Nederlandse schrijver Herman Franke (61) overleden

De Nederlandse schrijver Herman Franke is zaterdag in Amsterdam overleden aan de gevolgen van prostaatkanker, zo heeft uitgeverij Podium, vandaag bekendgemaakt. Franke, die 61 jaar werd, was al geruime tijd ongeneeslijk ziek, maar heeft zich tot op het laatst bekommerd om de afwerking van zijn romancyclus Voorbij ik en waargebeurd. Uiteindelijk comprimeerde hij de komende delen tot een derde slotdeel Traag licht, dat dit najaar verschijnt.

Franke kreeg voor zijn roman De verbeelding (1998) de AKO Literatuurprijs (toen: Generale Bank Literatuurprijs geheten), wat destijds zijn doorbraak betekende naar het grote publiek. In dat boek wekte hij het standbeeld van admiraal en zeeheld Nelson tot leven, die vanop zijn erezuil in Trafalgar Square zijn beeldschone minnares Lady Hamilton mist.

Eerdere romans waren Weg van loze dromen (1992) en Nieuws van de nacht (1995). Korte teksten en columns werden gebundeld in De tuinman en de dood van Diana (1999) en Waarom vrouwen betere lezers zijn (2004). Verfijnd was ook zijn verhalenbundel Notulen.

Onlangs gaf Franke nog een pakkend maar lucide afscheidsinterview aan NRC Handelsblad. "Je mag zeggen dat Franke zijn dood heeft geregisseerd zoals een schrijver betaamt. Zeker een schrijver als hij. Al zijn werk (...) stond in het teken van het naar de hand zetten van de werkelijkheid", noteert NRC-Handelsblad. In overleg met Franke komt er ook een postume uitgave met een verzameling eerder door hem geschreven artikelen en essays, die in het najaar van 2011 moet verschijnen. Dat boek zal, aldus uitgever Joost Nijsen, laten zien dat "de romancier ook een scherpzinnig en onafhankelijk denker was, die dwars door alle politieke en culturele modes heen brak, voor de duvel niet bang".

 

Aanvankelijk was de jonge Franke in de jaren zeventig stadsverslaggever bij het Nieuwsblad van het Noorden, maar toen hij daardoor "mensen in allerlei kringen in al hun zwakte en ijdelheden" zag, kreeg hij er stilaan genoeg van. Resoluut sloeg hij het pad van de wetenschappelijke kennis in. Franke koos op latere leeftijd voor studies filosofie, sociologie en criminologie en in een mum van tijd ontpopte hij zich tot een hooggewaardeerd criminoloog met een vlekkeloze academische carrière, die zich puntig in het maatschappelijke debat mengde. Zijn proefschrift over de geschiedenis van de gevangenis in Nederland bewerkte hij later tot een publieksversie, De macht van het lijden.

Maar ook aan de universiteit sloeg de ontgoocheling toe, omdat "kennis er wel erg manipuleerbaar" bleek, zo vertelde hij in 2003 aan Vrij Nederland. Kort voor hij hoogleraar zou worden én na twee romans, nam hij de boude beslissing om voltijds schrijver te worden. Zijn stilistische finesse stelde hij nu ten dienste van altijd weer ingenieuze, maar zelden voor de hand liggende romans zoals De verbeelding (1998) en het grimmige Wolfstonen (2003). Bovendien, schreef Franke ooit in Trouw, ligt er eigenlijk niet zo'n wereld van verschil tussen die van schrijvers en de misdaad: "Criminologen zijn immers beroepshalve buitengewoon geïnteresseerd in de grenzen tussen goed en kwaad, het duistere in de mens, kortom in de belangrijkste thema's van de wereldliteratuur." En telden de Nederlandse letteren niet ook schrijvers-criminologen zoals Andreas Burnier, Arnold Aletrino en J.B. Charles?  Franke was ook een tijdlang columnist voor de Volkskrant. Recent verscheen een themanummer van De Gids over het oeuvre van Franke. Daarin wordt Franke "de grote bewegingskunstenaar van onze literatuur" genoemd. Lees ook het mooie obit van Aleid Truijens in de Volkskrant. (foto: Carla Schoo)

Tags: Obituaries, Nederlandse literatuur
Geplaatst door Dirk Leyman op 16-08-2010
Verwante berichten
Reacties
Er werden nog geen reacties geplaatst.
Geef uw mening