PRESSE PAPIER # 1 - Boeken over W.F. Hermans

In de eerste aflevering van deze rubriek signaleert De papieren man drie nieuwe boeken over W.F. Hermans -

De Willem Frederik Hermanskunde blijft maar nieuwe vruchten afscheiden. Vrijwel synchroon verschijnen drie boeken waarin aspecten van het schrijverschap van Hermans, auteur van onder meer De donkere kamer van Damocles en Nooit meer slapen, worden uitgespit. En het eind is nog lang niet in zicht, nu Willem Otterspeer heeft aangekondigd dat zijn biografie binnen anderhalf jaar zou afgerond zijn.

°°De spits werd afgebeten door Alleen blindgeborenen kunnen de schrijver verwijten dat hij liegt (De Bezige Bij, 238 pagina's, 18,90 euro), een studieuze bundel met grotendeels literair-wetenschappelijke bijdragen onder redactie van Frans Ruiter en Wilbert Smulders (Universiteit Utrecht) en met verder teksten van Odile Heynders, Ewoud Kieft en Sarah Beeks. Het boek handelt over de controversiele ideeën van Willem Frederik Hermans en zijn schrijverschap als ijkpunt in het maatschappelijk debat. "In zijn romans bespeelde hij de lezer als geen ander, als polemist legt hij weer een despotisch bewustzijn aan de dag, maar over de werkelijkheid kent hij slechts twijfel. Over die paradox gaat het boek." Dat leidt tot bijdragen als "W.F. Hermans als kantiaan à contrecoeur" en over zijn polemische inborst. Zo wordt onder meer ingegaan op de polemische arbeid van Hermans en Arnon Grunberg.

°°Zojuist verscheen van biograaf Willem Otterspeer Hermans in hout (De Bezige Bij, 238 pagina's, 19,90 euro), waarin "De Canadese avonturen van W.F. Hermans" worden gereveleerd. In juli 1948 vertrok W.F. Hermans vanuit Ijmuiden naar Canada, waar hij enige maanden zou werken als houtcontroleur voor Nederlandse papierfabrieken. Intussen schreef hij veel: een reislogboek, brieven, twee verhalen en de novelle Een veelbelovende jongeman. Otterspeer beschouwde de novelle als de ideale casestudy om de subtiele verhouding tussen fictie en werkelijkheid bij Hermans te ontrafelen. Dankzij overvloedig documentair materiaal kon Otterspeer de schrijver van dag tot dag volgen. Hermans in hout is daarmee ook een reisverslag, waarin Otterspeer zijn eigen observaties en belevenissen vermengt met leven en werk van W.F. Hermans, "de romantische biograaf dus, op het spoor van zijn held", schrijft Otterspeer. Een hoofdstukfragment uit het boek staat te lezen bij Athenaeum Boekhandel.

°°Onderhoudend, maar ook wel bepaald voyeuristisch is Het Grote Willem Frederik Hermans Boek (Nijgh en Van Ditmar, 336 pagina's, 34,90 euro) onder redactie van Dirk Baartse en Bob Polak. Dit rijk geïllustreerde naslagwerk biedt een soort alternatieve canon over leven en werk van Hermans en is geplukt uit het Hermans-magazine, dat qua onverdroten en soms idolate Hermans-speurzucht zijns gelijke niet kent. Alle belangrijke onderwerpen uit Hermans' leven komen ter sprake en worden geïnventariseerd in een feitenoptocht waar je van duizelt. Van zijn ouders en zijn huwelijk tot aan zijn 'lichaam en geest.' Al zijn ziekten, kwaaltjes (en ja, aan het eind van zijn leven zijn legendarische hoestbuien) worden hier opgelijst, evenals zijn woonhuizen (met schema's en architectuurplannen), zijn Brusselse periode en zijn Parijse woonplekken, maar gelukkig ook zijn romans (op welke Parijse plaatsen speelde Au pair zich af?). Je kunt geen wissewasje bedenken of het komt wel aan bod in dit curieuze, volgestouwde boek met weliswaar veel onbekend beeldmateriaal: van de stereofoto's van het gebied in Lapland waar zijn expeditie plaatsvond tot Hermans en zijn vrouw aan de barbecue. Smullen, inderdaad, al bevat het boek zeker ook overbodigheden voor wie niet zo hoog oploopt met de unverfroren autobiografische peildrang van deze bende volbloed Hermansianen. Binnenkort zetten de speurneuzen wel een punt achter hun activiteiten: in 2011 zou het laatste nummer van het Hermans-magazine verschijnen. 

°°Nog meer Hermans ten slotte in het nieuwe nummer van het literair-historische tijdschrift Zacht Lawijd. Daar prijkt zijn welbekende beeltenis (uit Noorwegen, 1961) ook op de cover en  komt Hermans ter sprake in het artikel 'Letteren & lauweren in Nederland rond 1960' van Jos Perry, bij de tribulaties omtrent de P.C. Hooftprijs 1959. We komen er binnenkort op terug in de DPM-tijdschriftenrubriek Periodiek.

 

In de rubriek Presse-papier signaleert en proeft De papieren man regelmatig net verschenen boeken: waardevolle literaire essayistiek, boeken over boeken, bibliofiele uitgaven, typografie, fotografie en veel meer.

Tags: Klassiekers, Nederlandse literatuur, Boekencuriosa
Geplaatst door Dirk Leyman op 28-03-2010
Verwante berichten
Presse-papier
Reacties
Er werden nog geen reacties geplaatst.
Geef uw mening