Tom Lanoye in Iraanse boekhandels met 'Mefisto for ever'

Geen Perzisch sprookje maar de vertaling van een snoeiharde politieke theatertekst: Mefisto for ever van Tom Lanoye verschijnt in een Perzische vertaling en reist zo ver als Iran. Het eerste luik van de driedelige theatercyclus Triptiek van de macht, een Toneelhuis-productie in regie van Guy Cassiers, werd eerder al vertaald in het Frans en het Duits.
Zowel tekst als productie zijn niet in het fluweel van de Antwerpse Bourlaschouwburg blijven plakken. Lanoye schreef Mefisto for ever vijf jaar geleden op vraag van Cassiers. Nadat de voorstelling uitbundig gelauwerd werd op het Festival d'Avignon - waar overigens vertaler Mohammad Reza Khaki het stuk ontdekte - en het Festival d'Automne in Parijs, trok het door heel Europa. Enkele haltes waren Barcelona, Athene en Linz. In Duitsland ging de toneeladaptatie dankzij vier ensceneringen haar eigen leven leiden. In Iran blijft het momenteel bij de publicatie van de theatertekst, van opvoeringen is nog geen sprake.

In Mefisto for ever voelt een regisseur ten tijde van de Weimarrepubliek de overwinning van het fascisme naderen. Op gegeven moment dient het nieuws van de nazi-overwinning zich daadwerkelijk aan. Hij, Kurt Köpler, krijgt het zitje van directeurschap van het Staatstheater. Maar wat zal dat zitje hem kosten? Mefisto for ever is een vrije bewerking van het boek Mephisto. Roman einer Karriere van de Duitse auteur Klaus Mann, zoon van Nobelprijswinnaar Thomas Mann. Het boek verscheen in 1936 bij de Amsterdamse uitgeverij Querido, tijdens de exiltijd van Mann, toen hij uit Duitsland was gevlucht voor het nazi-regime. Manns ex-schoonbroer Gustaf Gründgens, die wel in Berlijn bleef, groeide de jaren nadien uit tot een van de centrale figuren van het Duits theater. Het is dan ook Gründgens collaboratie die Mann tot de faustiaanse roman inspireerde.
In Rekto Verso doken de volgende vragen op naar aanleiding van Lanoyes en Cassiers kind: in Mefisto beantwoordt Köpler voor zichzelf en voor het publiek de spreekwoordelijke vraag of je met iemand als hem naar de oorlog, naar het ergste van het ergste zou willen gaan. Is hij te vertrouwen? En kunnen wij onszelf wel vertrouwen wanneer het er echt op aankomt, wanneer mensen om je heen moeten emigreren, onderduiken, verdwijnen of tout court geliquideerd worden in een moorddadig bestel? En hoe doet ons dat vandaag reflecteren over onze positie?
Lanoye en Cassiers zijn momenteel overigens bezig met het verwekken van hun nieuwe theaterkind: Bloed en rozen, een co-productie van Toneelhuis en Festival d'Avignon. Eveneens een politiek drama, ditmaal rond de figuren van de legendarische Jeanne d'Arc en kindermoordenaar Gilles de Rais. Dat stuk krijgt in mei zijn première in Antwerpen. (foto: Toneelhuis)

Tags: Theater, Duitse literatuur, Nederlandse literatuur
Geplaatst door Evita Bonné op 19-02-2011
Verwante berichten
Reacties
Er werden nog geen reacties geplaatst.
Geef uw mening