Literair supplement - aflevering 39

Het weekoverzicht van de belangrijkste literatuurrecensies- en interviews uit kranten- en weekbladen in Nederland en Vlaanderen. In samenwerking met Athenaeum Boekhandel in Amsterdam.

 

Voor Knack had Michael De Cock een interview met toneelauteur Filip Vanluchene, net nu het gezelschap De Tijd drie teksten van hem terug op scène brengt. De auteur van De Naamlozen en Citytrip kruipt, na een herseninfarct, langzaam terug uit een diep dal en stelt: "Mensen die niet beseffen hoe essentieel schrijven voor mij is, kunnen mij niet begrijpen".

"Doet niet onder voor de beste thrillerschrijvers", "Bespot de moderne trends", "van begin tot het eind perfect in balans"... enkele citaten uit de lofzang van Maarten Dessing voor Zomerhuis met zwembad van Herman Koch. Verder korte recensies over Wolf Hall van Hilary Mantel ("Bijna 700 bladzijden lang sleurt Hilary Mantel haar lezers mee van de ene spannende scène naar de andere) door Jan Stevens en over De verzwegen Boon van Pol Hoste door Tom Van Imschoot ("De vraag wie Boon werkelijk was, vormt zo een vehikel voor een reflectie over de context van Hostes eigen schrijverschap").

 

Veerle Vandenbosch reisde voor De Standaard der Letteren mee met Annelies Beck naar Glasgow en trok er naar de plaatsen waar ze haar roman, deels gebaseerd op het verblijf van haar overgrootvader als oorlogsvluchteling, situeert. Over die roman Over het kanaal van de VRT-journaliste en historica schrijft de recensente; "Dit is een mooie coming of age-roman én een boeiend historisch fresco over de vergeten Belgische oorlogsvluchtelingen (...) Over het Kanaal is een debuut dat staat als een huis".  Jorn De Cock is verheugd met de vertaling van het "magistrale epos" van de Libanese schrijver Elias Khoury. Met Poort van de zon "levert Khoury een diepmenselijk verhaal af over de grote en kleine kanten van ons allemaal". "Zelden zoveel pijnlijke eerlijkheid gelezen in een boek" vindt De Cock die hoopt op meer vertalingen uit de Arabische literatuur. Deze week kreeg Gustaaf Peek (foto) voor Ik was Amerika de BNG Nieuwe Literatuurprijs. Isa Van Dorsselaer schetst een portret van de auteur die trots is op het etiket van geëngageerd schrijver. Met zijn werk streeft hij naar een reactie zoals die hem zelf overkwam bij het lezen van The road van Cormac McCarthy; "Op een gegeven moment hapte ik naar adem en had ik trillende handen. Wauw, dacht ik, dat een boek dat kan, je een fysieke reactie bezorgen. Daar streef ik naar. Ik ga recht voor je zenuwgestel." Met Valentijn in zicht wisselt Jelle van Riet met Ivo Victoria, Annelies Verbeke en Rodaan Al Galidi van gedachten over de liefdesbrief en buigen ze zich over 1001 liefdes. De mooiste liefdesbrieven waarin bloemlezers Koen Stassijns en Ivo Van Strijtem de fraaiste staaltjes bijeenharkten, geplengd door grote en kleine schrijvers, na een oproep van Creatief Schrijven. Elders in De Standaard der Letteren nog aandacht voor Millennium. Stieg en ik, de autobiografie van Larssons partner Eva Gabrielsson en voor Het ontstaan van de hoofse liefde van de Nederlandse historicus en socioloog Benjo Maso.

 

Ook Uitgelezen van De Morgen opent met een interview met Annelies Beck (foto) over haar debuutroman Over het Kanaal. Haar aarzelend antwoord op de opwerping van Dirk Leyman dat ze een opvallend sobere schrijfstijl hanteert: "Ja, ik wilde niet te barok schrijven, want die opmerkingen kreeg ik vroeger wel eens op school: dat het allemaal te veel van het goeie was (...). Maar ik hoop wel dat de lezer aan het boek een paar mooie beelden en gedachten zal overhouden". En waarom ze niet voor een geschiedenisboek opteerde voor dit zwaar geresearchte boek over Belgische oorlogsvluchtelingen in Glasgow? "Omdat het me ongelooflijk interesseerde hoe mensen zich gedragen wanneer ze in uitzonderlijke omstandigheden terechtkomen. Ik had het gevoel dat ik meer uit die motieven kon halen in romanvorm. Ik hoefde me niet aan de regels van de historische kunst te houden."

Twee poëzierecensies deze week. Over Dode Kamer van Eric Spinoy schrijft Paul Demets. "Met Dode kamer heeft Erik Spinoy weer voor een bundel gezorgd om wakker van te liggen. En dat is een zeer grote kwaliteit". En over Wasdom van Hagar Peeters: "het boeiendst zijn toch de verzen waarin ze de taal en de poëzie kritisch bekijkt." Opnieuw plaatst David Vann kwetsbare mensen in het onverbiddelijke Alaska ziet Marnix Verplancke na lectuur van Caribou Island: "Vann blijkt een kei in het naar boven halen van karakteriële ambiguïteit in zijn personages. Niemand is zwart of wit, alleen maar goed of slecht." Joost Houtman trok naar Amsterdam voor een gesprek met Kluun, volop in de spots met Haantjes. Op de vraag een SWOT-analyse op zichzelf toe te passen ziet de auteur meteen opportunities in het overtuigen van de Vlaamse lezer. En ook nog: "Ik ben een schrijver van drie akkoorden. Ik ben niet 's werelds grootste stilist; ben al helemaal geen allrounder en mijn fantasie is beperkt. Ik put enkel uit mijn eigen leefwereld". In de rubriek Kort wordt werk gesignaleerd van Sharon Pomerantz, Alissa Walser, Louis Van Dievel, Raf Coppens en Els Moors. Ook de recentste Bernlef, het postume Traag licht van Herman Franke, de bloemlezing De Nederlandse reisliteratuur in 80 en enige verhalen van Jan Blokker jr. en de heruitgave van Selma Lagerlöfs Gösta Berling krijgen er een plaatsje.

 

Jann Ruyters leest in Trouw de "huwelijksroman" Hoe laat eigenlijk: "Tja, je bent filosoof of niet, maar dit gepeins op dit moment doet toch wat gekunsteld aan. Veel sterker is de roman waar Loontjens, behept met een scherp psychologisch inzicht, de verlorenheid tussen de regels door laat klinken." Janita Monna is weinig enthousiast over de nieuwe bundel van Vrouwkje Tuinman: "Wat ik met de sleutel moet zal misschien niemand helemaal onberoerd laten, maar echt pijn doet het maar op een paar momenten."Hanna de Heus, dubbel over Aryn Kyles Jongens en meisjes zoals jij en ik: "Mij ging het ondoordachte gedrag van deze personages op een gegeven moment irriteren. Neemt niet weg dat Kyle hun onbezonnenheid erg mooi beschrijft, met oog voor de kleine toevalligheden die ons hele bestaan kunnen veranderen." En Annemarié van Niekerk ten slotte  over  de twee nieuwste boeken van Colm Tóibín (foto) : "Brooklyn is een subtiele, in mineur getoonzette roman, die onverwacht tot een tragisch einde komt als Eilis zich gedwongen ziet de boot naar Amerika terug te nemen zonder dat ze enige vooruitzichten heeft." En: "Tóibíns fascinatie met Emma Bovary- achtige karakters komt ook tot uiting in The Empty Family, een bundel met sensitieve en kristalheldere verhalen over diverse vormen van verlies, inclusief verlies door eigen schuld."

 

Arjan Peters leest in de Volkskrant, met genoegen, Maarten 't Harts Dienstreizen van een thuisblijver. "Onderhoudende lectuur" en:"Lees hem voor je plezier, en bespaar hem in godsnaam een nominatie. Hoeft hij de deur niet uit".
Dan: Greta Riemersma interviewt Hagar Peeters. Naar aanleiding van Wasdom, maar óver het leven van de dichteres. Een zeldzame opmerking over literatuur: "Achteraf heeft ze het gevoel dat dichten haar leven lang bij haar heeft gehoord. Zoals ademen". Maarten Steenmeijer ten slotte over Juan Gabriel Vásquez' De geheime geschiedenis van Costaguana ("'De superieure versmelting van deze twee tegenpolen [Joseph Conrad en José Altamirano] doet onvermijdelijk aan Márquez denken. Maar bij Vásquez zul je geen sprekende doden en opstijgende priesters tegenkomen.") en Edith Koenders ten slotte over Willem Jardins Negen raven ("Jardin gaat analytisch en associatief te werk, verhalend en be- schouwend, somber en blijmoedig, liefdevol en wreed, en het is deze cocktail die van Negen raven een inspirerend en onderhoudend avontuur maakt".


In Boeken van NRC Handelsblad beschouwt Kees 't Hart de autobiografie van Mark Twain: "En eerlijk is eerlijk. Het valt allemaal niet mee. Je moet wel een hardcore liefhebber van Twains werk zijn, wat ik ben, om het te kunnen waarderen." Erik Spinoys bundel Dode kamer wordt door Arie van den Berg lovend besproken: "[...] weer is Spinoy van regel tot regel trefzeker, en opnieuw staat de tegenstelling in haast ieder vers op scherp", en Ewoud Kieft karakteriseert Aat Ceelens King als "pretentieloze romantische komedie".  

Janet Luis plaatst kanttekeningen bij Dienstreizen van een thuisblijver door Maarten 't Hart. Zo "gebruikt hij nog wel eens een overbodig woord" en vertelt hij "geen verhalen uit één stuk". Volgens Arjen Fortuin voldoet Verlangen zonder te weten waarnaar van Nescio-kenner Maurits Verhoeff  "heel behoorlijk aan de biografische verlangens van de Nescio-liefhebber" en Margot Dijkgraaf signaleert wat Laurent Binets HhhH zo aantrekkelijk maakt: "Hij is, als kind van deze tijd, voortdurend in discussie met wat er om hem heen gebeurt...".

Toef Jaeger leest de verhalenbundel The Empty Family van Colm Tóibín en James Ellroys The Hilliker Cruise is volgens Raymond van den Boogaard een "schaamteloos egocentrisch boek". Miriam Noorduijn leest de heruitgegeven scifi-thriller Wij van Jevgeni Zamjatin, die wat haar betreft nog niets aan kracht verloren heeft: "dat [...] komt door de zeldzame kwaliteiten van zijn schepper, die als scheepsbouwkundige niet schroomde zijn dichterlijke talent te gebruiken".


In De Groene Amsterdammer van donderdag 10 februari: Piet Gerbrandy over de bundel Socialezekerheid en andere gedichten van Geert van Istendael, "een ambachtelijke dichter met een politieke missie". Door als een nieuwe Louis Paul Boon of Herman Gorter de oude socialistische idealen af te stoffen vervult Van Istendael zijn maat-schappelijke plicht. Van Istendael is een dichter op wie je kunt bouwen." Joost de Vries bespreekt Negen raven van Willem Jardin, de opvolger van zijn ambitieuze debuut Monografie van de Mond. "Net als in zijn debuut is Jardin in Negen raven onvoorspelbaar, positief en negatief. Alleen dat al houdt het spannend. [...] De kracht van Negen raven is dat hij op steeds andere manieren speelt met de frictie tussen wat zijn personages denken en wat ze waarnemen."
Gerard Zeegers is enthousiast over Van Istanbul naar Bagdad, het door Hans Kolk tot graphic novel bewerkte verslag van Arnon Grunbergs roadtrip door het Midden-Oosten. "Van Istanbul naar Bagdad is een schoolvoorbeeld van hoeveel een striptekenaar kan toevoegen aan een geschreven tekst. Grunbergs tekst was al interessant, maar met Kolks tekeningen is het onweerstaanbaar en smaakt het naar meer".'Een heel andere Midden-Oosten-strip, maar niet minder actueel, is Milan Hulsings Stad van klei. Hulsing verbleef enige jaren in Caïro en de ervaringen die hij daar opdeed verwerkte hij indirect in dit fictieboek. "Het verhaal over corruptie en waanzin ademt een authentieke sfeer, die iemand die het land niet kende nooit zo overtuigend zou kunnen neerzetten". De laatste recensie is van Daniël Rovers, van Pol Hostes De verzwegen Boon. In dit boek laat Hoste zijn aarzelingen los op de schrijver Louis Paul Boon, de peetvader van de hedendaagse Vlaamse literatuur. De verzwegen Boon, vol dialogen, terzijdes en anekdotes, is een essay in de meest onzuivere vorm denkbaar. Maar toch: "Waar Hoste zich echter tot de standpunten van anderen verhoudt, zich werkelijk engageert, is De verzwegen Boon meesterlijk."


Deze week in Vrij Nederland in de Republiek der Letteren neemt Hans Renders een kijkje in het schrijversleven van Roald Dahl. Aanleiding is de onlangs vertaalde biografie Verhalenverteller, geschreven door de voormalige BBC-documentairemaker Donald Sturrock. Ondanks de titel gaan de boeiendste hoofdstukken over de verhalen die hij nooit verteld heeft, zoals de dood van zijn zevenjarige dochter. "Roald Dahl had deze biografie van Sturrock een meesterwerk gevonden," aldus Renders. Jeroen Vullings bespreekt het nieuwe deel van Maarten 't Harts autobiografische geschriften. Geen waarachtigheid, maar vertelplezier en fabuleerdrift overheersen in Dienstreizen van een thuisblijver. Vullings voornaamste conclusie: het is zwaar om Maarten 't Hart te zijn. Tot slot kregen deze week maar liefst drie boeken een viersterren-

waardering: Lees dat en herlees dat, een selectie uit de enorme nalatenschap van de criticus Rein Bloem, het literaire tijdschrift Zacht Lawijd 9-3, en het opnieuw vertaalde Een sentimentele reis van Laurence Sterne. Het essay Tot het Nederlandse volk, "een liefdevolle peptalk van een Vlaamse conaisseur en fijnproever van de weerbarstige Lage Landen", van Geert Van Istendael krijgt er zelfs vijf.

 

"Een boek dat diep ontroert" stelt Jasper Henderson vast in Het Parool van Emmanuel Carrères Andere levens dan het mijne. "Het boek wordt bij elkaar gehouden door subtielere draden, terugkerende motieven die te maken hebben met de vraag hoe mensen zich proberen te wapenen tegen het ongeluk dat altijd op de loer ligt." Arie Storm  bespreekt Cyrille Offermans romandebuut Dood van een leraar ("Aan de manier waarop in deze roman wordt geschreven, valt kortom niets origineels te ontdekken.") en Alle Lansu Silvia Avallones Staal ("Tegenover de rauwe (vroeger heette dat 'felrealistische') schets van deze troosteloosheid staat de gevoelige manier waarmee Avallone de vriendschap tussen Anna en Francesca beschrijft."). Thomas Verbogt, ten slotte leest Adam Ross' Mr. Peanut, een "veelomvattend avontuur dat beslist virtuoos is opgeschreven, maar wat mij betreft iets te, het had wel een onsje minder mogen zijn, ik bedoel dat de virtuositeit het hart van het boek zo nu en dan beknelt. Toch las ik gretig door".

Verwante berichten
Reacties
Er werden nog geen reacties geplaatst.
Geef uw mening