexen overheersen. Je blik op de wereld wordt smaller, je herkent patronen, in het schelden op passagiers, op geld belust zijn, en de illusie koesteren dat je een zekere vrijheid hebt." Edith Koenders besprak Frida Vogels' Tante Lucietta ("een mooi portret van een levenslustige vrouw"), en Daniëlle Serdijn over Lucette ter Borgs Valkruid ("Deugt er dan niets aan deze roman? Jawel. Er is iets, laten we het een techniek noemen, wat Ter Borg uitstekend beheerst: ogenschijnlijk moeiteloos vlecht ze heden en verleden in elkaar."). De nationale herdenkingsdagen bepalen de boekenbijlage van NRC Handelsblad, die opent met twee boeken over jodenvervolging, en even verderop Frederick Taylors Exorcising Hitler. Maar er is ook een interview met György Konrád, onder meer over de politieke slingerbeweging in Hongarije, waar door een mediawet de censuur onlangs in ere hersteld is: "Het is wartaal van branieschoppers, zonder enige relevantie [...]. Er komt nu veel onzin bovendrijven, maar alles gaat weer voorbij, we overleven het, en de onzin wordt over een tijd opgeslagen in de rommelkamer." Verder veegt Toef Jaeger de vloer aan met de nieuwste van Jean M. Auel, en is er een uitgebreide analyse van de Libris-genomineerden door Arnold Heumakers, waarin hij Arnon Grunberg uitroept tot zijn favoriet. Guus Middag bespreekt Willem Jan Ottens nieuwste bundel, Gerichte gedichten ("hij is in staat de meest metafysische kwesties terug te brengen tot een herkenbare scène in een herkenbaar decor") en Margot Dijkgraaf de roman Katiba van Jean-Christophe Rufin (foto): "niet alleen spannend, maar ook indrukwekkend en betekenisvol". In het staartje van de bijlage nog een paar "40--45-titels": Zofia Nalkowska's Medaillons, een van de eerste literaire verslagen van de Holocaust, en Boris Pahors Necropolis, een "herinneringsboek" waarvoor hij een "prachtige, originele vorm heeft gevonden" volgens Wil Rouleaux.En zaterdag proeft Elsbeth Etty voor uit de nog te bespreken nieuwe boeken, waaronder Claude Lanzmanns "rijke memoires" De patagonische haas, György Konrád, Slingerbeweging ("Het meeste van wat Konrád al associërend uit zijn geheugen opdiept was al bekend uit zijn fictie, maar deze literaire non-fictie emotioneert me nog meer.") en Maarten van Buurens romandebuut Iris ("mist die persoonlijke toon, mist eigenlijk iedere toon"). Lof in Het Parool van Jasper Henderson voor Carlos María Domínquez' De blinde kust, "een prachtige fabel, die ondanks zijn geringe omvang een diepe indruk achterlaat", en misprijzen van Alle Lansu voor György Konráds Slingerbeweging. "Van de hak op de tak fladdert Konrád heen en weer tussen de kleine genoegens van een oude dag in de luwte van het volle leven en zijn herinneringen aan de grote historische momenten waarhij met zijn neus bovenop heeft gestaan."En een een-tweetje tussen Thomas Verbogt en columnist en boekenchef Maarten Mool, waarbij de eerste twee delen van een nieuwe reeks verhalenbundels (bij Uitgeverij Podium) aan bod komen. Verbogt over Benjamin Burgs Leo, de vrouwenman: "Helder vertelde verhalen met een uitstekend ritme, personages die meteen dichtbij [komen], en een opvatting over de tijd waarin ze [spelen] [...], ook al neigt hij soms naar koketterie en mag hij best nog iets meer suggereren dan hij nu doet." En Maarten Moll looft Stuart Evers' De laatste sigaret. In De Groene: heel veel Hofland. H.J.A. Hofland krijgt de P.C. Hooftprijs, en De Groene pakt uit met een groot profiel door Joost de Vries. "Hofland als ongaangepaste wijsgeer, "bijna 84 maar nooit opgegroeid". Zoiets. Het is een rol die hij met verve speelt, in intervies en op televisie. Maar het is precies dat: een rol. Want: "Vriendelijk"? Zeker. "Oud"? Nou en of! "Gek"? Dan lees je zijn columns niet." Sjaak Koenis en J.H. de Roder nemen Hofland als essayist onder de loep: "Het stilistische meesterschap dat Hofland de P.C. Hooftprijs heeft opgeleverd, daarvoor lijkt hij met een andere prijs te hebben betaald: dat zijn schrijven uit ergernis en engagement, als deel van de gebeurtenissen, als behorend tot het democratisch krachtenveld zelf, is gaan verkeren in een wat gelaten verwondering." En Cyrille Offermans over zijn proza, waarbij hij de vergelijking trekt met Campert. "Het grootste verschil: de nauwelijks gecamoufleerde misantropische blik van Hofland, wiens grimmige sombermansachtigheden de diepste apocalyptische afgronden tonen, niet getemperd door nostalgie. Hofland: Campert meets Céline."Nog drie reguliere recensies. Jacq Vogelaar over Jürg Amman, De commandant ("Ook Amman moet vastgesteld hebben dat voor onze tijd vooral de toon, de dictie, de formuleringen [van Auschwitz-commandant Rudolf Höss] de meest verrassende informatie bieden."), Marja Pruis over Iris Koppes De man met de schaar ("Juist in dit soort kleine observaties toont Koppe zich de fijnzinnige schrijfster met een oog voor droefenis. In het geweld van de hoge grapdichtheid en de terreur van een ontknoping lijkt die in De man met de schaar een beetje het loodje te leggen.") en Robert Anker ten slotte over de Engelse vertalingen van Awater. "Natuurlijk heeft in veel gevallen de assonantie-dwang tot deze compacte zinnen geleid maar dat betekent alleen maar dat Nijhoff het zo wilde, want anders had hij het klinkerrijm wel overboord gezet. Deze voortdurende lichte afwijking van wat de lezer gewend is, geeft Awater die vervreemdende toets die de zo gewone werkelijkheid op een mysterieus plan tilt." Sun, 08 May 2011 08:38:11 'Bijna complete' Hugo Claus-collectie onder de hamer http://www.depapierenman.be/blog/2011/5/8/bijna-complete-hugo-claus-collectie-onder-de-hamer De Nederlandse verzamelaar en bibliofiel Gert Jan Hemmink gaat zijn vrijwel complete collectie-Hugo Claus van de hand doen en ter veiling brengen bij Adams Amsterdam op 28 mei. Hemmink staat bekend als een echte Clauskenner. Hij raakte op relatief jonge leeftijd bevriend met Claus (1929-2008, foto) en kon zo veel werk uit Claus' privébibliotheek veroveren. In 49 jaar tijd bouwde Hemmink een indrukwekkende verzameling op, een schatkamer van bijzondere publicaties, luxe-edities en zeldzame drukjes. Het gaat vaak om gesigneerde exemplaren die van handgeschreven commentaar zijn voorzien. Er komen meer dan duizend stuks op de markt, zij het geleidelijk aan. Er wordt gestart met het beeldend werk dat Hugo Claus alleen of samen met andere kunstenaars fabriceerde. Als duurste stuk geldt allicht het originele losbladige manuscript van Paal en Perk uit 1951, met 14 losse originele tekeningen van Corneille Dat moet het duurste stuk van de veiling worden, met een geschatte prijs van 26.000 à 30.000 euro. Naar verluidt was de passie van het verzamelen stilaan weggeëbd bij Hemmink. De collectie en catalogus van de veiling bij Adams wordt gepresenteerd in de KANTL in Gent, op 19 mei van 12 tot 19 uur. Zie onder meer deredactie.be en De Standaard. Hugo Claus komt komende weken weer volop in de belangstelling. Bij De Bezige Bij Antwerpen verschijnt op 18 mei De wolken. Uit de geheime laden van Hugo Claus, samengesteld door Humo-journalist Mark Schaevers (zie ons eerder bericht). En in De Slegte Antwerpen is naar aanleiding daarvan een tentoonstelling te zien, met als kroonjuwelen de dagboeknotities van Claus, een volwaardige blik in het schrijversarchief. Dat Hugo Claus regelmatig dagboeknotities maakte, was slechts door zeer weinigen geweten. Het is één van de verrassingen die na Claus' overlijden met het inventariseren van zijn persoonlijk archief aan het licht is gekomen. Veerle Claus-De Wit leidt de tentoonstelling in op zaterdag 21 mei, Kurt van Eeghem gaat in gesprek met Mark Schaevers en acteur Bruno Vanden Broecke leest Clausfragmenten.  Sun, 08 May 2011 08:12:15