Literair supplement - aflevering 54

Het weekoverzicht van de belangrijkste literatuurrecensies- en interviews uit kranten- en weekbladen in Nederland en Vlaanderen. In samenwerking met Athenaeum Boekhandel in Amsterdam. Met massale aandacht voor A.F.Th Van der Heijden, Michel Houellebecq en Mario Vargas Llosa maar ook voor Walter Van den Broeck, Mensje Van Keulen en vele anderen.

 

Gemengde gevoelens overheersen bij Dirk Leyman in Uitgelezen van  De Morgen over Een vrouw voor elk seizoen, de nieuwe verhalenbundel van Walter Van den Broeck: "Goed op dreef is Van den Broeck als hij de luchtige toer opgaat, met goed getimede situatiehumor". Maar sommige verhalen "hadden gebalder gekund (...) en ze doen ook wel eens gedateerd aan. (...) En de dialogen, nochtans altijd een van de keurmerken van de toneelschrijver Van den Broeck, missen vreemd genoeg regelmatig souplesse(...)Van den Broeck had best wat strenger voor zichzelf mogen zijn."

In Kort signaleert Dirk Leyman Magnus van Arjen Lubach (verenigt liefdesdebacle, roadmovie en detective in een vloeiend geschreven roman), het debuut De roemlozen van Justine Le Clercq (houdt de aandacht vast "omdat ze beheerst laconiek" schrijft) en CC. Een correspondentie van Bernlef, Remco Campert en componist Theo Loevendie.

Verder praat Annemie Leysen met de Britse (jeugd)auteur David Almond, interviewt Anna Luyten Peter Sloterdijk en overschouwt Bart Holsters het oeuvre van thrillerauter Michael Connelly. Veel non-fictie verder in Uitgelezen.

 

Tips en wenken voor wie zijn afdelingschef om opslag wil vragen van Geroges Perec is het boek van de week in De Standaard der Letteren. Marijke Arijs vindt "het krankzinnige hindernissenparcours" waarin de autur de logica van de narratieve mogelijkheden doortrekt tot het uiterste "bijzonder genietbaar". Heel wat minder positief is Peter Jacobs voor De bedlegerige van Geertrui Daem, hij besluit met "is hooguit nog een lightversie van Boon, Walschap, Van den Broeck en aanverwanten". In De zomer zonder mannen van Siri Hustvedt ruilt de echtgenoot zijn vrouw van middelbare leeftijd in voor een jonger exemplaar, Hadley Freeman (The Guardian) interviewde de auteur en Vicky Vanhoutte recenseert: "Hustvedt schetst een universeel en intelligent portret van vier generaties vrouwen, hun pijn en hun kracht en hun nooit aflatende gevecht tussen de seksen".

Uit "de wonderlijke verzameling" documenten die journalist en Claus-kenner Mark Schaevers in De wolken bijeenbracht komt voor Marc Reynebeau "een veel complexere persoonlijkheid naar voor dan Claus' imago laat vermoeden". "Nee, niets kwam vanzelf" zo blijkt eruit, het slotoordeel luidt "wonderlijk, revelerend en amusant". In Een vrouw voor elk seizoen is Walter Van den Broeck op het toppunt van zijn kunnen aan het werk, vindt Toon Horsten: "De vrouwen over wie Van den Broeck schrijft, hebben verschillende gedaantes en stemmingen en zéér verschillende levens. Wat deze verhalen bindt, is de liefde van de schrijver voor zijn onderwerpen". 

In de aanloop naar de uitreiking van de Orange Prize zet Kathy Mathys de zes genomineerden op een rij, met vier sterren elk schat ze Aminatta Forna en debutante Téa Obreht hoog in, ook in de running zijn Nicole Krauss, Emma Donoghue, Emma Henderson en Kathleen Winter. Michael Bellon is niet onder de indruk van Hydromania, de futuristische ecothriller van Assaf Gavron, die biedt "te veel informatie en te weinig leven". De maandelijkse grote poëzierecensie behandelt Krijg nou de lyriek van Benno Barnard. Luuk Gruwez gaat op zoek naar de verhaallijnen in de bundel, de dichter reist van Orpheus naar Odysseus, komt thuis en "schetst de mens als onderdaan van de tijd en zoekt, geflankeerd door zijn twee grote dada's, de liefde en de (cultuur)geschiedenis, een onderkomen voor zijn ik".
En geen genade van Marijke Arijs voor het gehypte Franse wonderkind Sacha Sperling, Ik, voor eeuwig is "een jeugdzonde om snel te vergeten".

 

Knack opent met een interview met Frans Denissen. Die leverde met De leerschool van het lijden van Carlo Emilio Gadda zijn laatste vertaling af en en zet zijn opvattingen over het vertalen van literatuur uiteen. Onomwonden pleit hij voor  een grotere vrijheid bij het vertalen: "Ik heb literatuur altijd ervaren als een soort continuüm, waarin teksten voortdurend en op allerlei manieren andere teksten genereren. Vertaling is er daar een van".  Boek van de week is De Melkweg van Bart Moeyaert, Annelies De Waele merkt op: " Als het op het vangen van (kinder)angsten aankomt, in taal en voelen, blijft Moeyaert een meester." In Kort verwelkomt Tom Van Imschoot Tekstbestanden, de gebundelde essays van Sven Vitse en recenseert Bart Van der Straeten Brak de waterdrager, de nieuwe bundel van Lies Van Gasse: "een mooie bundel die een bekend thema (het zoeken naar gemeenschap; 'Het streefdoel blijft toch samenhang', klinkt het ergens) inkleurt met het subtiele timbre van een sensitieve stem."

 

In de bijlage Boeken van Trouw een bespreking van A.F.Th.'s Tonio. Maar wel met een ander geluid dan in de overige kranten en tijdschriften: Rob Schouten springt "een zekere koelheid" in het oog; "of misschien moet je zeggen koelbloedigheid". Toch concludeert ook Schouten: "een indrukwekkend maar vooral toch ook literair pakkend monument".
Besprekingen zijn er verder van de dichtbundel Hersenpap van Wiljan van den Akker (Janita Monna: "Bijna té mooi, zo glashelder dat je af en toe verlangt naar een vieze streep of een gore haal op de ruit") en van Mario Vargas Llosa's De droom van de Ier. Brigitte Adriaensen gebruikt een Spaanse uitdrukking voor het benoemen van het tekort van deze roman: "Quien mucho abarca, poco abrieta", wat zoveel wil zeggen als: "Wie te veel hooi op zijn vork neemt, dringt niet meer tot de materie door."
Jann Ruyters bespreekt Iris Koppes De man met de schaar: "Jammer dat Koppe niet af en toe even gas terugneemt om de melancholie die om haar eenzame, dolende antihelden heen hangt, echt te laten aankomen". En Annemarie van Niekerk leest de "superspannende Zuid-Afrikaanse thriller" Moord op Huilwater, die "universele vragen oproept". Karin Brynard bewijst ermee "dat een thriller niet louter amusement of vakantielectuur hoeft te zijn, maar een wezenlijke bijdrage kan leveren aan het maatschappelijk debat."

 

In de boekenbijlage van de Volkskrant krijgt A.F.Th. van der Heijden deze week voor zijn requiemroman Tonio vier sterren toebedeeld door Arjan Peters, die vooral het slotstuk prijst: "Dit is de tovenaar Van der Heijden ten top: fictie, maar van een diepe waarheid getuigend". Anna van den Breemer interviewt het schrijversduo Nicci French, Ranne Hovius bespreekt Hans Keilsons debuutroman Het leven gaat verder; een verhaal "met een bijzondere kracht", dat ze met vijf sterren waardeert. Erik van den Berg laat weinig heel van het geschenkboekje van de Maand van het Spannende Boek, Versluiering van Monaldi & Sorti: "een hopeloos ingewikkelde plot, en een ontmoedigende hoeveelheid bij- en zijfiguren", hoewel het het Italiaanse duo "niet ontbreekt aan stilistisch raffinement".

 

De Boekenbijlage in het hart van NRC Handelsblad, opent deze week met een lange beschouwing van Arjen Fortuin over Tonio. Een requiemroman van A.F Th. van der Heijden: "Een boek als Tonio onttrekt zich aan gewone literaire kritiek. Niet alleen omdat het van weinig compassie zou getuigen om de waarheid van een gestorven kind langs een koude literaire meetlat te leggen, maar vooral omdat je onmogelijk kunt uitmaken of je aangedaan bent door wat de schrijver opwekt of door de wetenschap dat wat hij schrijft waar is.Van der Heijden lijkt huiverig geweest om dit requiem al te literair te maken...".
De poëziebundel die Arie van den Berg deze week leest is Delphine Lecomptes Verzonnen prooi, "grappend, maar met een onheilspellende ondertoon". Verder ook aandacht voor De Gouden Strop ("Jacob Vis werd al vier keer genomineerd en zijn durf zou beloond moeten worden) en de nieuwe Mario Vargas Llosa, De droom van de Ier, besproken door Ger Groot: "In de loop der jaren is de moralist in Vargas Llosa de romanschrijver in de weg gaan zitten." 

Nog meer literatuur. Toef Jaeger laat zich lovend uit over Willy Vlautin, De ruwe weg: "Dat lokale karakter had de betrokkenheid voor de Nederlandse lezer op een afstand kunnen houden, maar dat gebeurt niet." Jan Donkers haalt de verhalenbundel van Sherwood Anderson, Winesburg, Ohio uit de "vergetelheid": "Toch is zijn invloed groot, zoals bijvoorbeeld blijkt uit het werk van Philip Roth."

 

Vrij Nederland gaat deze keer mét de 32ste Detective & Thrillergids. Maar eerst: Carolina Lo Galbo interviewt jubilerend auteur Mensje van Keulen: "Als ik niet zou schrijven, wat moest ik dan doen met alles wat in me opkomt? Het zou een marteling zijn. Want al is schrijven ellendig vanwege de constante onzekerheid, de twijfels, het schrappen, níét schrijven is ellendiger. Ik deed die uitspraak in de jaren zeventig, maar hij geldt nog steeds." Over de auteurs van het geschenkboek van de Maand van het Spannende Boek schrijft Carolina Lo Galbo ook. Want in Italië weten ze niet van de boycot van de boeken van Monaldi & Sorti (foto) . Lekker suggestief complotstuk.
Jeroen Vullings spreekt Johan de Boose en Miquel Bulnes over hun grote historische romans. Hoe Bloedgetuigen ontstond: "Op een gegeven ogenblik wilde de grootmoeder weten wat de vrijer van haar oudste kleindochter studeerde. "Russisch," zei ik, en ze viel bijna van haar stoel. Het bleek dat haar oudste zoon als SS"er in Leningrad gesneuveld was. [...] Opeens had ik twee tragedies in handen." En Bulnes (Het bloed in onze aderen) vergelijkt: "Ik probeer in mijn roman vanuit het kleine het grote te beschrijven, Johan benadert vanuit de grote opzet het menselijke drama. Ik wil juist strak blijven, ik blijf bij het verhaal."
De Detective & Thrillergids vatten we niet uitputtend samen - er worden 767 boeken besproken - laat dit een uitgebreide inhoudsopgave zijn. Allereerst de vijfsterrenboeken: Arnaldur Indridason, Doodskap (VN-Thriller van het jaar), Jussi Adler-Olsen, Dossier 64, Michael Connelly, De Herziening, R.J. Ellory, Een mooie dag om te sterven, Umberto Eco, De begraafplaats van Praag, S.J. Watson, Voor ik ga slapen, en Philip Kerr, Grijs verleden. Verder een interview met Umberto Eco. Lisa Kuitert vergelijkt De begraafplaats van Praag met werk van Alexandre Dumas (De graaf van Montecristo krijgt ook vijf sterren). Eco beaamt de inspiratie: "Ik heb me voor De begraafplaats van Praag laten inspireren door de negentiende-eeuwse feuilletons. In het bijzonder Eugène Sue, de grote feuilletonschrijver, daar was ik al een tijdje mee bezig vanwege de Protocollen van de Wijzen van Zion."

 

De boekenpagina's van Het Parool openen met Laurent Binets HhhH. Theo Hakkert interviewde hem. Over de aanslag op Heydrich, het slot. "Je kunt, zo beaamt Binet, de roman zien als een vorm van uitstelgedrag. "Ik wist uiteraard dat die scenes zouden komen. Ik stelde uit en uit. Ik wilde de lezer voorbereiden en ook mezelf. Ik heb mezelf zo heel veel druk opgelegd." Arie Storm vindt het maar niets dat korte verhalen zo hoog worden aangeslagen, en dat is dan ook de teneur van zijn recensie van Mensje van Keulens De verhalen: "Het is niet top geschreven, maar je ziet het toch wel min of meer voor je. En dat geldt eigenlijk voor alle verhalen."
Alle Lansu bespreekt Houellebecq: "... een verrassing. Houellebecq blijkt ook een fijnzinniger register te kunnen bespelen. Zijn toon is ingetogen, een woord dat ik, als het over hem ging, nog niet had gebruikt."

Daan Heerma van Voss en Daniël van der Meer interviewen Hans Keilson in het kader ven een nieuwe interviewreeks, "Het decennium". Naast de vele vragen - weer - aan de schrijver over de Tweede Wereldoorlog en goed en kwaad, gaat het ook over vandaag de dag: "Het is geen probleemloze tijd. Bedenk wel: wanneer ouders niet luisteren naar hun kinderen zorgt dat altijd voor beschadigingen. Waar kinderen opgroeien, zijn trauma's."


In Dichters & Denkers van De Groene gaat Xandra Schutte uitgebreid in op Claude Lanzmanns De Patagonische haas. "Hoe dicht hij de dood ook naderde, zelf heeft hij gelééfd. Zijn memoires lezen als een filosofische avonturenroman, zo niet schelmenroman." Maria Vlaar leest Michaël Köhlmeiers Idylle met verdrinkende hond ("Hoe schrijf je over een zo groot en verscheurend verlies? Hoe kun je literatuur maken van je herinneringen en je verdriet? Waar houdt de werkelijkheid op en begint de literatuur? In Idylle met verdrinkende hond worden deze vragen ingenieus en intrigerend benaderd."). Marja Pruis, ten slotte, leest De kaart en het gebied. "Met een apocalyptisch visioen tot slot van overwoekerende vegetatie heeft Houellebecq 't 'm weer gelapt: een roman afleveren die zich aandient als goed geschreven, waar en intens. En precies zoals hij dat zelfs het liefst ziet: vooral intens."

 

In HP|De Tijd prijst Max Pam Nicolaas Matsier over het Nieuwe Testament ("Ik wil de lezer ertoe aanzetten om de twee bijbeldelen van Matsier aan te schaffen en te ervaren dat deze boeken je aan het denken zetten."), Dries Muus leest Michel Houellebecqs De kaart en het gebied ("een bloemlezing van sterke zinnen. Spannend, soepel geschreven en vooral erg komisch") en James Worthy ("Na vier grappen heb je er eigenlijk genoeg van, maar dan komt er opeens een vijfde grap waar je, bijna met tegenzin, wél hardop om lacht.").

Verwante berichten
Reacties
Er werden nog geen reacties geplaatst.
Geef uw mening