Literair supplement - aflevering 38

Het weekoverzicht van de belangrijkste literatuurrecensies- en interviews uit kranten- en weekbladen in Nederland en Vlaanderen. In samenwerking met Athenaeum Boekhandel in Amsterdam. Met nog wat Kluun en Eco, maar ook Barnes, Wolf, Stahlie en vele anderen.

 

Knack opent met een gesprek van Piet de Moor met Marie NDiaye (foto) in Berlijn. De Goncourtwinnares van 2009 heeft een opvallende ambitie: "Nu ben ik ervan overtuigd dat er ook gelukkige gezinnen bestaan. Over zo'n harmonisch gezin zou ik graag eens een mooie roman schrijven, want dat is een veel moeilijker opgave dan weer eens een vertelling over een ongelukkig gezin." Frank Hellemans ziet wat Umberto Eco met De begraafplaats van Praag wil: "de explosieve kracht van fictie en verhitte fantasieën demonstreren". Maar de recensent mist een plot en serveert Eco's nieuwste als een "pseudo-literaire saga" af. Met  Roofliefde schuwt Guy Prieels de grote woorden en dito effecten niet, ook de libertijnse energie "spat soms van het blad" maar Hellemans raadt de auteur voorzichtig aan misschien in het vervolg wat zuiniger om te springen met schokkende superlatieven. In Septemberstralen, de novelle van Martin Gülich, pogen enkele mensen een vergrijp te verbergen door een grotere misdaad te begaan, Piet de Moor vindt het verhaal "een ongeleid projectiel". Ook weinig enthousiasme van Maarten Dessing voor de nieuwe Bernlef. In De een zijn dood proeft de recensent "het gemak waarmee hij moet hebben gedacht, zo klaar, drukken maar".

 

Voor De Morgen Uitgelezen interviewde Christophe Vekeman Joost Zwagerman over zijn nieuwe essaybundel over beeldende kunst en literatuur Alles is gekleurd.  "Toch is het natuurlijk zo dat het essay nog stiefmoederlijk behandeld wordt. Onbegrijpelijk, want het literaire gereedschap dat je nodig hebt om een roman te schrijven - spankracht, stijl etcetera - is hetzelfde als voor het schrijven van een essay." En: "Je moet ook rekenen: ik ben nu wel schrijver, maar ik wilde eigenlijk beeldend kunstenaar worden. Helaas, de wil was er wel, de gave niet."

"Het blijft bij een idee," zucht Fleur Speet in haar bespreking van Lieve Céline van Hanna Bervoets; een ruime analyse van opzet, samenhang en geloofwaardigheid noopt tot de kop: "Mislukt boek van Hanna Bervoets". En Marnix Verplancke staat uitgebreid stil bij Alphaville waarin politieman Michael Codella verhaal doet over zijn strijd tegen de heroïnehandel in het New York van de jaren tachtig. Ruim baan voor het korte verhaal, verder in Uitgelezen. Marnix Verplancke sprak erover met Tobias Wolff, en bespreekt kort Liefde en hindernissen van Aleksandar Hemon (die twijfelt tussen "een bittere glimlach en een opgeluchte traan"), Pulse van Julian Barnes ("op zijn best is Barnes wanneer hij wat meer de subtiele kant opgaat") en The Empty Family (een "ongemeen aangrijpende ervaring") van Colm Toibin. En Dirk Leyman kan maar niet achterhalen of Nachtdanser van Chika Unigwe vertaald is uit het Engels of rechtstreeks in het Nederlands is geschreven, omdat de uitgever geen klaarheid schept. En al komt de roman over een Nigeriaanse vrouw op zoek naar de geschiedenis van haar overleden moeder pas in het tweede deel tot volle ontplooiing, door "de slome verteltrant" en "de uitleggerigheid verliest het boek flink wat van zijn overtuigingskracht".

 

"Het is een miniatuur, een literaire bonsai, iets ondefinieerbaars dat nog het meeste lijkt op een fors opgerekt poëtisch verhaal," aldus Marijke Arijs in De Standaard der Letteren over Het verborgen leven van bomen, de nieuwe korte roman van het Chileense fenomeen Alejandro Zambra. Een van de beste kortverhalenschrijfsters van haar generatie, zo bestempelt Kathy Mathijs Yiyun Li (foto). Ze zocht de schrijfster van Gouden jongen, meisje van smaragd op in Berkeley en wisselt met haar van gedachten over het China van vandaag waar Li haar verhalen blijft situeren. Bijzondere sfeerschepping die blijft integreren, dat vond Peter Jacobs het sterkste punt van Heimwee heeft een kleur, de bundel met drie novellen van Guus Bauer. En Mark Cloostermans stelt dat men De omweg van Gerbrand Bakker in één ruk moet kunnen uitlezen want "dan word je geleidelijk gehypnotiseerd door deze kalme, scherp geobserveerde en doorleefde vertelling over angsten en verlangens". Ook nog een recensie van John Vervoort van Haantjes van Kluun, die "heeft een oprecht grappig boek geschreven" wel "is de emotionele impact die Kluuns debuutroman nog had, hier nagenoeg afwezig". En een interview van Guus Bauer met Edgar Hilsenrath, ("Je zou me een Jiddische spotvogel kunnen noemen") wiens Het sprookje van de laatste gedachte in een herziene vertaling weer verkrijgbaar is. O, a presidential novel past perfect in de rubriek Buzzboek, Peter Jacobs heeft er slechts twee steren over voor de gehypte Obama-roman. En John Vervoort schat het literair gehalte van de nieuwste thrillers van James Lee Burke, Kate Atkinson en Jo Nesbø hoog in.

 

Voor Humo las Frederick Vandromme Haantjes van Kluun, of "een vlot weghappende en behoorlijk voldragen farce". Iets meer terughoudendheid van Jeroen Maris voor Andere levens dan het mijne van Emmanuel Carrère; "het boek zwalkt alle kanten op". Verder nog lof voor Anatomie van een moment waarin de Spaanse schrijver Javier Cercas minutieus de couppoging van Antonio Tejero in het Spaanse parlement ontleedt.

 

In Trouw beschouwt dichter Erik Jan Harmens het fenomeen Facebook ("Ik had andere boeken geschreven als ik was wie ik nu ben, maar dan in 1987"). In de boekenbijlage een bespreking van V.S. Naipauls Het masker van Afrika; "al heeft Naipauls boek inhoudelijk weinig nieuws te bieden, het lezen wordt veraangenaamd door de energieke weetgierigheid van de schrijver". Rob Schouten velt een mild oordeel over Kluuns Haantjes: "Grote literatuur is het niet, maar vermakelijk is het zeker." Ook is er aandacht voor Verlangen zonder te weten waarnaar van Maurits Verhoeff, dat volgens Jaap Goedegebuure weliswaar geen biografie van Nescio is, maar wel "geldt als een mooi voorproefje". Ger Leppers is niet overtuigd door Jean Echenoz' Hardlopen, vooral door het gebrek aan ondoorgrondelijkheid van hoofdpersoon Emil Zátopek: "zelfs de beroemde ironie van Echenoz krijgt daardoor iets machinaals". Sofie Mesman las zowel de nieuwe roman als de memoires van Jens Christian Grøndahl, en kan er niet omheen dat hij zich "met zijn weemoedige uitspraken af en toe op de rand van de kitsch begeeft".

 

In de Volkskrant een artikel over Milan Hulsings graphic novel over Egypte - deze week niet alleen meer dan relevant geworden, maar ook "een virtuoze roman, geschilderd in twee kleurstellingen". Hans Bouman vergelijkt de verhalenschrijvers Julian Barnes en Raymond Carver: "Voor de elegante taalsluiers van Barnes en de barre stiltes van Carver geldt in essentie hetzelfde: het is de lezer die hun betekenis moet duiden." Daniëlle Serdijn is enthousiast over Jannah Loontjens Hoe laat eigenlijk: "een subtiel geschreven, indringend verhaal over getroebleerde, onvrije mensen", en Edwin Krijgsman beveelt Cesary Vighy's Deze laatste zomer aan. Maarten Steenmeijer noemt De schending van Ricardo Menéndez Salmón "fascinerend genoeg om nieuwsgierig te maken" en Perihan Magdens Twee meisjes krijgt vier sterren; "een intrigerende liefdesgeschiedenis".

In NRC Handelsblad deze week: een interview met Umberto Eco over De begraafplaats van Praag, waarvan de thematiek parallellen vertoont met de Wikileaks-affaire: "Mijn boek stelt: wil je geheimen suggereren, dan moet je iets onthullen wat iedereen al denkt." Arnold Heumakers las de verzamelde polemieken van Céline - "Céline is en blijft een groot schrijver met foute opvattingen". Op de middenpagina de favoriete "toekomstboeken" van de redactieleden; waar wordt naar uitgekeken in het nieuwe boekenseizoen? Arjen Fortuin verheugt zich op De wolken, een bloemlezing uit het ongepubliceerde werk van Hugo Claus en op de roman Het bloed in onze aderen van Miquel Bulnes Ook de nieuwe dichtbundel van Willem Jan Otten, Gerichte gedichten, Houellebecqs nieuwste in vertaling, De kaart en het gebied, en Aleid Truijens" biografie van F.B. Hotz, Geluk kun je alleen schilderen, worden genoemd. Janet Luis is niet overtuigd door Stahlies nieuwste: "In Scheerjongen staan de vaak net iets te stroeve en nadrukkelijke formuleringen een evenwicht tussen ernst en humor en verstand en gevoel in de weg." Sebastiaan Kort is evenmin enthousiast over de nieuwste van Jannah Loontjens, Hoe laat eigenlijk?: "Een roman vol Chinese koekjeswijsheid". Toef Jaeger prijst daarentegen de "zelfverzekerde" debuutbundel van Ronelda Kampfer, Nu de slapende honden, en Rob van Essen is enthousiast over de opnieuw vertaalde klassieker Verliefde vrouwen van D.H. Lawrence: "een hoogdravend boek, maar als je oog hebt voor de onderstroom van grimmige vertwijfeling, neem je de plechtstatigheid en bombast voor lief."

 

In De Groene uit Marja Pruis haar enthousiasme over Maria Stahlies Scheerjongen: "Vervoerend en beheerst, zo worden maar weinig romans geschreven." Onder de indruk is ook Maria Vlaar van De Bijbel van Doré van Torgny Lindgren: "De grote thema"s in deze roman zijn verpakt in de meest wonderlijke en grappige verhalen. Hoe licht en speels kan Lindgren schrijven!", en tot slot besteedt Jacq Vogelaar aandacht aan het boekje met teksten van de surrealisten André Breton en Paul Éluard, Onbevlekte ontvangenis, dat zeventig jaar na dato in vertaling verschijnt.

 

De Republiek der Letteren van VN opent met Etgar Keret (foto), een van Israëls grootste schrijvers. Rutger Lemm sprak met deze verteller van moderne sprookjes over Israël, het intrappen van deuren, en levensechte verhalen: "Mijn familie alleen al is een verzonnen verhaal." Ook Vrij Nederland besteedt aandacht aan de nieuwe van Kluun: "Kluun verkoopt precies wat de klant van hem verwacht. Om je lezers zo te willen behagen dien je voorspelbaar te zijn." En er zijn meer besprekingen, onder andere van het vernieuwde literaire tijdschrift De Revisor. Volgens Bouke Vlierhuis bewijst de vernieuwde Revisor zijn papieren bestaansrecht: "De nieuwe redactie heeft het blad in alle opzichten tot reëler proporties teruggebracht. [...] In dit eerste "halfjaarboek" is de inhoud precies zoals het hoort bij een literair tijdschrift. Essay, kort verhaal en poëzie in ongeveer gelijke verhouding, met voldoende gevestigde namen om kwaliteit te garanderen en voldoende nieuw talent om het spannend te maken."

 

In Het Parool een interview met cartoonist Argibald: "De grappen die ik echt goed vind, komen vaak uit een tekening voort. Dan ben ik gewoon poppetjes aan het maken, krijg ik wezenlijk een ingeving in taal en dan klopt het allemaal opeens." Theo Hakkert gaat in gesprek met Bernhard Schlink: "Ik kan überhaupt weinig theoretisch over mijn schrijven zeggen. Ik weet niet waar het allemaal vandaan komt. Ik heb vaak het gevoel dat de verhalen naar mij toe komen." En recensies. Arie Storm leest Scheerjongen van Maria Stahlie: "Wat Stahlie in deze roman aan het doen is, en het streven van haar hoofdpersoon valt daarmee samen: die gedetailleerdheid en dat manisch precieze zijn nodig om te laten zien wat léven is, wat de schoonheid ervan is, en de waarde ervan. Bij Stahlie is de intrige iets van het tweede plan." Maarten Moll leest Lotte en Søren Hammers thriller Misbruik ("een prima politieroman"), John Jansen van Galen V.S. Naipauls Het masker van Afrika (foto); "een nieuwe, milde Naipaul. Heel precies, zoals een ornitholoog tropische vogels bestudeert, beschrijft hij de gedenkplaatsen van voorouders en laat hij zich in kleine, verstikkend hete kamertjes door medicijnmannen en mystici uitleggen hoe hun godsdienst in elkaar zit."

 

In HP/De Tijd antwoordt Aat Ceelen op de standaardvragen van "Zelfportret", zoals "Wat zijn uw dagdromen?": "Een hoge kamer met een bed, een tafel en een stoel. En een raam met uitzicht op zee. Ik schrijf en een zwijgzame vrouw met een zachte tred legt zo nu en dan een koele hand in mijn hals." Verder een recensie van David Vanns Legende van een zelfmoord, waarover Frank van Dijl schrijft: "Hier is op superieure wijze fictie gemaakt van een autobiografisch gegeven."

Tags: Literair supplement
Geplaatst door Johan Eeckhout/Daan Stoffelsen op 06-02-2011
Verwante berichten
Reacties
Er werden nog geen reacties geplaatst.
Geef uw mening