PRESSE PAPIER # 15 - Jean Rouaud & 'De beloofde vrouw'

Voor het eerst in tien jaar verschijnt er een Nederlandse vertaling van een nieuwe roman van Jean Rouaud. De beloofde vrouw is bijna 350 pagina's dik en toont een grote toegankelijkheid in vergelijking met de meer experimentelere boeken die het afgelopen decennium van hem in Frankrijk verschenen.
Rouaud, geboren in 1952 in het Bretonse Campbon, werkte in een krantenkiosk in Parijs toen zijn debuut, Les Champs d'honneur, in 1990 de Prix Goncourt kreeg toegekend. Het boek is toen ontzettend veel verkocht, in Frankrijk én daarbuiten, wat hem in staat stelde om rustig verder te werken aan wat een schitterend vijfluik zou worden. Hij verknoopte daarin de Franse geschiedenis met die van zijn eigen familie.
In De beloofde vrouw gaat het over de onwaarschijnlijke ontmoeting tussen een man en een vrouw, hun leeftijd moet ergens achter in de dertig zijn. Mariana, kunstenares, komt bij de gendarmerie van een plattelandsdorp in Normandië aangifte doen van een diefstal: haar hele huis, een oud familiehuis van aanzienlijke afmetingen, is leeg gehaald. Op hetzelfde moment wordt Daniël binnengebracht, in een duikerspak. Tijdens het duiken in de Noordzee is zijn auto, met daarin zijn gewone kleren, gestolen. Het is of ze voor elkaar zijn gemaakt. Maar ze durven dat nog niet te geloven. Jean Rouaud doet in zijn roman eigenlijk onderzoek naar het functioneren van de wetten van de Hollywood-film, die een happy-end voorschrijven. Als lezer hoop je dat het verhaal van Mariana en Daniël goed afloopt, maar omdat je een literair boek aan het lezen bent, verwacht je het eigenlijk niet. Met die verwachtingen speelt Rouaud.
Als auteur begint hij steeds opnieuw onderonsjes met zijn lezer, bedenkt hij alternatieve scènes of fantaseert hij over hoe mooi het had kunnen zijn. Ook de lezer zelf krijgt een stem. Als een soort koor levert een ‘wij' commentaar op van alles en nog wat.
Soms werkt dat goed en kun je je vinden in het commentaar dat Rouaud je toebedeelt. Wanneer Mariana Daniël tijdens een stortbui treft, wachtend bij het hek voor de oprijlaan van haar huis, laat hij ons bijvoorbeeld denken: "Maar naar hem toe rennen en hem in de armen vallen, zelfs bij ons die graag zien dat er schot in de zaak zit, zelfs bij ons komt die gedachte niet op. Te vroeg. Het zou ongeloofwaardig zijn."
Soms echter lijkt het commentaar te veel op wat men in de theaterwereld ‘schmieren' noemt: er wordt te veel op effect gespeeld. De ‘wij' is dan zo onnozel dat deze niet meer serieus valt te nemen, en omdat de ‘wij' ook op ‘ons', de lezers, slaat, voel je je dan ook zwaar onderschat, alsof Rouaud zijn boek schrijft voor een stel zwakzinnigen. Het resultaat is soms alleen maar irritatie. Hierdoor is De beloofde vrouw minder sterk dan de boeken waarmee Rouaud beroemd werd.
Wel prachtig, en een reden waarom De beloofde vrouw toch zeker geslaagd is, is de stijl van Rouaud met lange, uitwaaierende zinnen, die toch begrijpelijk en helder blijven. Daarbij komt dat het boek het niet alleen hoeft te hebben van de liefde, hoe benijdenswaardig ook, tussen Mariana en Daniël. Dan zou het geheel te licht zijn geworden. Mariana heeft nog een vader, een oude man die, als zoon van een nazi, zijn leven lang gebukt is gegaan onder schaamte. Hij houdt zich het liefst schuil in een door hem ontdekte en geheim gehouden grot met prehistorische muurschilderingen. Dit thema van afstamming, van familieverbanden is minstens zo belangrijk als de tijdloze liefde tussen Mariana en Daniël.
De beloofde vrouw is meer dan een liefdesgeschiedenis of een familiedrama. De schrijver bevráágt zijn roman, tijdens het schrijven zelf. Hij gaat intelligent te werk zonder intellectueel te willen zijn en laat zien dat hij, ook zonder het autobiografische nadrukkelijk op de voorgrond te plaatsen, mooie, afgewogen romans kan schrijven.


Jean Rouaud, De beloofde vrouw, vertaald uit het Frans door Marianne Kaas
Uitgeverij Van Oorschot; 348 pagina's; € 19,90

 

In de rubriek Presse-papier signaleert en/of proeft De papieren man regelmatig net verschenen boeken: literaire buitenbeentjes, waardevolle literaire essayistiek, boeken over boeken, bibliofiele uitgaven, typografie, fotografie en veel meer.

Tags: Franse literatuur
Geplaatst door Wineke de Boer op 06-10-2010
Verwante berichten
Presse-papier
Reacties
Er werden nog geen reacties geplaatst.
Geef uw mening